Tài liệu hướng dẫn học tập Khoa học giao tiếp - Nguyễn Ngọc Lâm

TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ TP.HCM

KHOA HỌC GIAO TIẾP

Th.S NGUYỄN NGỌC LÂM

Biên soạn

1

TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ TP.HCM

TÀI LIỆU HƯỚNG DẪN HỌC TẬP

KHOA HỌC GIAO TIẾP

Biên soạn: Th.S NGUYỄN NGỌC LÂM

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

2

Mục Lục

M ụ c L ụ c ................................................................................................3

BÀI GI Ớ I THI Ệ U ...............................................................................1 7

1. V Ị TRÍ MÔN H Ọ C TRONG CH ƯƠ NG TRÌNH Đ ÀO T Ạ O:...1 7

2. M Ụ C TIÊU C Ủ A MÔN H Ọ C: ...................................................1 7

3. N Ộ I DUNG KHÁI QUÁT C Ủ A MÔN H Ọ C: ...........................1 8

1. Giao ti ế p và truy ề n thông;.......................................................1 8

2. Hành vi giao ti ế p và h ệ th ố ng tác độ ng đế n hành vi ..............1 8

3. Các nhu c ầ u c ơ b ả n c ủ a con ng ườ i;........................................1 8

4. Khái ni ệ m b ả n thân.................................................................1 8

5. Giao ti ế p không l ờ i .................................................................1 8

6. Giao ti ế p có l ờ i .......................................................................1 8

7. Các k ỹ n ă ng trong giao ti ế p....................................................1 8

8. Tâm lý nhóm...........................................................................1 8

9. Lãnh đạ o và các phong cách lãnh đạ o ....................................1 8

4. PH ƯƠ NG PHÁP H Ọ C T Ậ P: .....................................................1 9

5. TÀI LI Ệ U THAM KH Ả O...........................................................2 0

BÀI 1 ...................................................................................................2 2

3

GIAO TI Ế P VÀ TRUY Ề N THÔNG ..................................................2 2

1. GI Ớ I THI Ệ U KHÁI QUÁT :.......................................................2 2

2. M Ụ C TIÊU C Ầ N ĐẠ T SAU KHI H Ọ C XONG BÀI 1: ...........2 2

3. H ƯỚ NG D Ẫ N H Ọ C N Ộ I DUNG C Ơ B Ả N C Ủ A BÀI 1..........2 2

N Ộ I DUNG BÀI H Ọ C 1.................................................................2 3

1.1. Khái ni ệ m giao ti ế p :.............................................................2 3

1.2. Khái ni ệ m truy ề n thông: ......................................................2 5

1.3. Ti ế n trình truy ề n thông: .......................................................2 5

1.4. Kênh truy ề n thông:...............................................................2 7

1.5. Phong cách giao ti ế p: ...........................................................2 7

1.6. Ấ n t ượ ng ban đầ u:................................................................2 8

1.7. Nh ậ n th ứ c và truy ề n thông:..................................................3 0

QUÁ TRÌNH NH Ậ N TH Ứ C :.........................................................3 1

4. M Ộ T S Ố Đ I Ể M C Ầ N L Ư U Ý, GHI NH Ớ KHI H Ọ C VÀ SAU

KHI H Ọ C: .......................................................................................3 4

5. CÁC TÀI LI Ệ U CÓ TH Ể THAM KH Ả O THÊM: ....................3 4

6. BÀI T Ậ P: ....................................................................................3 5

* Bài t ậ p 1: Tìm hi ể u ngu ồ n g ố c cách nhìn v ấ n đề , thái độ tr ướ c

m ộ t v ấ n đề :..................................................................................3 5

4

* Bài t ậ p 2: N ấ c thang giá tr ị trong giao ti ế p:.............................3 5

7. CÂU H Ỏ I: ...................................................................................3 6

H ướ ng d ẫ n tr ả l ờ i các câu h ỏ i :........................................................3 7

BÀI 2 ...................................................................................................3 8

HÀNH VI GIAO TI Ế P VÀ H Ệ TH Ố NG TÁC ĐỘ NG ĐẾ N HÀNH

VI GIAO TI Ế P ....................................................................................3 8

1. GI Ớ I THI Ệ U KHÁI QUÁT :.......................................................3 8

2. M Ụ C TIÊU C Ầ N ĐẠ T SAU KHI H Ọ C XONG BÀI 2: ...........3 8

3. H ƯỚ NG D Ẫ N H Ọ C N Ộ I DUNG C Ơ B Ả N C Ủ A BÀI 2..........3 9

N Ộ I DUNG BÀI H Ọ C 2.................................................................3 9

1. KHÁI NI Ệ M HÀNH VI GIAO TI Ế P :........................................3 9

2. H Ệ TH Ố NG TÁC ĐỘ NG ĐẾ N HÀNH VI................................4 1

4. M Ộ T S Ố Đ I Ể M C Ầ N L Ư U Ý, GHI NH Ớ KHI H Ọ C VÀ SAU

KHI H Ọ C: .......................................................................................4 7

5. CÁC TÀI LI Ệ U CÓ TH Ể THAM KH Ả O THÊM: ....................4 7

6. CÁC CÂU H Ỏ I :..........................................................................4 8

Ph ầ n h ướ ng d ẫ n tr ả l ờ i :...................................................................4 9

BÀI 3 ...................................................................................................5 1

CÁC NHU C Ầ U C Ơ B Ả N C Ủ A CON NG ƯỜ I ................................5 1

5

1. GI Ớ I THI Ệ U KHÁI QUÁT :.......................................................5 1

2. M Ụ C TIÊU C Ầ N ĐẠ T SAU KHI H Ọ C XONG BÀI 3: ...........5 1

3. H ƯỚ NG D Ẫ N H Ọ C N Ộ I DUNG C Ơ B Ả N C Ủ A BÀI 3:.........5 2

N Ộ I DUNG BÀI H Ọ C 3.................................................................5 2

1. N Ấ C THANG NHU C Ầ U C Ơ B Ả N C Ủ A ABRAHAM

MASLOW :......................................................................................5 2

1.1. Nhu c ầ u sinh lý (nhu c ầ u đượ c sinh t ồ n): ............................5 4

1.2. Nhu c ầ u đượ c an toàn: .........................................................5 4

1.3. Nhu c ầ u xã h ộ i .....................................................................5 5

1.4. Nhu c ầ u đượ c tôn tr ọ ng:.......................................................5 6

1.5. Nhu c ầ u t ự kh ẳ ng đị nh mình (t ự th ể hi ệ n):..........................5 7

2. ĐẶ C Đ I Ể M C Ủ A CÁC NHU C Ầ U C Ơ B Ả N C Ủ A CON

NG ƯỜ I............................................................................................5 8

4. M Ộ T S Ố Đ I Ể M C Ầ N L Ư U Ý, GHI NH Ớ KHI H Ọ C VÀ SAU

KHI H Ọ C: .......................................................................................5 9

5. CÁC TÀI LI Ệ U CÓ TH Ể THAM KH Ả O THÊM: ....................6 0

6. CÂU H Ỏ I: ...................................................................................6 0

Ph ầ n h ướ ng d ẫ n tr ả l ờ i :...................................................................6 1

BÀI 4 ...................................................................................................6 3

KHÁI NI Ệ M B Ả N THÂ N ..................................................................6 3

6

1. GI Ớ I THI Ệ U KHÁI QUÁT :.......................................................6 3

2. M Ụ C TIÊU C Ầ N ĐẠ T SAU KHI H Ọ C XONG BÀI 4: ...........6 3

3. H ướ ng d ẫ n h ọ c n ộ i dung c ơ b ả n c ủ a bài 4:.................................6 4

N Ộ I DUNG BÀI H Ọ C 4.................................................................6 4

1. KHÁI NI Ệ M B Ả N THÂN ..........................................................6 4

1.1. Khái ni ệ m b ả n thân mang nhi ề u hình th ứ c khác nhau:........6 5

1.2. Các khuynh h ướ ng c ủ a khái ni ệ m b ả n thân:........................6 6

1.3. S ự chuy ể n bi ế n c ủ a khái ni ệ m b ả n thân: .............................6 7

2. C Ử A S Ổ JOHARI:......................................................................6 8

2.1. Mô t ả c ử a s ổ Johari ..............................................................6 8

2.2. Thông tin ph ả n h ồ i :..............................................................7 0

2.3. T ự b ộ c l ộ : .............................................................................7 1

3. C Ơ CH Ế PHÒNG V Ệ :...............................................................7 2

3.1. Ph ả n ứ ng hung tính: .............................................................7 4

3.2. Ph ả n ứ ng ch ạ y tr ố n, rút lui:..................................................7 4

3.3. Ph ả n ứ ng th ỏ a hi ệ p ho ặ c thay th ế : .......................................7 5

4. M Ộ T S Ố Đ I Ể M C Ầ N L Ư U Ý, GHI NH Ớ KHI H Ọ C VÀ SAU

KHI H Ọ C: .......................................................................................7 7

5. CÁC TÀI LI Ệ U CÓ TH Ể THAM KH Ả O THÊM: ....................7 8

7

6. BÀI T Ậ P: ....................................................................................7 8

* Bài t ậ p 1: V ẽ bi ể u t ượ ng ..........................................................7 8

* Bài t ậ p 2: Đ i ề n vào ch ỗ tr ố ng: .................................................7 9

* Bài t ậ p 3: C ử a s ổ Johari. ..........................................................7 9

7. CÁC CÂU H Ỏ I :..........................................................................8 0

Ph ầ n h ướ ng d ẫ n tr ả l ờ i :...................................................................8 0

BÀI 5 ...................................................................................................8 2

GIAO TI Ế P KHÔNG L Ờ I ..................................................................8 2

1. GI Ớ I THI Ệ U KHÁI QUÁT :.......................................................8 2

2. M Ụ C TIÊU C Ầ N ĐẠ T SAU KHI H Ọ C XONG BÀI 5: ...........8 2

3. H ƯỚ NG D Ẫ N H Ọ C N Ộ I DUNG C Ơ B Ả N C Ủ A BÀI 5:.........8 2

N Ộ I DUNG BÀI H Ọ C 5................................................................8 3

1. GIAO TI Ế P KHÔNG L Ờ I :........................................................8 3

2. GIAO TI Ế P B Ằ NG M Ắ T ...........................................................8 4

3. NGÔN NG Ữ THÂN TH Ể . .........................................................8 5

4. GI Ọ NG NÓI:...............................................................................8 7

5. S Ử D Ụ NG KHÔNG GIAN (KHO Ả NG CÁCH):......................8 8

6. MÔI TR ƯỜ NG :..........................................................................8 9

8

7. S Ự IM L Ặ NG: ............................................................................8 9

8. TH Ờ I GIAN: ...............................................................................8 9

9. ĐỤ NG CH Ạ M: ...........................................................................8 9

10. N Ă M B ƯỚ C ĐỂ T Ạ O Ấ N T ƯỢ NG ĐẦ U TIÊN TRONG

GIAO TI Ế P KHÔNG L Ờ I :.............................................................9 0

11. KIM CH Ỉ NAM ĐỂ HI Ể U NGÔN NG Ữ C Ủ A C Ơ TH Ể : .......9 1

4. M Ộ T S Ố Đ I Ể M C Ầ N L Ư U Ý, GHI NH Ớ KHI H Ọ C VÀ SAU

KHI H Ọ C: .......................................................................................9 2

5. CÁC TÀI LI Ệ U CÓ TH Ể THAM KH Ả O THÊM: ....................9 3

6. BÀI T Ậ P: ....................................................................................9 3

* Bài t ậ p 1: Ngôn ng ữ c ử ch ỉ : .....................................................9 3

* Bài t ậ p 2: Nhìn khi giao ti ế p ....................................................9 5

7. CÁC CÂU H Ỏ I :..........................................................................9 5

H ướ ng d ẫ n tr ả l ờ i: ...........................................................................9 5

BÀI 6 ...................................................................................................9 7

GIAO TI Ế P CÓ L Ờ I ...........................................................................9 7

1. GI Ớ I THI Ệ U KHÁI QUÁT BÀI 6 :............................................9 7

2. M Ụ C TIÊU C Ầ N ĐẠ T SAU KHI H Ọ C XONG BÀI 6: ...........9 7

3. H ƯỚ NG D Ẫ N H Ọ C N Ộ I DUNG C Ơ B Ả N C Ủ A BÀI 6:.........9 7

9

N Ộ I DUNG BÀI H Ọ C 6.................................................................9 8

1. GIAO TI Ế P CÓ L Ờ I :..................................................................9 8

2. S Ự KHÁC BI Ệ T NHAU V Ề NGÔN NG Ữ VÀ NGH Ĩ A C Ủ A

T Ừ : ..................................................................................................9 9

3. S Ự KHÁC NHAU TRONG TRUY Ề N THÔNG CÓ L Ờ I GI Ữ A

NAM VÀ N Ữ :...............................................................................1 02

4. TRUY Ề N THÔNG CÓ L Ờ I HI Ệ U QU Ả :................................1 02

5. M Ộ T S Ố Đ I Ể M C Ầ N L Ư U Ý, GHI NH Ớ KHI H Ọ C VÀ SAU

KHI H Ọ C: .....................................................................................1 03

6. CÁC TÀI LI Ệ U CÓ TH Ể THAM KH Ả O THÊM: ..................1 04

7. BÀI T Ậ P : L Ắ NG NGHE C Ả M XÚC TRONG TRUY Ề N

THÔNG CÓ L Ờ I: .........................................................................1 04

7. CÁC CÂU H Ỏ I :........................................................................1 05

H ướ ng d ẫ n tr ả l ờ i: .........................................................................1 06

BÀI 7 .................................................................................................1 07

CÁC K Ỹ N Ă NG TRONG GIAO TI Ế P ............................................1 07

1. GI Ớ I THI Ệ U KHÁI QUÁT :.....................................................1 07

2. M Ụ C TIÊU C Ầ N ĐẠ T SAU KHI H Ọ C XONG BÀI 7: .........1 07

3. H ƯỚ NG D Ẫ N H Ọ C N Ộ I DUNG C Ơ B Ả N C Ủ A BÀI 7:.......1 07

N Ộ I DUNG BÀI H Ọ C 7...............................................................1 08

10

1. K Ỹ N Ă NG GIAO TI Ế P: .........................................................1 08

1.1. K ỹ n ă ng đị nh h ướ ng...........................................................1 08

1.2. K ỹ n ă ng đị nh v ị ..................................................................1 08

1.3. K ỹ n ă ng đ i ề u khi ể n. ...........................................................1 09

2. K Ỹ N Ă NG L Ắ NG NGHE :.......................................................1 09

2.1. L ắ ng nghe hi ệ u qu ả là l ắ ng nghe đượ c ý ngh ĩ a th ầ m kín c ủ a

câu nói .......................................................................................1 10

2.2. Nh ữ ng tr ở ng ạ i cho vi ệ c l ắ ng nghe t ố t:..............................1 12

3. CÁC NGUYÊN T Ắ C TRONG GIAO TI Ế P :...........................1 13

3.1. Th ấ u c ả m ............................................................................1 13

3.2. Trách nhi ệ m .......................................................................1 14

3.3. S ự tin t ưở ng........................................................................1 14

3.4. Nh ậ n thông đ i ệ p .................................................................1 15

4. M Ộ T S Ố Đ I Ể M C Ầ N L Ư U Ý, GHI NH Ớ KHI H Ọ C VÀ SAU

KHI H Ọ C: .....................................................................................1 15

5. CÁC TÀI LI Ệ U CÓ TH Ể THAM KH Ả O THÊM: ..................1 15

6. BÀI T Ậ P: .................................................................................1 16

* Bài t ậ p 1: K ỹ n ă ng l ắ ng nghe.................................................1 16

* Bài t ậ p 2: K ỹ n ă ng ph ả n h ồ i tích c ự c.....................................1 17

11

*Bài t ậ p 3: B ạ n th ử th ự c hi ệ n nh ữ ng đ i ề u ch ỉ d ẫ n trong bài h ọ c

(ph ầ n k ỹ n ă ng l ắ ng nghe) v ớ i m ộ t ng ườ i quen bi ế t và b ạ n s ẽ nh ậ n

th ấ y ng ườ i ấ y thích thú h ơ n khi giao ti ế p v ớ i b ạ n vì b ạ n bi ế t quan

tâm và hi ể u h ọ . ..........................................................................1 17

7. CÁC CÂU H Ỏ I :........................................................................1 17

H ướ ng d ẫ n tr ả l ờ i: .........................................................................1 18

BÀI 8 ................................................................................................1 19

N Ă NG ĐỘ NG NHÓM ...................................................................1 19

1. GI Ớ I THI Ệ U KHÁI QUÁT :.....................................................1 19

2. M Ụ C TIÊU C Ầ N ĐẠ T SAU KHI H Ọ C XONG BÀI 8: .........1 19

3. H ƯỚ NG D Ẫ N H Ọ C N Ộ I DUNG C Ơ B Ả N C Ủ A BÀI 8:.......1 19

N Ộ I DUNG BÀI H Ọ C 8...............................................................1 20

1.KHÁI NI Ệ M NHÓM NH Ỏ : ......................................................1 20

2. T Ầ M QUAN TR Ọ NG C Ủ A NHÓM NH Ỏ TRONG CU Ộ C

S Ố NG :...........................................................................................1 21

3. T Ạ I SAO NHÓM NH Ỏ GIÚP CÁ NHÂN THAY ĐỔ I HÀNH

VI ?.................................................................................................1 22

4. CÁC ĐẶ C Đ I Ể M TÂM LÝ C Ủ A NHÓM NH Ỏ :...................1 23

4.1.M ố i t ươ ng tác :.....................................................................1 23

4.2.Chia s ẻ các m ụ c tiêu: ..........................................................1 23

12

4.3.H ệ th ố ng các quy t ắ c:..........................................................1 24

4.4.C ơ c ấ u chính th ứ c và phi chính th ứ c: .................................1 24

4.5.Vai trò:.................................................................................1 24

5. CÁC VAI TRÒ ĐƯỢ C TH Ể HI Ệ N TRONG NHÓM NH Ỏ ....1 25

5.1 N ế u chúng ta phân lo ạ i theo h ướ ng v ề công vi ệ c, h ướ ng v ề

c ủ ng c ố nhóm và các vai trò liên quan đế n nhu c ầ u cá nhân thì có

th ể ghi nh ậ n nh ư sau: ................................................................1 27

5.2S ắ p x ế p m ộ t s ố vai trò theo h ướ ng ch ố ng - theo và h ướ ng ch ủ

độ ng - th ụ độ ng. ........................................................................1 29

5. CÁC B ƯỚ C K Ỹ N Ă NG VÀ K Ỹ THU Ậ T LÃNH ĐẠ O TRONG

TI Ế N TRÌNH NHÓM ...................................................................1 32

7. NH Ữ NG Đ I Ề U C Ầ N QUAN SÁT KHI CHÚNG TA Đ I Ề U

HÀNH SINH HO Ạ T NHÓM: ......................................................1 36

8. CÁC GIAI Đ O Ạ N PHÁT TRI Ể N C Ủ A NHÓM: ....................1 37

8.1. Giai đ o ạ n 1: giai đ o ạ n hình thành (thành l ậ p). ..................1 37

8.2. Giai đ o ạ n 2: Quy ề n l ự c và ki ể m soát................................1 38

8.3. Giai đ o ạ n 3: Giai đ o ạ n ổ n đị nh (thân m ậ t): ......................1 38

8.4. Giai đ o ạ n 4: Giai đ o ạ n tr ưở ng thành..................................1 39

8.5. Giai đ o ạ n 5: Giai đ o ạ n k ế t thúc. ........................................1 39

9. CÁC ĐẶ C Đ I Ể M C Ủ A NHÓM HI Ệ U QU Ả VÀ KÉM HI Ệ U

QU Ả . .............................................................................................1 39

13

9. M Ộ T S Ố Đ I Ể M C Ầ N L Ư U Ý, GHI NH Ớ KHI H Ọ C VÀ SAU

KHI H Ọ C: .....................................................................................1 40

10. CÁC TÀI LI Ệ U CÓ TH Ể THAM KH Ả O THÊM: ................1 41

11. BÀI T Ậ P: ................................................................................1 42

12. CÁC CÂU H Ỏ I:......................................................................1 42

H ướ ng d ẫ n tr ả l ờ i: .........................................................................1 43

BÀI 9 .................................................................................................1 44

LÃNH ĐẠ O VÀ CÁC PHONG CÁCH LÃNH ĐẠ O TRONG

NHÓM NH Ỏ .....................................................................................1 44

1. GI Ớ I THI Ệ U KHÁI QUÁT :.....................................................1 44

2. M Ụ C TIÊU C Ầ N ĐẠ T SAU KHI H Ọ C XONG BÀI 9: .........1 44

3. H ƯỚ NG D Ẫ N H Ọ C N Ộ I DUNG C Ơ B Ả N C Ủ A BÀI 9:.......1 44

N Ộ I DUNG BÀI H Ọ C 9...............................................................1 45

1. KHÁI NI Ệ M LÃNH ĐẠ O. .....................................................1 45

2. LÃNH ĐẠ O NH Ư TH Ế NÀO? ..............................................1 46

2.1. Các phong cách lãnh đạ o ...................................................1 46

2.2.T ậ p th ể nhóm viên:..............................................................1 48

2.3.Tình hu ố ng lãnh đạ o: ..........................................................1 50

2.4.Cá tính c ủ a ng ườ i lãnh đạ o: ................................................1 50

14

3. LÃNH ĐẠ O HI Ệ U QU Ả : .......................................................1 51

4. M Ố I T ƯƠ NG QUAN GI Ữ A 3 Y Ế U T Ố : V Ấ N ĐỀ , LÃNH ĐẠ O

VÀ NHÓM VIÊN: ........................................................................1 55

5. M Ộ T S Ố Đ I Ể M C Ầ N L Ư U Ý, GHI NH Ớ KHI H Ọ C VÀ SAU

KHI H Ọ C: .....................................................................................1 56

6. CÁC TÀI LI Ệ U CÓ TH Ể THAM KH Ả O THÊM: ..................1 56

6. BÀI T Ậ P: ..................................................................................1 57

* Bài t ậ p 1. Tr ắ c nghi ệ m ch ọ n l ự a phong cách lãnh đạ o..........157

* Bài t ậ p 2. Tr ắ c nghi ệ m t ự phát hi ệ n phong cách lãnh đạ o c ủ a

mình...........................................................................................1 60

7. CÁC CÂU H Ỏ I :........................................................................1 61

H ướ ng d ẫ n tr ả l ờ i: .........................................................................1 62

PH Ầ N K Ế T .......................................................................................1 63

1. S Ự KHÁC BI Ệ T GI Ữ A NAM VÀ N Ữ TRONG TRUY Ề N

THÔNG:........................................................................................1 63

2. KIM CH Ỉ NAM GIÚP GIAO TI Ế P HI Ệ U QU Ả ......................1 64

3. M ƯỜ I Đ I Ề U ĐỂ T Ự RÈN LUY Ệ N KH Ả N Ă NG GIAO TI Ế P

T Ố T ...............................................................................................1 65

TÓM T Ắ T N Ộ I DUNG TOÀN B Ộ MÔN H Ọ C..............................1 67

M Ộ T S Ố CÂU H Ỏ I ÔN T Ậ P...........................................................1 69

15

PH Ầ N Đ ÁP ÁN ................................................................................1 71

16

BÀI GIỚI THIỆU

Chào mừng các bạn học viên đến với chương trình

đào tạo từ xa của Đại học Mở TP. Hồ Chí Minh

1. VỊ TRÍ MÔN HỌC TRONG CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO

TẠO:

Xin chào bạn, chúc mừng bạn đã chọn ngành học này. Hy

vọng là bạn cảm thấy thích thú khi học môn học này. Đây là môn

học được giảng dạy ở học kỳ đầu tiên của chương trình đào tạo

ngành Xã hội học và ngành Công tác xã hội với thời lượng 45 tiết

học, thuộc khối kiến thức giáo dục đại cương. Tuy nhiên nội

dung môn học được biên soạn theo hướng phục vụ cho chuyên

ngành vì các phương pháp và kỹ năng trong ngành Xã hội học

cũng như Công tác xã hội đều dựa trên nền tảng của mối quan hệ

giao tiếp giữa cá nhân với cá nhân và giao tiếp trong nhóm nhỏ.

Qua môn học này, bạn sẽ được chuẩn bị một số kiến thức và kỹ

năng cơ bản trước khi học các môn học thuộc chuyên ngành

trong các học kỳ sau.

2. MỤC TIÊU CỦA MÔN HỌC:

Môn học cung cấp cho bạn những khái niệm cơ bản về lý

thuyết truyền thông và giao tiếp, vai trò và ý nghĩa của truyền

thông và giao tiếp trong đời sống xã hội nói chung, và trong công

tác xã hội cũng như phát triển cộng đồng nói riêng. Môn học

cũng đề cập đến các kỹ năng và sự vận dụng truyền thông giao

tiếp trong thực hành công tác xã hội cá nhân, nhóm và phát triển

17

cộng đồng.

Thông qua môn học này, bạn sẽ nhận thức được sự cần

thiết và tầm quan trọng của truyền thông và giao tiếp, đồng thời

đạt được một số kỹ năng nhằm giúp truyền thông và giao tiếp đạt

hiệu quả trong các hoạt động xã hội và thực thi nghề nghiệp.

Điều cơ bản là qua môn học bạn có thể tự đánh giá bản thân để tự

khám phá về mình trước khi học trở thành một nhân viên xã hội,

một nhà xã hội học chuyên nghiệp để có thể hiểu và hỗ trợ được

cá nhân, nhóm và cộng đồng trong công tác phát triển.

3. NỘI DUNG KHÁI QUÁT CỦA MÔN HỌC:

Môn học bao gồm các nội dung được trình bày trong 9 bài

học:

1. Giao tiếp và truyền thông;

2. Hành vi giao tiếp và hệ thống tác động đến hành vi

3. Các nhu cầu cơ bản của con người;

4. Khái niệm bản than

5. Giao tiếp không lời

6. Giao tiếp có lời

7. Các kỹ năng trong giao tiếp

8. Tâm lý nhóm

9. Lãnh đạo và các phong cách lãnh đạo.

18

Những bài 1 đến bài 7 chú trọng đến tự nhận thức bản

thân, một nền tảng của giao tiếp giữa người và người. Bài 8 và 9

giúp bạn hiểu được những vấn đề trong mối tương tác khi ta sinh

hoạt ở một nhóm nhỏ.

Để có thể thiết lập mối quan hệ giao tiếp tốt, bạn cần

nhận thức về một số kỹ năng trong truyền thông có lời và không

lời, nhận biết về con người của mình, mình đang ở nấc thang của

nhu cầu nào trong cuộc sống hiện tại, do đâu chúng ta có hành vi

trong mối quan hệ với người khác, cái gì thúc đẩy chúng ta hành

động trong giao tiếp, tại sao chúng ta có nhu cầu gia nhập nhóm

nhỏ và nhóm nhỏ ảnh hưởng đến chúng ta và giúp cho chúng ta

điều gì.

4. PHƯƠNG PHÁP HỌC TẬP:

Để có thể tự học tốt môn học này, bạn cần thu xếp theo

sự hướng dẫn như sau:

• Nên có thời khóa biểu học tập phù hợp với thời gian sinh

hoạt của cá nhân.

• Cần có nơi yên tĩnh để học.

• Đọc thật chậm bài học và tự liên hệ với thực tế cuộc sống

và trải nghiệm của bản thân trong mối quan hệ giao tiếp. Khi học

hoặc khi tham khảo tài liệu, bạn cần liên hệ lý thuyết với kinh

nghiệm bản thân đã trải qua trong quá khứ của mình để có thể hiểu

rõ về mình hơn, tự điều chỉnh và ứng dụng trong thực tế cuộc sống

của mình với những người chung quanh mình, đó chính là điều

kiện để có thể thiết lập mối quan hệ giao tiếp hiệu quả.

• Chú ý đến những chi tiết, ý chính quan trọng trong bài

19

học thường được viết nghiêng.

• Kiểm tra lại kiến thức thông qua bài tập và các câu hỏi.

Bạn thử tự trả lời trước các câu hỏi và sau đó kiểm tra lại sau với

phần hướng dẫn.

• Tham khảo thêm các tài liệu, giáo trình được nêu trong

tài liệu hướng dẫn này hoặc vào mạng để tìm hiểu thêm thông

qua địa chỉ Website: http://www.ou.edu.vn (bấm chuột phải vào

logo các bàn tay ở bên phải dưới của trang web, tìm mục “tâm lý

xã hội”).

• Nếu có bạn học cùng môn học thì có thể trao đổi với nhau

về một chi tiết nào đó trong bài học để giúp thêm sáng tỏ vấn đề.

• Có thể trao đổi với giảng viên qua địa chỉ E-mail:

[email protected]n

5. TÀI LIỆU THAM KHẢO

Để có thể tìm hiểu sâu hơn vấn đề, bạn có thể tham khảo

thêm các tài liệu, giáo trình sau:

1. Nguyễn Ngọc Lâm, Khoa học giao tiếp, Ban XB

ĐHMBC Tp. HCM, 1998.

2. R. Martin Chazin và Shela Berger Chazin, Hành vi con

người và Môi trường xã hội, Nội dung tập huấn của ĐH

Fordham, Khoa PNH,1997.

3. Paul Hersey, Ken Blanc Hard, Management of

Organisational Behavior, NXB Chính trị, Hà Nội, 1995 (bản

dịch).

4. PTS Nguyễn văn Dính và Nguyễn văn Mạnh, Tâm Lý và

20

Tải về để xem bản đầy đủ

pdf

175 trang myanh 24360 Free

Download

Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Tài liệu hướng dẫn học tập Khoa học giao tiếp - Nguyễn Ngọc Lâm", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

tai_lieu_huong_dan_hoc_tap_khoa_hoc_giao_tiep_nguyen_ngoc_la.pdf