Bài giảng Quản trị kinh doanh cho kỹ sư - Chương 2: Ra quyết định trong quản lý

Ra quyết định là gì?

Ai thực hiện việc ra quyết định?

Khi nào cần phải ra quyết định?

QLDN – RA QUYẾT ĐỊNH TRONG QUẢN LÝ

2

Cá c quyết định được đưa ra là kết quả của 1 sự lựa chọn

có lập trường và với mục tiêu là tối ưu (Max or Min) 1 giá

trị nào đó trong những điều kiện ràng buộc cụ thể.

Người RQĐ hoàn toàn khá ch quan, có logic, có mục tiêu

rõ ràng và tất cả cá c hành vi trong quá trì nh quyết định

được đứng trên 1 lập trường duy nhất nhằm đạt được

mục tiêu cực trị một giá trị nào đó, đồng thời thỏa mã n

cá c điều kiện ràng buộc.

QLDN – RA QUYẾT ĐỊNH TRONG QUẢN LÝ

3

Người RQĐ có mục tiêu cụ thể.

Tất cả PA có thể đều được xá c định đầy đủ

Sư ưa thí ch của người RQĐ phải rõ ràng, cá c tiêu chuẩn của

cá c PA cần lượng hó a & xếp hạng tiêu chuẩn theo thứ tự ưa

thí ch của người RQĐ.

Sự ưa thí ch của người RQĐ là khô ng thay đổi trong quá trì nh

RQĐ, nghĩa là: tiêu chuẩn & trọng số của tiêu chuẩn là khô ng

đổi.

Khô ng hạn chế thời gian & chi phí thu thập thô ng tin.

PA lựa chọn là PA tối ưu mục tiêu mong muốn.

QLDN – RA QUYẾT ĐỊNH TRONG QUẢN LÝ

4

Là quá trì nh lựa chọn có ý thức giữa 2 hay

nhiều PA để chọn ra 1 PA và PA này sẽ tạo ra 1

kết quả mong muốn trong cá c ràng buộc đã biết.

Nếu bài toá n chỉ có 1 giải phá p để giải quyết vấn

đề thì khô ng phải là bài toá n ra quyết định.

“Do nothing” cũng là 1 phương á n, và đôi khi đó

lại là PA được chọn.

QLDN – RA QUYẾT ĐỊNH TRONG QUẢN LÝ

5

• Cấu trúc tốt

• Cấu trúc xấu

RQĐ theo cấu

trúc vấn đề

• Điều kiện chắc chắn

• Điều kiện rủi ro

• Điều kiện không chắc chắn

RQĐ theo

tính chất vấn

đề

QLDN – RA QUYẾT ĐỊNH TRONG QUẢN LÝ

6

Ra quyết định

theo chương trình

Vấn đề có cấu trúc tốt

Ra quyết định không

theo chương trình

Vấn đề có cấu trúc kém

QLDN – RA QUYẾT ĐỊNH TRONG QUẢN LÝ

7

Loại vấn đề Vấn đề có cấu trúc tốt Vấn đề có cấu trúc kém

Đặc điểm ➢Mục tiêu rõ ràng

➢Thông tin đầy đủ

➢Dạng bài toán mới mẻ

➢Thông tin không đầy đủ,

khô ng rõ ràng

➢Bài toán có dạng quen

thuộc

➢Các nhà QL cấp cao

dành nhiều thời gian hơn

để quyết định

➢Được phân quyền cho

nhà QL cấp dưới ra

quyết định

Ví dụ

➢Bài toán quyết định

thưởng/ phạt nhân viên chiến lược phát triển của

cô ng ty

QLDN – RA QUYẾT ĐỊNH TRONG QUẢN LÝ

8

Quy trì nh (Procedure): các bước

xử lý vấn đề.

Luật (Rule): điều gì nên và không

nên làm.

Chí nh sá ch (Policy): Hướng dẫn,

định hướng trong việc giải quyết

vấn đề.

QLDN – RA QUYẾT ĐỊNH TRONG QUẢN LÝ

9

RQĐ trong điều kiện chắc chắn: biết chắc trạng thái

nào sẽ xảy ra.

RQĐ trong điều kiện rủi ro: biết xác suất xảy ra của

mỗi trạng thái.

RQĐ trong điều kiện không chắc chắn: không biết

xác suất xảy ra của mỗi trạng thái hoặc không biết

các dữ liệu liên quan đến vấn đền cần giải quyết.

QLDN – RA QUYẾT ĐỊNH TRONG QUẢN LÝ

10

• Xác định rõ vấn đề cần giải quyết

• Liệt kê tất cả các PA có thể có

1

2

3

4

5

6

• Nhận ra các tình huống hay các trạng thái

• Ước lượng tất cả lợi ích và chi phí cho mỗi PA ứng với mỗi

trạng thái.

• Lựa chọn 1 mô hình toán học trong PPĐL để tìm lới giải tối ưu

• Áp dụng mô hình để tìm lời giải và dựa vào đó để RQĐ

QLDN – RA QUYẾT ĐỊNH TRONG QUẢN LÝ

11

Ô ng A là Giá m đốc cô ng ty ABC muốn ra quyết định về việc phá t

triển 1 dò ng sản phẩm mới. Ô ng lần lượt thực hiện 6 bước như sau:

B1: Ô ng A nêu lên vấn đề có nên sản xuất 1 SP mới để tham gia

thị trường hay khô ng?

B2: Ô ng A cho rằng có 3 phương á n sản xuất:

PA1: Lập 1 nhà má y có quy mô lớn để sx

PA2: Lập 1 nhà má y có quy mô nhỏ để sx

PA3: khô ng làm gì cả

B3: Ô ng A cho rằng có 2 tì nh huống của thị trường sẽ xảy ra:

Thị trường tốt

Thị trường xấu

QLDN – RA QUYẾT ĐỊNH TRONG QUẢN LÝ

12

B4: Ô ng A ước lượng lợi nhuận của cá c PA ứng với cá c tì nh

huống như sau:

PA

T. Thá i

Thị trường tốt

250.000

100.000

0

Thị trường xấu

-180.000

-40.000

Nhà máy lớn

Nhà máy nhỏ

Khô ng làm gì

0

B5,6: Chọn 1 mô hì nh toá n học để giải bài toá n. Việc lựa chọn

mô hì nh dựa vào sự hiểu biết, lượng thô ng tin có được và khả

năng xuất hiện cá c trạng thá i của hệ thống.

QLDN – RA QUYẾT ĐỊNH TRONG QUẢN LÝ

13

Max EMV (Cực

đại giá trị kỳ vọng

được tính bằng

tiền)

Min EOL (Cực tiểu

thiệt hại kỳ vọng)

QLDN – RA QUYẾT ĐỊNH TRONG QUẢN LÝ

14

m

Max EMV (Cực

đại giá trị kỳ vọng

được tính bằng

tiền)

EMV(i) =∑ P (Sj) xP ij

j = 1

P(S_j): xá c suất để trạng

thá i j xuất hiện

P_ij: là lợi nhuận/chi phí

của phương á n i ứng với

trạng thá i j

Min EOL (Cực tiểu

thiệt hại kỳ vọng)

i = 1 đến n: số phương á n

j = 1 đến m: Số trạng thá i

QLDN – RA QUYẾT ĐỊNH TRONG QUẢN LÝ

15

Giả sử xác suất xảy ra thị trường tốt và xấu là như nhau = 0.5

PA

T. Thá i

Thị trường

tốt

Thị trường

xấu

EMV (i)

Nhà máy lớn

Nhà máy nhỏ

Khô ng làm gì

P (S_j)

250.000

100.000

0

-180.000

-40.000

0

35.000

30.000

0

0.5

EMV (nhà máy lớn) = 0.5*250.000 + 0.5* (-180.000) = 35.000

EMV (nhà máy nhỏ) = 0.5*100.000 + 0.5* (-40.000) = 30.000

EMV (khô ng làm gì ) = 0

QLDN – RA QUYẾT ĐỊNH TRONG QUẢN LÝ

16

Nếu xá c suất xảy ra thị trường tốt là 30%

và xá c suất xảy ra thị trường xấu là 70%

thì PA nào được chọn?

Nhà má y

nhỏ (EMV

= 2000)

QLDN – RA QUYẾT ĐỊNH TRONG QUẢN LÝ

17

Giả sử có 1 cô ng ty tư vấn đến đề nghị

cung cấp cho ô ng A thô ng tin về tì nh trạng

thị trường với giá 65.000. Ô ng A có nên

nhận lời đề nghị đó hay khô ng? Giá mua

thô ng tin này đắt hay rẻ, bao nhiêu là hợp

lý?

QLDN – RA QUYẾT ĐỊNH TRONG QUẢN LÝ

18

EVPI (Expected Value of Perfect

Information): giá trị kỳ vọng của

thô ng tin hoàn hảo.

Dùng EVPI để chuyển đổi mô i

trường rủi ro sang mô i trường chắc

chắn.

EVPI = giá mua thô ng tin.

QLDN – RA QUYẾT ĐỊNH TRONG QUẢN LÝ

19

EVWPI (Expected Value With Perfect Information): giá trị

kỳ vọng với thông tin hoàn hảo.

m

EVWPI =∑ P(Sj) x Max P ij

j = 1

EVPI: sự gia tăng giá trị có được khi mua thông tin = giá

trị tối đa có thể trả khi mua thông tin.

EVPI = EVWPI - Max EMV(i)

QLDN – RA QUYẾT ĐỊNH TRONG QUẢN LÝ

20

Bài giảng Quản trị kinh doanh cho kỹ sư - Chương 2: Ra quyết định trong quản lý - Huỳnh Thị Phương Lan