›
›

Tổn thất kinh tế của hộ gia đình do ngập triều và môi quan hệ

Download
KHOA HỌC  
CÔNG NGHỆ  
TỔN THẤT KINH TẾ CỦA HỘ GIA ĐÌNH DO NGẬP TRI ỀU  
VÀ MÔI QUAN HỆ  
Lê Hữu Lợi, Bùi Việt Hưng  
Trường Đại học Khoa học tự nhiên, Đại học Quốc gia  
Tóm tắt: Quận 7 là khu đô thị mới, có vị trí chiến lược khi vừa là cửa ngõ phía Nam của thành  
phố Hồ Chí Minh, nơi có nhiều cảng sông xuất nhập hàng hóa khu vực và thế giới. Khu vực này  
ngập thường xuyên tại các khu dân cư dọc nhiều tuyến đường như Huỳnh Tấn Phát, Đào Trí,  
Lâm Văn Bền, Lê Văn Lương, Trần Xuân Soạn, Gò Ô Môi... Thông qua việc phân tích và tổng  
hợp mức độ các câu trả lời của các đối tượng khảo sát với 410 phiếu được phỏng vấn tại khu  
vực bị ngập do thủy triều, thuộc các tuyến đường thuộc Quận, xác định thiệt hại trung bình và  
mối quan hệ giữa chi phí thiệt hại và độ sâu ngập của các hộ gia đình; buôn bán; và xí nghiệp.  
Từ khoá: ngập lụt, thiệt hại kinh tế, thuỷ triều, triều cường, mùa khô, TP.HCM, Quận 7.  
Summary: District 7 is a new urban area, has a strategic position which is just the Southern  
gateway of Ho Chi Minh City and also has many the river ports for the importing - exporting  
goods in the region and the world. This district is often flooded at the resident areas alonged on  
many routes such as Huynh Tan Phat, Dao Tri, Lam Van Ben, Le Van Luong, Tran Xuan Soan,  
Go O Moi... Through analysis and synthesis the degree levels of the objects surveyed/interviewed  
with 410 votes in the flooded areas by the tide, on the above roads of the District, to valuate the  
average damage and the relationship between the economic damage and flooding depth of  
households; trade; and the enterprises.  
Keywords: inundation, economic damage, tide, high tide, dry season, HCM City, District 7.  
TỔNG QUAN *  
và đóng góp phần lớn vào nền kinh tế của  
Việt Nam. [2]  
TP.HCM tọa lạc ngay khu vực sông Sài Gòn  
thuộc phía Bắc đồng bằng sông Cửu Long. Là Đi đôi với phát triển kinh tế đó, tốc độ đô thị  
thủ phủ Nam Kỳ dưới thời thực dân Pháp từ của Thành phố trong những năm gần đây được  
những năm 1862, thị trấn Sài Gòn bé nhỏ đã cho là “bùng nổ” với rất nhiều dự án cơ sở  
thay đổi hoàn toàn, trở thành một thành phố hạng tầng, khu công nghiệp, khu dân cư mới  
cảng và là trung tâm đô thị lớn. Ngày nay, với mọc lên.  
số dân trên 10 triệu người chiếm trên 10%  
TP.HCM phát triển không chỉ trong khu vực  
dân số của cả nước, TP.HCM là một trung  
hành chính của mình. Thành phố đã thực sự trở  
tâm kinh tế và tài chính lớn nhất của Việt  
thành nguồn động lực thúc đẩy sự phát triển của  
Nam. TP.HCM là nơi có sức hút to lớn nhiều  
nhiều địa phương khác trong cả nước, đặc biệt  
dân nhập cư từ các tỉnh thành, các nguồn tài  
là các tỉnh lân cận như Long An, Tiền Giang,  
chính đầu tư trong và ngoài nước. Tốc độ  
Bình Dương… Đối với tỉnh Long An, bên cạnh  
phát triển kinh tế của Thành phố luôn dẫn đầu  
nhiều công trình khu dân cư phục vụ cho người  
dân của tỉnh, có rất nhiều khu vực dân cư mới,  
khu công nghiệp mới là thành quả của việc đón  
nhận đầu tư trực tiếp của các thành phần kinh tế  
Ngày nhận bài: 13/10/2016  
Ngày thông qua phản biện: 02/01/2017  
Ngày duyệt đăng: 27/2/2017  
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 37 - 2017  
1
KHOA HỌC  
CÔNG NGHỆ  
từ TP.HCM hay chỉ làm các công tác dịch vụ rạch nhánh (116 tuyến do quận 7 quản lý) len  
hậu cần, bến bãi, kho tàng,… Như vậy, khu vực lỏi trong các khu dân cư nên thuận lợi cho việc  
“hồ điều hoà triều” hai huyện Cần Giuộc và thoát nước tự nhiên. Tuy nhiên , vấn đề đô thị  
Cần Đước (khu vực cửa sông Soài Rạp) thuộc hóa diễn ra mạnh ở quận 7, việc san lấp phụ vụ  
Long An thực sự đã bị thu hẹp đáng kể, nhiều công trình phát triển hạ tầng làm suy giảm khả  
vùng đã được bao và bảo vệ hoàn toàn trước lũ năng thoát nước tự nhiên khu vực, cũng như  
triều, lũ thượng nguồn và xâm nhập mặn. Đây hệ thống cống thoát nước không đảm bảo tiêu  
sẽ là yếu tố không thể không tính tới khi xét tác thoát nước khi có ngập nước xảy ra. Các khu  
động của san lấp mặt bằng, kênh rạch trong vực ngập thường xuyên là các khu dân cư dọc  
phạm vi TP.HCM tới tình hình ngập triều trong đường Huỳnh Tấn Phát, đường Đào Trí (phía  
mùa khô.  
rạch Bà Bướm), khu dân cư cao cấp Nam  
Long, đường Lâm Văn Bền, Lê Văn Lương,  
Trần Xuân Soạn, đường Gò Ô Môi, khu biệt  
thự cao cấp Tấn Trường, … Trong đó theo số  
liệu tổng hợp từ TTCN thì địa bàn quận 7 có 3  
tuyến đường bị ngập nặng nhất do triều gồm  
đường Huỳnh Tấn Phát, đường Lê Văn Lương  
và Trần Xuân Soạn. Diện tích khu vực thường  
xuyên bị ngập do triều qua các năm ước tính  
khoảng 450 ha và quy mô ngập dọc theo tuyến  
đường Huỳnh Tấn Phát là cao nhất. [1]  
Quận 7 có số dân hơn 270.000 người (năm  
2010) với mật độ dân số cao, trên 7.700  
người/km2. Quận 7 là khu đô thị mới, có vị trí  
chiến lược trong khai thác giao thông thủy bộ,  
đồng thời là cửa ngõ phía Nam của TP.HCM;  
và là cầu nối mở hướng phát triển của thành  
phố với biển Đông và thế giới. Địa hình tự  
nhiên của quận 7 được bao bọc xung quanh  
bởi các tuyến sông, kênh rạch lớn (42 tuyến  
rạch do thành phố quản lý) và các tuyến kênh,  
Hình 1. Bản đồ địa hình và quy hoạch đô thị đến 2025 của Tp. HCM và Quận 7  
(Nguồn: Bản đồ Tp.HCM)  
Ngập lụt đô thị đã thật sự gây nên những tác về thích nghi với ngập phù hợp và đề xuất các  
động không nhỏ đến sinh hoạt của người dân: kế hoạch giảm thiểu ngập cho các điểm ngập  
ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế, ô nhiễm trong khu vực thành phố.  
môi trường sống… Do đó, việc giải quyết vấn  
Ngập lụt đô thị đã thật sự gây nên những tác  
đề ngập lụt ở TPHCM là mối quan tâm hàng  
động không nhỏ đến sinh hoạt của người  
đầu của thành phố. Việc đánh giá tác động môi  
dân: ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế, ô  
trường của ngập lụt trở nên quan trọng cho  
nhiễm môi trường sống… Việc đánh giá tác  
việc quy hoạch trong tương lai, thiết kế hệ  
động về kinh tế, xã hội và môi trường của  
thống thoát nước phù hợp, đưa ra các đề xuất  
2
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 37 - 2017  
KHOA HỌC  
CÔNG NGHỆ  
ngập lụt trở nên quan trọng cho việc quy nghi với ngập phù hợp và đề xuất các kế  
hoạch trong tương lai, thiết kế hệ thống thoát hoạch giảm thiểu ngập cho các điểm ngập  
nước phù hợp, đưa ra các đề xuất về thích trong khu vực thành phố.  
Hình 2. Hình ảnh ngập lụt tại Quận 7 do triều cường  
Đánh giá tác động ngập lụt lên các lĩnh vực chống thiệt hại/tác động ngập lụt) trong cuộc  
kinh tế, xã hội và môi trường đô thị có thể đạt sống và công việc.  
được các kết quả sau:  
- Khảo sát ý kiến về chi tiết thiệt hại (là chi  
- Đánh giá các tác động của ngập nước đến phí) cho mỗi tác động hữu hình và vô hình cụ  
đời sống, sinh hoạt và hoạt động kinh tế của  
người dân.  
thể của hộ gia đình hay buôn bán liên quan  
trong cuộc sống và hoạt động kinh doanh. Đây  
là phần khó khăn nhất của cuộc khảo  
sát/phỏng vấn cho cả người hỏi cũng như  
người dân được khảo sát. Tuy nhiên, qua thực  
tế là cư dân sống trong vùng thường xuyên bị  
ảnh hưởng của ngập lụt do thủy triều xác định  
rất rõ ràng và chi tiết các tác động và thiệt hại  
do lũ lụt và cung cấp nhiều yếu tố mới cả hai  
loại thiệt hại hữu hình và vô hình.  
- Nhận dạng các giải pháp mà các hộ dân đã  
và đang sử dụng để đối phó với các tác động  
của ngập nước.  
- Đánh giá khả năng các hộ dân ứng phó với  
tình trạng ngập lụt trong tương lai (kèm với  
các yếu tố Biến đổi khí hậu).  
- Góp phần đánh giá hiệu quả của các giải  
pháp, công trình chống ngập được thực hiện.  
- Khảo sát ý kiến của các hộ dân về hướng cụ  
thể về công tác phòng chống và giảm nhẹ thiệt  
hại gây ra bởi ngập triều cũng như các vấn đề  
liên quan tới các cơ quan hành chính như lập  
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU  
Phương pháp nghiên cứu chính (bên cạnh một  
số phương pháp khác) là khảo sát thiệt hại về  
kinh tế của cư dân do ngập lụt triều tại Quận 7, đường dây với các cơ quan chức năng có liên  
cuộc điều tra bẳng phỏng vấn trực tiếp. Nội quan, mong muôn các cấp chính quyền có  
dung chính của phỏng vấn tập trung vào các quan tâm nhiều hơn đến thực trạng của người  
yếu tố như: [3]  
dân và có hành động cụ thể.  
- Khảo sát về nhận thức của người dân về ngập  
triều, ngập lụt đô thị, tác động và thiệt hại do  
ngập lụt... theo những yếu tố nhận dạng ngập  
lụt (số lần ngập, thời gian ngập, nguyên nhân  
gây ngập, những nỗ lực của chính quyền và  
chính người dân trong việc giảm nhẹ và phòng  
Thiệt hại do ngập lụt là những tác hại gây ra  
bởi lũ lụt. Nó bao gồm một hoặc nhiều tác hại  
ảnh hưởng đến con người, sức khỏe con người,  
tài sản, cơ sở hạ tầng công cộng, di sản văn  
hóa, hệ thống sinh thái, sản phẩm công nghiệp  
và sức mạnh cạnh tranh của các yếu tố kinh tế  
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 37 - 2017  
3
KHOA HỌC  
CÔNG NGHỆ  
của bên liên quan ở vùng ngập lụt.  
tại Quận 7 tập trung vào các yếu tố chính như:  
Các thiệt hại và tác động của ngập lụt thường - Thiệt hại trực tiếp và hữu hình: (1) chi phí  
được phân thành 2 loại: thiệt hại trực tiếp và được sử dụng để sửa chữa sàn nhà, tường, rào  
thiệt hại gián tiếp; tác động hữu hình và tác chắn và sân; (2) làm hỏng đồ nội thất, thiết bị  
động vô hình. [3,5,6]  
điện tử; (3) thiệt hại hàng hóa, tài liệu; (4) các  
chi phí là để sửa chữa các loại xe.  
- Thiệt hại trực tiếp bao gồm những thiệt hại  
gây ra bởi ngập lụt liên quan đến các tác động  
vật lý có thể nhìn thấy của lũ lụt cho người dân,  
tài sản và môi trường. Chẳng hạn như: thiệt hại  
về nhà, tài sản, mất mát cây trồng nông nghiệp,  
thiệt hại cho cuộc sống, sức khỏe tác động ngay  
lập tức vàthiệt hại cho hệ sinh thái.  
- Thiệt hại gián tiếp, bồi thường: (1) mất thời  
gian do nạo vét hệ thống thoát nước bên trong  
hoặc xung quanh nhà; (2) mất thời gian do di  
chuyển đồ đạc, hàng hóa và tài sản; (3) mất  
thời gian do làm sạch nhà, sân vườn, nhà máy  
sau khi lũ lụt; (3) mất thời gian do một ách tắc  
giao thông; (4) gây hại về sức khỏe của người  
dân; (5) mất năng suất do sự chậm trễ với  
nguyên nhân ngập triều; (6) sản phẩm bán trên  
thị trường khó khăn; (7) tuyển dụng nhân công  
khó khăn; (8) các sản phẩm một cách nhanh  
chóng bị hư hỏng; (9) tâm lý của khách hàng  
bị ảnh hưởng.  
- Thiệt hại gián tiếp bao gồm các thiệt hại có  
hại nhưng gián đoạn cho các hoạt động kinh  
tế, chi phí của các ứng phó khẩn cấp lũ lụt và  
các hoạt động khác để ngăn chặn thiệt hại và  
tác động bất lợi khác. Chẳng hạn như: sản xuất  
sụt giảm do lũ lụt, gây thiệt hại cho sản xuất  
kinh doanh của nhà cung cấp và khách hàng,  
trì hoãn, dừng, chi phí gián đoạn giao thông và  
các chi phí cho các dịch vụ khẩn cấp để ngăn  
chặn/giảm thiểu ngập lụt.  
Các đối tượng khảo sát (410 phiếu) được  
phỏng vấn tại khu vực bị ngập do thủy triều,  
đó là ở các tuyến đường thuộc Quận 7 thành  
phố Hồ Chí Minh. Có các hộ gia đình (200  
phiếu), đối tượng kinh doanh (160 phiếu) và  
doanh nghiệp tư nhân (50 phiếu). Thông qua  
việc phân tích và tổng hợp cũng như mức độ  
các câu trả lời, trong đó tất cả hoặc không phải  
tất cả các câu hỏi được trả lời, trong cuộc khảo  
- Tác động hữu hình có thể dễ dàng và xác  
định cụ thể thiệt hại vật chất và các thiệt hại  
đó, là hữu hình, có thể đo bằng giá trị tiền tệ,  
chẳng hạn như thiệt hại về tài sản, mất mát của  
sản phẩm.  
- Tác động vô hình thường là hậu quả hoặc tác sát và mức độ thiệt hại kinh tế trực tiếp và gián  
dụng phụ và thiệt hại vô hình gây ra bởi hiệu tiếp do ngập triều trong mùa khô được liệt kê  
ứng vô hình thường được xem xét trên các lĩnh như sau dưới đây.  
vực chẳng hạn như ảnh hưởng đến sức khỏe,  
KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN  
làm hại cho sinh thái và tất cả các sản phẩm  
Thiệt hại và mối quan hệ với độ ngập sâu cho  
hoặc dịch vụ mà không có một giá trị xác định  
từng đối tượng nghiên cứu: [4]  
theo phương pháp trường. Để xác định giá trị  
Hộ gia đình: Đánh giá chi phí thiệt hại trung  
bình cho hộ gia đình và mối quan hệ giữa chi  
phí thiệt hại và độ sâu ngập (xem hình dưới):  
cho tác động vô hình gây ra, nó cần nhiều các  
nghiên cứu chuyên sâu về các lĩnh vực nêu  
trên. Trong bài nghiên cúu, việc xác định chỉ  
tập trung vào các chi phí cho sức khỏe (tập  
trung vào các bệnh đường hô hấp, da liễu,  
bệnh cúm....), một số loại khác được ước tính  
theo giá trị định lượng tiền công.  
- Chi phí trung bình được sử dụng cho sửa  
chữa sàn, tường của hộ gia đình trong vùng  
ngập lụt (theo khảo sát): 5.719.298 VND;  
- Chi phí trung bình được sử dụng cho sửa  
chữa thiệt hại đồ dùng, thiết bị điện (theo khảo  
Loại thiệt hại gây ra bởi ngập triều cho cư trú  
4
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 37 - 2017  
KHOA HỌC  
CÔNG NGHỆ  
sát): 736.190 VND;  
- Chi phí trung bình được sử dụng cho khám  
chữa bệnh hàng năm (theo khảo sát): 810.486  
VND;  
- Chi phí trung bình được sử dụng cho nạo vét  
hệ thống tiêu thoát bên trong và xung quanh  
nhà của hộ gia đình trong năm: 500,000 VND; - Các chi phí khác (theo khảo sát): 741.818  
VND;  
- Chi phí trung bình được tính cho thời gian di  
chuyển tài sản vật dụng của hộ gia đình trong - Các chi phí định lượng các tác động gây tổn  
năm 2014: 1.800.000 VND;  
thất vô hình như kẹt xe, nghỉ việc tạm thời…  
được tính theo giá trị ngày công trung bình  
(theo khảo sát tại thời điểm hiện tại).  
- Chi phí trung bình được sử dụng cho dọn  
dẹp sàn, sân sau ngập của hộ gia đình trong  
năm: 2.600.000 VND;  
Hình 3. Quan hệ giữa thiệt hại (tổng, trực tiếp và gián tiếp) và chiều sâu ngập cho hộ gia đình  
Hình 4. Quan hệ giữa thiệt hại và chiều sâu ngập  
Từ các mối quan hệ giữa mức độ ngập với  
thiệt hại trong các khu vực dân cư được biểu  
diễn trên các hình trên, chúng ta có thể đưa ra  
một số nhật xét sau:  
- Mức độ ngập càng tăng, thì tổng thiệt hại  
trực tiếp gia tăng, nhưng tổng thiệt hại gián  
tiếp có xu hướng tăng chậm. Điều này phù hợp  
với đối tượng hộ gia đình khi ngập càng nặng,  
các chi phí sử chữa nhà đồ gia dụng tăng (trực  
tiếp), nhưng thiệt hại gián tiếp giảm dần do  
người dân hạn chế tham gia giao thông, các  
hại trên tổng thiệt hại và chiều sâu ngập  
Hình 5. Quan hệ giữa tỷ lệ % các yếu tố thiệt  
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 37 - 2017  
5
KHOA HỌC  
CÔNG NGHỆ  
đơn vị sản xuất hay cơ quan đều cho nhân viên Phương trình quan hệ trên được rút gọn  
nghỉ hay chấp nhận sự chậm trễ (do vậy thu như sau:  
Y(h) = 0.424h - 3.846 (106 VNĐ)  
nhập người lao động không ảnh hưởng nhiều).  
(hình 3)  
Như vậy, Quan hệ giữa tổng thiệt hại kinh tế  
- Thiệt hại cho nhà cửa, gia dụng và thiệt hại  
của hộ gia đình do ngập triều, mưa với độ sâu  
thu nhập do chậm trễ tăng theo mức độ ngập  
ngập lụt đô thị trong khu vực dân cư (đường,  
sâu, nhưng ngược lại các yếu tố chi phí cho  
hẻm, nhà dân) theo kết quả khảo sát khu vực  
chăm sóc sức khỏe, dọn dẹp hay di dời lại  
ven sông Sài Gòn thuộc Quận 7 Thành phố Hồ  
giảm dần.(hình 4)  
Chí Minh trong gia đoạn năm 2014 – 2015  
- Tỷ trọng thiệt hại về nhà cửa trong tổng thiệt được thể hiện qua biểu đồ quan hệ dưới đây:  
hại do ngập lụt gây ra ứng với từng mức độ  
ngập sâu lớn nhất so với các yếu tố thiệt hại cả  
trực tiếp và gián tiếp (hình 5). Với các mức  
ngập sâu khoảng 10 – 20cm và trên 60cm  
thường xảy ra khá nhanh và có nhiều tố bất  
ngờ (mưa to, triều cường cộng hưởng yếu tố  
gió chướng) gây thiệt hại lớn cho đồ gia dụng,  
thời gian di dời và dọn dẹp kéo dài… làm tăng  
chi phí khắc phục.  
Dựa trên diễn biến xu hướng tăng giảm của  
các yếu tố thiệt hại kinh tế của hộ gia đình do  
tác động của ngập lụt đô thị với tác nhân là  
Hình 6. Quan hệ giữa tổng thiệt hại và chiều  
sâu ngập cho hộ gia đình  
triều, triều cường, mưa lũ, phương trình biểu  
Các ý kiến của người dân về giảm thiểu và  
diễn mới tương quan giữa mức độ thiệt hại  
giảm thiệt hại do ngập triều.  
kinh tế của các hộ gia đình sống trong vùng  
ngập thuộc quận 7 trong năm 2014 – 2015 Cho đến nay vẫn chưa thấy cơ quan chức năng  
được xác định như sau:  
nào tại TPHCM công bố thống kê về con số  
thiệt hại của người dân do tác động bởi tình  
trạng ngập úng đô thị do triều cường, mưa lớn.  
Chỉ có một số liệu khá chung chung từ báo cáo  
kịch bản biến đổi khí hậu Việt Nam cho thấy:  
Y(h) = 0.5939xSCNC + 0.1421xSCDD +  
0.1472xDD + 0.0554xCC + 0.027xSK  
Trong đó:  
Y: Tổng thiệt hại kinh tế do ngập gấy ra ứng nếu nước biển dâng 1 mét thì 21% diện tích  
với một mức độ ngập (106 VNĐ)  
h: Chiều sâu ngập (cm)  
TPHCM sẽ bị ngập, ảnh hưởng đời sống 7%  
dân số, thiệt hại về kinh tế theo đó cũng sẽ vô  
cùng lớn.  
Các hàm quan hệ giữa các yếu tố thiệt hại với  
mức độ ngập (h) như sau:  
Qua khảo sát ý kiến người dân về đề xu ất giải  
pháp làm giảm thiểu thiệt hại do ngập triều  
cường nói riêng và ngập nước đô thị nói  
chung. Kết quả cho thấy những hộ nắm thông  
tin diễn biến triều thường sử dụng các giải  
pháp tạm thời chuẩn bị đối phó khi có triều  
cường như ngăn nước tràn vào nhà bằng bao  
cát, ván gỗ, sắt, di chuyển đồ đạc lên cao, xây  
SCNC(h) = 0.705h – 6.78 (106 VNĐ)  
SCDD(h) = 00265h + 0.1964 (106 VNĐ)  
DD(h) = – 0.0043h + 0.6321 (106 VNĐ)  
CC(h) = 0.0174h + 0.788 (106 VNĐ)  
SK(h) = - 0.0026h + 0.6016 (106 VNĐ)  
6
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 37 - 2017  
KHOA HỌC  
CÔNG NGHỆ  
gờ đê xung quanh nhà, lắp máy bơm hút nước. cùng địa phương để duy trì đội ứng cứu ngập  
Các giải pháp tạm thời này được xem là góp và điều này cần thảo luận và thống nhất  
phần hạn chế thiệt hại do nước triều xâm nhập chung để thực hiện. Điều này cho thấy người  
vào nhà với chi phí không lớn phù hợp điều dân cũng rất có nhận thức trong vấn đề thiệt  
kiện nhiều nhà. Tuy nhiên được hỏi về đề xuất hại do ngập gây ra, việc đóng kinh phí duy trì  
chung cho người dân nếu có điều kiện kinh tế đội ứng cứu ngập nếu làm thành công sẽ  
thì hầu hết họ trả lời sẽ đã cải tạo nhà, hẻm mang lợi ích cao góp phần giảm thiệt hại cho  
trong khu vực của mình để chống ngập cục bộ, chính đơn vị họ.  
trong khi chờ đợi công trình dự án tập trung  
- Ngoài ra kết quả khảo sát cho thấy người dân  
của nhà nước đi vào hoạt động. Do vậy tự mỗi  
đề xuất thông tin ngập nước cần đến với người  
nhà phải cố gắng chủ động trang trải kinh phí  
dân đầy đủ về thời gian khi nào ngập, ngập  
thực hiện.  
bao lâu, độ sâu ngập. Các thông tin này cần dự  
Một số đề xuất giảm ngập, giảm thiệt hại kinh  
tế do ngập triều tại Quận 7 Thành phố Hồ Chí  
Minh, được tổng hợp từ các ý kiến của công  
đồng (người dân, buôn bán và xí nghiệp) của  
đề tài:  
báo sớm và phản ánh đúng khu vực của họ. Ví  
dụ nhà nước có thể đa dạng loại hình cung cấp  
thông tin diễn biến ngập nước, có thể nghiên  
cứu tạo dịch vụ đăng ký tin nhắn cảnh báo  
ngập chỗ họ đang sống, con đường họ hay di  
chuyển đang bị ngập để biết nên tránh. Xây  
dựng bản đồ ngập cụ thể khu vực và chia sẻ  
thông tin để người dân nắm chủ động trong  
sinh hoạt gia đình, trong sản xuất, sắp xếp  
hàng hóa và buôn bán kinh doanh sản phẩm.  
- Các hộ gia đình, buôn bán kinh doanh và  
xí nghiệp đều đề xu ất chính quyền cần hỗ trợ  
kinh phí ví dụ như tạo quỹ cho vay trả chậm  
với lãi suất thấp đề người dân thực hiện các  
giải pháp chống ngập tại chỗ, góp phần ổn  
định chỗ ở, sản xuất buôn bán kinh doanh  
bớt vất vả khổ sở khi phải chống chịu với  
ngập nước.  
- Các hộ gia đình, buôn bán kinh doanh và xí  
nghiệp đều cho rằng cần quy hoạch đồng bộ cơ  
sở hạ tầng; làm đường, làm cống, nạo vét kênh  
- Các hộ gia đình, buôn bán kinh doanh và xí mương; Giải tỏa nhanh để thực hiện công trình  
nghiệp đều cần có sự quan tâm giúp đỡ của chống ngập, làm nhanh các công trình thi  
chính phương địa phương trong thực hiện giải công; xử phạt vi phạm về thoát nước, đường  
pháp chống ngập: như xem xét cấp nhanh thủ  
tục sửa chữa nhà, làm đường, giải tỏa đền bù  
nhà trong dự án nhanh...và đối với xí nghiệp  
sản xuất nếu có thiệt hại lớn từ ngập thì cần  
có hỗ trợ phần nào kinh phí thiệt hại.  
dây nóng để xử lý; cải thiện năng lực ngành  
thoát nước chống ngập; Cấp vốn làm dự án;  
Giữ vệ sinh không xả rác bừa bãi; Thu gom  
rác thường xuyên; Đào rộng sông, hệ thống  
ngăn triều, làm nhiều hố ga trước nhà, đào ao  
hồ rút bớt nước, làm kênh rạch thông thoáng,  
vét kênh; Có biển báo ngập; Có giải pháp hạn  
chế rác thải, nước thải, thu gom rác thường  
xuyên; Giúp vùng sâu chống ngập. Xây dựng  
trạm điều tiết nước, lập bảng kiểm soát ngập,  
làm hố ga, nghiên cứu và chọn đơn vi thi công,  
thông tin cho người dân về triều và mức ngập.  
- Các hộ gia đình, buôn bán kinh doanh và xí  
nghiệp đều đề xuất địa phương nên có đội  
ứng cứu nhanh về ngập nước chuyên trách  
cho địa bàn và mỗi nhà được cung cấp danh  
sách thông tin liên hệ để người dân liên lạc hỗ  
trợ xử lý tình hình ngập, hướng dẫn giao  
thông, ứng cứu tình huống khẩn cấp trong  
tình trạng ngập.  
Tỷ lệ ý kiến đề xuất của các hộ gia đình,  
buôn bán kinh doanh và xí nghiệp liên quan  
tới các vấn đề trên được thống kê theo biểu  
- Các hộ gia đình, buôn bán kinh doanh và xí  
nghiệp đều ủng hộ và sãn sàng chi trả kinh phí  
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 37 - 2017  
7
KHOA HỌC  
CÔNG NGHỆ  
đồ dưới đây. (Tỷ lệ có giá trị trên 50% số mùa khô, nên khi mở rộng việc đánh giá tác  
phiếu khảo sát).  
động ngập lên quy mô thành phố, việc khảo sát  
giúp ta xác định được hàm thiệt hại ngập liên  
quan đến độ sâu ngập. Trên cơ sở hàm thiệt  
hại, ta có thể ước tính được thiệt hại phục vụ  
việc phân tích chi phí – lợi ích cho các dự án  
chống ngập và xây dựng bản đồ cảnh báo rủi  
ro ngập.  
Khảo sát về thiệt hại trực tiếp của ngập do  
triều cường vào mùa khô liên quan tới nhà cửa  
và tài sản chiếm 0,38% tổng tài sản đối hộ gia  
đình và 0,36 % tổng tài sản đối với hộ buôn  
bán. Thiệt hại gián tiếp liên quan đến việc gián  
đoạn hoạt động, khắc phục sau khi ngập....  
chiếm 4,3% tổng thu nhập đối với hộ buôn bán  
kinh doanh. Tuy nhiên, vẫn chưa thể đánh giá  
hết các thiệt hại gián tiếp như về tinh thần, sự  
bực bội của người dân vì kẹt xe, ảnh hưởng  
đến công ăn việc làm, năng suất lao động… sẽ  
còn lớn gấp nhiều lần mức độ thiệt hại kinh tế  
trực tiếp mà đề tài khảo sát được.  
Hình 7. Tổng hợp ý kiến đề xuất giảm thiểu  
thiệt hại ngập nước  
Căn cứ vào các giải pháp tự phát của người  
dân tự thực hiện nhằm giảm thiệt hại do ngập  
triều gây ra cho tài sản và sản xuất, buôn bán,  
cùng kết hợp với phân tích rút gọn một số giải  
pháp khả thi có thể được thực hiện trên diện  
rộng. Các phương pháp trọng tâm các cơ quản  
lý cần thực hiện cụ thể như sau:  
Khảo sát về biện pháp quản lý ngập và sẳn  
lòng chi trả trong vòng 5 năm qua cho thấy  
đa phần người dân dùng biện pháp nâng nền  
nhà và sân vườn với chi phí bình quân là 8,5  
triệu cho hộ gia đình, 5,6 triệu cho hộ buôn  
bán và 14 triệu đối với xí nghiệp. Các giải  
- Tăng cường công tác dự báo ngập triều, cung  
cấp thông tin cho người dân thành phố về dự  
báo mức độ và thời gian có thể ngập qua các  
phương tiện thông tin đại chúng như phát  
thanh, webside hay tin nhắn…  
- Tăng cường công tác nâng cao nhận thức của pháp như dùng bao cát chặn nước, thông  
cộng đồng về vệ sinh đô thị, như không vứt, xả cống rãnh, tát nước, sửa lại tường nhà, xây  
rác ra kênh rạch hay miệng cống thu nước…  
lại mới hoàn toàn, chặn nước bằng gỗ, sắt,  
kê đồ đạc bằng gạch, nâng đường, xây gờ đê  
và mua sắm máy bơm cũng có áp dụng để  
chống ngập triều tại địa bàn. Đa phần các  
biện pháp này là cá nhân tự trang bị kinh phí,  
cũng như đã góp phần kinh phí với chính  
quyền địa phương đầu tư nâng cấp mở rộng  
đường hẽm trên địa bàn theo phương châm  
nhà nước và nhân dân cùng làm. Về chương  
- Thành lập các đội ứng cứu, hỗ trợ người dân  
vùng ngập trong việc di dời hay nâng, kê kích  
đồ đạc… tiêu thoát nước nhanh.  
- Thực hiện các giải pháp chống ngập hiệu quả  
như khơi thông cống rãnh, mở rộng các kênh  
tiêu, kết nối các kênh rạch chính tạo thế  
chuyển nước liên hoàn.  
- Hỗ trợ người dân về thủ tục hành chính về trình quản lý ngập đang thực hiện của thành  
sửa chữa nhà cửa...  
phố qua khảo sát có 75,5% người dân hộ gia  
đình, 60,6% người dân buôn bán và 55% xí  
nghiệp trả lời không biết. Nhưng tất cả đều  
đồng ý sẳn lòng đóng góp phí quản lý ngập  
lụt khi các chương trình quản lý ngập lụt  
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ  
Kết quả của nghiên cứu đánh giá tác động đối  
với một điểm ngập triều của thành phố trong  
8
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 37 - 2017  
KHOA HỌC  
CÔNG NGHỆ  
hoàn thành và phát huy tác dụng theo mức Thành lập đội ứng cứu ngập; Tiếp cận thông  
qui định của nhà nước.  
tin ngập nước. Trên cơ sở này, chính quyền  
thành phố nên tiếp tục xem xét ý kiến, vận  
động người dân tích cực tham gia phòng  
chống ngập để mang lại hiệu quả chung của  
thành phố.  
Ý kiến đề xu ất của người dân về giải pháp  
góp phần giảm thiểu thiệt hại do ngập tập  
trung vào bốn lĩnh vực chính gồm: Hỗ trợ  
chi phí; Quan tâm, giúp đỡ của chính quyền;  
TÀI LIỆU THAM KHẢO  
[1]. Vũ Thị Thu Hà, Hồ Long Phi, Trần Thị Vân Thư, 2010. General approach on calculate the  
potential damage cost caused by inundation in Ho Chi Minh City. The Center of Climate  
Change and Raised sea level, Viet Nam National University of Ho ChiMinh City.  
[2]. Trung tâm điều hành chương trình chống ngập Tp.HCM, 2014. Danh sách các điểm ngập  
triều trên địa bàn Thành phố Hồ ChíMinh từ năm 2009 đến 2014.  
[3]. SIWRP, 2013. Quy hoạch chống ngập tại Thành phố Hồ ChíMinh. Bộ NB&PTNT.  
[4]. Lê Hữu Lợi, Bùi Việt Hưng, 2016. “Đánh giá hiện trạng và tác động môi trường do ngập  
triều mùa khô tại Quận 7 Thành phố Hồ Chí Minh”. Luận văn tốt nghiệp, trường ĐH  
KHTN, Đại học Quốc Gia Tp.HCM.  
[5]. Đinh Đức Tường, 2008. Đánh giá thiệt hại kinh tế. Luận văn tốt nghiệp cao học đại học  
kinh tế Hà Nội, Đại học kinh tế Hà Nội, Hà Nội.  
[6]. Pauw, K., Thurlow J., Bachu, M., and Van Seventer D.E. (2011), The economic  
costs of extreme weather events: A hydro-meteorological CGE analysis for Malawi,  
Environment and Development Economics.  
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 37 - 2017  
9
pdf 9 trang Mãnh Khiết 13/01/2024 19000 Free
Download
Bạn đang xem tài liệu "Tổn thất kinh tế của hộ gia đình do ngập triều và môi quan hệ", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

  • pdfton_that_kinh_te_cua_ho_gia_dinh_do_ngap_trieu_va_moi_quan_h.pdf