Rèn luyện kỹ năng tự học cho sinh viên Trường Cao đẳng nghề Cần Thơ

Download

RÈN LUYỆN KỸ NĂNG TỰ HỌC CHO SINH VIÊN

TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CẦN THƠ

Trương Thanh Nghi

Giảng viên trường cao đẳng nghề Cần Thơ

Tóm tắt: Rèn luyện Kỹ năng tự học (RL KNTH) cho sinh viên (SV), nhất là SV

các trường cao đẳng nghề (CĐN) luôn là một nhiệm vụ trọng tâm trong công tác đào

tạo của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp nói chung. Với SV đang học tập tại các cơ sở

giáo dục nghề nghiệp việc RL KNTH cho các em cần có sự hướng dẫn của GV để hình

thành nên những kỹ năng tự học. Kỹ năng tự học này không những giúp mỗi SV có thể

cập nhật được lượng tri thức đang tăng dần theo cấp số nhân, mà còn giúp SV tăng sức

cạnh tranh nghề nghiệp với nguồn nhân lực đến từ các quốc gia trong khu vực. Với sứ

mệnh đào tạo các kỹ thuật viên và thợ lành nghề cung ứng lực lương lao động chất

lượng cao cho thành phố Cần Thơ nói riêng và khu vực Đồng bằng sông Cửu Long nói

chung đòi hỏi trường CĐN Cần Thơ cần tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng dạy

và học cũng như trang bị cho SV kiến thức, năng lực hành nghề tương ứng với trình độ

đào tạo; giúp SV có khả năng sáng tạo, thích ứng với môi trường làm việc trong bối

cảnh hội nhập quốc tế đồng thời góp phần thúc đẩy năng lực tự học, RL KNTH và

nâng cao chất lượng học tập và đào tạo trong nhà trường, phù hợp với những thay đổi

hiện nay của nhà trường nói riêng và toàn hệ thống giáo dục nghề nghiệp nói chung.

Asbtract:

In most cases training on self-studying skills for students, especially students in

vocational colleges, is always a main duty in the training of vocational education

institutions. For the students attending the courses in vocational education institutions,

the self-study skill training for them required the guidance of teachers to form self-

studying skills. These self-studying skills not only help each student to update their

growing knowledge exponentially, but also help them to increase their professional

competitiveness with human resources from other countries in the region. For the

mission of training technicians and skilled workers supplying high quality labor force

for Can Tho city in particular and the Mekong Delta in general, Can Tho needs to

continue innovating and improve the quality of teaching and learning as well as

equipping students with knowledge and practicing capability corresponding to the

training level; To help students to be creative and adaptable to the working

environment in the context of international integration while contributing to the self-

learning capacity, training self-studying skills and improving the quality of learning

and training in schools, matching with these changes of the own field and all the

general education systems.

Từ khóa: Tự học, Kỹ năng tự học, Rèn luyện kỹ năng tự học có hướng dẫn.

1. Đặt vấn đề

Để thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa hiện nay của đất nước việc

nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là một trong những nhiệm vụ quan trọng để phát

triển đất nước. Chất lượng nguồn nhân lực cũng là một trong các khâu đột phá để thực

hiện chiến lược phát triển kinh tế xã hội giai đoạn 2011 - 2020. Theo chủ trương,

chính sách của Đảng và Nhà nước trong Chiến lược phát triển giáo dục 2011 - 2020 đã

ghi rõ “Tiếp tục đổi mới phương pháp dạy học và đánh giá kết quả học tập, rèn luyện

theo hướng phát huy tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo và năng lực tự học của

người học” hay theo Luật giáo dục nghề nghiệp số 74/2014/QH13 đã đề cập đến mục

tiệu cụ thể của trình độ cao đẳng: “Đào tạo trình độ cao đẳng để người học có năng

lực thực hiện được các công việc của trình độ trung cấp và giải quyết được các công

việc có tính phức tạp của chuyên ngành hoặc nghề; có khả năng sáng tạo, ứng dụng kỹ

thuật, công nghệ hiện đại vào công việc, hướng dẫn và giám sát được người khác

trong nhóm thực hiện công việc”[9]. Với những yêu cầu trên đòi hỏi người học trình

độ cao đẳng phải có năng lực chuyên môn đáp ứng được yêu cầu tại vị trí làm việc của

sản xuất, kinh doanh và dịch vụ, muốn đạt được những yêu cầu này, người học phải

đảm bảo quá trình học tập tốt về kỹ năng tay nghề, chuyên môn kỹ thuật, do đó việc tự

học của người học rất quan trọng trong quá trình học tập đối với bối cảnh phát triển

hiện nay.. Trường CĐN Cần Thơ là một trong 45 trường được Chính phủ đầu tư để trở

thành trường dạy nghề trọng điểm chất lượng cao của cả nước nói chung và vùng

Đồng bằng sông Cửu Long nói riêng. Tuy nhiên, hiện nay phần lớn SV nhà trường còn

hạn chế về kỹ năng học tập, trong đó kỹ năng tự học cần phải được rèn luyện để đáp

ứng yêu cầu theo cách học ở trình độ cao đẳng và định hướng phát triển của nhà

trường. Do vậy “Rèn luyện kỹ năng tự học cho sinh viên trường Cao đẳng nghề Cần

Thơ” là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng học tập và

đào tạo của nhà trường trong giai đoạn hiện nay.

2. Khái niệm và các kỹ năng của RL KNTH có hướng dẫn

2.1Các khái niệm:

a. Khái niệm Kỹ năng: Kỹ năng là khả năng thực hiện đúng hành động, hoạt động

phù hợp với những mục tiêu và điều kiện cụ thể tiến hành hành động ấy, cho dù đó

là hành động cụ thể hay hành động trí tuệ. [5]

b. Khái niệm TH: Tự học là tự mình động não, suy nghĩ, sử dụng các năng lực trí

tuệ: quan sát, so sánh, phân tích, tổng hợp...và có khi cả cơ bắp cùng các phẩm chất

của mình, rồi cả động cơ, tình cảm, cả nhân sinh quan, thế giới quan để chiếm lĩnh một

lĩnh vực nào đó của nhân loại, biến lĩnh vực đó thành sở hữu của mình.[10]

c. Khái niệm RL KNTH có hướng dẫn: RL KNTH có hướng dẫn được hiểu là

khả năng tự học của người học qua các hoạt động luyện tập, rèn luyện các thao tác,

động tác trong quá trình học tập dưới sự tổ chức, giúp đỡ, điều khiển, hướng dẫn có

chủ đích của GV cho hoạt động tự học của người học, giúp người học đạt được mục

tiêu đề ra trong quá trình tự học của cá nhân họ.

2.2 Các kỹ năng của RL KNTH có hướng dẫn

2.2.1 Những kỹ năng tự học có hướng dẫn thuộc các hoạt động có thể quan sát

được

Kỹ năng lập kế hoạch tự học: [7] là việc xây dựng kế hoạch cho những hoạt động

cụ thể nhằm thực hiện được các nhiệm vụ học tập theo mục tiêu đã đề ra. Lập kế hoạch

tự học trong học tập nói chung và RL KNTH có hướng dẫn nói riêng không chỉ giúp

SV tập trung chú ý mục tiêu, dễ dàng xác định thứ tự ưu tiên các công việc, tiết kiệm

thời gian mà còn tạo điều kiện tự kiểm tra đánh giá quá trình tự học, tạo động lực để

thực hiện việc rèn luyện thường xuyên, liên tục… Vì vậy việc luyện tập các kỹ năng

này là một trong những hành động vô cùng quan trọng để đạt hiệu quả cao trong việc

tự học, nhất là tự học có hướng dẫn.

Kỹ năng nhận biết, xác định và tìm kiếm thông tin của nội dung học tập [2]: là kỹ

năng hết sức quan trọng đối với hoạt động tự học có hướng dẫn của SV. Kỹ năng này

sẽ giúp SV vừa tự làm giàu kiến thức, kỹ năng của mình, vừa rèn luyện các kỹ năng tư

duy kỹ thuật và kỹ năng phản biện trong quá trình học tập tiếp nhận kiến thức mới của

bản thân. Đây là một trong những kỹ năng chủ yếu giúp SV bước đầu có những thông

tin chính xác cho việc tự học của cá nhân. Việc thường xuyên rèn luyện kỹ năng này

sẽ giúp SV hình thành thói quen hoạt động trí tuệ, tìm tòi, khám phá, phát hiện và xác

định các thông tin học tập cần thiết.

Kỹ năng chọn lọc thông tin cần thiết của nội dung học tập: Mỗi ngày SV sẽ tiếp

nhận rất nhiều thông tin, kiến thức khác nhau từ GV, sách vở, các loại tài liệu tham

khảo…Nếu không có kỹ năng chọn lọc thông tin, kiến thức cần thiết sẽ khiến cho SV

bị nhấn chìm trong quá nhiều kiến thức khác nhau. Hãy biết cách chọn lọc những

thông tin, kiến thức quan trọng, cần thiết và ghi nhớ lại chúng. Đừng cố nhớ quá nhiều

thứ hỗn độn trong đầu, điều đó sẽ khiến cho SV cảm thấy quá trình học tập, nhất là

việc tự học thật sự rất đáng sợ và tồi tệ.

Kỹ năng phân tích, xử lý, tổ chức thông tin cần thiết của nội dung học tập [2]: Kỹ

năng này bao gồm các tiểu kỹ năng bộ phận như: kỹ năng phân tích và tổng hợp thông

tin; Kỹ năng khái quát hóa các tài liệu liên quan đến nội dung học tập; Kỹ năng tự nêu

câu hỏi, đặt vấn đề, nêu giả thuyết, phán đoán, lập luận để xử lý thông tin; Kỹ năng

định hướng tổ chức thông tin theo các tình huống học tập; xác định nhiệm vụ và ra

quyết định về cách giải quyết vấn đề; Kỹ năng hệ thống hóa các bài học, các chủ đề,

các kiến thức lý thuyết, các kỹ năng thực hành.

Kỹ năng đọc, ghi chép thông tin của nội dung học tập [6]: Kỹ năng đọc sách có

chất lượng và hiệu quả sẽ có ích rất nhiều cho quá trình tự học của SV. Khi đọc sách

SV cần được thực hiện nghiêm túc và tuân theo các yêu cầu như: đọc có suy nghĩ, đọc

có hệ thống, đọc có chọn lọc, đọc có ghi nhớ. Kỹ năng ghi chép có hiệu quả cũng góp

phần rất lớn trong quá trình tự học của SV. Khi thực hiện ghi chép SV cần lưu ý: kết

hợp giữa việc vừa nghe GV giảng bài vừa ghi chép cụ thể các nội dung học tập cần

thiết; ghi chép theo cách hiểu của bản thân, không phụ thuộc vào cách trình bày hoặc

tài liệu của GV; ghi nhanh các điểm chính của nội dung học tập, ghi chép ngắn gọn,

súc tích các dẫn dắt, biện luận và giải quyết vấn đề của GV. Kỹ năng đọc, ghi chép

thông tin của nội dung học tập sẽ giúp rất nhiều cho SV thực hiện tốt, có hiệu quả cho

quá trình RL KNTH có hướng dẫn của bản thân.

Kỹ năng sử dụng kiến thức cũ để tiếp cận kiến thức mới: muốn nhận thức kiến

thức mới có hiệu quả bắt buộc phải liên hệ các kiến thức cũ, các kiến thức khoa học

liên ngành khác làm cơ sở cho hoạt động tư duy của SV. Khi học các kiến thức mới

SV cần phải tái hiện những kiến thức cũ có liên quan để làm sáng tỏ các kiến thức

mới. Kiến thức cũ có thể là những tình huống giáo dục thường gặp trong thực tế đã

nhận biết được, dùng kiến thức này để chứng minh cho các kiến thức mới đang lĩnh

hội; dùng kiến thức có trước kết hợp với các kiến thức mới tiếp theo để hình thành

những vấn đề nghiên cứu và giải quyết những vấn đề đó. Kỹ năng này thúc đẩy quá

trình nhận thức kiến thức mới cũng như việc tự học của SV.

Kỹ năng ứng dụng kiến thức, kỹ năng trong học tập vào thực tiễn: Kỹ năng này

phát huy được tính sáng tạo, khả năng linh hoạt vận dụng kiến thức vào thực tiễn, phát

triển tư duy kỹ thuật, tư duy phân tích, phán đoán và lập luận của SV. Giúp SV có

động lực, niềm say mê hứng thú trong quá trình học tập thông qua hoạt động tự học

của bản thân. Kỹ năng này đòi hỏi tính tự giác, ý thức tự học của SV phải cao để đáp

ứng những yêu cầu của quá trình tiếp cận và đưa kiến thức, kỹ năng tự học vào thực

tiễn đời sống, vào sản xuất, kinh doanh và dịch vụ.

Kỹ năng tự kiểm tra, tự đánh giá kết quả tự học [4]: bao gồm các kỹ năng như

Kỹ năng xem xét các kết quả kiểm tra, phân tích, đánh giá ưu, nhược điểm, thiếu sót;

Kỹ năng đánh giá thường xuyên hành vi học tập và TH của bản thân và người khác;

Kỹ năng kiểm tra học lực thông qua các hình thức trắc nghiệm, thảo luận, tự luận...

Bản thân SV phải đánh giá được những kiến thức, kỹ năng rút ra được từ quá trình tự

học. Kiểm tra các công việc, hoạt động tự học đã đáp ứng những yêu cầu của quá trình

học tập. Tự đánh giá kết quả tự học thông qua sản phẩm đã hoàn thành đáp ứng được

các yêu cầu của GV hướng dẫn, thông qua đánh giá của bản thân từ khâu đầu đến khâu

cuối của quá trình tự học và thông qua nhận xét của bạn bè trong nhóm, trong lớp

trong suốt quá trình tự học. Kỹ năng tự kiểm tra, tự đánh giá kết quả tự học sẽ giúp SV

qua đó có những điều chỉnh ngày càng hoàn thiện cho hoạt động tự học của cá nhân,

đồng thời tạo hứng thú trong học tập và phát triển các kỹ năng mềm cho bản thân.

2.2.2 Những kỹ năng tự học có hướng dẫn thuộc các hoạt động không quan sát

được

Kỹ năng liên quan đến động cơ và mục đích tự học [2] bao gồm những kỹ năng chủ

yếu như: tự bản thân SV xác định nhu cầu, mục đích học tập, tự xác định động cơ học

tập, tác động động cơ và mục đích tự học của SV từ các phương pháp hướng dẫn của

GV. Đây là các kỹ năng rất quan trọng đối với hoạt động tự học của SV, bởi vì nếu

không có động cơ, mục đích cụ thể kích thích lòng ham muốn học thì SV sẽ không có

hứng thú và không có hoạt động nhận thức trong quá trình học tập.

Kỹ năng giải quyết vấn đề [1]: Quá trình hoạt động học tập của SV là một quá trình

lĩnh hội, phát triển tri thức thông qua việc giải quyết các mâu thuẫn giữa nhu cầu hiểu

biết kiến thức lý thuyết và kỹ năng thực hành nghề với hoạt động tự học của SV dưới

sự hướng dẫn của GV về chuyên môn kỹ thuật nghề nghiệp. Do đó, kỹ năng giải quyết

vấn đề trong học tập, trong tự học, tự nghiên cứu của SV cần được quan tâm chú ý bồi

dưỡng để họ có khả năng xử lý tốt các tình huống, các vấn đề trong học tập, có tác

dụng tốt đến kích thích tư duy, phát triển tư duy của mỗi cá nhân. Thông qua kỹ năng

giải quyết các vấn đề học tập SV nắm được kiến thức, kỹ năng trong chuyên môn kỹ

thuật được tốt hơn, giúp cho quá trình tự học của bản thân mỗi SV được ngày càng

hoàn thiện hơn.

Kỹ năng tư duy kỹ thuật [3]: loại hình tư duy được hình thành và phát triển

trong quá trình hoạt động kỹ thuật - công nghệ nhằm giải quyết những bài toán (nhiệm

vụ) kỹ thuật với những đặc điểm riêng, độc đáo so với tư duy thông thường được gọi

là tư duy kỹ thuật. Tư duy kỹ thuật đóng vai trò quan trọng và rất cần thiết đối với hoạt

động tự học của SV chủ yếu là khối ngành kỹ thuật, nó giúp cho SV có kỹ năng suy

nghĩ, tư duy thấu hiểu sâu sắc những vấn đề liên quan đến giải quyết các bài toán khoa

học kỹ thuật liên quan đến chuyên ngành khối kỹ thuật của quá trình học tập của SV.

Kỹ năng tư duy phản biện: tư duy phản biện (critical thinking) là tìm hiểu sự vận

động, những đặc điểm cũng như những hạn chế mang tính quy luật của tư duy, qua đó

cung cấp cho người học nhận thức về thực chất của quá trình tư duy và trang bị những

phương pháp khoa học giúp chủ thể đưa ra được những nhận định, phán đoán hợp lý

cho hoạt động thực tiễn [11]. Tư duy phản biện trong hoạt động tự học của SV là quá

trình tư duy nhận định, phán đoán, tìm ra bản chất bên trong của vấn đề cần giải quyết

đối với bài toán kỹ thuật. Giúp SV lập luận vấn đề được vững chắc thông qua hệ thống

câu hỏi cần thiết để giải quyết được các vấn đề về chuyên môn kỹ thuật trong quá trình

học tập.

Kỹ năng tư duy sáng tạo [8]: tư duy sáng tạo được xem như một hoạt động giải

quyết vấn đề mới bao gồm các thành tố: động cơ, hành động logic và hành động trực

giác. Tư duy sáng tạo được xem như hoạt động giải quyết vấn đề, tạo thành động cơ

bên trong thúc đẩy việc RL KNTH có hướng dẫn cho SV.

3. Thực trạng rèn luyện KNTH có hướng dẫn tại trường cao đẳng nghề Cần Thơ

Thực hiện khảo sát ý kiến của 350 SV, 120 SV tốt nghiệp, 40 GV và 20 CBQL về

KNTH và RL KNTH có hướng dẫn cho kết quả như sau: phần lớn KNTH của SV ở

mức yếu (từ 19,2% cho đến 70%) và trung bình (từ 25,5% cho đến 56,7%) đối với 08

KNTH được khảo sát. SV đã nhận thức được vai trò và tác dụng của tự học đối với

bản thân, xác định được những thuận lợi và khó khăn trong hoạt động tự học cũng như

mức độ ảnh hưởng của các yếu tố khách quan và chủ quan đến hoạt động tự học trong

quá trình học tập tại trường. Có 67,1% SV xác định việc RL KNTH là rất quan trọng.

92,5% GV và 95% CBQL đánh giá cao sự cần thiết của hoạt động RL KNTH có

hướng dẫn cho SV. Qua khảo sát về việc hướng dẫn RL KNTH của GV cho thấy có

trên 60% GV chưa thực hiện RL KNTH có hướng dẫn cho SV. Về phương pháp RL

KNTH có hướng dẫn cho SV được áp dụng ở các mức độ khác nhau. Trong đó phương

pháp dạy học theo dự án chưa được áp dụng (100%). Các phương pháp dạy học còn lại

(phương pháp nêu và giải quyết vấn đề, Dạy học theo tình huống, Học tập thông qua

trải nghiệm và phương pháp Thảo luận) được áp dụng với mức độ rất hạn chế. GV chủ

yếu sử dụng hệ thống bài tập có sẵn trong tài liệu, sách giáo khoa để rèn luyện cho SV

và còn rất hạn chế. Về hình thức rèn luyện KNTH có hướng dẫn cho SV chủ yếu được

tổ chức tại lớp và hầu như GV ít hoặc không sử dụng hình thức tổ chức ngoài lớp.

Việc kiểm tra, đánh giá RL KNTH có hướng dẫn cho SV trường CĐN Cần Thơ còn

hạn chế. Mức độ áp dụng hai hình thức kiểm tra, đánh giá thấp nhất là đánh giá bằng

phiếu câu hỏi và đánh giá kỹ năng tự học của SV bằng các tiêu chí dựa trên kết quả

của bài tập/sản phẩm môn học (mô đun)/bài học của GV hầu như rất ít hoặc không

được GV sử dụng để đánh giá RL KNTH của SV. Trên 95% GV và CBQL đồng tình

với ba khó khăn khi thực hiện rèn luyện KNTH có hướng dẫn cho SV là: chưa có tài

liệu tham khảo, chưa có quy trình hướng dẫn và GV chưa được tham gia các lớp tập

huấn về RL KNTH có hướng dẫn cho SV.

Tóm lại:

Qua kết quả khảo sát thực trạng hoạt động RL KNTH có hướng dẫn cho SV trường

CĐN Cần Thơ cho thấy: SV quen với cách học thụ động, thiếu tích cực trong quá trình

học tập để chiếm lĩnh tri thức mới qua các bậc học, mặt khác là do các em chưa được

hướng dẫn rèn luyện KNTH theo các hình thức phù hợp với đặc trưng SV học nghề

trong quá trình học tập tại trường nên KNTH của SV còn rất yếu; việc RL KNTH cho

SV trong quá trình giảng dạy vẫn còn hạn chế. Về nội dung, phương pháp, hình thức

rèn luyện KNTH cho SV chưa có sự qkkkuan tâm đúng mức. Nhà trường chưa tổ chức

kịp thời các hoạt động hỗ trợ GV trong việc RL KNTH cho SV của trường. GV chưa

được tham gia các lớp tập huấn về RL KNTH, chưa có kinh nghiệm về RL KNTH cho

SV và hạn chế về nguồn tài liệu tham khảo để GV nghiên cứu và vận dụng thực hiện

trong quá trình giảng dạy. Qua phân tích trên cho thấy hoạt động RL KNTH có hướng

dẫn cho SV của nhà trường còn nhiều hạn chế và bất cập. Vì vậy, cần đề xuất các biện

pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động RL KNTH có hướng dẫn cho SV nhà trường.

4. Một số biện pháp RL KNTH có hướng dẫn cho SV

4.2.1. Nâng cao nhận thức, tinh thần tự giác, quyết tâm tự học của SV

Nhà trường cần tăng cường công tác vận động, tuyên truyền, cụ thể hóa trong các

nhiệm vụ học tập và tự học của SV đồng thời thường xuyên tác động đến động cơ, ý

chí, nhu cầu tự học cho SV thông qua các hoạt động như: lồng ghép nội dung giáo

dục chính trị tư tưởng với việc tự học và RL KNTH có hướng dẫn cho SV, tổ chức

thực hiện thông qua các hoạt động cụ thể và bổ ích. Tăng cường vai trò của người

GV. Bên cạnh đó cần nhất quán trong công tác chỉ đạo về việc tuyên truyền, tổ chức

các hoạt động nhằm nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của RL KNTH có hướng

dẫn cho SV nhà trường.

4.2.2. Xây dựng quy trình rèn luyện kỹ năng tự học có hướng dẫn

Xây dựng quy trình RL KNTH có hướng dẫn nhằm mô tả, xác định các công

việc, các thao tác cụ thể và sắp xếp chúng theo một thứ tự thực hiện trình tự, hợp lý.

Nhà trường cần ban hành các chủ trương, tăng cường việc RL KNTH có hướng dẫn

cho SV. Định kỳ rà soát, điều chỉnh các kế hoạch thực hiện việc xây dựng các quy

trình hoạt động trong cơ quan, trong đó chú trọng đến quy trình RL KNTH có hướng

dẫn cho SV. Tổ chức thực hiện thảo luận lấy ý kiến GV, điều chỉnh và ban hành các

quy trình cụ thể, trong đó quy trình RL KNTH có hướng dẫn cần được thí điểm áp

dụng trong các môn học, nghề học và thực hiện kiểm nghiệm qua thực tế về sự tác

động của mô hình làm cơ sở điều chỉnh, bổ sung, nâng cao chất lượng rèn luyện tay

nghề cho HSSV đang học tại trường.

4.2.3. Thiết kế bài giảng và xây dựng hoạt động dạy học theo hướng rèn luyện kỹ

năng tự học có hướng dẫn

Thiết kế bài giảng và xây dựng hoạt động dạy học theo hướng RL KNTH có

hướng dẫn nhằm giúp SV phát huy tính chủ động, tích cực, sáng tạo trong việc chiếm

lĩnh tri thức và rèn luyện tay nghề. SV được tăng cường thời gian RL KNTH trên lớp

và cả ngoài lớp học thông qua việc thực hiện các bài tập, các nội dung/nhiệm vụ học

tập. Thông qua việc vận dụng các phương pháp, hình thức tổ chức giảng dạy thể hiện

thành kịch bản sư phạm trong giáo án, GV lựa chọn phương pháp và kỹ thuật dạy học

phù hợp đối chiếu với thực tiễn từ đó điều chỉnh, bổ sung cho giáo án ngày càng hợp

lý hơn.

GV cần phải nghiên cứu các phương pháp dạy học tích cực và thiết kế bài giảng,

soạn giáo án, xây dựng hệ thống bài tập từ đơn giản đến phức tạp, từ chuyên môn kỹ

thuật đơn giản đến chuyên sâu của từng ngành nghề cụ thể theo hướng RL KNTH có

hướng dẫn cho SV nhà trường.

Nhà trường cần tổ chức bồi dưỡng, tập huấn các chuyên đề về cách thức biên soạn

giáo án theo định hướng RL KNTH có hướng dẫn cho SV nhà trường. Xây dựng chính

sách khuyến khích, hỗ trợ cho GV biên soạn giáo án, xây dựng hệ thống bài tập theo

hướng RL KNTH có hướng dẫn cho SV đồng thời tạo điều kiện hỗ trợ cho GV biên

soạn giáo án, xây dựng hệ thống bài tập được tốt thông qua việc nhà trường tăng

cường tài liệu tham khảo, tài liệu chuyên khảo (bản in, bản điện tử, kết nối với các thư

viện của các viện nghiên cứu, các trường đại học, cao đẳng khác) về các chuyên môn

kỹ thuật của các ngành nghề trong nhà trường.

4.2.4 Xây dựng bộ tiêu chí đánh giá rèn luyện kỹ năng tự học có hướng dẫn

Xây dựng Bộ tiêu chí đánh giá RL KNTH có hướng dẫn nhằm giúp người học,

GV, nhà quản lý đánh giá được năng lực tự học, tự nghiên cứu của SV để có những

định hướng đổi mới về chương trình, nội dung, phương pháp, cơ sở vật chất, giúp

nâng cao năng lực học tập của SV, đồng thời nâng cao chất lượng đào tạo của nhà

trường.

Đánh giá RL KNTH có hướng dẫn của SV có thể xây dựng theo mẫu sau:

Điểm đánh giá

Kỹ năng

Tiêu chí

Cách thức

Bằng chứng

Ghi

chú

Điểm Điểm

thành phần đánh giá đánh giá

đánh giá

tối đa đánh giá

Tổng điểm

Phiếu đánh giá RL KNTH thể hiện ở trên được áp dụng để đánh giá trước và sau

khi học môn học/mô đun. Thông qua đó, SV có thể đánh giá được sự thay đổi trong

nhận thức, tư duy và sự tiến bộ về KNTH của bản thân về kiến thức, kỹ năng chuyên

môn kỹ thuật qua quá trình học tập.

GV tiến hành đánh giá KNTH của SV thông qua việc tổ chức dạy học trên lớp.

Việc đánh giá được thực hiện xuyên suốt toàn bộ từ khâu bắt đầu chuẩn bị bài học,

chuẩn bị kế hoạch học tập đến quá trình học tập và sau cùng là kết thúc mô đun/môn

học. Ngoài ra, SV còn có thể tự đánh giá hoạt động tự học của bản thân và đánh giá

chéo với các bạn SV trong lớp về hoạt động tự học có hướng dẫn của GV.

3.2.5 Tăng cường các điều kiện đảm bảo quá trình rèn luyện kỹ năng tự học có

hướng dẫn cho SV

Việc tăng cường các điều kiện đảm bảo sẽ giúp hoạt động RL KNTH có hướng

dẫn đạt hiệu quả hơn, tạo điều kiện phát triển năng lực cá nhân của từng SV khi tham

gia quá trình học tập tại trường CĐN Cần Thơ. Các điều kiện đảm bảo được thể hiện

qua các nội dung sau:

Cơ chế, chính sách: Nhà trường cần có những chính sách, chế độ hỗ trợ nhằm

khuyến khích HSSV tham gia vào các hoạt động tự học. Cần tạo ra một hệ thống

nguồn học liệu chuẩn mực đủ về số lượng, phong phú về nội dung.

Cơ sở vật chất, phương tiện: Cơ sở vật chất trang thiết bị trường học là một trong

những điều kiện quan trọng để đảm bảo RL KNTH có hướng dẫn cho SV. Nhà trường

cần có kế hoạch tăng cường các điều kiện phục vụ hoạt động dạy - học, đặc biệt các

điều kiện phục vụ hoạt động tự học của SV.

Đội ngũ giảng viên: GV thay đổi phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính

tích cực, độc lập của người học. Tham gia các lớp chuyên đề, tập huấn về tự học và

RL KNTH làm cơ sở cho việc vận dụng RL KNTH có hướng dẫn cho SV trong quá

trình giảng dạy.

5. Kết luận

Nhìn chung, việc RL KNTH cho SV đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình

dạy - học cao đẳng nói chung và đặc biệt cần thiết đối với SV học nghề. Qua thực

trạng RL KNTH có hướng dẫn cho SV cho thấy các KNTH của SV cũng như hoạt

động RL KNTH có hướng dẫn cho SV chưa đạt hiệu quả cao, còn hạn chế về nội

dung, phương pháp, hình thức RL KNTH có hướng dẫn. Để nâng cao chất lượng và

hiệu quả của hoạt động tự học, RL KNTH cần phải có sự phối hợp sát sao của mọi

người liên quan đến hoạt động tự học, RL KNTH của SV, đặc biệt GV phải đổi mới

phương thức tổ chức dạy học và đòi hỏi cao hơn tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của

SV trong việc thực hiện nhiệm vụ học tập của mình. Với yêu cầu đổi mới hiện nay về

cơ cấu kinh tế và phát triển xã hội, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế của

cả nước nói chung, của từng địa phương nói riêng. Vì vậy, đối với các trường cao đẳng

nghề nói chung và trường cao đẳng nghề Cần Thơ nói riêng cần có những biện pháp

thiết thực nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động RL KNTH có hướng dẫn cho SV. Việc

nâng cao hiệu quả hoạt động RL KNTH có hướng dẫn cho SV sẽ giúp các trường cao

đẳng nghề đào tạo được một lực lượng thợ lành nghề đủ về số lượng, đảm bảo chất

lượng đáp ứng được yêu cầu công việc, đáp ứng được yêu cầu xã hội trong quá trình

phát triển toàn diện và bền vững như hiện nay.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1.Bộ LĐTB & XH (2017), Thông tư số: 03/2017/TT-BLĐTBXH ngày 01 tháng 3 năm

2017 về Quy định về quy trình xây dựng, thẩm định và ban hành chương trình; tổ chức

biên soạn, lựa chọn, thẩm định giáo trình đào tạo trình độ trung cấp, trình độ cao

đẳng, Hà Nội.

2. Dương Duy Cần (2009), Luận án Tăng cường năng lực tự học cho sinh viên hóa

học ở trường ĐHSP bằng phương pháp tự học có hướng dẫn theo mô đun, Hà Nội.

3. Trần Khánh Đức (2013), Giáo dục và phát triển nguồn nhân lực trong thế kỷ 21,

NXB Giáo Dục VN.

4. Nguyễn Thị Bích Hạnh (2010), Nghiên cứu kỹ năng tự học ở trên lớp của sinh viên

sư phạm, Đề tài NCKH và CN cấp Bộ, Mã số B. 2007.19.21.

5. Bùi Hiền, Vũ Văn Tảo, Nguyễn văn Giao, Nguyễn Hữu Quỳnh (2013), Từ điển giáo

dục học, NXB Tự điển Bách Khoa.

6. Đặng Thành Hưng (2002), Dạy học hiện đại: Lý luận biện pháp kỹ thuật, NXB

ĐHQG Hà Nội.

7. Trần Sĩ Luận (2013), Rèn luyện cho học sinh kỹ năng tự học trong dạy học sinh học

11 trung học phổ thông, Luận án Tiến sĩ giáo dục, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội.

8. Phạm Thành Nghị (2012), Tâm lý học sáng tạo, NXB ĐHQG Hà Nội.

9. Quốc Hội (2014), Luật Giáo dục nghề nghiệp số 74/2014/QH13, Hà Nội.

10. Nguyễn Cảnh Toàn , Nguyễn Kỳ, Vũ Văn Tảo, Lê Khánh Bằng (2004), Học và

dạy cách học, NXB Trường Đại học Sư phạm, Hà Nội.

11. Đỗ Kiên Trung (2012), Vai trò của tư suy phản biện và những yêu cầu cho việc

giảng dạy ở Việt Nam, Tạp chí Phát triển và Hội nhập, số 5.

BÀI BÁO KHOA HỌC

THỰC HIỆN CÔNG BỐ THEO QUY CHẾ ĐÀO TẠO THẠC SỸ

Bài báo khoa học của học viên

có xác nhận và đề xuất cho đăng của Giảng viên hướng dẫn

Bản quyền tác phẩm đã được bảo hộ bởi Luật xuất bản và Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam.

Nghiêm cấm mọi hình thức xuất bản, sao chụp, phát tán nội dung khi chưa có sự đồng ý

của tác giả và Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP. Hồ Chí Minh.

ĐỂ CÓ BÀI BÁO KHOA HỌC TỐT, CẦN CHUNG TAY BẢO VỆ TÁC QUYỀN!

Thực hiện theo MTCL & KHTHMTCL Năm học 2017-2018 của Thư viện Trường Đại học

Sư phạm Kỹ thuật Tp. Hồ Chí Minh.

12 trang Mãnh Khiết 09/01/2024 11880 Free

Download

Bạn đang xem tài liệu "Rèn luyện kỹ năng tự học cho sinh viên Trường Cao đẳng nghề Cần Thơ", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

ren_luyen_ky_nang_tu_hoc_cho_sinh_vien_truong_cao_dang_nghe.pdf