Luận án Giải pháp phát triển sản xuất điều bền vững trên địa bàn tỉnh Bình Phước
HỌC VIỆN NÔ NG NGHIỆP VIỆT NAM
----------***----------
NGUYỄN TRƯỜNG VỸ
GIẢI PHÁ P PHÁ T TRIỂN SẢN XUẤT ĐIỀU BỀN VỮNG
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH PHƯỚC
LUẬN ÁN TIẾN SĨ
HÀ NỘI, 2021
HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM
----------***----------
NGUYỄN TRƯỜNG VỸ
GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT ĐIỀU BỀN VỮNG
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH PHƯỚC
Chuyên ngành
: Kinh tế phát triển
Mã số
: 9 31 01 05
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Nguyễn Thị Minh Hiền
HÀ NỘI, 2021
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả
nghiên cứu được trình bày trong luận án là trung thực, khách quan và chưa từng
dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào.
Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận án đã được
cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận án này đều được ghi rõ nguồn gốc.
Hà nội, ngày tháng năm 2021
Tác giả luận án
Nguyễn Trường Vỹ
i
LỜI CẢM ƠN
Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án, tôi đã
nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy, cô giáo, sự giúp đỡ, động
viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận án, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và
biết ơn sâu sắc PGS.TS. Nguyễn Thị Minh Hiền đã tận tình hướng dẫn, dành
nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và
thực hiện đề tài.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào
tạo, Bộ môn Phát triển nông thôn, Khoa Kinh tế và PTNT – Học viện Nông
nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài
và hoàn thành luận án.
Xin chân thành cảm ơn, gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo
mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi
hoàn thành luận án./.
Hà nội, ngày
tháng năm 2021
Tác giả luận án
Nguyễn Trường Vỹ
ii
MỤC LỤC
Lời cam đoan ..................................................................................................................... i
Lời cảm ơn........................................................................................................................ii
Mục lục ............................................................................................................................iii
Danh mục chữ viết tắt...................................................................................................... vi
Danh mục bảng...............................................................................................................vii
Danh mục hình và đồ thị.................................................................................................. ix
Danh mục hộp................................................................................................................... x
Trích yếu luận án ............................................................................................................. xi
Thesis abstract ...............................................................................................................xiii
Phần 1. Mở đầu............................................................................................................... 1
Sự cần thiết của nghiên cứu................................................................................. 1
Mục tiêu nghiên cứu ............................................................................................ 3
1.2.1. Mục tiêu chung .................................................................................................... 3
1.2.2. Mục tiêu cụ thể .................................................................................................... 3
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ....................................................................... 3
1.3.1. Đối tượng nghiên cứu .......................................................................................... 3
1.3.2. Phạm vi nghiên cứu ............................................................................................. 4
Những đóng góp mới của đề tài........................................................................... 4
Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài............................................................. 5
2.1. Cơ sở lý luận về phát triển sản xuất điều bền vững............................................. 6
2.1.1. Các quan điểm và khái niệm có liên quan ........................................................... 6
2.1.3. Đặc điểm sinh học của cây điều....................................................................... 17
2.1.4. Nội dung đánh giá phát triển sản xuất điều bền vững ....................................... 21
Cơ sở thực tiễn................................................................................................... 32
sản xuất điều bền vững ...................................................................................... 32
iii
Tổng quan các nghiên cứu có liên quan ............................................................ 45
2.3.1. Một số nghiên cứu trên thế giới......................................................................... 45
2.3.2. Các nghiên cứu trong nước................................................................................ 47
Tóm tắt phần 2................................................................................................................ 51
Phần 3. Phương pháp nghiên cứu ............................................................................... 52
Đặc điểm địa bàn nghiên cứu ............................................................................ 52
3.1.1. Đặc điểm tự nhiên.............................................................................................. 52
3.1.2. Đặc điểm kinh tế xã hội..................................................................................... 55
3.2.1. Phương pháp tiếp cận......................................................................................... 60
3.2.2. Khung phân tích................................................................................................. 62
Phương pháp thu thập thông tin......................................................................... 63
3.3.1 Phương pháp chọn điểm nghiên cứu ................................................................. 63
3.3.2. Thu thập thông tin thứ cấp................................................................................. 63
3.3.3. Thu thập thông tin sơ cấp .................................................................................. 64
Phương pháp phân tích ...................................................................................... 65
3.5.1. Thống kê kinh tế ................................................................................................ 65
3.5.2. Phương pháp phân tích đầu tư dài hạn............................................................... 65
3.5.3. Phương pháp phân tích chuỗi giá trị.................................................................. 66
3.5.4 Phân tích SWOT................................................................................................ 67
3.5.5 Phương pháp thang đo Likert ............................................................................ 67
Hệ thống các chỉ tiêu phân tích.......................................................................... 67
Tóm tắt phần 3 ................................................................................................................ 70
Phần 4. Kết quả nghiên cứu và thảo luận................................................................... 71
Thực trạng phát triển sản xuất điều ................................................................... 71
4.1.1 Khái quát tình hình phát triển cây điều tại Bình Phước..................................... 71
4.1.3. Thực trạng phát triển hình thức tổ chức sản xuất điều ...................................... 75
iv
4.1.6. Tổ chức tiêu thụ điều ......................................................................................... 91
4.2.1. Mức độ bền vững trên khía cạnh kinh tế ........................................................... 97
4.2.2. Mức độ bền vững khía cạnh xã hội.................................................................. 104
4.2.3. Mức độ bền vững về môi trường ..................................................................... 107
Bình Phước ...................................................................................................... 109
4.3.2. Điều kiện tự nhiên............................................................................................ 109
4.3.3. Chính sách ....................................................................................................... 112
4.3.4. Qui hoạch và quản lý quy hoạch...................................................................... 114
4.3.5. Cơ sở hạ tầng cho sản xuất điều ...................................................................... 120
4.3.6. Công nghệ sau thu hoạch và chế biến điều...................................................... 122
4.3.7. Nguồn lực cho sản xuất điều............................................................................ 123
4.3.8. Thị trường và hoạt động tiêu thụ ..................................................................... 127
Phước............................................................................................................... 129
4.4.1. Các căn cứ đề xuất định hướng và giải pháp ................................................... 129
Phần 5: Kết luận và kiến nghị ................................................................................... 149
Kết luận............................................................................................................ 149
Kiến nghị ......................................................................................................... 150
Tài liệu tham khảo ........................................................................................................ 151
v
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết tắt
BQ
Nghĩa tiếng Việt
Bình quân
CHXHCN
CSVN
FAO
Cộng hòa xã hội chủ nghĩa
Cao su Việt Nam
Tổ chức nông lương Liện hiệp quốc
Tổng thu nhập quốc dân
Hợp tác xã
GDP
HTX
KH&ĐT
KHKT
PTNT
Kế hoạch và đầu tư
Khoa học kỹ thuật
Phát triển nông thôn
PTĐBV
PTNNBV
SXNN
TBKT
Phát triển điều bền vững
Phát triển nông nghiệp bền vững
Sản xuất nông nghiệp
Tiến bộ kỹ thuật
UBND
WECD
Ủy ban nhân dân
Ủy ban Môi trường và phát triển thế giới
vi
DANH MỤC BẢNG
TT
Tên bảng
trang
2011 – 2019.......................................................................................... 74
các mô hình trồng điều xen canh.................................................................. 84
hình thức tổ chức sản xuất năm.................................................................... 91
vii
xuất điều tại tỉnh Bình Phước..................................................................... 109
Khó khăn về vận chuyển ........................................................................... 122
Khó khăn về kỹ thuật sản xuất ................................................................... 124
Rủi ro về kỹ thuật sản xuất......................................................................... 125
Khó khăn về nguồn lao động...................................................................... 125
Phước.......................................................................................................... 130
viii
DANH MỤC HÌNH VÀ ĐỒ THỊ
STT
Tên hình, sơ đồ, đồ thị
trang
theo kênh phân phối dài..............................................................................96
theo kênh phân phối ngắn...........................................................................97
điều của tỉnh Bình Phước .........................................................................118
ix
TRÍCH YẾU LUẬN ÁN
Tên tác giả: Nguyễn Trường Vỹ
Tên luận án: Giải pháp phát triển sản xuất điều bền vững trên địa bàn tỉnh Bình
Phước
Chuyên ngành: Kinh tế phát triển
Mã số: 9 31 01 05
Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu được thực hiện với các mục tiêu: (i) Hệ thống hóa các vấn đề
về lý luận và thực tiễn về phát triển sản xuất điều bền vững; (ii) Đánh giá thực
trạng phát triển sản xuất điều và mức độ bền vững trong sản xuất điều ở tỉnh
Bình Phước; (iii) Phân tích các yếu tố chủ yếu ảnh hưởng đến phát triển sản xuất
điều bền vững ở tỉnh Bình Phước; (iv) Đề xuất định hướng và một số giải pháp
chủ yếu nhằm bảo đảm phát triển sản xuất điều bền vững trên địa bàn tỉnh Bình
Phước trong thời gian tới.
Phương pháp nghiên cứu
Tiếp cận hệ thống, tiếp cận chuỗi giá trị và tiếp cận có sự tham gia là
những hướng tiếp cận nghiên cứu chính được áp dụng trong luận án. Các số
liệu điều tra được thu thập tại 04 huyện của tỉnh Bình Phước đó là Bù Gia
Mập, Phú Riềng, Đồng Phú và Bù Đăng. Tổng số 360 hộ sản xuất và 60 hộ
sản xuất tham gia các tổ hợp tác và các hợp tác xã sản xuất điều đã được khảo
sát. Ngoài ra thảo luận, phỏng vấn bán cấu trúc và phỏng vấn sâu cũng được
thực hiện với các cán bộ quản lý các cấp của địa phương. Phương pháp phân
tích thống kê kinh tế, phân tích đầu tư dài hạn, phân tích chuỗi giá trị và phân
tích SWOT (điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức) là các phương pháp
chính đã được sử dụng để phân tích.
Kết quả chính và thảo luận
Kết quả nghie
nghìn họ gia đình và giải quyết co
đọng. Trong 10 na
̂
̂
̂
̂
̂
̆
̂
̛
̂
̆
̆
xi
thời tiết khắc nghiệt do biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, diện tích điều vẫn có xu
hướng tăng, tuy tăng lên không nhiều. Tren tổng thể sản xuất điều ở Bình Phước
vẫn là sản xuất nhỏ và sử dụng lao đọng thủ cong. Ở Bình Phước hình thức tổ
̂
̂
̂
chức sản xuất điều chủ yếu vẫn là sản xuất nông hộ. Các hình thức tổ chức sản
xuất khác như tổ hợp tác, hợp tác xã tuy đã có nhưng quy mô nhỏ, số lượng chưa
nhiều. Những năm gần đây giá điều có xu hướng tăng mang lại hiệu quả kinh tế
cao hơn cho các hộ nông dân sản xuất điều tại Bình Phước. Mặt khác, Việt Nam
là một nước sản xuất và chế biến điều lớn nhất thế giới nên rất thuận lợi cho các
hộ nông dân sản xuất điều trong tiêu thụ do các doanh nghiệp chế biến trên địa
bàn tỉnh hiện vẫn còn bị thiếu điều nguyên liệu.
Tuy nhiên sản xuất điều tại Bình Phước cũng phải đối mặt với nhiều khó
khó khăn như thời tiết khắc nghiệt, sâu bệnh; các chính sách của nhà nước chưa
thực sự hiệu quả đối với người sản xuất điều. Các quy hoạch phát triển ngành
điều chưa sát, vẫn còn chồng chéo giữa các quy hoạch khác nhau của tỉnh, của
vùng. Cơ sở hạ tầng cho sản xuất điều còn chưa tốt. Công tác khuyến nông và
dịch vụ công còn yếu. Các nguồn lực cho sản xuất điều còn hạn chế, chưa đáp
ứng được nhu cầu phát triển bền vững ngành hàng điều. Vai trò của các tổ chức
xã hội còn chưa đáp ứng được kỳ vọng của các nhà quản lý cũng như các hộ
nông dân sản xuất điều.
Trong thời gian tới để sản xuất điều ở Bình Phước phát triển bền vững,
luận án đề xuất một số các nhóm giải pháp chủ yếu như sau: (1) nhóm giải pháp
về chính sách: hoàn thiện và nâng cao hiệu lực thực thi chính sách hỗ trợ phát
triển sản xuất điều; (2) Hoàn thiện quy hoạch vùng sản xuất điều bền vững đảm
bảo an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường (3) Nhóm giải pháp về tổ chức sản
xuất: đa dạng các hình thức tổ chức sản xuất; khuyến khích tổ chức sản xuất theo
chuỗi; tăng cường các liên kết kinh tế và nâng cao chất lượng sản phẩm điều; (4)
Đẩy mạnh tiêu thụ và phát triển thị trường; (5) Tăng cường ứng dụng khoa học
công nghệ và khuyến nông; và (6) nhóm giải pháp khác
xii
THESIS ABSTRACT
PhD candidate: Nguyen Truong Vy
Thesis title: Solutions for sustainable cashew production development in Binh
Phuoc province
Major: Development Economics
Code: 9 31 01 05
Education organization: Vietnam National University of Agriculture (VNUA)
Research Objectives
The research aims to: (i) Develop theoretical conceptual and literature
review of sustainable development of cashew production; (ii) Assess the status of
cashew production development and sustainability in cashew production in Binh
Phuoc province; (iii) Analyze the key factors affecting sustainable cashew
production development in Binh Phuoc Province; (iv) Propose orientations and
some key solutions to ensure sustainable development of cashew production in
Binh Phuoc province in the future.
Material and methods
Systematic, value chain and participatory approaches are the main
research approaches. Data was collected in 04 districts representative for cashew
production in Binh Phuoc province including Bu Gia Map, Phu Rieng, Dong Phu
and Bu Dang. Total of 360 production households and 60 members of
cooperatives were investigated. Disscusion, semi-structured and in-depth
interview to leaders and managers were applied. Economic statistical analysis
method, net presents value analysis, value chain analysis and SWOT matrix are
main research analysis methods.
Main finding and conclusion
The results show that cashew production currently generates income for
77,000 households and creates regular jobs for 38,000 workers. In the past 10
years, cashew production has encountered many difficulties in pests and severe
weather due to climate change. However, the trend of cashew area increased
slightly. In general, Binh Phuoc’s cashew production still remains in a small
production with manual labor use. Farm households is a main production
organizational form in cashew production in Binh Phuoc. Other production
xiii
organizational types such as collective groups and cooperatives are available but
in small scale and quantity. In recent years, cashew prices have tended to
increase, bringing higher economic efficiency for cashew farmers in Binh Phuoc.
However, cashew production in Binh Phuoc is facing many difficulties
such as severe weather, pests and diseases, and government policies constraint.
The development strategy and plan of the cashew industry are not realistic and
overlaps between different sector and regional plans. The infrastructure for
cashew production is in poor condition. Agricultural extension and public
services are still weak. The resources for cashew production are limited, unable
to meet the demand for sustainable development of the cashew industry. The role
of social organizations has not met the expectations of local managers as well as
cashew production farmers.
In order to ensuring economic viability and sustainability of cashew
production, the thesis proposes a number of major groups of solutions: (1) policy
improvement; (2) improve sector and regional planning (3) solutions for
production organization to strengthen links between businesses and farmers; (4)
solutions on consumption and market, to link cashew products to global value
chains; (5) apply science and advanced technology and improvement of
agricultural extension service; and (6) other solutions.
xiv
PHẦN 1. MỞ ĐẦU
1.1. SỰ CẦN THIẾT CỦA NGHIÊN CỨU
Việt Nam đến nay vẫn cơ bản là một nước nông nghiệp. Nông nghiệp, nông
thôn, nông dân Việt Nam đã, đang và vẫn sẽ có một vị trí quan trọng trong nền
kinh tế đất nước. Từ một nền kinh tế nông nghiệp tập trung mang nặng tính bao
cấp chuyển sang nền kinh tế mở, kinh tế thị trường nên Việt Nam sẽ phải đối mặt
với nhiều thách thức và hàng loạt các vấn đề về kinh tế, xã hội cũng như môi
trường. Để đảm bảo đạt được mục tiêu phát triển bền vững Việt Nam cần phải
nâng cao hiệu quả kinh tế trong việc sử dụng các nguồn lực trong sản xuất nông
nghiệp, trên cơ sở đó sẽ nâng cao được thu nhập cho người dân, cải thiện cảnh
quan thiên nhiên, bảo vệ môi trường và hệ sinh thái.
Điều có tên khoa học Anacardium ocidentale, tiếng Anh: cashew,
cashew nut, cashew apple, cashewkernel. Ở miền Trung Việt Nam còn gọi là
đào lộn hột, có nguồn gốc từ Brazil. Điều du nhập vào Miền Nam Việt Nam từ
thế kỷ 18, nhưng mãi đến 1975 mới chính thức là loại cây trồng có trong danh
mục, khắc phục những rừng đồi bị phá hoại do chiến tranh gây nên. Diện tích
điều từ đó tăng lên theo năm tháng và đến những năm đầu 1990, điều trở
thành loại cây công nghiệp cho giá trị kinh tế cao, vừa phủ xanh đất trống đồi
trọc vừa là loại cây xoá đói giảm nghèo (Nguyễn Mạnh Chính & Nguyễn
Đăng Nghĩa, 2007). Điều Việt Nam cũng được thế giới biết đến từ đó, có mặt
trên khắp các thị trường: Hoa Kỳ, Trung Quốc, Úc, Hồng Kong, Anh, Hà
Lan... Hiện nay, Việt Nam được coi là quốc gia số 01 về xuất khẩu hạt điều cả
về số lượng lẫn chất lượng.
Theo Tổng cục Thống kê (2019) cả nước có 294.900 ha điều, trong đó
diện tích điều trồng tập trung là 60,8%, phân tán 39,2%, năng suất bình quân
đạt gần 10 tạ/ha, sản lượng 284.000 tấn hạt, kim ngạch xuất khẩu đạt 1,654 tỷ
USD (hạt điều, dầu vỏ hạt điều và các sản phẩm chế biến từ điều) đến 95 quốc
gia và vùng lãnh thổ, trong đó Hoa Kỳ là thị trường lớn nhất, chiếm khoảng
35% thị phần, Trung Quốc 20%, EU 20%, còn lại 25% là các quốc gia khác.
Hiện nay có 330 đơn vị xuất khẩu hạt điều, chủ yếu là các doanh nghiệp nhỏ và
vừa (số doanh nghiệp đạt kim ngạch xuất khẩu dưới 5 triệu USD/năm, chiếm
80% tổng kim ngạch xuất khẩu). Tiêu thụ nội địa chiếm tỷ lệ rất thấp khoảng
1
4%. Việt Nam đang chuyển từ nước sản xuất nguyên liệu sang nước chế biến
điều của thế giới (Phạm Hồng Nhung, 2020).
Tỉnh Bình Phước được mệnh danh là “thủ phủ” của cây điều dù loại cây
này chỉ đứng hàng thứ hai trong bảng vàng danh sách các loại cây trồng có giá trị
kinh tế cao. Cây điều không chỉ làm thay đổi đời sống và nguồn thu nhập cho
nhiều hộ gia đình, mà còn là một động lực góp phần thúc đẩy nhanh tốc công
nghiệp hóa - hiện đại hóa nông nghiệp và nông thôn trên địa bàn Bình Phước. Ở
Bình Phước, cây điều chỉ đứng thứ hai sau cây Cao su về diện tích (UBND tỉnh
Bình Phước, 2019). Theo thống kê của Sở Nông nghiệp & Phát triển nông thôn
tỉnh Bình Phước (2020), hiện nay trên địa bàn tỉnh có 137,3 nghìn ha điều, năng
suất hơn 10 tạ/ha; sản lượng trung bình hàng năm đạt khoảng 140 nghìn tấn. Cây
điều rất dễ thích nghi và sinh trưởng tốt ngay cả trên vùng đất nghèo dinh dưỡng,
giữ nước kém, độ dốc cao; tỷ lệ che phủ của cây điều đã đóng góp gần 20% trong
khoảng 60% tỷ lệ che phủ chung của toàn tỉnh. Hiện nay hạt điều là một trong
những mặt hàng nông sản xuất khẩu giữ vai trò chủ lực, đóng góp không nhỏ vào
kim ngạch xuất khẩu của tỉnh. Về tiêu thụ nội địa, mặc dù giá hạt điều thô từ các
nước châu Phi, Ấn Độ thấp hơn so với giá điều trong nước nhưng các doanh
nghiệp vẫn chuộng hạt điều nội địa, nhất là điều Bình Phước vì chất lượng vượt
trội và sản phẩm làm ra dễ bán (Tổng cục Lâm nghiệp, 2015).
Về tính bền vững trong phát triển sản xuất điều, hiện nay vẫn chưa bền
vững trong dài hạn, diện tích điều có xu hướng bị thay thế bởi các cây trồng có
giá trị kinh tế cao hơn như cao su, hồ tiêu. Diện tích điều hiện nay của các hộ chủ
yếu là điều lâu năm, các giống cũ có năng suất không cao, hiệu quả kinh tế đem
lại thấp. Dẫn đến thu nhập của người nông dân trồng điều vẫn còn thấp và không
ổn định. Bên cạnh đó về mặt xã hội đa số hộ nông dân trồng điều Bình Phước
còn rất nghèo nhất là những hộ nông dân miền núi do đó khả năng đầu tư, chăm
sóc còn kém, tâm lý dao động khi vào những năm điều bị sâu bệnh năng suất
thấp, thường chặt bỏ điều để trồng cây khác. Về mặt môi trường cây điều đang
chứng minh là cây tốt cho môi trường, những diện tích đất cằn, dinh dưỡng thấp,
canh tác khó khăn vẫn phù hợp để canh tác.
Đã có các nghiên cứu về phát triển sản xuất điều, phát triển chuỗi giá trị
điều ở Việt Nam. Tuy nhiên, các nghiên cứu cụ thể về phát triển điều bền
vững tại Bình Phước vẫn chưa có. Đây là khoảng trống thiếu hụt trong nghiên
2
cứu để có những giải pháp cụ thể phù hợp với tỉnh Bình Phước, thủ phủ sản
xuất điều của Việt Nam.
Như vậy, cây điều là cây thế mạnh của tỉnh Bình Phước, nhưng các sự
tăng trưởng, phát triển trong sản xuất còn chưa bền vững. Các nghiên cứu về
phát triển bền vững về cây điều tại Bình Phước chưa có. Vì vậy, vấn đề mà
những nhà chính sách có thể làm được là làm sao để có thể tạo việc làm cải
thiện thu nhập của người nông dân chính trên cây điều góp phần ổn định xã
hội tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường sinh thái. Để thực hiện được
điều này cần nhận diện các yếu tố ảnh hưởng để từ đó gợi ý những giải pháp
để phát triển điều bền vững.
1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
1.2.1. Mục tiêu chung
Hệ thống hoá được cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển sản xuất
điều bền vững, phân tích thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển
sản xuất điều bền vững trên địa bàn tỉnh Bình Phước. Từ đó, nghiên cứu đề
xuất một số giải pháp phát triển sản xuất điều bền vững trên địa bàn tỉnh
Bình Phước trong thời gian tới.
1.2.2. Mục tiêu cụ thể
- Hệ thống hóa các vấn đề về lý luận và thực tiễn về phát triển sản xuất điều
bền vững;
- Đánh giá thực trạng phát triển sản xuất điều và mức độ bền vững trong sản
xuất điều ở tỉnh Bình Phước;
- Phân tích các yếu tố chủ yếu ảnh hưởng đến phát triển sản xuất điều bền
vững ở tỉnh Bình Phước;
- Đề xuất định hướng và một số giải pháp chủ yếu nhằm bảo đảm phát triển
sản xuất điều bền vững trên địa bàn tỉnh Bình Phước trong thời gian tới.
1.3. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
1.3.1. Đối tượng nghiên cứu
Tập trung nghiên cứu những vấn đề lý luận, thực tiễn và các nhân tố ảnh
hưởng đến phát triển điều bền vững ở tỉnh Bình Phước.
+ Điều được giới hạn là hạt điều thô chưa qua chế biến
3
Đối tượng khảo sát cụ thể là các tác nhân tham gia vào quá trình sản xuất
điều từ khâu trồng, thu gom, chế biến và tiêu thụ trên địa bàn tỉnh Bình Phước
bao gồm: Hộ nông dân, hợp tác xã, nông trường, doanh nghiệp
Các đối tượng khảo sát được chọn mang tính đại diện cho vùng sản xuất,
quy mô sản xuất, đặc điểm đất canh tác (đất dốc, đất đồi núi, đất bằng,…) và đặc
điểm phức thức kỹ thuật sản xuất (trồng từ hạt, ghép mắt, mật độ trồng,…).
1.3.2. Phạm vi nghiên cứu
* Phạm vi nội dung
Nghiên cứu tập trung đánh giá phát triển sản xuất điều bền vững ở tỉnh
Bình Phước. Đề tài sẽ tập trung nhiều hơn vào khía cạnh kinh tế quản lý trong
phát triển bao gồm tăng trưởng về qui mô, hình thức tổ chức sản xuất, sử dụng
đầu vào, ứng dụng công nghệ trong sản xuất, hiệu quả kinh tế, các tác động về
môi trường, xã hội,... Các khía cạnh chuyên sâu về kỹ thuật sản xuất điều có
được đề cập tới song không đi sâu chi tiết.
* Phạm vi về không gian
Không gian nghiên cứu tại tỉnh Bình Phước và số liệu khảo sát đại diện sẽ
tại 4 huyện, đó là các huyện Bù Gia Mập, Phú Riềng, Đồng Phú, Bù Đăng trong
tổng số 10 huyện thị của tỉnh Bình Phước.
* Phạm vi thời gian
- Số liệu thứ cấp: Số liệu nghiên cứu được thu thập từ năm 2005-2018, tập
trung 3 năm 2016 - 2018.
- Số liệu sơ cấp: Khảo sát thực tế trong các năm 2017, 2018, 2019.
- Các giải pháp đề xuất đến 2025 và tầm nhìn 2030
1.4. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA ĐỀ TÀI
Đề tài đã hệ thống có chọn lọc các vấn đề liên quan tới phát triển sản xuất
điều bền vững theo đó phát triển sản xuất điều đó là việc mở rộng diện tích, thay
đổi cơ cấu diện tích điều, thay đổi hình thức tổ chức sản xuất, đầu tư các yếu tố
sản xuất và công nghệ trong sản xuất cũng như quản lý chất lượng sản phẩm và
quan tâm tới vấn đề tổ chức tiêu thụ. Để sản xuất điều bền vững cần cân nhắc tới
các khía cạnh kinh tế, xã hội, môi trường. Đề tài cũng đã đưa ra được khung phân
tích cho các nghiên cứu phát triển sản xuất bền vững các cây công nghiệp dài
ngày trong nông nghiệp.
4
Tải về để xem bản đầy đủ
210 trang
23620
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Luận án Giải pháp phát triển sản xuất điều bền vững trên địa bàn tỉnh Bình Phước", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- luan_an_giai_phap_phat_trien_san_xuat_dieu_ben_vung_tren_dia.pdf
- KTPT - TTLA - Nguyen Truong Vy.pdf
- TTT - Nguyen Truong Vy.pdf
