Luận án Nghiên cứu phát triển bảo hiểm xã hội tự nguyện đối với người lao động trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM  
¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯  
PHẠM THỊ LAN PHƯƠNG  
NGHIÊN CỨU PHÁT TRIỂN  
BẢO HIỂM XÃ HỘI TỰ NGUYỆN ĐỐI VỚI NGƯỜI LAO ĐỘNG  
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH VĨNH PHÚC  
LUẬN ÁN TIẾN SĨ  
NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2015  
HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM  
¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯  
PHẠM THỊ LAN PHƯƠNG  
NGHIÊN CỨU PHÁT TRIỂN  
BẢO HIỂM XÃ HỘI TỰ NGUYỆN ĐỐI VỚI NGƯỜI LAO ĐỘNG  
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH VĨNH PHÚC  
Chuyên ngành: Kinh tế phát triển  
Mã số:  
Người hướng dẫn khoa học:  
GS.TS. Nguyễn Văn Song  
62 31 01 05  
HÀ NỘI - 2015  
LỜI CAM ĐOAN  
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả  
nghiên cứu được trình bày trong luận án là trung thực, khách quan và chưa từng  
dùng bảo vệ để lấy bất kỳ học vị nào.  
Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận án đã được  
cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận án này đều được chỉ rõ nguồn gốc.  
Hà Nội, ngày  
tháng  
năm 2015  
Tác giả  
Phạm Thị Lan Phương  
i
 
LỜI CẢM ƠN  
Trong thời gian thực hiện luận án, tôi đã nhận được sự giúp đỡ, hướng  
dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo khoa Kinh tế và PTNT, Học viện  
Nông nghiệp Việt Nam, một số cơ quan, ban ngành, các cán bộ, đồng nghiệp  
và bạn bè, nhờ đó Luận án của tôi đã được hoàn thành.  
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất tới GS.TS. Nguyễn Văn Song,  
người hướng dẫn khoa học đã tận tình giúp đỡ và định hướng giúp tôi trưởng  
thành trong công tác nghiên cứu và hoàn thiện Luận án.  
Trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu tại trường, tôi nhận được sự  
hướng dẫn và giúp đỡ tận tình của tập thể các Thầy, Cô giáo trong Bộ môn Kinh  
tế Tài nguyên và Môi trường, Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn, Ban Quản lý  
đào tạo Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Tôi xin ghi nhận và biết ơn sự đóng  
góp quý báu của các Thầy, Cô.  
Tôi xin trân trọng cảm ơn Lãnh đạo tạp chí BHXH Việt Nam, ban Lãnh  
đạo của BHXH tỉnh Vĩnh Phúc và Lãnh đạo của BHXH các huyện trên địa bàn  
tỉnh Vĩnh Phúc, Cục thống kê Vĩnh Phúc, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội  
Vĩnh Phúc, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Tổng cục Thống kê; bà con nông dân các  
huyện Bình Xuyên, Yên Lạc, Tam Đảo, Vĩnh Tường, Lập Thạch, Thành phố Vĩnh  
Yên, thị xã Phúc Yên... đã nhiệt tình hợp tác và giúp đỡ tôi thực hiện luận án.  
Trong thời gian học tập và nghiên cứu, tôi cũng đã nhận được sự hỗ trợ  
và giúp đỡ tận tình từ Ban giám hiệu cùng đồng nghiệp của tôi ở Trường Cao  
đẳng nghề Cơ khí Nông nghiệp, tôi xin trân trọng cảm ơn.  
Cuối cùng, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tới đồng nghiệp, bạn bè, gia đình,  
đặc biệt là chồng và các con tôi đã luôn kịp thời động viên, chia sẻ và tạo điều  
kiện tốt nhất giúp tôi hoàn thành luận án của mình.  
Hà Nội, ngày tháng năm 2015  
Tác giả  
Phạm Thị Lan Phương  
ii  
 
MỤC LỤC  
Trang  
iii  
 
iv  
v
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT  
Từ viết tắt  
ASXH:  
BH:  
Nghĩa tiếng Việt  
An sinh xã hội  
Bảo hiểm  
BHTN:  
BHXH TN:  
BHXH:  
BHYT:  
CĐ:  
Bảo hiểm thất nghiệp  
Bảo hiểm xã hội tự nguyện  
Bảo hiểm xã hội  
Bảo hiểm y tế  
Cao đẳng  
CMKT:  
CNH-HĐH:  
CNTT:  
CS:  
Chuyên môn kỹ thuật  
Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa  
Công nghệ thông tin  
Chính sách  
CSXH:  
DN:  
Chính sách xã hội  
Doanh nghiệp  
ĐH:  
Đại học  
EFA:  
Exploratory Factor Analysis – Phân tích nhân tố khám phá  
Institute of Policy and Strategy for Agriculture and Rural Development  
Viện Chính sách và Chiến lược Phát triển Nông nghiệp nông thôn  
International Labour Organization  
Tꢀ chức Lao động quốc tế  
Institute of Labour Science and Social Affairs  
Kinh tế - Xã hội  
IPSARD:  
ILO:  
ILSSA:  
KT-XH  
KMO:  
LĐ:  
Kaiser-Meyer-Olkin  
Lao động  
LLLĐ:  
NLĐ:  
Lực lượng lao động  
Người lao động  
NSNN:  
Ngân sách Nhà nước  
vii  
 
SXHH:  
SPSS:  
Sản xuất hàng hóa  
Statistical Packege for Social Sciences – Phần mềm xử lý thống kê  
TNLĐ-BNN Tai nạn lao động – bệnh nghề nghiệp  
TC:  
Trung cấp  
THCS:  
THPT:  
TN:  
Trung học cơ sở  
Trung học phꢀ thông  
Thu nhập  
VC:  
Viên chức  
XH:  
Xã hội  
viii  
DANH MỤC BẢNG  
Trang  
ix  
 
x
DANH MỤC ĐỒ THỊ  
Tên đồ thị  
STT  
Trang  
xii  
 
xiii  
TRÍCH YẾU LUẬN ÁN  
1. Tóm tắt mở đầu  
- Tên tác giả:  
Phạm Thị Lan Phương  
- Tên luận án:  
Nghiên cứu phát triển bảo hiểm xã hội tự nguyện đối với  
người lao động trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc  
Kinh tế phát triển  
- Chuyên ngành:  
- Mã số:  
62 31 01 05  
- Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam  
2. Nội dung bản trích yếu  
2.1. Mục đích và đối tượng nghiên cứu của luận án  
2.1.1. Mục đích của luận án  
Nghiên cứu phát triển bảo hiểm xã hội tự nguyện đối với người lao động trên địa  
bàn tỉnh Vĩnh Phúc.  
2.1.2. Đối tượng của luận án  
Đối tượng nghiên cứu: Các vấn đề lý luận và thực tiễn về sự phát triển bảo hiểm  
xã hội tự nguyện và các nguyên nhân ảnh hưởng tới sự phát triển bảo hiểm xã hội tự  
nguyện.  
2.2. Các phương pháp nghiên cứu đã sử dụng  
- Luận án đã sử dụng phương pháp tiếp cận hệ thống nhằm xác định mục đích  
tham gia BHXH trong mối quan hệ với các yếu tố ảnh hưởng:  
+ Yếu tố khách quan: điều kiện Kinh tế - xã hội, chính sách.  
+ Yếu tố chủ quan: nhận thức, giới tính, thu nhập…  
- Phương pháp tiếp cận thể chế nhằm xem xét vai trò của các bên liên quan, đánh  
giá ảnh hưởng của mỗi tác nhân tới hệ thống BHXH TN, tìm ra giải pháp phù hợp.  
- Phương pháp tiếp cận phân tích nguyên nhân – kết quả: Xác định được những  
nguyên nhân chủ yếu ảnh hưởng đến việc tham gia BHXH TN của NLĐ, xác định sự  
liên kết giữa chúng, từ đó đưa ra giải pháp tăng cường sự tham gia BHXH TN của  
NLĐ.  
- Luận án sử dụng phương pháp tiếp cận có sự tham gia nhằm để phát hiện các  
vấn đề của thực tiễn, phù hợp với nhu cầu và nguyện vọng của người lao động, từ đây  
phát triển các giải pháp BHXH tự nguyện trên địa bàn tỉnh.  
2.3. Các kết quả, phát hiện chính và kết luận  
2.3.1. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn  
* Ý nghĩa khoa học  
Luận án đã hệ thống hóa và bꢀ sung, làm rõ những vấn đề về lý luận và phát triển  
bảo hiểm xã hội tự nguyện, phân tích các nhân tố ảnh hưởng tới sự phát triển bảo hiểm  
xã hội tự nguyện.  
* Ý nghĩa thực tiễn  
- Luận án đã phản ánh thực trạng phát triển bảo hiểm xã hội tự nguyện và sự tham  
gia bảo hiểm xã hội tự nguyện đối với người lao động trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc.  
- Xây dựng mô hình nghiên cứu và rút ra được những nhân tố tác động đến sự  
tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện.  
xv  
 
2.3.2. Kết luận  
1) Luận án đã góp phần bꢀ sung và làm sáng tỏ những vấn đề lý luận và thực tiễn  
liên quan đến BHXH, phát triển BHXH TN đối với NLĐ như sau:  
Luận án đã nêu ra một số khái niệm về bảo hiểm, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm xã  
hội tự nguyện và các vấn đề liên quan. Trong luận án đã nêu và làm rõ được vai trò, bản  
chất, đặc điểm và nguyên tắc của bảo hiểm xã hội tự nguyện. Trên cơ sở khoa học và cơ  
sở thực tiễn về phát triển bảo hiểm xã hội tự nguyện và một số kinh nghiệm phát triển  
BHXH TN đối với người lao động ở một số nước trên thế giới từ đó rút ra bài học kinh  
nghiệm cho phát triển BHXH tự nguyện ở Việt Nam.  
2) Đánh giá thực trạng phát triển bảo hiểm xã hội tự nguyện ở tỉnh Vĩnh Phúc và  
xây dựng mô hình các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển BHXHTN cho thấy: Thông  
qua việc nghiên cứu và tìm hiểu sự phát triển của chính sách BHXH TN trên địa bàn tỉnh  
Vĩnh Phúc thì số lượng người tham gia BHXH TN có xu hướng tăng lên qua các năm  
nhưng vẫn ở mức thấp so với tꢀng số người tham gia BHXH. Phần lớn những NLĐ tham  
gia BHXH tự nguyện lựa chọn mức đóng bảo hiểm với mức thấp nhất (mức 0 tương  
đương với 230 nghìn đồng/tháng). Mong muốn tham gia BHXH TN của NLĐ là rất lớn  
(hơn 81,4%) những NLĐ ở những hộ gia đình có mức thu nhập trung bình có nhu cầu  
tham gia cao hơn so với những NLĐ ở các hộ gia đình có mức thu nhập thấp. Về đối  
tượng đã tham gia BHXH TN đa số là những người có thu nhập thấp và thiếu ꢀn định,  
trình độ học vấn không cao, nhận thực về chính sách BHXH TN còn hạn chế, công tác  
tuyên truyền còn chưa trọng tâm, chưa quan tâm nhiều đến cung cấp thông tin cho vùng  
sâu, vùng xa và những vùng khó khăn. Do đó số lượng lao động tham gia chủ yếu hoạt  
động trong lĩnh vực phi nông nghiệp. Lao động cư trú ở khu vực thành thị có hiểu biết về  
BHXH tự nguyện cao hơn và có số lượng người tham gia nhiều hơn khu vực nông thôn.  
3) Các yếu tố ảnh hưởng tới sự phát triển BHXH tự nguyện: Qua kết quả nghiên cứu,  
phân tích và đánh giá về phát triển BHXH tự nguyện trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc cho thấy:  
Phát triển BHXH tự nguyện bị ảnh hưởng do yếu tố cơ chế chính sách, thông tin tuyên  
truyền, dịch vụ của cơ quan BHXH và nhóm yếu tố từ bản thân người lao động.  
4) Các giải pháp phát triển BHXH tự nguyện đối với NLĐ: bao gồm 6 nhóm giải  
pháp (1) Hoàn thiện hệ thống pháp luật, sửa đꢀi cơ chế chính sách BHXH TN cho phù  
hợp với tình hình thực tế như quy định đối tượng tham gia, mức đóng phí, điều kiện và  
mức hưởng chế độ, giải quyết chế độ chính sách…(2) Tăng cường công tác đào tạo bồi  
dưỡng cán bộ chuyên trách, tꢀ chức dịch vụ BHXH TN, cải thiện chất lượng dịch vụ  
BHXH nhằm nâng cao trách nhiệm phục vụ nhân dân. Hàng năm có các cuộc thăm dò ý  
kiến của những người dân về công tác quản lý, thái độ phục vụ hay chế độ BHXH TN.  
(3) Tăng cường công tác tuyên truyền, phꢀ biến, vận động mọi người dân hiểu rõ hơn về  
chính sách BHXH TN để từ đó thu hút đối tượng NLĐ tham gia chính sách BHXH TN  
nhằm ꢀn định cuộc sống của họ khi về già, hết tuꢀi lao động. (4) Phát triển công nghệ  
thông tin trong quản lý và thực hiện chính sách nhằm quản lý khoa học về hồ sơ đối  
tượng tham gia BHXH TN cũng như cập nhật kịp thời các chích sách mới tiếp nhận  
thông tin chỉ đạo từ cơ quan các cấp. (5) Tăng cường công tác quản lý nguồn vốn quỹ  
BHXH TN với mục tiêu kịp thời chi trả chế độ cho NLĐ, cũng như tạo niềm tin cho  
mọi đối tượng. (6) Giải pháp phát triển KT-XH, ꢀn định ASXH ở tỉnh Vĩnh Phúc nhằm  
tạo điều kiện cho NLĐ có việc làm, được hỗ trợ đào tạo tay nghề cũng như giúp NLĐ  
có việc làm tạo ra thu nhập ꢀn định của người dân lao động.  
xvi  
THESIS ABSTRACT  
1. Introduction Brief  
- Name of the author: Pham Thi Lan Phuong  
- Name of the thesis: Research to develop voluntary social insurance for  
employees  
Vinh Phuc Province  
- Specialization:  
- Code:  
Development Economics  
62 31 01 05  
- Training Institution: Vietnam Institute of Agriculture  
2. Contents of the abstract  
2.1. The aim and object of study of the thesis  
2.1.1. The aim of the thesis  
Research to develop voluntary social insurance for workers in the province of  
Vinh Phuc.  
2.1.2. The object of the thesis  
Object of the study: The theoretical issues and development practices of voluntary  
social insurance and the influencers on the development of voluntary social insurance.  
2.2. Research methodology  
- System approach was used to identify social insurance purposes in relation with  
influencers:  
+ Objective factors: Economic and social conditions, policies.  
+ Subjective factor: reception, gender, income, etc.  
- Institutional approach to examine the role of stakeholders, assess the impact of  
factors on voluntary social insurance system and find out appropriate solutions.  
- Causes – Effect analysis approach to identify the main influencers on voluntary  
social insurance of employees and the relationship among them, then to provide  
solutions to enhance the engagement of employeesin voluntary social insurance.  
- Participation approach to detect problems in practices, in accordance with the  
needs and expectations of the employees, then leading to the development of solutions  
to develop voluntary social insurance in the local province.  
2.3. The results, key findings and conclusions  
2.3.1. Scientific and practical significances  
* Scientific significances  
The thesis has systemized and supplemented to clarify theoretical issues and  
develop voluntary social insurance, to analyze influencers to develop voluntary social  
insurance.  
* Practical significances  
- The thesis reflects the condition of voluntary social insurance and employees’  
engagement in voluntary social insurance Vinh Phuc Province.  
- Develop research models and derive the influencers on participation in voluntary  
social insurance.  
xvii  
 
2.3.2. Conclusion  
1) The thesis has contributed to supplement and clarify the theoretical and practical  
issues related to social insurance, development of voluntary social insurance as follows:  
The thesis pointed out some definitions of insurance, social insurance, voluntary  
social insurance and related matters. The thesis stated and clarified the role, nature,  
characteristics and principles of voluntary social insurance. On scientific and practical  
basis on the development of voluntary social insurance and best practices in some  
countries, then draw lessons for development voluntary social insurance in Vietnam.  
2) The thesis assessed the current condition of voluntary social insurance in Vinh  
Phuc Province and developed models of factors affecting the development of voluntary  
social insurance which showed that based on the study of policy development on  
voluntary social insurance in Vinh Phuc Province, the number of participants increased  
gradually but still low compared to the total number of social insurance participants.  
Most of the employees participating voluntary social insurance selected the lowest level  
(level 0 equivalent to 230 thousand VND/month). The percentage of employees who  
wish to participate in voluntary social insurance is very big (over 81.4%) of which  
household employees with average income have higher demand than those with low  
income. Participants of voluntary social insurance are mainly people with low income  
and lack of stability, low level of education and lack of awareness of voluntary social  
insurance; the propaganda was not on focus, not paying enough attention to provide  
information for remote areas. Thus the majority of participants are working in non-  
agricultural sectors. Migrant employees in urban areas had more information and  
participated more than those in rural areas.  
3) Factors affecting the development of voluntary social insurance: Based on the  
analysis and evaluation of the research, the development of voluntary social insurance  
in Vinh Phuc Province is affected by policies, information and communication, services  
of Government agencies and factors group from employees themselves.  
4) The solutions for development of voluntary social insurance for employees are  
categorized in 6 solution groups (1) Developing legal systems, modifying mechanisms of  
voluntary social insurance to suit the current situation such as provisions for participants,  
fee levels, conditions and levels of entitlement, services, etc. (2) Strengthening the training  
staff, and organizers in voluntary social insurance, improving service quality to enhance  
responsibility to serve the people. Annual poll of people in management, service attitude  
and insurance quality is taken place. (3) Strengthening communication sharing to help  
people know more about voluntary social insurance policies to have more participants so as  
to stabilize their lives when they are old, and out of work ability (4) Developing information  
technology in the management and policies implementation to manage scientifically and  
timely updates new policies from higher managing levels. (5) Strengthening the fund  
administration from voluntary social insurance to timely pay for beneficiary participants to  
build trust among participants. (6) Socio-economic development and stable social security  
solutions in Vinh Phuc Province to increase employability for people, support skills training  
leading to stable income for working people.  
xviii  
Tải về để xem bản đầy đủ
pdf 217 trang myanh 19960 Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Luận án Nghiên cứu phát triển bảo hiểm xã hội tự nguyện đối với người lao động trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

  • pdfluan_an_nghien_cuu_phat_trien_bao_hiem_xa_hoi_tu_nguyen_doi.pdf
  • pdfKTPT - TTLA - Pham Thi Lan Phuong.pdf
  • docxTTT - Pham Thi Lan Phuong.docx
  • pdfTTT - Pham Thi Lan Phuong.pdf