Luận án Nâng cao năng lực của công chức quản lý môi trường ở thành phố Hà Nội

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM  
¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯  
TRẦN MINH NGUYỆT  
NÂNG CAO NĂNG LỰC CỦA CÔNG CHỨC  
QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG Ở THÀNH PHỐ HÀ NỘI  
LUẬN ÁN TIẾN SĨ  
NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017  
HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM  
¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯  
TRẦN MINH NGUYỆT  
NÂNG CAO NĂNG LỰC CỦA CÔNG CHỨC  
QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG Ở THÀNH PHỐ HÀ NỘI  
Chuyên ngành:  
Quản trị nhân lực  
Mã số:  
62 34 04 04  
Người hướng dẫn khoa học:  
PGS.TS. Quyền Đình Hà  
HÀ NỘI - 2017  
LỜI CAM ĐOAN  
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên  
cứu được trình bày trong luận án là trung thực, khách quan và chưa từng sử dụng để bảo  
vệ ở bất kỳ học vị nào.  
Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận án đã được cám ơn,  
các thông tin trích dẫn trong luận án này đều được chỉ rõ nguồn gốc.  
Hà Nội, ngày 06 tháng 07 năm 2017  
Tác giả luận án  
Trần Minh Nguyệt  
i
 
LỜI CẢM ƠN  
Có được kết quả nghiên cứu và hoàn thành bản luận án này, trước tiên tôi xin  
bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc đến PGS.TS. Quyền Đình Hà, Học viện  
Nông Nghiệp Việt Nam, người đã toàn tâm toàn ý hướng dẫn tôi về mặt khoa học, tận  
tình chỉ bảo, truyền đạt cho tôi những kiến thức và kinh nghiệm trong suốt quá trình  
thực hiện nghiên cứu khoa học.  
Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy, cô giáo Bộ môn Phát triển Nông thôn, Khoa  
Kinh tế và Phát triển nông thôn; Ban Quản lý đào tạo và Ban Giám đốc Học viện Nông  
nghiệp Việt Nam đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ và có những ý kiến quý báu giúp tôi  
hoàn thành luận án này.  
Tôi xin chân thành cảm ơn Lãnh đạo và công chức tại Tổng cục Môi trường,  
UBND thành phố Hà Nội, Sở Nội vụ Hà Nội, Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội,  
Chi cục Bảo vệ Môi trường Hà Nội, Phòng Tài nguyên và Môi trường các quận huyện  
và UBND các xã trong địa bàn nghiên cứu đã nhiệt tình đóng góp ý kiến, cung cấp tài  
liệu, tạo điều kiện và giúp đỡ tôi trong việc tiến hành điều tra, nghiên cứu khoa học.  
Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu Trường Đại học Tài nguyên và Môi  
trường Hà Nội, lãnh đạo và giảng viên Khoa Kinh tế Tài nguyên và Môi trường đã tạo  
điều kiện và nhiệt tình giúp đỡ tôi trong suốt quá trình tôi học tập.  
Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn những người thân trong gia đình, bạn bè,  
đồng nghiệp, đặc biệt là bố, mẹ, chồng, con tôi đã động viên, chia sẻ, khích lệ và tạo  
điều kiện tốt nhất về tinh thần cũng như vật chất trong thời gian qua.  
Một lần nữa, cho phép tôi bày tỏ lời cảm ơn sâu sắc tới cơ quan, đơn vị và cá nhân  
đã giúp đỡ tôi hoàn thành luận án này.  
Hà Nội, ngày 06 tháng 07 năm 2017  
Nghiên cứu sinh  
Trần Minh Nguyệt  
ii  
 
MỤC LỤC  
iii  
 
iv  
v
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT  
Chữ viết tắt  
Nghĩa đầy đủ  
BVMT  
CC  
: Bảo vệ môi trường  
: Công chức  
CTR  
: Chất thải rắn  
DN  
: Doanh nghiệp  
GQTCMT  
GTTB  
HCNN  
MT  
: Giải quyết tranh chấp môi trường  
: Giá trị trung bình  
: Hành chính nhà nước  
: Môi trường  
NNL  
: Nguồn nhân lực  
ONMT  
QLHC  
QLMT  
QLNN  
TCMT  
TNMT  
TP  
: Ô nhiễm môi trường  
: Quản lý hành chính  
: Quản lý môi trường  
: Quản lý nhà nước  
: Tranh chấp môi trường  
: Tài nguyên và môi trường  
: Thành phố  
UBND  
: Ủy ban nhân dân  
vi  
 
DANH MỤC CÁC BẢNG  
STT  
Tên bảng  
Trang  
vii  
 
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ  
STT  
Tên biểu đồ  
Trang  
ix  
 
x
TRÍCH YẾU LUẬN ÁN  
Tên tác giả: Trần Minh Nguyệt  
Tên Luận án: Nâng cao năng lực của công chức quản lý môi trường ở thành phố Hà Nội  
Chuyên ngành: Quản trị nhân lực  
Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam  
Mục tiêu nghiên cứu  
Mã số: 62. 34. 04. 04  
* Mục tiêu chung  
Đánh giá thực trạng và phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến nâng cao năng lực của  
công chức quản lý môi trường ở thành phố Hà Nội, từ đó đề xuất giải pháp nâng cao  
năng lực cho đội ngũ công chức này.  
* Mục tiêu cụ thể  
- Hệ thống hóa và làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về nâng cao năng lực của công  
chức quản lý môi trường;  
- Đánh giá thực trạng và phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến nâng cao năng lực  
của công chức quản lý môi trường ở thành phố Hà Nội;  
- Đề xuất một số giải pháp nâng cao năng lực của công chức quản lý môi trường ở  
thành phố Hà Nội.  
Phương pháp nghiên cứu  
- Phương pháp tiếp cận: tiếp cận hệ thống; tiếp cận dựa trên mô hình năng lực;  
tiếp cận theo đơn vị hành chính và tiếp cận có sự tham gia.  
- Phương pháp thu thập thông tin: Thông tin thứ cấp đã được công bố từ Tổng cục  
Thống kê, cục Thống kê thành phố Hà Nội, các báo cáo liên quan. Số liệu sơ cấp được  
thu thập thông qua khảo sát 31 cán bộ lãnh đạo quản lý, 97 công chức quản lý môi  
trường, 89 công chức quản lý lĩnh vực khác trong ngành tài nguyên và môi trường, 150  
cơ sở sản xuất, kinh doanh, 288 người lao động tự do, nội trợ, hưu trí và học sinh, sinh  
viên và 72 người đại diện các tổ chức chính trị - xã hội như hội phụ nữ, hội nông dân,  
ban mặt trận các tổ dân phố.  
- Phương pháp phân tích: Kết hợp phương pháp phân tích thống kê mô tả và  
thống kê phân tích (đánh giá độ tin cậy của thang đo, phân tích nhân tố khám phá, hồi  
qui đa biến) trong quá trình đánh giá năng lực và các yếu tố ảnh hưởng đến nâng cao  
năng lực công chức quản lý môi trường ở thành phố Hà Nội.  
Kết quả chính và kết luận  
* Một số kết quả chính có thể tóm tắt như sau:  
i) Năng lực của công chức quản lý môi trường bao gồm kiến thức, kỹ năng và thái  
xiii  
 
độ có vai trò đặc biệt quan trọng đối với công tác quản lý nhà nước về môi trường. Năng  
lực của công chức quản lý môi trường được nâng cao cho phép hoàn thành tốt hơn chức  
năng của công chức, góp phần hoàn thành tốt nhiệm vụ của bộ máy quản lý nhà nước về  
môi trường, nâng cao hiệu quả quản lý và là điều kiện thuận lợi cho việc áp dụng tiến bộ  
khoa học kỹ thuật trong quản lý môi trường.  
ii) Kết quả nghiên cứu của luận án cho thấy: Trình độ kiến thức chuyên môn, kỹ  
năng làm việc và thái độ nghề nghiệp đều có tác động thuận chiều đến kết quả thực  
hiện công việc của công chức quản lý môi trường. Kỹ năng làm việc có mức độ ảnh  
hưởng cao nhất tới kết quả công việc, tiếp sau đó là thái độ nghề nghiệp và tiếp nữa là  
trình độ kiến thức. Trên cơ sở đó, luận án làm sáng tỏ những nội dung cơ bản nâng  
cao năng lực của công chức quản lý môi trường bắt nguồn từ việc nâng cao chất lượng  
ba yếu tố cấu thành theo thứ tự ưu tiên là kỹ năng làm việc, thái độ nghề nghiệp và  
trình độ kiến thức.  
iii) Các biện pháp nâng cao năng lực CCMT đã được áp dụng ở thành phố Hà Nội  
bao gồm: (1) Tuyển dụng, bố trí công việc và sử dụng công chức công chức, (2) Đào  
tạo, bồi dưỡng công chức; (3) Giám sát công vụ và đánh giá kết quả công việc; (4) Tự  
nâng cao năng lực của bản thân công chức.  
iv) Việc nâng cao năng lực của công chức quản lý môi trường ở thành phố Hà Nội  
chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố: (1) Thể chế, chính sách quản lý công chức quản lý môi  
trường; (2) Điều kiện phát triển kinh tế, xã hội, môi trường; (3) Chế độ đãi ngộ công  
chức và chất lượng điều kiện lao động; (4) Văn hóa công sở ở thành phố Hà Nội.  
v) Luận án đã đề xuất 6 nhóm giải pháp chính nhằm tập trung nâng cao năng lực  
của công chức quản lý môi trường với thứ tự ưu tiên là: (1) Nâng cao chất lượng đào  
tạo, bồi dưỡng và tự đào tạo của công chức quản lý môi trường; (2) Hoàn thiện thể chế,  
chính sách quản lý công chức quản lý môi trường; (3) Phát triển văn hóa công sở; (4)  
Hoàn thiện công tác tuyển dụng, bố trí công việc và và sử dụng công chức; (5) Nâng cao  
chất lượng giám sát công vụ, đánh giá kết quả công việc kết hợp với chế độ khen  
thưởng, kỷ luật; (6) Cải tiến chế độ đãi ngộ và nâng cao chất lượng điều kiện lao động.  
* Kết luận:  
- Nghiên cứu nâng cao năng lực công chức quản lý môi trường ở thành phố Hà  
Nội là vấn đề cần được quan tâm, làm cơ sở khoa học cho công tác phát triển nguồn  
nhân lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực môi trường ở thành phố Hà Nội giai đoạn  
2015-2020, tầm nhìn 2030.  
- Luận án đã đánh giá được thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng tới năng lực của  
công chức quản lý môi trường ở thành phố Hà Nội, hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực  
tiễn về nâng cao năng lực công chức nhà nước để đề xuất các giải pháp nâng cao năng  
lực của công chức quản lý môi trường ở thành phố Hà Nội.  
xiv  
THESIS ABSTRACT  
PhD candidate: Tran Minh Nguyet  
Thesis title: Improving the Capacity of Environmental Management Civil Servants in  
Hanoi city.  
Major: Human Resource Management  
Code: 62. 34. 04. 04  
Education organization: Vietnam National University of Agriculture (VNUA)  
Research objectives  
* Overall objective  
Assessing the status and analyzing the factors affecting to the capacity of  
environmental management civil servants in Hanoi city, propose solutions to enhance  
the capacity of the civil servants.  
* Specific objectives  
- To systematize and clarify the theoretical basis and practical basis of the  
capacity enhancement of environmental management civil servants;  
- To assess the status and analyze the factors affecting to the capacity of  
environmental management civil servants in Hanoi;  
- Propose solutions to enhance the capacity of environmental management civil  
servants in Hanoi.  
Materials and Methods  
- Approach: systematic approach, approach based on the capability model;  
approach based on administrative units and participatory approach.  
- Data collection methods: Secondary data have been published from the General  
Statistics Office, Hanoi Department of Statistics and related reports. Primary data was  
collected through surveys on 31 leading cadres, 97 environmental management officers,  
89 officers in other areas of natural resources and environment sector, 150 production  
and business establishments, 288 free laborers, housewife, retirees and pupils, students,  
72 representatives of social and political organizations such as Women's Union, farmers'  
associations, Fatherland front committees of street population groups.  
- Method of analysis: Combining statistical analysis and descriptive analysis  
(evaluate the reliability of the scale, factor analysis, regression) in the evaluation  
process of capacity and factors affecting to the capacity building of environmental  
management civil servants in Hanoi.  
Main findings and conlusions  
* Key findings:  
i) The capacity of environmental management officers includes knowledge, skills  
and attitudes whose role is particularly important for state management in environment.  
xv  
 
The capacity of environmental management officer has been enhanced allow for better  
completion function of civil servants, contributing to well fulfill the tasks of the state  
management apparatus in the environment, improving management efficiency and be a  
favorable conditions for the application of scientific and technical progress in  
environmental management.  
ii) The research results of the dissertation show that: The level of professional  
knowledge, work skills and occupational attitudes all have a positive impact on the job  
performance of the environmental management officers. Work skills have the highest  
impact on job performance, followed by occupational attitudes and the level of  
knowledge. On that basis, the dissertation sheds light on the key issues that enhance the  
capacity of environmental managers to emanate from improving the quality of the three  
components in order of priority: job skills, occupational attitudes, and level of  
knowledge  
iii) The content of the capacity enhancement of environmental management  
officers includes: (1), Recruiting, planning and using employees; (2) Training and  
fostering officers; (3) Supervising public affairs and evaluating work performance; (4)  
Improve the capacity of civil servants themselves.  
iv) The capacity enhancement of the environmental management officers in Hanoi  
is influenced by external factors: (1) Policies and laws; (2) Development conditions of  
economic – social and environment, (3) Treatment regime and quality of working  
conditions; (5) Office cultural in Ha Noi.  
v) The dissertation has proposed 6 main groups of solutions in order to focus on  
improving the capacity of environmental management officers, such as: (1) Improving  
the quality of training, fostering and self - training of the environmental management  
civil servants; (2) Improving institutional and policy management of civil servants  
responsible for environmental management; (3) Developing workplace culture; (4)  
Improving the recruitment, placement and employment of civil servants; (5) Improving  
the quality of civil service supervision, evaluation of work performance in combination  
with the regime of reward and discipline; (6) Improving the remuneration regime and  
the quality of working conditions.  
* Conclusions:  
- Capacity building for the environmental management officers in Hanoi is an  
issues need to be considered, it will be the scientific basis for the development of human  
resources management in the field of environment in Hanoi during the 2015 - 2020  
period, vision to 2030  
- The dissertation has assessed the current situation and the factors affect to the  
capacity of environmental management officers in Hanoi. Systematize the theoretical  
basis and practical about capacity building for civil servants to propose solutions to  
improve the capacity of environmental management officers in Hanoi.  
xvi  
PHẦN 1. MỞ ĐẦU  
1.1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI  
Với những thách thức, áp lực cạn kiệt tài nguyên và ô nhiễm môi trường  
(ONMT) do phát triển kinh tế xã hội toàn cầu, vấn đề bảo vệ môi trường  
(BVMT) ngày càng trở nên quan trọng, đòi hỏi mỗi quốc gia cần chung tay và có  
những giải pháp, định hướng, quyết sách đúng. Ý thức được việc này, Ban chấp  
hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam đã ban hành Nghị quyết Trung ương  
số 24-NQ/TW ngày 03 tháng 6 năm 2013 về chủ động ứng phó với BĐKH, tăng  
cường quản lý tài nguyên và BVMT. Các chiến lược, kế hoạch, chương trình  
hành động được Chính phủ ban hành đều nhằm triển khai thực hiện các quan  
điểm, chủ trương đó (Bộ Tài nguyên và Môi trường, 2015).  
Hà Nội là một trong hai thành phố (TP) có tốc độ phát triển dân số và đô  
thị hóa nhanh nhất Việt Nam. Dân số và mật độ năm 2011 lần lượt là 6,76 triệu  
người; 2.031 người/km2, tăng lên 7,22 triệu người; 2.171 người/km2 năm 2015  
(Tổng cục Thống kê, 2016). Quá trình mở rộng đô thị của Hà Nội diễn ra nhanh,  
với tốc độ trung bình năm là 3,8% (Worldbank, 2014) dẫn đến nhu cầu về năng  
lượng, cơ sở hạ tầng, giao thông và tài nguyên thiên nhiên cho dân sinh và phát  
triển kinh tế tăng nhanh đồng thời tạo ra sức ép lớn lên MT. Hàng năm Hà Nội  
phải tiếp nhận khoảng 80.000 tấn bụi, khói; 9.000 tấn khí SO2; 46.000 tấn khí  
CO2 từ các cơ sở công nghiệp. Các phương tiện ô tô, xe máy cũng được xác định  
như một nguồn phát thải khí lớn. Nồng độ bụi lơ lửng cao hơn 7 – 10 lần tiêu  
chuẩn cho phép. Nồng độ SO2, CO2 hằng năm tăng 10% – 60%. Nồng độ CO tại  
các trục giao thông chính cao hơn 2,5 đến 4,4 lần tiêu chuẩn cho phép (Đặng  
Mạnh Đoàn và cs, 2014). Bên cạnh đó hàng ngày Hà Nội phải gánh chịu khoảng  
36.577 m3 nước thải/ngày trong đó có gần 90% là tổng lượng các chất gây ô  
nhiễm như TSS, BOD5, COD, N và P (Bộ Tài nguyên và Môi trường, 2009).  
Với trách nhiệm và nghĩa vụ đại diện người dân giải quyết các vấn đề MT  
của TP Hà Nội, đội ngũ công chức (CC) quản lý môi trường (QLMT) là lực lượng  
chính đảm nhận vai trò định hướng, điều tiết và kiểm soát hoạt động quản lý nhà  
nước (QLNN) về môi trường (MT). Để thực hiện được điều này, mỗi CC cần phải  
đáp ứng các yêu cầu nhất định về kiến thức chuyên môn, kỹ năng và phẩm chất.  
1
   
CC QLMT ở TP Hà Nội đã được biên chế vào các sở, các phòng ban của 30 quận,  
huyện, thị xã, và 584 phường, xã. Tuy nhiên, năng lực CC QLMT chưa đáp ứng  
nhu cầu thực tế. Theo kết quả điều tra xã hội học của Ban tuyên giáo thành ủy Hà  
Nội cuối năm 2012, lấy ý kiến của 1000 người là cán bộ chủ chốt các quận, huyện,  
lãnh đạo doanh nghiệp, tỷ lệ hài lòng với thái độ thực thi công vụ của cán bộ Sở  
Tài nguyên và Môi trường (TNMT) là thấp nhất (chiếm 11%), tính quyết liệt trong  
chỉ đạo của lãnh đạo Sở TNMT cũng được đánh giá thấp nhất (chiếm 16%). Bên  
cạnh đó, tình trạng nhũng nhiễu tiêu cực tại các sở vẫn diễn ra phổ biến, trong đó,  
bộ phận tiếp nhận và trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính tại Sở TNMT có tỷ  
lệ tiêu cực cao nhất, (chiếm 7,6%) (Đoàn Loan, 2013).  
Với thực tế đó hàng năm Sở và các phòng ban luôn có các chính sách đào  
tạo và đào tạo lại CC ngành TNMT TP. Tuy nhiên, công tác nâng cao năng lực  
CC QLMT vẫn chưa được chú trọng toàn diện: Vẫn còn những bất cập trong việc  
tuyển dụng, sử dụng, quản lý chất lượng CC QLMT; Kéo theo tình trạng hụt  
hẫng về cơ cấu, thiếu hợp lý ngành nghề; Cơ sở vật chất phục vụ cho CC còn hạn  
chế, nghèo nàn cộng với việc đào tạo, bồi dưỡng CC QLMT chưa gắn với sử  
dụng; Đồng thời chưa có chính sách thỏa đáng để thu hút CC có trình độ cao  
trong lĩnh vực MT về công tác. Do đó, năng lực của CC QLMT vẫn chưa đáp  
ứng được yêu cầu. Đội ngũ CC QLMT cấp tỉnh còn thiếu về số lượng và hạn chế  
trong kỹ năng quản lý. Đội ngũ CC QLMT cấp quận, huyện, phường, xã còn  
thiếu, nhiều CC chưa được đào tạo chuyên ngành về MT (Nguyễn Kim Tuyển,  
2016). Đây là một trong số những nguyên nhân dẫn đến những vấn đề bất cập  
trong QLMT TP vẫn thường xuyên xảy ra, tình trạng ONMT vẫn gia tăng và  
ngày càng nghiêm trọng hơn.  
Trước áp lực ONMT đồng thời phải đảm bảo phát triển kinh tế, vấn đề  
xây dựng và phát triển đội ngũ CC QLMT đã và đang đặt ra nhiều vấn đề mới  
cần tiếp tục nghiên cứu. Năng lực CC QLMT cần phải thường xuyên được nâng  
cao để giải quyết những thách thức mới trong hoạt động quản lý nhà nước  
(QLNN) về MT. Mặc dù đã có nhiều nghiên cứu trước đây về ngành tài nguyên  
và môi trường, tuy nhiên ở Việt Nam, việc nghiên cứu các giải pháp nhằm nâng  
cao năng lực của CC ngành tài nguyên môi trường chưa nhận được nhiều sự quan  
tâm cần thiết. Các nghiên cứu còn thể hiện nhiều hạn chế do các yếu tố khách  
quan. Vì vậy, nghiên cứu nâng cao năng lực CC QLMT là hết sức cần thiết.  
2
Tải về để xem bản đầy đủ
pdf 219 trang myanh 27380 Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Luận án Nâng cao năng lực của công chức quản lý môi trường ở thành phố Hà Nội", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

  • pdfluan_an_nang_cao_nang_luc_cua_cong_chuc_quan_ly_moi_truong_o.pdf
  • pdfQTNL - TTLA - Tran Minh Nguyet.pdf
  • pdfTTT - Tran Minh Nguyet.pdf