Bài giảng Quản trị chiến lược - Chương 6: Những cơ sở hình thành chiến lược (Strategy formulation)

Trường đại học Bách khoa TP HCM

QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC

Chương 6

NHꢀNG CƠ Sꢁ HꢂNH THꢃNH

CHIẾN LƯỢC

(Strategy Formulation)

Giảng viên: TS. Võ Tấn Phong

NHꢀNG CƠ Sꢁ HꢂNH THꢃNH CHIẾN LƯỢC

Nội dung

1. Quꢀ trꢁnh hoꢂch đꢃnh chiꢄn lưꢅc

2. Cꢀc công cꢆ hoꢂch đꢃnh chiꢄn lưꢅc

3. Cꢀc loꢂi chiꢄn lưꢅc

4. Lꢇa chꢈn chiꢄn lưꢅc

NHꢀNG CƠ Sꢁ HꢂNH THꢃNH CHIẾN LƯỢC

1. Quá trꢄnh hoạch đꢅnh chiꢆn lưꢇc

Phân tích

môi trường

Sự hꢄnh thành

chiꢆn lưꢇc

Thực thi

chiꢆn lưꢇc

Đánh giá

và kiểm tra

Sứ mệnh/

tꢈm nhꢄn

Bên ngoài

Môi trường vĩ

mô (PEST)

Các mục tiêu

Lý do

tồn tꢂi

Môi trường

nhiệm vꢆ và

phân tích

ngành

Những

kꢄt quả

nào cần

đꢂt

Các chiꢆn

lưꢇc

Các chính

sách

Kꢄ

hoꢂch

để đꢂt

đưꢅc sứ

mệnh

và các

mꢆc

đưꢅc và

khi nào

Quá trình

giám sát

việc thꢇc

hiện và

thꢇc hiện

hoꢂt động

điều chỉnh

Bên trong

Trải qua

quá trình

ra quyꢄt

đꢃnh và

xꢀc đꢃnh

những

phương

ꢀn chiꢄn

lưꢅc để

lꢇa chꢈn

Các chương

Chuỗi cấu trúc

quyền hành

trình

Những

hoꢂt

động

cần

thiꢄt để

đꢂt

Các ngân sách

Văn hoꢀ, những

niềm tin, kỳ vꢈng,

những giꢀ trꢃ

tiêu

Chi phí

cho các

chương

trình

Các thủ tục

Cꢀc nguồn lꢇc, tài

sản, kỹ năng, năng

lꢇc, kiꢄn thức

Cꢀc bước

cần thiꢄt để

thꢇc hiện

công việc

đưꢅc kꢄ

hoꢂch

Thành tích

Thông tin phản hồi /học hỏi

NHꢀNG CƠ Sꢁ HꢂNH THꢃNH CHIẾN LƯỢC

1. Quá trꢄnh hoạch đꢅnh chiꢆn lưꢇc

Là giai đoꢂn đầu tiên, đꢉt nền tảng và quan

trꢈng trong quꢀ trꢁnh quản trꢃ chiꢄn lưꢅc;

Là việc hꢁnh thành cꢀc phương ꢀn lꢇa chꢈn và

lꢇa chꢈn cꢀc phương ꢀn để doanh nghiệp phꢀt

triển cꢊ hiệu quả lꢅi thꢄ cꢂnh tranh;

Theo David Fred, hoꢂch đꢃnh chiꢄn lưꢅc bao

gồm 3 giai đoꢂn: Nhꢋp vào (Input), kꢄt hꢅp

(làm cho tương thꢌch) (Matching) và quyꢄt

đꢃnh (Decision)

NHꢀNG CƠ Sꢁ HꢂNH THꢃNH CHIẾN LƯỢC

1. Quá trꢄnh hoạch đꢅnh chiꢆn lưꢇc

Giai đoạn 1 – Phân tích các yꢆu tố đꢈu vào

Tꢊm tắt cꢀc thông tin cơ sở về yꢄu tố đầu

vào cần thiꢄt để hꢁnh cꢀc thành chiꢄn bao

gồm ma trꢋn đꢀnh giꢀ cꢀc yꢄu tố bên ngoài

(EFE), ma trꢋn đꢀnh giꢀ cꢀc yꢄu tố bên trong

(IFE), ma trꢋn hꢁnh ảnh cꢂnh tranh (CPM).

NHꢀNG CƠ Sꢁ HꢂNH THꢃNH CHIẾN LƯỢC

1. Quá trꢄnh hoạch đꢅnh chiꢆn lưꢇc

Giai đoạn 2 – Làm cho tương thích

Tꢋp trung vào việc tꢂo ra cꢀc chiꢄn lưꢅc lꢇa

chꢈn khả thi bằng cꢀc kỹ thuꢋt gớp nối cꢀc

yꢄu tố chủ yꢄu bên ngoài và bên trong bao

gồm ma trꢋn SWOT, ma trꢋn (SPACE), ma

trꢋn (BCG), ma trꢋn bên ngoài – bên trong

(IE) và ma trꢋn chiꢄn lưꢅc cꢂnh tranh tổng

quát (Grand Strategy Matrix)

NHꢀNG CƠ Sꢁ HꢂNH THꢃNH CHIẾN LƯỢC

1. Quá trꢄnh hoạch đꢅnh chiꢆn lưꢇc

Giai đoạn 3 – Giai đoạn quyꢆt đꢅnh

Bao gồm ma trꢋn đꢃnh lưꢅng hoꢂch đꢃnh

chiꢄn lưꢅc (Quantitative Strategic Planning

Matrix - QSPM);

Cꢊ liên quan đꢄn tꢌnh sꢇ hấp dꢍn tương đối

của cꢀc chiꢄn lưꢅc thay thꢄ và cung cấp cơ

sở khꢀch quan cho việc lꢇa chꢈn những

chiꢄn lưꢅc cꢆ thể.

NHꢀNG CƠ Sꢁ HꢂNH THꢃNH CHIẾN LƯỢC

1. Quá trꢄnh hoạch đꢅnh chiꢆn lưꢇc

Các giai đoạn hꢄnh thành chiꢆn lưꢇc

Giai đoạn 1: giai đoạn chuẩn bꢅ các yꢆu tố cꢈu vào (Input Stage)

Ma trận đánh giá các yꢆu tố Ma trận lưꢇc đồ (hꢄnh ảnh) Ma trận đánh giá các yꢆu tố

bên ngoài

cạnh tranh

bên trong

Giai đoạn 2: giai đoạn làm cho tương thích (Matching Stage)

Ma trận đánh

Ma trận chiꢆn

lưꢇc tổng quát

(Grand

giá vꢅ trí chiꢆn

lưꢇc và tác

nghiệp

Ma trận bên

ngoài – nội bộ

(IE)

Ma trận SWOT

Ma trận BCG

strategy)

SPACE

Giai đoạn 3: giai đoạn quyꢆt đꢅnh (Decision Stage)

Ma trận hoạch đꢅnh chiꢆn lưꢇc đꢅnh lưꢇng

(Quantitative Strategic Planning Matrix – QSPM)

NHꢀNG CƠ Sꢁ HꢂNH THꢃNH CHIẾN LƯỢC

2. Các công cụ hoạch đꢅnh chiꢆn lưꢇc

Ma trận SWOT

Là một ma trꢋn liên kꢄt cꢀc cơ hội chủ yꢄu, nguy

cơ chủ yꢄu, điểm mꢂnh then chốt, điểm yꢄu cốt

lõi của doanh nghiệp.

Mꢆc đꢌch của ma trꢋn SWOT là xꢀc đꢃnh doanh

nghiệp nên:

Tăng trưởng và phát triển hoꢂt động mới nào;

Tꢂo dꢇng cꢀc rào cản cho những nguy cơ ở

những lĩnh vꢇc nào;

Hꢅp tꢀc, liên kꢄt ra sao để tꢋn dꢆng cơ hội khắc

phꢆc mꢉt yꢄu;

Thu hẹp đầu tư, rút lui ở những lĩnh vꢇc nào…

NHꢀNG CƠ Sꢁ HꢂNH THꢃNH CHIẾN LƯỢC

Thiꢆt lập ma trận SWOT

Liệt kê tất cả các cơ hội chủ yꢆu từ môi trường bên ngoài của doanh

nghiệp

Bước 1

Buớc 2

Liệt kê tất cả các nguy cơ chủ yꢆu từ môi trường bên ngoài của doanh

nghiệp

Buớc 3 Liệt kê tất cả các thꢆ mạnh chủ yꢆu của doanh nghiệp

Buớc 4 Liệt kê tất cả các mặt yꢆu chủ yꢆu của doanh nghiệp

Khớp mặt mạnh của doanh nghiệp và cơ hội từ môi trường bên ngoài,

ghi lại các chiꢆn lưꢇc SO

Buớc 5

Làm cho phù hꢇp mặt yꢆu của doanh nghiệp và các cơ hội từ môi

trường bên ngoài, ghi lại những chiꢆn lưꢇc WO

Buớc 6

Làm cho phù hꢇp thꢆ mạnh của doanh nghiệp và các nguy cơ từ môi

trường bên ngoài, ghi lại những chiꢆn lưꢇc ST

Buớc 7

Làm cho phù hꢇp mặt yꢆu của doanh nghiệp và các nguy cơ từ môi

trường bên ngoài, ghi lại những chiꢆn lưꢇc WT

Buớc 8

NHꢀNG CƠ Sꢁ HꢂNH THꢃNH CHIẾN LƯỢC

Thiꢆt lập ma trận SWOT

Môi trường nội bộ

Phân tích khả

năng cạnh

tranh

Điểm mạnh (S)

S2 S3

Điểm yꢆu (W)

S1

A

…

W1 W2 W3 ….

C

O1

Cơ hội

(O)

S1 + O1 > P1

W1 + O1 > P3

…..

O2

…..

B

D

T1

Thách

thức

(T)

S1 + T1 > P2

W1 + T1 > P4

……

…..

T2

NHꢀNG CƠ Sꢁ HꢂNH THꢃNH CHIẾN LƯỢC

Thiꢆt lập ma trận SWOT

Các chiꢆn lưꢇc SO

Các chiꢆn lưꢇc WO

Mꢆc tiêu là củng cố những

mꢉt yꢄu nội bộ bằng cꢀch

nắm lấy những cơ hội bên

ngoài

Sử dꢆng mꢉt mꢂnh nội bộ

để nắm lấy những cơ hội

bên ngoài

Các chiꢆn lưꢇc ST

Các chiꢆn lưꢇc WT

Sử dꢆng những mꢉt mꢂnh

của doanh nghiệp để trꢀnh

hay giảm những ảnh

hưởng của những nguy cơ

bên ngoài

Cꢀc chiꢄn thuꢋt phòng thủ

hướng vào việc giảm thiểu

những mꢉt yꢄu hay loꢂi bỏ

những nguy cơ từ bên

ngoài

NHꢀNG CƠ Sꢁ HꢂNH THꢃNH CHIẾN LƯỢC

Thiꢆt lập ma trận SWOT

(Thí dụ của một công ty dꢅch vụ giải trí)

Cơ hội (Opportunities)

Nguy cơ (Threats)

1. Đối thủ cạnh tranh

mạnh

1. Có nhiều hồ nước trong

Ma trận SWOT

vùng

2. Dân chúng chi tiền nhiều 2. Khách hàng mong

hơn cho việc vui chơi giải trí muốn thuyền có kiểm

dáng khác

Mặt mạnh (Strengths)

1. Chất lưꢇng sản phẩm

2. Sự hỗ trꢇ của chính phủ 2.O - Dân chúng chi tiền

Phối hꢇp S/O

1.S - Chất lưꢇng sản phẩm

Phối hꢇp S/T

1.S - Chất lưꢇng sản

phẩm

3. Nhân sự

nhiều hơn cho việc vui chơi 1.T - Đối thủ cạnh tranh

giải trí

mạnh

Mặt yꢆu (Weaknesses)

Phối hꢇp W/O

Phối hꢇp W/T

1. Không có sản phẩm mới 1.W - Không có sản phẩm

2. Trình độ marketing yꢆu mới

1.W - Không có sản phẩm

mới

kém

2.O - Dân chúng chi tiền

2.T - Khách hàng mong

3. Khả năng tài chính yꢆu

kém

nhiều hơn cho việc vui chơi muốn thuyền có kiểu

giải trí dáng khác

NHꢀNG CƠ Sꢁ HꢂNH THꢃNH CHIẾN LƯỢC

Ma trận SPACE

(Strategic Position and Action Evaluation)

Ma trꢋn cꢊ 4 vùng để chỉ dꢍn cꢀc ứng xử của doanh

nghiệp với chiꢄn lưꢅc cꢂnh tranh nào phù hꢅp:

1. Hai khꢌa cꢂnh thuộc bên trong:

Vꢃ thꢄ về tài chꢌnh (FP – Financial Position);

Vꢃ thꢄ cꢂnh tranh (CP – Competitive Postion).

2. Hai khꢌa cꢂnh bên ngoài:

Vꢃ thꢄ ổn đꢃnh (SP – Stability Position);

Vꢃ thꢄ ngành (IP – Industry Postion).

3. Những yꢄu tố quyꢄt đꢃnh quan trꢈng nhất của vꢃ

trꢌ chiꢄn lưꢅc tổng thể của một doanh nghiệp.

NHꢀNG CƠ Sꢁ HꢂNH THꢃNH CHIẾN LƯỢC

Thiꢆt lập ma trận SPACE

Chọn tập hꢇp các biꢆn số để xác đꢅnh vꢅ trí tài chính (FP), vꢅ trí cạnh tranh

(CP), vꢅ trí ổn đꢅnh (SP) và vꢅ trí ngành (IP)

Bước 1

Gắn các giá trꢅ bằng số (thí dụ) từ +1 (thấp nhất) đꢆn +6 (tốt nhất) cho khía

Bước 2 cạnh tài chính (FP) và ngành (IP). Gắn các giá trꢅ bằng số từ -1 (tốt nhất)

đꢆn -6 (Xấu nhất) cho khía cạnh ổn đꢅnh (SP) và cạnh tranh (CP).

Bước 3 Tính điểm trung bình của FP, CP, IP và SP

Đánh dấu những điểm trung bình cho FP, IP, SP và CP trên các trục tương

ứng trong ma trận SPACE

Bước 4

Đặt 2 điểm trên trục X và đánh dấu điểm kꢆt quả trên trục X. Đặt 2 điểm

Bước 5 trên trục Y và đánh dấu điểm kꢆt quả trên trục Y. Đánh dấu điểm giao

nhau của chúng trên XY

Vẽ véc tơ theo chiều hướng từ gốc của ma trận SPACE đꢆn điểm mới giao

Bước 6 nhau. Véc tơ này chỉ ra các dạng chiꢆn lưꢇc đưꢇc gꢇi ý liên quan đꢆn sự

năng động, cạnh tranh, che chắn hay bảo thủ

NHꢀNG CƠ Sꢁ HꢂNH THꢃNH CHIẾN LƯỢC

Thꢌ dꢆ về SPACE

Vꢅ trí chiꢆn lưꢇc bên trong

Vꢅ trí chiꢆn lưꢇc bên ngoài

Ngành (IP)

Cạnh tranh (CP)

-1

-3

Chất lưꢅng sản phꢎm

Thꢃ phần

Thương hiệu

+6

+4

Cꢀc rào cản vào ngành

Tiềm năng tăng trưởng

Tiꢄp cꢋn nguồn tài chꢌnh

Tꢋp trung

-2

Vòng đời sản phꢎm

+5

TB: -1,75

TB: +4,75

Tổng cộng điểm trục X = 3,0

Tài chính (FP) ꢉn đꢅnh (SP)

+5

+4

+6

ROA

-2

-1

-2

Lꢂm phꢀt

Công nghệ

Co giꢐn của cầu

Chꢌnh sꢀch thuꢄ

Tꢏ số nꢅ

Thanh khoản

Dòng tiền

+5

-4

TB: +5

TB: -2,25

Tổng cộng điểm trục Y = 2,75

NHꢀNG CƠ Sꢁ HꢂNH THꢃNH CHIẾN LƯỢC

FP - Financial Position

SP - Stability Position

IP – Industry Postion

CP - Competitive Postion

Năng động

Bảo thủ

NHꢀNG CƠ Sꢁ HꢂNH THꢃNH CHIẾN LƯỢC

Cạnh tranh

Phòng thủ

NHꢀNG CƠ Sꢁ HꢂNH THꢃNH CHIẾN LƯỢC

FP (tài chính)

Bảo thủ

Năng động

1. Hội nhập dọc

2. Thâm nhập thꢅ

trường;

3. Phát triển thꢅ

trường;

4. Phát triển sản phẩm;

5. Đa dạng hoá có liên

quan và không liên

quan

1. Thâm nhập thꢅ trường;

2. Phát triển thꢅ trường;

3. Phát triển sản phẩm;

4. Đa dạng hoá có liên

quan

CP

IP

(Cạnh

(Ngành)

1. Hội nhập dọc

2. Thâm nhập thꢅ

trường;

tranh)

3. Phát triển thꢅ

trường;

4. Phát triển sản phẩm.

1. Giảm đꢈu tư;

2. Thoái đꢈu tư;

3. Giải thể, thanh lý.

Phòng thủ

Cạnh tranh

SP (ꢉn đꢅnh)

NHꢀNG CƠ Sꢁ HꢂNH THꢃNH CHIẾN LƯỢC

Thí dụ về ma trận SPACE

Vꢅ trí chiꢆn lưꢇc bên trong

Vꢅ trí chiꢆn lưꢇc bên ngoài

Vꢅ trí tài chính (FP)

Vꢅ trí ổn đꢅnh (SP)

- Công nghệ thay đổi;

- Tỷ lệ lạm phát;

- Sự đa dạng của cꢈu;

- Mức thay đổi giá của các sản phẩm cạnh tranh;

- Rào cản gia nhập ngành;

- Tỷ suất lꢇi nhuận trên vốn (ROI);

- Đòn cân tài chính;

- Thanh khoản;

- Vốn lưu động thuꢈn;

- Dòng lưu kim;

- Luân chuyển kho;

- Áp lực cạnh tranh;

- Mức độ dễ rút lui khỏi thꢅ trường;

- Độ co giãn của cꢈu theo giá;

- Rủi ro liên quan đꢆn lĩnh vực hoạt động.

- Thu nhập trên một cổ phiꢆu;

- Tỷ số giá/thu nhập (P/E)

Vꢅ trí cạnh tranh (CP)

Vꢅ trí ngành (IP)

- Thꢅ phꢈn;

- Tăng trưởng tiềm năng;

- Chất lưꢇng sản phẩm;

- Vòng đời sản phẩm;

- Lꢇi nhuận tiềm năng;

- ꢉn đꢅnh tài chính;

- Lòng trung thành của khách hàng;

- Khai thác tốt nhất công suất;

- Know how;

- Mức độ mở rộng sử dụng những năng lực lõi

- Tận dụng nguồn lực;

- Mức độ dễ tham gia vào ngành;

- Tận dụng công suất, khả năng, năng lực..

- Kiểm soát cung ứng và kênh phân phối

Bài giảng Quản trị chiến lược - Chương 6: Những cơ sở hình thành chiến lược (Strategy formulation) - Võ Tấn Phong