Một số vấn đề về tổ chức sự kiện ở các tòa báo dành cho thanh niên nước ta hiện nay

Mét sè vÊn ®Ò vÒ tæ chøc sù kiÖn

ë c¸c toµ b¸o dµnh cho thanh niªn

n-íc ta hiÖn nay

§ç thÞ thu h»ng^*

Tæ chøc sù kiÖn (TCSK) lµ lµm cho mét ho¹t ®éng cña mét ng-êi, nhãm ng-êi,

hay c¬ quan, tæ chøc, doanh nghiÖp, céng ®ång thµnh mét sù kiÖn cã thÓ g©y ra d-

luËn nhanh, m¹nh, réng r·i víi sù t¸c ®éng cña b¸o chÝ vµ c¸c ph-¬ng tiÖn truyÒn

th«ng ®¹i chóng. Trong TCSK, cã hai néi dung chÝnh lµ “t¹o sù kiÖn”: T¹o ra vµ

lµm cho mét ho¹t ®éng cña mét ng-êi, nhãm ng-êi thµnh “sù kiÖn” bëi tÝnh míi

mÎ, tÝnh ®éc ®¸o trong néi dung, h×nh thøc hay ý nghÜa x· héi cña sù kiÖn; vµ “t¹o

d- luËn” vÒ sù kiÖn th«ng qua sù tham gia cña b¸o chÝ vµ c¸c ph-¬ng tiÖn truyÒn

th«ng ®¹i chóng kh¸c. C¸c h×nh thøc TCSK c¬ b¶n bao gåm: khai tr-¬ng, ®éng

thæ, kh¸nh thµnh, lÔ kû niÖm, héi th¶o, héi nghÞ, gÆp mÆt, c¸c cuéc thi, giao l-u,

biÓu diÔn, diÔu hµnh, thi ®Êu thÓ thao, lËp quü x· héi, lµm tõ thiÖn...

TCSK lµ mét trong nh÷ng lÜnh vùc quan träng cña quan hÖ c«ng chóng (PR)

cña c¬ quan b¸o chÝ ë n-íc ta hiÖn nay nh»m gi÷ thÞ phÇn vµ më réng thÞ phÇn.

Lµ mét trong nh÷ng cÇu nèi trùc tiÕp gi÷a tê b¸o vµ c«ng chóng, TCSK cã thÓ

g©y ra d- luËn nhanh, m¹nh vµ réng r·i trong c«ng chóng, lµm cho tê b¸o gÇn

gòi h¬n, th©n thiÕt h¬n víi ®éc gi¶. Qua sù kiÖn, c«ng chóng hiÓu râ h¬n vÞ thÕ,

søc m¹nh cña tê b¸o, nhê ®ã mµ uy tÝn cña tê b¸o ®-îc n©ng cao. TCSK tèt cã

thÓ ®em ®Õn kh¶ n¨ng ®Þnh h-íng, gi¸o dôc, ®iÒu chØnh hµnh vi theo chiÒu

h-íng tÝch cùc, phï hîp víi lîi Ých cña céng ®ång. TCSK hiÖu qu¶ cã thÓ lµm

phong phó, ®a d¹ng néi dung th«ng tin cña tê b¸o, mang l¹i lîi Ých kinh tÕ cho

tê b¸o. TCSK lµ c¬ së cho ho¹t ®éng nghiªn cøu c«ng chóng, ®¸nh gi¸ t¸c ®éng

cña mäi ho¹t ®éng cña tê b¸o, ®ång thêi ®ã còng lµ c«ng cô ®Ó ®o l-êng ph¶n

øng cña d- luËn víi c¸c t¸c ®éng trong dù kiÖn cña tê b¸o. ë c¸c c¬ quan b¸o

chÝ, viÖc TCSK th-êng tËp trung vµo 3 môc ®Ých chÝnh: T¨ng tÝnh c¹nh tranh

cña tê b¸o, thÓ hiÖn tr¸ch nhiÖm x· héi cña nhµ b¸o vµ c¬ quan b¸o chÝ vµ môc

®Ých kinh tÕ. Tuy nhiªn, TCSK nÕu kh«ng thµnh c«ng cã thÓ trë thµnh khñng

^*Ths. Häc viÖn B¸o chÝ vµ Tuyªn truyÒn.

96

T¹p chÝ Khoa häc x· héi ViÖt Nam - 4/2009

ho¶ng, g©y ¶nh h-ëng tiªu cùc vµ s©u réng trong c«ng chóng (VÝ dô khñng ho¶ng

Hoa hËu ViÖt Nam 2008 võa qua). Do ®ã, viÖc nghiªn cøu nh»m m« t¶ thùc tr¹ng,

kh¶ n¨ng t¸c ®éng cña TCSK ë c¬ quan b¸o chÝ cã ý nghÜa quan träng trong viÖc

t¨ng søc c¹nh tranh cña b¸o chÝ trong bèi c¶nh toµn cÇu hãa hiÖn nay.

Nghiªn cøu nµy ®-îc thùc hiÖn trªn c¬ së kÕt qu¶ cuéc ®iÒu tra c«ng chóng thanh

niªn n¨m 2007 (kÝch cì mÉu 450, thanh niªn sèng t¹i Hµ Néi, §µ N½ng vµ Tp. Hå

ChÝ Minh), ph©n tÝch néi dung (PTND) 3 tê b¸o ngµy TiÒn Phong, Thanh Niªn, Tuæi

TrÎ ph¸t hµnh n¨m 2007, pháng vÊn s©u 15 tr-êng hîp thuéc c¸c vÞ trÝ kh¸c nhau ë

c¸c tßa b¸o dµnh cho thanh niªn nãi trªn, pháng vÊn 9 nhãm thanh niªn (häc sinh,

sinh viªn; thanh niªn lµm c¸c nghÒ dÞch vô ë ®-êng phè; thanh niªn lµm viÖc ë c¸c

c¬ quan, tæ chøc, doanh nghiÖp) phèi hîp víi ph-¬ng ph¸p quan s¸t.

1. TÇn suÊt, ph©n lo¹i vµ chñ thÓ tæ chøc sù kiÖn

Møc ®é, néi dung vµ tÝnh chÊt cña TCSK mét phÇn ®-îc thÓ hiÖn th«ng qua tÇn

suÊt vµ c¸c lo¹i sù kiÖn ®-îc tæ chøc bëi tßa b¸o. Chñ thÓ TCSK lµ ng-êi, nhãm ng-êi

quyÕt ®Þnh môc tiªu, néi dung, tÝnh chÊt vµ ph-¬ng thøc tæ chøc TCSK, do ®ã cÇn

®-îc ®Ò cËp tíi, nh- nh÷ng d÷ liÖu c¬ së ®Ó ph©n tÝch thùc tr¹ng TCSK.

KÕt qu¶ PTND c¸c tê b¸o ph¸t hµnh n¨m 2007 ë 3 tê b¸o thuéc diÖn kh¶o s¸t

cho thÊy: Trong n¨m 2007, cã 182 sù kiÖn ®-îc tæ chøc bëi 3 tê b¸o, trong ®ã:

B¸o 1 tæ chøc 49 sù kiÖn (26,9%), b¸o 2 tæ chøc 62 sù kiÖn (34,1%), b¸o 3 tæ

chøc 71 sù kiÖn (39%). C¸c sù kiÖn cã tÝnh ®Þnh kú chiÕm 19,8% tæng sè c¸c sù

kiÖn. Trong sè c¸c sù kiÖn cã tÝnh ®Þnh kú ®ã, cã 6,2% c¸c sù kiÖn tæ chøc hµng

th¸ng, 93,8% sù kiÖn tæ chøc hµng n¨m. Nh- vËy lµ kho¶ng gÇn 1/5 sè sù kiÖn

®-îc tæ chøc lµ cã tÝnh ®Þnh kú, vµ tÝnh ®Þnh kú chñ yÕu lµ hµng n¨m. Thêi gian

tiÕn hµnh 1 sù kiÖn nhiÒu nhÊt lµ 1 ngµy (chiÕm 41,2% sè sù kiÖn); tiÕp ®ã lµ vµi

ngµy chiÕm tû lÖ 25,3%; 2 ®Õn 3 th¸ng: 9,3%; nöa th¸ng ®Õn 1 th¸ng: 7,1%; 4

®Õn 6 th¸ng: chiÕm 4,9%; 7 ®Õn 12 th¸ng chiÕm 5,5% (biÓu ®å 1).

BiÓu ®å 1: Thêi gian tiÕn hµnh mét sù kiÖn

45.00%

41.20%

40.00%

35.00%

30.00%

25.30%

25.00%

20.00%

15.00%

10.00%

7.10%

6.60%

5.50%

4.90%

4-6

5.00%

0.00%

1 vài Nửa- 1 2-3

7-12 Không

ngày tháng tháng tháng tháng

XĐ

được

Nguån: KÕt qu¶ PTND c¸c tê b¸o thuéc diÖn kh¶o s¸t ph¸t hµnh n¨m 2007.

Mét sè vÊn ®Ò vÒ…

97

ë c¸c tßa b¸o trong diÖn kh¶o s¸t, th-êng tæ chøc c¸c lo¹i sù kiÖn sau: Sù

kiÖn chÝnh trÞ; sù kiÖn v¨n hãa - biÓu diÔn - thÓ thao; sù kiÖn kinh tÕ; sù kiÖn hç

trî, t- vÊn gi¸o dôc, kü n¨ng sèng; héi th¶o - héi nghÞ - giao l-u - gÆp gì; c«ng

t¸c x· héi; c¸c cuéc thi, c¸c diÔn ®µn. C¸c lo¹i sù kiÖn nµy còng cã thÓ ph©n

thµnh 3 nhãm chÝnh lµ: Nhãm 1: C¸c sù kiÖn chÝnh trÞ - kinh tÕ - v¨n hãa - thÓ

thao... dµnh cho thanh niªn; Nhãm 2: C¸c sù kiÖn nh»m môc tiªu t- vÊn kiÕn

thøc, kü n¨ng sèng cho thanh niªn; vµ nhãm c¸c ho¹t ®éng hç trî trùc tiÕp cho

mét nhãm ng-êi hoÆc mét bé phËn thanh niªn trong x· héi.

TÇn suÊt c¸c lo¹i sù kiÖn ®-îc tæ chøc bëi c¸c tê b¸o thuéc diÖn kh¶o s¸t

nh- sau: Sù kiÖn chÝnh trÞ: 2,7%; Sù kiÖn kinh tÕ: 4,4%; Sù kiÖn v¨n hãa - biÓu

diÔn - thÓ thao: 14,8%; T- vÊn hç trî gi¸o dôc, kü n¨ng sèng: 26,9%; Héi th¶o

- héi nghÞ - giao l-u, gÆp gì: 5,5%; C«ng t¸c x· héi: 29,7%; C¸c cuéc thi:

(7,1%), C¸c diÔn ®µn: 8,8%. (biÓu ®å 3.2).

BiÓu ®å 2: TÇn suÊt c¸c lo¹i sù kiÖn ®-îc tæ chøc bëi c¸c tê b¸o

thuéc diÖn kh¶o s¸t n¨m 2007

29.70%

Sự kiện chính trị

30.00%

26.90%

Sự kiện kinh tế

25.00%

Tư vấn, hỗ trợ giáo

dục, kỹ năng sống

Văn hóa- Biểu diễn-

20.00%

14.80%

Thể thao

15.00%

Hội thảo- hội nghị-giao

lưu- gặp gỡ

8.80%

Công tác xã hội

10.00%

5.50%

4.40%

2.70%

7.10%

Các cuộc thi

Diễn đàn

5.00%

0.00%

Nguån: KÕt qu¶ PTND c¸c tê b¸o thuéc diÖn kh¶o s¸t ph¸t hµnh n¨m 2007.

NhËn xÐt: §a sè c¸c sù kiÖn ®-îc tiÕn hµnh trong kho¶ng thêi gian mét vµi ngµy.

TÝnh trung b×nh, trong n¨m 2007, mçi tßa so¹n b¸o trong diÖn kh¶o s¸t tæ chøc

kho¶ng 60 sù kiÖn. 3 lo¹i sù kiÖn ®-îc tæ chøc nhiÒu nhÊt ë c¸c c¬ quan b¸o kh¶o

s¸t lµ: c«ng t¸c x· héi; sù kiÖn v¨n hãa - biÓu diÔn - thÓ thao vµ t- vÊn, hç trî gi¸o

dôc, kü n¨ng sèng cho c«ng chóng. §iÓm ®Æc biÖt lµ: Ho¹t ®éng t- vÊn gi¸o dôc, kü

n¨ng sèng lµ mét trong nh÷ng lo¹i sù kiÖn trong nhãm 3 lo¹i sù kiÖn ®-îc tæ chøc

nhiÒu nhÊt ë tßa b¸o.

VÒ chñ thÓ qu¶n trÞ tæ chøc sù kiÖn ë c¸c tê b¸o:

KÕt qu¶ ph©n tÝch néi dung 3 tê b¸o thuéc diÖn kh¶o s¸t n¨m 2007 cho thÊy: c¬

quan b¸o chÝ cã quyÒn ®iÒu hµnh cao nhÊt: 56% c¸c sù kiÖn, 20,9% c¸c sù kiÖn c¬

quan b¸o vµ ®èi t¸c bªn ngoµi c©n b»ng nhau vÒ quyÒn ®iÒu hµnh vµ qu¶n trÞ sù kiÖn

98

T¹p chÝ Khoa häc x· héi ViÖt Nam - 4/2009

(cïng ®iÒu hµnh cao nhÊt), vµ 23,1% c¸c sù kiÖn c¬ quan, ®èi t¸c bªn ngoµi cã quyÒn

®iÒu hµnh cao nhÊt (biÓu ®å 3).

BiÓu ®å 3: Chñ thÓ mang quyÒn ®iÒu hµnh cao nhÊt trong TCSK

20.90%

Cơ quan báo

Đối tác ngoài

Cả hai cùng điều

hành chính

56%

23.10%

Nguồn: Kết quả PTND các tờ báo thuộc diện khảo sát phát hành năm 2007.

Víi nhãm sù kiÖn 1 vµ nhãm sù kiÖn 2 (chÝnh trÞ - kinh tÕ - v¨n hãa - thÓ

thao), Ban biªn tËp lu«n lµ ng-êi chÞu tr¸ch nhiÖm/ ®øng ra tæ chøc - tøc lµ lµm

c«ng viÖc qu¶n trÞ sù kiÖn - víi sù trî gióp cña Ban chuyªn m«n. VÝ dô: Cuéc thi

Hoa hËu ViÖt Nam do Ban Biªn tËp b¸o vµ Ban B¹n ®äc qu¶n trÞ còng nh- chÞu

tr¸ch nhiÖm ®iÒu hµnh chÝnh; Sù kiÖn cuèn nhËt ký cña §Æng Thïy Tr©m vµ

NguyÔn V¨n Th¹c ®-îc ®iÒu hµnh bëi Ban biªn tËp vµ nhãm biªn tËp viªn, phãng

viªn ®-îc lùa chän tõ c¸c ban. Gi¶i U21 b¸o Thanh Niªn ®-îc tæ chøc, Ban biªn

tËp vµ Ban ThÓ thao chÞu tr¸ch nhiÖm ®iÒu hµnh chÝnh. Ch-¬ng tr×nh “V× ngµy

mai ph¸t triÓn” cña b¸o Tuæi TrÎ do Ban biªn tËp chØ ®¹o, ®iÒu hµnh chÝnh lµ Ban

C«ng t¸c x· héi. Víi nhãm 3: ChÞu tr¸ch nhiÖm ®iÒu hµnh chÝnh lµ Ban B¹n ®äc

(B¸o TiÒn Phong, B¸o Thanh Niªn), hoÆc c¶ Ban B¹n ®äc vµ Ban C«ng t¸c x·

héi, phèi hîp víi mét sè c¸ nh©n kh¸c cã ý t-ëng hoÆc ®-îc Ban biªn tËp chØ

®Þnh (b¸o Tuæi TrÎ).

Mét sè vÊn ®Ò vÒ…

99

Mô hình 1: Mô hình tổ chức sự kiện Hoa hậu Việt Nam 2006

BAN BIÊN TẬP

CÁC

TỔ CHỨC ĐOÀN

CÔNG TY

PHÒNG BAN

THỂ ĐỊA PHƯƠNG

TIỀN PHONG

CÁC PTTTĐC KHÁC

NHÀ TÀI TRỢ

BAN BẠN ĐỌC

BAN CHUYÊN ĐỀ

Cã thÓ kh¸i qu¸t m« h×nh TCSK ë c¸c tê b¸o thuéc diÖn kh¶o s¸t nh- sau:

Ban biªn tËp hoÆc 1 thµnh viªn cña Ban biªn tËp lµ ng-êi chÞu tr¸ch nhiÖm

chÝnh cho viÖc TCSK. Tïy quy m« cña sù kiÖn, cã thÓ lËp Ban tæ chøc, ®øng

®Çu lµ mét thµnh viªn cña Ban biªn tËp, phèi hîp víi mét Ban nßng cèt chÞu

tr¸ch nhiÖm t- vÊn cho tr-ëng ban tæ chøc vÒ néi dung, h×nh thøc TCSK. Víi

c¸c sù kiÖn lín - thuéc nhãm 1, th× sù tham gia cña ®¹i diÖn c¸c ®èi t¸c hoÆc

nhµ tµi trî trong thµnh phÇn Ban tæ chøc lµ ®iÒu tÊt nhiªn. Tuy nhiªn, qua kh¶o

s¸t thµnh phÇn Ban tæ chøc Hoa hËu ViÖt Nam 2006 vµ Duyªn d¸ng ViÖt Nam

20, chóng t«i thÊy tû lÖ thµnh viªn thuéc c¬ quan b¸o chiÕm ®a sè (kho¶ng 50-

60%). Cã nh÷ng sù kiÖn ®-îc tæ chøc bëi nhiÒu n¨m, duy nhÊt mét c¸ nh©n

trong Ban biªn tËp chÞu tr¸ch nhiÖm lín nhÊt, mang tÝnh quyÕt ®Þnh trong qu¶n

trÞ sù kiÖn bao gåm 2 sù kiÖn lín ë b¸o TiÒn Phong vµ b¸o Thanh Niªn. ë b¸o

Tuæi TrÎ, cã sù ph©n t¸n quyÒn ®iÒu hµnh sù kiÖn vµ chÞu tr¸ch nhiÖm cao nhÊt

ë c¸c sù kiÖn kh¸c nhau.

VÒ c¸ nh©n, bé phËn, tæ chøc thùc hiÖn tæ chøc sù kiÖn: Víi c¸c sù kiÖn

thuéc nhãm 3, hÇu hÕt ng-êi thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng lµ c¸n bé, phãng viªn,

biªn tËp viªn vµ ®«i khi c¶ c¸c thµnh viªn thuéc Ban l·nh ®¹o tê b¸o. Sù kiÖn tæ

chøc ë ®©u th× v¨n phßng ®¹i diÖn ë n¬i ®ã chÞu tr¸ch nhiÖm kÕt nèi víi ®Þa

ph-¬ng ë ®ã ®Ó tæ chøc sù kiÖn.

Còng t-¬ng tù nh- vËy, víi sù kiÖn tæ chøc thuéc nhãm 2, ch¼ng h¹n nh-

c¸c ho¹t ®éng t- vÊn mïa thi - bªn c¹nh tr¸ch nhiÖm cña v¨n phßng ®¹i diÖn ®Þa

ph-¬ng, tr¸ch nhiÖm kÕt nèi ®Ó phèi hîp thùc hiÖn cßn cã Ban Gi¸o dôc. C¸c

thµnh viªn tham gia chÞu tr¸ch nhiÖm kÕt nèi, phèi hîp víi ®Þa ph-¬ng, víi c¸c

100

T¹p chÝ Khoa häc x· héi ViÖt Nam - 4/2009

tr-êng häc, c¸c thÇy c« gi¸o, c¸c ph-¬ng tiÖn truyÒn th«ng ®¹i chóng phèi hîp

ho¹t ®éng hoÆc ®-a tin, phãng viªn cña tßa so¹n trùc tiÕp viÕt bµi, chôp ¶nh...

®Ó triÓn khai ho¹t ®éng liªn tôc ë c¸c ®Þa ®iÓm kh¸c nhau. HiÖn t¹i b¸o TiÒn

Phong vµ b¸o Thanh Niªn ®· cã C«ng ty truyÒn th«ng h¹ch to¸n ®éc lËp, cã

chøc n¨ng kinh doanh ®Ó hç trî cho viÖc tæ chøc sù kiÖn. Vµo thêi ®iÓm kh¶o

s¸t, C«ng ty truyÒn th«ng cña b¸o TiÒn Phong ®· ®¶m nhiÖm ®-îc mét phÇn vÒ

trang thiÕt bÞ, c¬ së vËt chÊt vµ quan hÖ víi c¸c ph-¬ng tiÖn truyÒn th«ng ®¹i

chóng kh¸c, ch¼ng h¹n nh- phô tr¸ch ph-¬ng tiÖn, phßng èc, giÊy mêi, toµn bé

vÒ tµi chÝnh, hËu cÇn cho tæ chøc häp b¸o. C«ng ty truyÒn th«ng cña b¸o Thanh

Niªn, trong thêi ®iÓm kh¶o s¸t míi thµnh lËp, nªn ch-a cã ®ãng gãp g× ®¸ng kÓ

cho viÖc TCSK. ë b¸o Tuæi TrÎ, Ban Nghiªn cøu & Ph¸t triÓn cã chøc n¨ng

t-¬ng tù nh- qu¶n trÞ PR vµ TCSK, nh-ng thùc tÕ th× chñ yÕu xem xÐt vµ duyÖt

ý t-ëng chÝnh, chÞu tr¸ch nhiÖm qu¶n lý chung chø Ýt tham gia vµo viÖc ®iÒu

hµnh trùc tiÕp. Ch-a cã b¸o nµo trong sè 3 b¸o thuéc diÖn kh¶o s¸t cã bé phËn

chuyªn TCSK. ViÖc “thuª ngoµi ” khi TCSK chØ tÝch cùc víi mét vµi phÇn viÖc

trong TCSK nh-: HËu cÇn, qu¶n trÞ tµi chÝnh, vËn ®éng tµi trî, nh»m hç trî mét

c¸ch chuyªn nghiÖp h¬n cho TCSK. §©y còng lµ ®iÓm nh»m thùc hiÖn tr¸ch nhiÖm

x· héi cña c¬ quan b¸o chÝ vµ nhµ b¸o, ®ång thêi tr¸nh ®-îc sù kh«ng râ rµng gi÷a

chøc n¨ng vµ nguyªn t¾c tÝnh trung thùc, kh¸ch quan, v× quyÒn lîi cña c«ng chóng

réng r·i, víi ho¹t ®éng cña TCSK - cÇu nèi vµ c«ng cô ®Ó c¸c c¬ quan, tæ chøc,

doanh nghiÖp lµ ®èi t¸c hoÆc c¬ quan tµi trî lîi dông ®Ó thùc hiÖn c¸c môc tiªu PR

kh¸c, trong ®ã, rÊt cã thÓ kh«ng chØ ®¬n thuÇn lµ môc tiªu kinh tÕ.

Trong tßa so¹n b¸o, khi TCSK, môc tiªu chÝnh trÞ vµ yªu cÇu vÒ tÝnh kh¸ch

quan, trung thùc buéc c¸c c¬ quan b¸o chÝ ph¶i tu©n thñ luËt ph¸p vµ c¸c quy

®Þnh cña c¸c c¬ quan qu¶n lý nhµ n-íc vÒ sù kiÖn m×nh tæ chøc, còng nh- quy

®Þnh ph¸p luËt vÒ tµi chÝnh. §Æc biÖt, cã nh÷ng sù kiÖn thuéc nhãm sù kiÖn

chÝnh trÞ - x· héi, vÝ dô: sù kiÖn Gãp tay xoa dÞu nçi ®au da cam, hay DiÔn ®µn

§¹i héi §¶ng toµn quèc lÇn thø X, Cuéc thi Hoa hËu ViÖt Nam, DiÔn ®µn N-íc

ViÖt Nam nhá hay kh«ng nhá..., th× tõ ý t-ëng, ®Õn chÞu tr¸ch nhiÖm qu¶n trÞ

néi dung, qu¶n trÞ nguån lùc, kÓ c¶ quyÕt ®Þnh chän nhµ tµi trî... ®Òu ph¶i do

chÝnh Ban biªn tËp b¸o chÞu tr¸ch nhiÖm. Nh÷ng ng-êi chÞu tr¸ch nhiÖm nh÷ng

gãi viÖc lín nªn lµ thµnh viªn thuéc tßa b¸o, hoÆc cã sù tham gia gi¸m s¸t cña

thµnh viªn thuéc tßa b¸o.

2. Quy tr×nh tæ chøc sù kiÖn ë c¸c toµ b¸o

ë mçi tê b¸o, mçi sù kiÖn l¹i cã thÓ ®-îc thùc hiÖn víi c¸c b-íc, c¸c kh©u víi

tr×nh tù vµ kh¶ n¨ng phèi hîp riªng. Nh÷ng b-íc chung nhÊt, c¬ b¶n vµ ®Æc thï nhÊt

cña quy tr×nh TCSK ®-îc thùc hiÖn bëi c¸c tê b¸o dµnh cho thanh niªn trong diÖn

kh¶o s¸t bao gåm 5 b-íc sau ®©y:

B-íc 1: §Ò xuÊt ý t-ëng, lËp kÕ ho¹ch tæ chøc sù kiÖn

C¸ nh©n vµ nhãm ng-êi cã ý t-ëng chÝnh lµ ng-êi viÕt ®Ò xuÊt ý t-ëng. B¶n ®Ò

xuÊt nµy th-êng ®-îc ®-a ra bµn luËn, ph©n tÝch, hoµn thiÖn t¹i phßng ban, tr-íc khi

Mét sè vÊn ®Ò vÒ…

101

göi ®Ò xuÊt lªn c¸c thµnh viªn cã tr¸ch nhiÖm trong Ban biªn tËp. ë b¸o 3, cã nh÷ng ý

t-ëng xuÊt hiÖn rÊt nhanh, ®-îc tr×nh bµy trong buæi giao ban hµng ngµy, Ban biªn

tËp c¨n cø vµo c¸c ý kiÕn th¶o luËn, héi ý vµ duyÖt ý t-ëng ngay, kh«ng cÇu kú phiÒn

phøc vÒ v¨n b¶n. Nhãm c¸c sù kiÖn sau khi ®¨ng t¶i cuèn nhËt ký cña NguyÔn V¨n

Th¹c vµ §Æng Thïy Tr©m do mét biªn tËp viªn ®Ò xuÊt. T- vÊn mïa thi do Ban Gi¸o

dôc ®Ò xuÊt. Ch-¬ng tr×nh nh- V× ngµy mai ph¸t triÓn ®-îc ®Ò xuÊt bëi nhãm tham

gia ho¹t ®éng c«ng t¸c x· héi, ý t-ëng thùc hiÖn ch-¬ng tr×nh mçi n¨m ®Òu do c¸c

thµnh viªn ë mäi vÞ trÝ kh¸c nhau trong tßa b¸o - bao gåm c¶ bé phËn qu¶ng c¸o, ph¸t

hµnh, b¹n ®äc... ë b¸o Tuæi TrÎ, Tr-ëng ban Nghiªn cøu & Ph¸t triÓn chÞu tr¸ch

nhiÖm ®ång thêi ®¹i diÖn Ban biªn tËp duyÖt c¸c ý t-ëng ®Ò xuÊt tæ chøc sù kiÖn. ë 3

tßa b¸o thuéc diÖn kh¶o s¸t, bÊt cø ai cã ý t-ëng TCSK ®Òu ®-îc khuyÕn khÝch, tr©n

träng vµ øng xö kh«ng ph©n biÖt.

B-íc 2: X©y dùng ch-¬ng tr×nh tæng thÓ vµ duyÖt néi dung chÝnh cña sù kiÖn

Sau khi ý t-ëng ®Ò xuÊt ®-îc duyÖt, th-êng c¸ nh©n hoÆc nhãm ng-êi ®-îc ph©n

c«ng phô tr¸ch sù kiÖn (víi nh÷ng sù kiÖn lín - lµ Ban tæ chøc sù kiÖn) sÏ tiÕp tôc lµm

ch-¬ng tr×nh tæng thÓ vÒ sù kiÖn. B¶n kÕ ho¹ch m« t¶ môc tiªu, ý nghÜa, thêi gian, ®Þa

®iÓm, c¸c b-íc tiÕn hµnh, c¸c bªn tham gia, tuÇn tù c¸c ho¹t ®éng c¬ b¶n cña sù kiÖn

kÌm lÞch tr×nh, kinh phÝ dù trï tæng thÓ. Th«ng th-êng, thµnh viªn chÞu tr¸ch nhiÖm

vÒ m¶ng nµy thuéc Ban biªn tËp sÏ duyÖt lÇn cuèi c¸c néi dung chÝnh cña sù kiÖn

nh-: th«ng b¸o thÓ lÖ cuéc thi, lÞch tr×nh cô thÓ c¸c cuéc thi ë ®Þa ph-¬ng, ch-¬ng

tr×nh tæng duyÖt thi Hoa hËu; thèng nhÊt môc tiªu, th«ng ®iÖp chÝnh vµ c¸c ho¹t ®éng

chÝnh cña chiÕn dÞch truyÒn th«ng; §Þa ®iÓm tæ chøc, chñ ®Ò vµ khung ch-¬ng tr×nh

biÓu diÔn (Duyªn d¸ng ViÖt Nam) hay b¶ng ph©n c«ng c«ng viÖc c¸c sù kiÖn (vÝ dô

trong ChiÕn dÞch truyÒn th«ng M·i m·i tuæi 20).

C¸c kÕ ho¹ch chi tiÕt bao gåm nhiÒu lo¹i: KÕ ho¹ch lµm thñ tôc cÊp phÐp, lµm viÖc

víi ®èi t¸c, kÕ ho¹ch vËn ®éng tµi trî, kÕ ho¹ch truyÒn th«ng... Tïy thuéc vµo tõng sù

kiÖn mµ nhãm phô tr¸ch cã nh÷ng ®ßi hái ph¶i ®Ò xuÊt kÕ ho¹ch chi tiÕt. Ch¼ng h¹n,

víi sù kiÖn Hoa hËu ViÖt Nam, vËn ®éng tµi trî ®-îc thùc hiÖn bëi C«ng ty truyÒn

th«ng cña b¸o. Ban tæ chøc ®Þnh h-íng C«ng ty truyÒn th«ng trong viÖc mêi vµ lùa

chän nhµ tµi trî, trªn c¬ së b¸m s¸t chñ ®Ò cña sù kiÖn (VÝ dô, Cuéc thi Hoa hËu ViÖt

Nam 2008, Nhµ tµi trî chÝnh lµ Ng©n hµng ®Çu t- & Ph¸t triÓn ViÖt Nam, chñ ®Ò cña

sù kiÖn lµ An sinh x· héi). KÕ ho¹ch chi tiÕt cã thÓ lµ liÖt kª danh s¸ch c¸c nhãm viÖc,

kÌm víi nh©n lùc, vËt lùc, thêi gian vµ dù trï chi phÝ ®i kÌm.

B-íc 3: ChuÈn bÞ

Tïy lo¹i h×nh, quy m« vµ ®èi t-îng tham gia, ®èi t-îng h-ëng lîi mµ viÖc chuÈn

bÞ cã yªu cÇu kh¸c nhau. Nh×n chung, viÖc chuÈn bÞ bao gåm nh÷ng nhãm viÖc chÝnh

sau: ChuÈn bÞ nh©n lùc vµ vËt lùc (thêi gian, tiÒn, ph-¬ng tiÖn vËt chÊt, kü thuËt...),

lµm c¸c thñ tôc cÊp phÐp, ®¨ng ký tõ c¸c c¬ quan qu¶n lý, lËp Ban chØ ®¹o, Ban tæ

chøc, häp thèng nhÊt lÞch tr×nh ho¹t ®éng, duyÖt vµ chØnh söa c¸c kÕ ho¹ch chi tiÕt,

th¶o luËn ph©n c«ng c«ng viÖc, lËp chÕ ®é truyÒn th«ng néi bé vµ gi¸m s¸t qu¶n lý

c¸c bªn vµ c¸c nhãm c«ng viÖc chÝnh. ChuÈn bÞ còng bao gåm c¶ viÖc ph¸c th¶o vµ

102

T¹p chÝ Khoa häc x· héi ViÖt Nam - 4/2009

duyÖt c¸c v¨n b¶n PR, häp b¸o c«ng bè vÒ sù kiÖn, tiÕn hµnh ký hîp ®ång vµ triÓn

khai thùc hiÖn hîp ®ång víi nhµ tµi trî, nÕu tµi trî kh«ng do chÝnh tê b¸o ®øng ra

®¶m nhiÖm.

Ph©n c«ng tr¸ch nhiÖm m¶ng c«ng viÖc lµ phÇn quan träng trong c«ng t¸c chuÈn

bÞ. Víi c¸c sù kiÖn lín, vÝ dô nh- Hoa hËu ViÖt Nam, Duyªn d¸ng ViÖt Nam, ChiÕn

dÞch truyÒn th«ng M·i m·i tuæi 20, Ch-¬ng tr×nh V× ngµy mai ph¸t triÓn, Ban tæ chøc

th-êng ph©n c«ng tr¸ch nhiÖm cho c¸c tiÓu ban hoÆc c¸c nhãm chÞu tr¸ch nhiÖm

chÝnh vÒ c¸c phÇn viÖc c¬ b¶n sau: Néi dung, thÝ sinh (nÕu lµ cuéc thi), ch-¬ng tr×nh

biÓu diÔn, truyÒn th«ng, tµi trî, tµi chÝnh, hËu cÇn. Tuy nhiªn, cã sù kiÖn lín nh-

Duyªn d¸ng ViÖt Nam, kÕ ho¹ch ph©n c«ng rÊt cô thÓ vµ ®¬n gi¶n. ViÖc c«ng bè môc

tiªu, ®èi t-îng, thÓ lÖ (nÕu lµ cuéc thi), c¸ch thøc vµ tiÕn tr×nh sù kiÖn, nh÷ng ®Þnh

h-íng gi¸ trÞ cÇn chó träng trong sù kiÖn (Ch¼ng h¹n: Hoa hËu ®-îc chän theo tiªu

chÝ nµo, v¨n hãa biÓu diÔn ViÖt qua Duyªn d¸ng ViÖt Nam, nghÞ lùc sèng vµ gi¸

trÞ nh©n c¸ch, trÝ tuÖ cña häc sinh nghÌo hiÕu häc) qua c¸c ph-¬ng tiÖn truyÒn

th«ng, tr-íc hÕt lµ chÝnh tê b¸o ®èi t-îng ®¨ng t¶i cã ý nghÜa quan träng. Kh¶o

s¸t thùc tÕ cho thÊy: kh©u chuÈn bÞ sù kiÖn ë c¸c tßa b¸o ®-îc thùc hiÖn rÊt linh

ho¹t, tïy thuéc vµo sù kiÖn. Do lµm tèt viÖc vËn ®éng tµi trî vµ x¸c ®Þnh ®-îc

th«ng ®iÖp chÝnh cña sù kiÖn (hay nhãm sù kiÖn), l¹i cã uy tÝn trong viÖc thiÕt lËp

mèi quan hÖ víi ®èi t¸c, víi c¸c c¬ quan qu¶n lý nhµ n-íc nªn kh©u chuÈn bÞ vÒ

néi dung còng nh- tµi trî, tµi chÝnh, truyÒn th«ng ®Òu diÔn ra víi nhiÒu thuËn lîi,

lµ c¬ së tèt cho c¸c b-íc tiÕp theo.

Víi c¸c ch-¬ng tr×nh nh- V× ngµy mai ph¸t triÓn, thùc hiÖn hµng n¨m trong h¬n

20 n¨m qua, mçi n¨m l¹i gåm nhiÒu sù kiÖn, qu¸ tr×nh thùc hiÖn ®-îc ®Þnh râ tõng

c«ng viÖc, víi tõng ng-êi chÞu tr¸ch nhiÖm cô thÓ vµ cè ®Þnh tíi tõng ngµy vÒ tiÕn ®é.

V× vËy, viÖc chuÈn bÞ mang tÝnh chuyªn nghiÖp h¬n, rÊt Ýt lçi trong qu¸ tr×nh chuÈn bÞ.

§iÒu ®¸ng chó ý lµ: Víi mét sù kiÖn cã nhiÒu ho¹t ®éng (nh- Hoa hËu ViÖt Nam),

hay trong ch-¬ng tr×nh hoÆc chiÕn dÞch truyÒn th«ng cã nhiÒu sù kiÖn, viÖc chuÈn bÞ

ph¶i liªn tôc ®Ó c¸c ho¹t ®éng vµ sù kiÖn kÕ tiÕp thµnh c«ng, ®¶m b¶o sù kÕt hîp cña

c¸c sù kiÖn vµ c¸c ho¹t ®éng.

B-íc 4: Thùc hiÖn sù kiÖn cã theo dâi, gi¸m s¸t:

Sau khi chuÈn bÞ nh÷ng ®iÓm c¬ b¶n nh- trªn, th-êng qu¸ tr×nh thùc hiÖn sù kiÖn

b¾t ®Çu sau khi tiÕn hµnh tæ chøc häp b¸o c«ng bè sù kiÖn. Víi nh÷ng sù kiÖn cã quy

m« nhá h¬n, vÝ dô më mét diÔn ®µn hay tæ chøc mét cuéc thi, vÝ dô nh- DiÔn ®µn

tuæi Teen, hay cuéc thi viÕt ChuyÖn ®êi tù kÓ, th× chØ cÇn ®¨ng thÓ lÖ cuéc thi, hoÆc bµi

viÕt mêi tham dù diÔn ®µn (hay cuéc thi), hoÆc (vµ) göi th«ng c¸o b¸o chÝ ®Õn c¸c c¬

quan b¸o chÝ. §iÓm cèt lâi cña b-íc nµy lµ ®¶m b¶o c¸c thµnh viªn tham gia, vµ cã

thµnh viªn phô tr¸ch c¸c nhãm viÖc cã n¨ng lùc phï hîp, cã tr¸ch nhiÖm, cã kû luËt

vµ cã kh¶ n¨ng céng t¸c trong c«ng viÖc. Bëi lÏ, thùc hiÖn sù kiÖn ®ßi hái c¸c kü n¨ng

kh¸c nhau, ë nhiÒu m¶ng, nhiÒu ng-êi kh¸c nhau thùc hiÖn cïng lóc, trong sù phèi

hîp víi nhau. Tõ mét cuéc héi th¶o vÒ chñ ®Ò thuéc diÔn ®µn, víi sù tham gia cña

nh÷ng nhãm thanh niªn ch-a quen biÕt, ®Õn cuéc tæng duyÖt mét sù kiÖn lín cã ghi

Mét sè vÊn ®Ò vÒ…

103

h×nh ph¸t trªn kªnh truyÒn h×nh ®ªm chung kÕt, nÕu cã trôc trÆc trong mét trong c¸c

kh©u nh- néi dung, nh©n lùc, sÏ ¶nh h-ëng ®Õn c¸c bé phËn vµ c¸c nhãm ng-êi kh¸c.

ViÖc gi¸m s¸t c¸c ho¹t ®éng ®Ó tr¸nh nguy c¬ khñng ho¶ng lµ yÕu tè ®-îc

coi träng hµng ®Çu, tõ kh©u ý t-ëng - kÕ ho¹ch, ®Õn chuÈn bÞ, vµ quan träng

nhÊt vÉn lµ thùc hiÖn. Bëi khi b¾t ®Çu göi th«ng c¸o b¸o chÝ, häp b¸o vµ ®¨ng

t¶i th«ng tin ®Õn c«ng chóng trªn c¸c ph-¬ng tiÖn truyÒn th«ng ®¹i chóng lµ tê

b¸o ®· c«ng bè ®Ó chÞu sù gi¸m s¸t x· héi khi TCSK. NÕu kh«ng ®¶m b¶o sù

gi¸m s¸t ®ñ ®Ó thùc hiÖn ®-îc tiÕn ®é, hoÆc ph¸t hiÖn nh÷ng dÊu hiÖu cã thÓ

dÉn tíi rñi ro, khñng ho¶ng, th× nguy c¬ cã hiÖu øng ng-îc trong TCSK lµ rÊt

lín. Khi TCSK, cã nh÷ng c«ng viÖc yªu cÇu ph¶i lµm cÈn träng, ®óng tiÕn tr×nh,

nh-ng l¹i trong kho¶ng thêi gian rÊt ng¾n. NÕu lµm thiÕu tr¸ch nhiÖm, hoÆc

kh«ng ®-îc gi¸m s¸t cã hÖ thèng th× nguy c¬ khñng ho¶ng rÊt cao.

B-íc 5: KÕt thóc sù kiÖn, ®¸nh gi¸, rót kinh nghiÖm: Khi sù kiÖn kÕt thóc, hÇu

nh- tÊt c¶ c¸c thµnh viªn tham gia ®Òu ph¶i lµm c«ng viÖc thu dän ®å ®¹c, chuyÓn vÒ

kho, thanh lý c¸c hîp ®ång, häp tæng kÕt, viÕt b¸o c¸o göi c¸c c¬ quan chñ qu¶n vµ c¬

quan chøc n¨ng. Qua kh¶o s¸t b»ng pháng vÊn s©u vµ ph©n tÝch tµi liÖu, chóng t«i

nhËn thÊy trong tÊt c¶ c¸c pháng vÊn s©u, nh÷ng néi dung vÒ ®¸nh gi¸ vµ häp rót kinh

nghiÖm sau khi sù kiÖn kÕt thóc kh«ng ®-îc ®Ò cËp tíi, nÕu m« t¶ vÒ tiÕn tr×nh TCSK.

Chóng t«i còng kh«ng t×m thÊy biªn b¶n häp ®¸nh gi¸, rót kinh nghiÖm néi bé. Qua

quan s¸t vµ ph©n tÝch c¸c s¶n phÈm kh¸c, cã thÓ kh¼ng ®Þnh r»ng: Sau khi sù kiÖn kÕt

thóc, lu«n cã cuéc häp rót kinh nghiÖm, Ýt nhÊt lµ ®¸nh gi¸ rót kinh nghiÖm néi bé.

3. Mét sè vÊn ®Ò vÒ kü n¨ng tæ chøc sù kiÖn

C¸c kü n¨ng ®-îc chó träng bao gåm: ph¸t triÓn ý t-ëng, lËp kÕ ho¹ch

TCSK, huy ®éng nguån lùc cho TCSK, qu¶ng b¸ th-¬ng hiÖu cho c¬ quan tæ

chøc vµ c¬ quan tµi trî.

- Ph¸t triÓn ý t-ëng, lËp kÕ ho¹ch tæ chøc sù kiÖn

KÕt qu¶ ph©n tÝch c¸c tµi liÖu vµ pháng vÊn c¸ nh©n c¸c thµnh viªn tham

gia cho thÊy: c¸c ý t-ëng tæ chøc sù kiÖn ®-îc tr©n träng, khai th¸c vµ ph¸t

triÓn ë c¸c tßa so¹n. TÝnh thùc tÕ vµ ®éc ®¸o cña c¸c ý t-ëng TCSK thÓ hiÖn

rÊt râ rµng. NhiÒu c¬ héi ®Ó cho tÊt c¶ nh÷ng ý t-ëng cã thÓ ®-îc xem xÐt vµ

ph¸t triÓn thµnh kÕ ho¹ch tæ chøc sù kiÖn. Mét sè ý t-ëng ®-îc h×nh thµnh

dùa trªn c¬ së ph©n tÝch th«ng tin ph¶n håi vµ d- luËn c«ng chóng thanh niªn

(VÝ dô: ChiÕn dÞch M·i m·i tuæi 20, DiÔn ®µn tuæi Teen, DiÔn ®µn N-íc ViÖt

Nam nhá hay kh«ng nhá). Tuy nhiªn, ch-a ph¸t hiÖn ra mèi liªn quan gi÷a

ho¹t ®éng nghiªn cøu c«ng chóng cña mét bé phËn/nhãm trong tßa so¹n vµ ý

t-ëng TCSK.

Kü n¨ng lËp kÕ ho¹ch TCSK ®-îc coi träng. Tõng sù kiÖn trong kÕ ho¹ch

®Òu ®-îc x¸c ®Þnh râ môc tiªu, néi dung, c¸ch thøc tæ chøc, ch-¬ng tr×nh, dù

trï kinh phÝ. 5 m¶ng lín trong kÕ ho¹ch bao gåm: tæng thÓ, néi dung, truyÒn

th«ng, tµi chÝnh vµ kÕ ho¹ch ch-¬ng tr×nh tæng duyÖt ®Òu hiÖn diÖn trong c¸c

v¨n b¶n vÒ kÕ ho¹ch, dï d-íi h×nh thøc kh¸c nhau. Víi c¸c sù kiÖn ®-îc tæ

104

T¹p chÝ Khoa häc x· héi ViÖt Nam - 4/2009

chøc quy m« h¬n nh- mét ch-¬ng tr×nh, th× c¸c b¶n kÕ ho¹ch ®· ®-îc tr×nh

bµy theo mÉu, ®-îc quy ®Þnh vµ c¶i tiÕn hµng n¨m. KÕt qu¶ nµy ®ång ®Òu ë c¶

3 tê b¸o thuéc diÖn kh¶o s¸t. HÇu hÕt c¸c b¶n kÕ ho¹ch nµy ®Òu ®-îc l-u l¹i

d-íi d¹ng v¨n b¶n hoÆc d¹ng file, tiÖn cho viÖc t×m kiÕm vµ l-u tr÷ d÷ liÖu

nghiªn cøu.

- Huy ®éng nguån lùc trong tæ chøc sù kiÖn

ViÖc vËn ®éng tµi trî, huy ®éng lùc l-îng tham gia sù kiÖn, truyÒn th«ng

cho sù kiÖn ®-îc tiÕn hµnh víi hiÖu qu¶ cao. §a phÇn chi phÝ cho TCSK cña

tßa so¹n b¸o ®Òu do c¸c nhµ tµi trî chÞu tr¸ch nhiÖm, trõ c¸c ho¹t ®éng tõ

thiÖn, hay tæ chøc c¸c cuéc giao l-u, gÆp gì t¹i tßa so¹n. Cã nhiÒu nguån vËn

®éng tµi trî, ch¼ng h¹n nh- mét c«ng ty truyÒn th«ng ®¶m nhiÖm trªn c¬ së

tháa thuËn hîp t¸c nh»m qu¶ng b¸ th-¬ng hiÖu hoÆc hîp ®ång c«ng viÖc.

Nh÷ng sù kiÖn cã quy m« nhá h¬n, th-êng do chÝnh phãng viªn, biªn tËp viªn

hay thµnh viªn cña l·nh ®¹o b¸o t×m nguån tµi trî. ViÖc kªu gäi tµi trî còng

cã thÓ bao gåm viÖc huy ®éng nguån lùc cña c¸c nhµ h¶o t©m trong céng

®ång (nh- ch-¬ng tr×nh V× ngµy mai ph¸t triÓn), hay b»ng chÝnh TCSK

(Duyªn d¸ng ViÖt Nam lµ mét vÝ dô). Kh¶o s¸t c¸c sù kiÖn ®-îc tæ chøc n¨m

2007 cho thÊy 83,5% c¸c sù kiÖn c¸c cã nhãm thanh niªn tham gia nh- lµ

thµnh phÇn chñ yÕu. Sè l-îng nµy víi nhãm ng-êi tr-ëng thµnh lµ 77,5%;

tham gia víi t- c¸ch lµ thµnh phÇn chñ yÕu cña c¸c chuyªn gia, c¸c nh©n vËt

næi tiÕng: 41,2%. Cã thÓ nãi: 3 thµnh phÇn tham gia quan träng nhÊt vµ chñ

chèt cho TCSK lµ: thanh niªn, ng-êi tr-ëng thµnh vµ c¸c chuyªn gia, c¸c

nh©n vËt næi tiÕng.

Bảng 1: Thành phần tham gia chủ chốt cho TCSK

Thành phần tham gia chủ chốt

Tỷ lệ

83,5%

Thanh niên

Người trưởng thành

77,5%

41,2%

Chuyên gia, nhân vật nổi tiếng

Nguồn: PTND các tờ báo thuộc diện khảo sát năm 2007.

Kü n¨ng tËp hîp c«ng chóng, tõng c¸ nh©n, nhãm ng-êi tham gia sù

kiÖn, ®Æc biÖt lµ sù tham gia cña CCTN lµ thµnh c«ng lín cña c¸c tê b¸o

thuéc diÖn kh¶o s¸t. VÝ dô: c¸c sù kiÖn trong chiÕn dÞch truyÒn th«ng M·i

m·i tuæi 20 thu hót sù tham gia nhiÖt huyÕt cña c¶ mét thÕ hÖ thanh niªn,

hay Hoa hËu ViÖt Nam trë thµnh mét hiÖn t-îng v¨n hãa ®Çy hÊp dÉn cña

giíi trÎ, Duyªn d¸ng ViÖt Nam thu hót sù tham gia tù nguyÖn vµ tù hµo

cña nh÷ng ca sü, ng-êi mÉu... danh tiÕng trong vµ ngoµi n-íc... Kü n¨ng

thuyÕt phôc vËn ®éng x· héi, huy ®éng nguån lùc vµ tèi ®a hãa nguån lùc

trong truyÒn th«ng ®-îc thùc hiÖn víi kÕt qu¶ cao vµ ®ång bé.

Mét sè vÊn ®Ò vÒ…

105

- Qu¶ng b¸ th-¬ng hiÖu cho c¬ quan tæ chøc vµ c¬ quan tµi trî

Trong c¸c sù kiÖn, viÖc qu¶ng b¸ th-¬ng hiÖu cña c¬ quan tæ chøc, c¬ quan

tµi trî ®-îc coi träng. ChÝnh v× vËy, h×nh ¶nh cña chÝnh c¸c tê b¸o ®øng ra vµ

tham gia tæ chøc sù kiÖn ®Õn víi c«ng chóng dÔ dµng h¬n.

V× c¸c c¬ quan TCSK thuéc diÖn kh¶o s¸t lµ c¬ quan b¸o chÝ, cã b¸o ngµy vµ

b¸o m¹ng ®iÖn tö, nªn th«ng th-êng, khi ®-a tin sù kiÖn, cã nh÷ng lîi thÕ m¹nh

mÏ trong qu¶ng b¸ th-¬ng hiÖu cho c¬ quan tæ chøc vµ c¬ quan tµi trî. C¸c t¸c

phÈm b¸o chÝ ®-a tin trªn chÝnh tê b¸o ®ã cã sè l-îng nhiÒu h¬n so víi viÖc

mét c«ng ty truyÒn th«ng kh¸c TCSK. KÕt qu¶ PTND c¸c sè b¸o thuéc diÖn

kh¶o s¸t ph¸t hµnh n¨m 2007 cho thÊy: cã 39,2% c¸c sù kiÖn ®-îc tæ chøc

®-îc ®-a tin, viÕt bµi vµ ¶nh víi tæng sè trªn 5 t¸c phÈm cho 1 sù kiÖn, trong

®ã, cã tíi 26,5% c¸c sù kiÖn ®-îc ®¨ng tin bµi ¶nh víi trªn 20 t¸c phÈm. Ph©n

tÝch th«ng tin ph¶n håi tõ c¸c nguån cña 3 tê b¸o thuéc diÖn kh¶o s¸t, chóng t«i

kh«ng thÊy cã c¸c ý kiÕn cho r»ng c¸c bµi viÕt kÓ trªn trªn vi ph¹m nguyªn t¾c

tÝnh kh¸ch quan, trung thùc cña b¸o chÝ (trõ nhãm bµi vÒ sù kiÖn Hoa hËu ViÖt

Nam 2008, ®¨ng t¶i trªn b¸o TiÒn Phong).

C¸c kü n¨ng ch-a ®-îc chó träng ®óng møc, bao gåm: gi¸m s¸t, ®¸nh gi¸,

rót kinh nghiÖm; tæ chøc häp b¸o vµ truyÒn th«ng ®Õn c¸c nhãm c«ng chóng;

phßng ngõa vµ xö lý khñng ho¶ng.

- Gi¸m s¸t, ®¸nh gi¸, rót kinh nghiÖm

C¸c kh¶o s¸t trªn tµi liÖu cho thÊy: Ho¹t ®éng gi¸m s¸t trong qu¸ tr×nh

chuÈn bÞ, thùc hiÖn ch-a ®-îc ®Ò cËp cô thÓ nh- yªu cÇu vèn cã cña nã. Trong

c¸c b¶ng ph©n c«ng c«ng viÖc, ch-a nhËn ra c¸c vÞ trÝ gi¸m s¸t. ViÖc häp ®¸nh

gi¸ rót kinh nghiÖm cã ®-îc tæ chøc sau khi kÕt thóc sù kiÖn, nh-ng kÕt qu¶

c«ng viÖc nµy ch-a ®-îc sö dông mét c¸ch h÷u Ých. Vµ do ®ã, cã lçi ®· xuÊt

hiÖn trong sù kiÖn ®· tæ chøc, khi tæ chøc tiÕp theo, l¹i tiÕp tôc cã lçi. VÝ dô:

ViÖc gi¸m s¸t ho¹t ®éng cña Ban tæ chøc t¹i ®Þa ph-¬ng, khi x¸c minh hå s¬ lý

lÞch cña c¸c thÝ sinh vµo Top 5 chung kÕt cuéc thi Hoa hËu ViÖt Nam. Trong

c¸c cuéc thi tr-íc ®ã ®· m¾c lçi g©y d- luËn xÊu vÒ vÊn ®Ò nµy. Nh-ng trong

c¸c cuéc thi sau lçi ®ã vÉn lÆp l¹i, dÉn ®Õn hËu qu¶ lµ khñng ho¶ng trong cuéc

thi Hoa hËu ViÖt Nam 2008, víi nh÷ng bµi b¸o vµ bøc ¶nh chøng minh T©n

Hoa hËu cã häc b¹ gi¶, vµ trong thùc tÕ ch-a tèt nghiÖp PTTH nh- yªu cÇu víi

thÝ sinh dù thi theo quy chÕ cña Bé V¨n hãa - ThÓ thao - Du lÞch. NÕu kü n¨ng

thùc hiÖn cã theo dâi, gi¸m s¸t vµ ®¸nh gi¸, th× nh÷ng lçi nh- thÕ nµy chØ cã thÓ

gÆp 1 lÇn trong 1 sù kiÖn mµ th«i.

- Tæ chøc häp b¸o vµ truyÒn th«ng ®Õn c¸c nhãm c«ng chóng

ViÖc tæ chøc häp b¸o trong thùc tÕ chØ ®-îc tiÕn hµnh víi nh÷ng sù kiÖn lín,

thu hót ®«ng ®¶o c«ng chóng quan t©m. Nãi c¸ch kh¸c lµ: Tû lÖ c¸c sù kiÖn cã

häp b¸o cßn rÊt Ýt. KÕt qu¶ kh¶o s¸t CCTN cho thÊy: 2,2% sè thanh niªn tr¶ lêi

biÕt b¸o 1 cã tæ chøc häp b¸o, tû lÖ nµy víi b¸o 2 lµ 3,8%, víi b¸o 3 lµ 4,2%.

KÕt qu¶ PVN cho thÊy: hÇu hÕt c¸c nhãm thanh niªn ®-îc pháng vÊn ®Òu

106

T¹p chÝ Khoa häc x· héi ViÖt Nam - 4/2009

kh¼ng ®Þnh Ýt thÊy c¸c c¬ quan b¸o trong diÖn kh¶o s¸t tæ chøc häp b¸o, vµ nÕu

cã chØ khi cã nh÷ng sù kiÖn lín khi cÇn qu¶ng b¸ th-¬ng hiÖu. Khi th¶o luËn vÒ

c¸ch øng xö víi mét t×nh huèng lµ: Nhµ tr-êng hoÆc c¬ quan, doanh nghiÖp cña

hä nÕu bÞ ®-a tin sai sù thËt, ý kiÕn chung cña c¸c nhãm thanh niªn tham gia

th¶o luËn nhãm lµ: Ph¶i ®Õn tËn tßa so¹n ®Ò nghÞ, hä míi quan t©m: “Göi bµi

kiÕn nghÞ ®Õn tßa so¹n b¸o ®ã, nÕu kh«ng cã håi ©m th× trùc tiÕp ®Õn hái tßa

so¹n, ®Ò nghÞ trùc tiÕp gi¶i thÝch, nÕu cÇn th× ®Ò nghÞ b¸o ®¨ng c¶i chÝnh, xin

lçi (...) Nh-ng hÇu nh- ch¼ng bao giê hä xin lçi, cßn häp b¸o mµ xin lçi cµng

kh«ng” [PVN, tr-êng hîp 2.1. Nhãm thanh niªn lµ häc sinh - sinh viªn §µ

N½ng.]

C¸c kü n¨ng mang tÝnh h×nh thøc nh-: ChuÈn bÞ ph-¬ng tiÖn, giÊy mêi, tiÕp

®ãn... ®-îc thùc hiÖn tèt. C¸c kü n¨ng thuéc vÒ néi dung ®¶m b¶o cã cuéc häp

b¸o nh»m cung cÊp th«ng tin cho b¸o giíi ch-a ®¹t ®-îc nh÷ng yªu cÇu cÇn

thiÕt. KÕt qu¶ kh¶o s¸t c¸c b¶n th«ng c¸o b¸o chÝ cho thÊy kü n¨ng viÕt th«ng

c¸o b¸o chÝ kh«ng ®ång ®Òu trong c¸c sù kiÖn vµ ë c¸c b¸o kh¸c nhau. VÉn cßn

mét sè th«ng c¸o b¸o chÝ cho mét sè sù kiÖn lín nh-ng ®-îc viÕt d«ng dµi,

kh«ng kh¸c g× mét b¶n th«ng b¸o th«ng th-êng. ViÖc ph©n tÝch tµi liÖu còng

kh«ng cho thÊy cã mét quy ®Þnh nµo vÒ c¸c tr-êng hîp cÇn tæ chøc häp b¸o,

quy tr×nh hay yªu cÇu trong kü n¨ng tæ chøc häp b¸o.

KÕt qu¶ kh¶o s¸t b»ng PVS, quan s¸t vµ PTND cho thÊy, kü n¨ng truyÒn

th«ng ®Õn c¸c nhãm c«ng chóng ch-a ®-îc quan t©m vµ ch-a chó träng ®óng

møc ®Õn viÖc thèng nhÊt th«ng ®iÖp trong truyÒn th«ng. ViÖc thiÕt kÕ th«ng

®iÖp cô thÓ cho c¸c ®èi t-îng, c¸c giai ®o¹n kh¸c nhau ch-a ®-îc ®Ò cËp ®Õn.

§iÒu nµy dÉn ®Õn cã nh÷ng néi dung rÊt cÇn ph¶i ®-îc ®-a vµo th«ng ®iÖp ®Ó

chuyÓn t¶i, nh»m tr¶ lêi c¸c c©u hái cña c¸c nhãm c«ng chóng l¹i kh«ng ®-îc

®Ó ý tíi. VÝ dô: viÖc x¸c ®Þnh râ rµng vµ thèng nhÊt néi dung th«ng ®iÖp, gi¶i

thÝch c«ng khai cho c«ng chóng tiªu chÝ ®¸nh gi¸ vµ chÊm ®iÓm cña Ban gi¸m

kh¶o cuéc thi, thµnh phÇn cña Ban tæ chøc vµ Ban gi¸m kh¶o, quy tr×nh lµm

viÖc vµ ®¸nh gi¸... ch-a ®-îc l-u t©m. C«ng chóng kh«ng ®-îc cung cÊp th«ng

tin ®óng yªu cÇu, dÉn tíi ph¸t sinh nhiÒu c©u hái. Khi nh÷ng c©u hái ®ã kh«ng

®-îc tr¶ lêi thÝch ®¸ng, sÏ ph¸t sinh nguy c¬ khñng ho¶ng.

- Phßng ngõa vµ xö lý khñng ho¶ng

Khñng ho¶ng lµ t×nh huèng ®e däa danh tiÕng, sù æn ®Þnh, ®Æc biÖt lµ sù

sèng cßn cña c¬ quan, tæ chøc, doanh nghiÖp. Phßng ngõa vµ xö lý khñng

ho¶ng lµ hai mÆt quan träng nhÊt cña qu¶n trÞ khñng ho¶ng, mét lÜnh vùc quan

träng cña PR, trong ®ã, nhÊn m¹nh c¸ch tiÕp cËn cã hÖ thèng vµ tæng hîp nh»m

ng¨n chÆn, gi¶m thiÓu thiÖt h¹i cña khñng ho¶ng trong c¬ quan, tæ chøc, doanh

nghiÖp. KÕt qu¶ kh¶o s¸t cho thÊy, trong c¸c tßa so¹n b¸o thuéc diÖn kh¶o s¸t,

c¸c kiÕn thøc vµ kü n¨ng phßng ngõa vµ xö lý khñng ho¶ng, nh- mét lÜnh vùc

cña PR gÇn nh- ch-a ®-îc biÕt vµ quan t©m. Trong c¸c kÕt qu¶ pháng vÊn s©u,

chØ cã thÓ thÊy ý kiÕn ®Ò cËp ®Õn nhu cÇu tr¸nh rñi ro trong TCSK, vµ viÖc nµy

®-îc thùc hiÖn bëi kinh nghiÖm c¸ nh©n cña ng-êi tæ chøc vµ thùc hiÖn PR.

Mét sè vÊn ®Ò vÒ…

107

Kh«ng nhËn diÖn ®-îc c¸c b-íc vµ c¸c kh©u trong quy tr×nh phßng ngõa vµ

qu¶n trÞ khñng ho¶ng.

ViÖc thùc hiÖn c¸c nguyªn t¾c PR nãi chung, nguyªn t¾c PR ®-îc thùc hiÖn

bëi c¬ quan b¸o chÝ nãi riªng vµ c¸c kü n¨ng trong qu¶n trÞ vµ thùc hiÖn sù kiÖn

lµ yªu cÇu tèi cÇn thiÕt cña phßng ngõa khñng ho¶ng. Khi khñng ho¶ng x¶y ra,

c¸c kü n¨ng xö lý khñng ho¶ng khÈn cÊp cÇn ®-îc chó träng thùc hiÖn. ThÊt

b¹i cña sù kiÖn Hoa hËu ViÖt Nam 2008 lµ mét dÉn chøng tiªu biÓu chøng

minh cho luËn ®iÓm trªn. C¸c nguyªn t¾c: tÝnh c«ng khai, tÝnh ch©n thùc, tÝnh

c«ng b»ng, tÝnh th©n thiÖn cña ho¹t ®éng PR nãi chung ®Òu bÞ vi ph¹m nghiªm

träng khi tæ chøc sù kiÖn nµy. TÝnh ch©n thùc trong néi dung c¸c th«ng ®iÖp

chuyÓn t¶i ®Õn b¸o giíi vµ c«ng chóng kh«ng ®¶m b¶o, c¬ quan b¸o chÝ chÞu

tr¸ch nhiÖm qu¶n lý sù kiÖn tõ chèi gi¶i thÝch, lÊp liÕm, che ®Ëy sù thùc tr-íc

c¸c c©u hái cña b¸o giíi vµ c«ng chóng, th¸i ®é “®¹p lªn d- luËn”, thiÕu tÝnh

th©n thiÖn, thËm chÝ xóc ph¹m c«ng chóng vµ khi lªn tiÕng vÒ sù viÖc nµy.

Qu¶n trÞ khñng ho¶ng bao gåm 5 giai ®o¹n chÝnh: (1). Giai ®o¹n nhËn biÕt:

nhËn biÕt nh÷ng tÝn hiÖu, dÊu hiÖu cña khñng ho¶ng. VÝ dô: cã thÓ nhËn biÕt

dÊu hiÖu khñng ho¶ng cña cuéc thi Hoa hËu ViÖt Nam 2008 khi cã c¸c cuéc

gäi ®iÖn tho¹i cña ng-êi d©n §µ N½ng ph¶n ¸nh vÒ nh©n c¸ch vµ n¨ng lùc cña

thÝ sinh TrÇn ThÞ Thïy Dung. (2). Giai ®o¹n chuÈn bÞ: LËp ban qu¶n trÞ khñng

ho¶ng, lªn kÕ ho¹ch qu¶n trÞ khñng ho¶ng, lËp c¸c ph-¬ng ¸n ng¨n chÆn ®èi

phã víi khñng ho¶ng, chuÈn bÞ trang thiÕt bÞ, tæ chøc ®µo t¹o, huÊn luyÖn cho

c¸c thµnh viªn cña Ban qu¶n trÞ khñng ho¶ng vµ c¸c thµnh viªn cã liªn quan.

(3). Giai ®o¹n ng¨n chÆn: sö dông mäi biÖn ph¸p ®Ó ng¨n chÆn vµ gi¶m thiÓu

thiÖt h¹i khi khñng ho¶ng x¶y ra. (4). Giai ®o¹n phôc håi. (5). Giai ®o¹n rót

kinh nghiÖm. Qua kh¶o s¸t trªn c¸c tê b¸o, nghiªn cøu ®o¹n video clip buæi häp

b¸o ®-îc tæ chøc vµo ngµy 5/9/2008 sau khi x¶y ra khñng ho¶ng nµy vµ nghiªn

cøu th«ng tin ph¶n håi tõ c¸c nguån trªn c¸c tê b¸o thuéc diÖn kh¶o s¸t còng

nh- c¸c diÔn ®µn, c¸c trang b¸o ®iÖn tö, weblog trong kho¶ng thêi ®iÓm diÔn ra

sù kiÖn nµy cho thÊy: kh«ng cã dÊu hiÖu cña viÖc thùc hiÖn bÊt cø giai ®o¹n nµo

trong 5 giai ®o¹n qu¶n trÞ khñng ho¶ng ®· nªu trªn. Kü n¨ng phßng ngõa vµ xö

lý khñng ho¶ng cÇn cã víi Ýt nhÊt lµ víi 2 nhãm chÝnh: ChÞu tr¸ch nhiÖm qu¶n

trÞ sù kiÖn vµ c¸c thµnh viªn chÞu tr¸ch nhiÖm chÝnh trong c¸c gãi viÖc cô thÓ.

ViÖc tËp trung quyÒn ®iÒu hµnh trong TCSK vµ xö lý khñng ho¶ng vµo sè Ýt

ng-êi ë b¸o TiÒn Phong (duy nhÊt 1 c¸ nh©n trong Ban biªn tËp chÞu tr¸ch

nhiÖm lín nhÊt, ®ång thêi cã quyÒn hµnh cao nhÊt, trong nhiÒu n¨m) ®· h¹n chÕ

kh¶ n¨ng tËp hîp ý t-ëng vµ nguån lùc khi thùc hiÖn c¸c kü n¨ng phßng ngõa

vµ xö lý khñng ho¶ng.

Nh- vËy lµ: BÊt cø ai lµ c¸n bé, phãng viªn, biªn tËp viªn, phô tr¸ch c¸c

phßng ban hay thµnh viªn ë nh÷ng vÞ trÝ l·nh ®¹o cao nhÊt... ®Òu cã thÓ ®Ò xuÊt

®-îc ph¸t triÓn bëi mét nhãm ng-êi, tËp trung lµ c¸c phßng ban nghiÖp vô liªn

quan. C¸c b-íc c¬ b¶n trong quy tr×nh tæ chøc sù kiÖn ë tßa b¸o lµ: §Ò xuÊt ý

108

T¹p chÝ Khoa häc x· héi ViÖt Nam - 4/2009

t-ëng, lËp kÕ ho¹ch TCSK, chuÈn bÞ, thùc hiÖn sù kiÖn cã theo dâi, gi¸m s¸t vµ

kÕt thóc sù kiÖn, ®¸nh gi¸, rót kinh nghiÖm. C¸c sù kiÖn thµnh c«ng lµ nh÷ng sù

kiÖn cã nguån lùc tèt, cã kü n¨ng qu¶n trÞ vµ thùc hiÖn tÊt c¶ c¸c b-íc c¬ b¶n

trong quy tr×nh nãi trªn.

Tïy néi dung, h×nh thøc vµ quy m« sù kiÖn mµ cÇn chó ý c¸c kiÕn thøc, kü

n¨ng kh¸c nhau trong qu¸ tr×nh qu¶n trÞ vµ thùc hiÖn sù kiÖn. NÕu kh«ng chó ý

nguyªn t¾c cña quan hÖ c«ng chóng, nguyªn t¾c cña TCSK, cã thÓ gÆp ph¶i rñi

ro vµ khñng ho¶ng khi TCSK.

Cã nhiÒu kü n¨ng cÇn ph¶i trang bÞ cho c¸c thµnh viªn tham gia TCSK ë c¸c c¬

quan b¸o trong diÖn kh¶o s¸t. Nh÷ng kü n¨ng ®· ®-îc chó träng trong c¸c tßa so¹n

b¸o lµ: ph¸t triÓn ý t-ëng vµ lËp kÕ ho¹ch TCSK, huy ®éng nguån lùc cho tæ chøc

sù kiÖn vµ qu¶ng b¸ th-¬ng hiÖu trong tæ chøc sù kiÖn. Tuy nhiªn, v× mét sè kü

n¨ng quan träng kh¸c nh-: gi¸m s¸t, ®¸nh gi¸, rót kinh nghiÖm, kü n¨ng häp b¸o

vµ truyÒn th«ng ®Õn c«ng chóng, kü n¨ng phßng ngõa vµ xö lý khñng ho¶ng... ch-a

chÕ trong TCSK cña c¸c b¸o dµnh cho thanh niªn hiÖn nay.

4. Nghiªn cøu t¸c ®éng cña tæ chøc sù kiÖn cña tßa b¸o

T¸c ®éng cña tæ chøc sù kiÖn cña tßa b¸o ®-îc thÓ hiÖn ë 2 mÆt chÝnh: Lµm

cho c«ng chóng biÕt ®Õn th-¬ng hiÖu cña tê b¸o, t¸c ®éng ®Õn c«ng chóng nãi

chung, ®Æc biÖt lµ c«ng chóng môc tiªu - thanh niªn, vµ th«ng qua ®ã, thóc ®Èy

sù ph¸t triÓn cña tê b¸o.

- T¸c ®éng cña tæ chøc sù kiÖn ®Õn viÖc qu¶ng b¸ h×nh ¶nh cña tê b¸o

ViÖc TCSK, ®Æc biÖt lµ khi c¸c sù kiÖn ®-îc thùc hiÖn th-êng xuyªn, theo

cña tê b¸o.“C¸c tê b¸o ®Òu ®-îc biÕt ®Õn bëi c¸c ch-¬ng tr×nh phong phó, nh-

Duyªn d¸ng ViÖt Nam, c¸c ch-¬ng tr×nh häc bæng, c¸c cuéc thi... C¸c b¸o ®Òu

cã c¸c sù kiÖn, ch-¬ng tr×nh vÒ c¸c vÊn ®Ò x· héi, tõ thiÖn ...” [PVN, tr-êng

hîp 3.2, Nhãm thanh niªn lµm nghÒ dÞch vô ®-êng phè Tp. HCM].

Mét trong ba tê b¸o thuéc diÖn kh¶o s¸t hÇu hÕt chØ ®-îc CCTN ë mét sè thµnh

phè biÕt ®Õn bëi c¸c ch-¬ng tr×nh, sù kiÖn næi bËt mµ tê b¸o Êy ®· tæ chøc, cßn

CCTN ë thµnh phè ®ã thËm chÝ ch-a ®-îc tiÕp cËn víi tê b¸o bao giê.

“Bän em Ýt nh×n thÊy tê b¸o TiÒn Phong l¾m. Ýt bµy b¸n. Giê míi ®äc tíi lÇn

tr-êng hîp 2.1 vµ 3.3, Nhãm thanh niªn lµ häc sinh, sinh viªn t¹i §µ N½ng vµ

Nhãm thanh niªn lµm viÖc t¹i c¸c c¬ quan, tæ chøc, doanh nghiÖp t¹i Tp.

HCM]. Ho¹t ®éng truyÒn th«ng vÒ sù kiÖn, th«ng qua chÝnh tê b¸o cña m×nh,

míi thùc sù ®em l¹i hiÖu qu¶ cho viÖc qu¶ng b¸ th-¬ng hiÖu. KÕt qu¶ ®iÒu tra

Thanh niªn Hµ Néi: ®äc TiÒn Phong (b¸o 1): 60,2%; ®äc b¸o Thanh Niªn ( b¸o

2): 60,2%; ®äc b¸o Tuæi TrÎ ( b¸o 3): 60%. Thanh niªn §µ N½ng: ®äc b¸o 1:

Mét sè vÊn ®Ò vÒ…

109

49,5%; ®äc b¸o 2: 85,7%, ®äc b¸o 3: 80,3%. Thanh niªn Tp. HCM: ®äc b¸o 1:

18,1%, b¸o 2: 71,2%, b¸o 3: 87,8%.

Biểu đồ 4: Tỷ lệ thanh niên Hà Nội, Đà Nẵng và TP. HCM đọc 3 tờ báo

dành cho thanh niên trong diện khảo sát

100.00%

90.00%

87.80%

85.70%

80.30%

80.00%

71.20%

70.00%

60.20%

60.00%

50.00%

40.00%

30.00%

20.00%

10.00%

0.00%

60%

49.50%

18.10%

Hà Nội

Đà Nẵng

Báo 1

TP HCM

Báo 3

Báo 2

Nguồn: Kết quả cuộc điều tra công CCTN năm 2007

Nh÷ng ng-êi ë vÞ trÝ qu¶n lý cao nhÊt trong tßa so¹n b¸o ®Òu coi TCSK lµ ho¹t

®éng cã ý nghÜa quan träng, cÇn ®-îc thùc hiÖn c¶ “trªn mÆt b¸o” vµ “sau mÆt

b¸o”. PhÇn “trªn mÆt b¸o” n»m trong kÕ ho¹ch truyÒn th«ng vÒ sù kiÖn, cßn “sau

mÆt b¸o” lµ tÊt c¶ tiÕn tr×nh TCSK. Theo ®¸nh gi¸ cña nh÷ng ng-êi phô tr¸ch

chóng cã h×nh ¶nh mét tê b¸o cã tÇm t- duy, b¾t kÞp c¸i míi, v× c«ng chóng, lµm cho

c«ng chóng cã c¶m t×nh, tõ ®ã t¹o sù l¾ng ®äng trong c«ng chóng” [PVS, tr-êng hîp

2.4, nam, Tr-ëng ban TrÞ sù, Phô tr¸ch Ban C«ng t¸c x· héi, b¸oTuæi TrÎ].

qu¶ kh¶o s¸t b»ng b¶ng hái cho thÊy trong sè 88% thanh niªn cã ®äc b¸o, tû lÖ

thanh niªn ®äc 3 tê b¸o thuéc diÖn kh¶o s¸t chiÕm tû lÖ rÊt cao.

Mét sù kiÖn x¶y ra, cã nhiÒu c¬ quan truyÒn th«ng ®¹i chóng cïng ®-a tin. Võa

®-a tin vÒ sù kiÖn, võa TCSK sÏ gióp c«ng chóng tiÕp cËn vµ cã Ên t-îng riªng biÖt

víi tê b¸o. Ch¼ng h¹n, cïng sù kiÖn C¬n b·o Chanchu, b¸o 2 vµ 3 lµm c«ng t¸c

ñng hé ®ång bµo b·o lôt tèt h¬n. T-¬ng øng víi ®iÒu nµy lµ kh¼ng ®Þnh cña c«ng

chóng thanh niªn: tû lÖ thanh niªn kh¼ng ®Þnh hä n¾m ®-îc sù kiÖn nµy tõ b¸o 2 lµ

31,5% ; tõ b¸o 3 lµ 24,4% ; chØ cã 8,2% thanh niªn kh¼ng ®Þnh biÕt sù kiÖn tõ b¸o

1 vµ 35,6% b»ng c¸c nguån kh¸c. Mét ®iÒu ®Æc biÖt kh¸c lµ nhê ho¹t ®éng tæ chøc

110

T¹p chÝ Khoa häc x· héi ViÖt Nam - 4/2009

sù kiÖn C¬n b·o Chanchu ë miÒn Trung nhiÒu h¬n sè ng-êi biÕt ®Õn sù kiÖn ViÖt

Nam ®¨ng cai tæ chøc Héi nghÞ APEC, mét trong nh÷ng sù kiÖn lín nhÊt trong

n-íc ®· ®-îc ®-a tin thuéc thêi ®iÓm kh¶o s¸t . 93,5% CCTN biÕt sù kiÖn C¬n b·o

Chanchu, tû lÖ nµy víi sù kiÖn ViÖt Nam lµ n-íc ®¨ng cai tæ chøc Héi nghÞ APEC

lµ lµ 87,5% . Nguån: KÕt qu¶ cuéc ®iÒu tra CCTN n¨m 2007 .

Mét trong nh÷ng ®iÒu kiÖn quan träng ®Ó cã thÓ qu¶ng b¸ th-¬ng hiÖu th«ng

qua TCSK lµ ®¶m b¶o tr¸nh ®-îc rñi ro khi TCSK. NÕu rñi ro dÉn tíi hiÖu øng

ng-îc, trë thµnh khñng ho¶ng th× kh«ng nh÷ng kh«ng ®¹t ®-îc môc tiªu qu¶ng b¸

chøc sù kiÖn, thËm chÝ mÊt uy tÝn, mÊt lßng tin cña c«ng chóng n÷a.

NhËn xÐt: C¸c ho¹t ®éng TCSK ë c¸c tê b¸o dµnh cho thanh niªn trong diÖn

kh¶o s¸t ®· gãp phÇn quan trong träng viÖc t¹o dùng vµ qu¶ng b¸ h×nh ¶nh cña c¸c

tê b¸o. Th«ng qua truyÒn th«ng vÒ sù kiÖn vµ ®Æc biÖt lµ sù tham gia cña c«ng

chóng vµo ho¹t ®éng cña c¸c sù kiÖn, TCSK t¨ng c-êng hiÓu biÕt chung gi÷a c¬

quan b¸o chÝ - c¸c nhµ b¸o - c«ng chóng, tõ ®ã l«i cuèn c«ng chóng ñng hé, hç trî,

cïng tham gia c¸c ho¹t ®éng b¸o chÝ. Trong thùc tÕ, bªn c¹nh nh÷ng thµnh c«ng,

c¸c sù kiÖn cã thÓ thÊt b¹i nÕu mét sè kü n¨ng qu¶n trÞ sù kiÖn kh«ng ®-îc chó

träng thùc hiÖn.

- T¸c ®éng cña tæ chøc sù kiÖn ®Õn c«ng chóng thanh niªn

Biểu đồ 5: Tỷ lệ nam và nữ thanh niên đánh giá các tờ báo thuộc diện

khảo sát TCSK lôi cuốn sự chú ý và tham gia của thanh niên

70.00%

65.50%

60.00%

50.00%

40.00%

30.00%

20.00%

10.00%

0.00%

63.80%

46.20%

37.10%

37.60%

Nam

Nữ

33.30%

Báo 1

Báo 2

Báo 3

Nguồn: Kết quả cuộc điều tra CCTN năm 2007.

Mét sè vÊn ®Ò vÒ…

111

thanh niªn nam vµ n÷, khi chÞu sù t¸c ®éng cña c¸c sù kiÖn do c¸c tê b¸o tæ

chøc. 46,2% thanh niªn lµ n÷ cho r»ng b¸o 1 lµ tê b¸o TCSK thu hót thanh

niªn, tû lÖ nam ®¸nh gi¸ t-¬ng øng lµ 37,1%. Tû lÖ ®¸nh gi¸ ë b¸o 3: n÷ 62,4%,

nam 33,3%. Víi b¸o 2: tiªu chÝ giíi kh«ng ¶nh h-ëng nhiÒu trong ®¸nh gi¸:

N÷: 63,8%, nam 65,5%. Thanh niªn thuéc c¸c nhãm nghÒ kh¸c nhau còng chÞu

t¸c ®éng kh¸c nhau bëi c¸c sù kiÖn. §¸nh gi¸ cña thanh niªn vÒ søc thu hót vµ

kh¶ n¨ng t¸c ®éng cña c¸c sù kiÖn cho thÊy: sù kiÖn b¸o 2 tæ chøc t¸c ®éng

nhiÒu nhÊt ®Õn thanh niªn, ®Æc biÖt lµ c¸c nhãm nghÒ: n«ng nghiÖp, nghÒ tù do

viªn (37,8%); B¸o 1 t¸c ®éng Ýt h¬n, vµ ®ång ®Òu gi÷a 4 nhãm nghÒ (tû lÖ t-¬ng

øng lµ : 47,7%; 36,4%; 41,2%; 43,9%). B¸o 3 cã tû lÖ thÊp nhÊt, víi tÊt c¶ c¸c

nhãm nghÒ, trõ nhãm häc sinh - sinh viªn cã tû lÖ 41.4%.

§iÒu ®Æc biÖt lµ: thanh niªn n«ng th«n, lµm nghÒ tù do (nhãm 1) cã tû lÖ cao

nhÊt khi ®¸nh gi¸ h×nh ¶nh b¸o 1 TCSK thu hót thanh niªn (47,4%), nh-ng khi

®-îc hái vÒ sù tham gia d-íi mäi h×nh thøc vµo c¸c cuéc thi, c¸c buæi giao l-u,

diÔn ®µn mµ b¸o tæ chøc, kh«ng cã mét ai ®-îc hái tr¶ lêi ®· tham gia. Tû lÖ

chøc, qu¶n lý c¬ quan, tæ chøc, doanh nghiÖp) lµ 13,6%. §iÒu ®ã chøng tá

r»ng: kh«ng ph¶i lóc nµo TCSK còng võa t¸c ®éng ®Õn qu¶ng b¸ h×nh ¶nh, võa

t¸c ®éng ®Õn mèi t-¬ng t¸c b¸o chÝ - thanh niªn.

C¸c sù kiÖn ®-îc tæ chøc bëi c¸c b¸o trong diÖn kh¶o s¸t cã néi dung vÒ

nhiÒu lÜnh vùc kh¸c nhau, l¹i ®a d¹ng vÒ h×nh thøc tæ chøc, do ®ã cã kh¶ n¨ng

tiÕp cËn c¸c nhãm c«ng chóng kh¸c nhau. Trong c¸c lo¹i sù kiÖn ®-îc tæ chøc,

c¸c ho¹t ®éng t- vÊn viÖc lµm vµ t- vÊn tuyÓn sinh lu«n ®-îc thanh niªn ®¸nh

c¸c sù kiÖn: Cuéc thi Hoa hËu ViÖt Nam, Ch-¬ng tr×nh V× ngµy mai ph¸t triÓn,

ChiÕn dÞch truyÒn th«ng M·i m·i tuæi 20, Ch-¬ng tr×nh Duyªn d¸ng ViÖt Nam

vµ Quü häc bæng NguyÔn Th¸i B×nh, Gi¶i bãng ®¸ U21 B¸o Thanh Niªn. Mét

kiÖn h-íng tíi lîi Ých cña céng ®ång vµ c«ng chóng môc tiªu lµ thanh niªn. KÕt

qu¶ PTND c¸c sè b¸o thuéc diÖn kh¶o s¸t ph¸t hµnh n¨m 2007 chøng minh

®iÒu nµy: thanh niªn ®-îc h-ëng lîi nhiÒu nhÊt tõ 27,5% c¸c sù kiÖn; céng

®ång nãi chung ®-îc h-ëng lîi nhiÒu nhÊt tõ 60,4% c¸c sù kiÖn.

Nh- vËy lµ: TCSK, trong thùc tÕ ë c¸c tßa so¹n b¸o thuéc diÖn kh¶o s¸t, ®·

cã t¸c ®éng nhanh, m¹nh vµ nhiÒu cÊp ®é kh¸c nhau ®Õn c«ng chóng thanh

niªn. HÇu hÕt hiÖu qu¶ t¸c ®éng lµ tÝch cùc. TCSK tèt, nh-ng nÕu tê b¸o kh«ng

®Õn ®-îc víi c«ng chóng (kh«ng ph¸t triÓn ®-îc c«ng chóng trong ph¸t hµnh)

112

T¹p chÝ Khoa häc x· héi ViÖt Nam - 4/2009

th× t¸c ®éng cña TCSK ®Õn c«ng chóng lµ rÊt Ýt, chØ dõng l¹i ë viÖc “biÕt” c¬

quan TCSK. Sù kiÖn nµo kh«ng chó träng c¸c nguyªn t¾c cña PR nãi chung vµ

®Õn c«ng chóng vµ h×nh ¶nh cña c¬ quan b¸o chÝ.

KÕt luËn

Thø nhÊt: TCSK ®-îc tiÕn hµnh th-êng xuyªn, liªn tôc, theo quy tr×nh x¸c

®Þnh ë c¸c tßa b¸o dµnh cho thanh niªn. Nh×n chung, TCSK ®· t¸c ®éng nhanh,

m¹nh vµ nhiÒu cÊp ®é kh¸c nhau ®Õn c«ng chóng thanh niªn nãi riªng vµ c«ng

chóng nãi chung, th«ng qua ®ã qu¶ng b¸ th-¬ng hiÖu c¬ quan b¸o chÝ. TCSK

tèt, nh-ng nÕu tê b¸o kh«ng ®Õn ®-îc víi c«ng chóng th× t¸c ®éng cña TCSK

®Õn c«ng chóng lµ rÊt Ýt, chØ dõng l¹i ë viÖc “biÕt” c¬ quan TCSK. Sù kiÖn nµo

kh«ng chó träng c¸c nguyªn t¾c cña PR nãi chung vµ c¸c nguyªn t¾c cña PR c¬

¶nh cña c¬ quan b¸o chÝ. Do ®ã, t«n träng c¸c nguyªn t¾c PR nãi chung vµ PR

ë c¬ quan b¸o chÝ nãi riªng (bao gåm Ýt nhÊt 3 nguyªn t¾c sau: 1. PR c¬ quan

b¸o chÝ kh«ng ®i ng-îc môc tiªu, tÝnh chÊt vµ nguyªn t¾c b¸o chÝ. 2. Coi träng

lîi Ých céng ®ång, c«ng chóng b¸o chÝ, ®Æc biÖt lµ c«ng chóng môc tiªu cña c¬

quan b¸o chÝ. 3. X¸c ®Þnh râ quyÒn h¹n, tr¸ch nhiÖm cña c¸c vÞ trÝ thùc hiÖn vµ

qu¶n trÞ PR cña tßa so¹n b¸o) sÏ gãp phÇn t¨ng hiÖu qu¶ t¸c ®éng, gi¶m thiÓu

¶nh h-ëng tiªu cùc khi TCSK kh«ng thµnh c«ng.

Thø hai: ViÖc chó träng c¶ hai nhãm kü n¨ng TCSK bao gåm c¸c kü n¨ng

mang tÝnh chÊt xö lý vµ kü n¨ng mang tÝnh chÊt qu¶n lý lµ ®iÒu kiÖn quan träng

t¨ng vµ kü n¨ng thùc hiÖn vµ qu¶n lý PR cña tßa b¸o vÉn cßn h¹n chÕ lµ mét

C¸c gi¶i ph¸p t-¬ng øng cã thÓ lµ: TËp huÊn PR vµ TCSK cho ®éi ngò thùc hiÖn

râ chøc n¨ng, nhiÖm vô, quyÒn h¹n vµ quy chÕ lµm viÖc cña bé phËn PR néi bé

dùng vµ t¹o c¬ chÕ ho¹t ®éng cña bé phËn gi¸m s¸t, ®¸nh gi¸ c¸c ho¹t ®éng PR,

tËp huÊn vÒ kü n¨ng thùc hiÖn vµ qu¶n trÞ PR cho bé phËn PR néi bé vµ mäi

thµnh viªn lµm c«ng t¸c qu¶n lý trong tßa so¹n.

Thø ba: Bªn c¹nh viÖc t¹o m«i tr-êng, ®iÒu kiÖn thuËn lîi, trong tßa so¹n

b¸o, cÇn ®ång nhÊt vµ ®ång bé hãa quy tr×nh, nguyªn t¾c thùc hiÖn c¸c ho¹t

®éng PR nãi chung vµ TCSK nãi riªng. Nh÷ng gîi ý vÒ gi¶i ph¸p bao gåm: LËp

vµ quy ®Þnh trong viÖc thùc hiÖn vµ qu¶n lý c¸c ho¹t ®éng, sö dông vµ kÕt qu¶

quan hÖ c«ng chóng ë mäi bé phËn trong tßa so¹n; HÖ thèng hãa vµ m« h×nh

hãa c¸c bé phËn ®¶m tr¸ch c¸c lÜnh vùc quan hÖ c«ng chóng chñ yÕu trong tßa

so¹n, trong ®ã cã lÜnh vùc TCSK; LËp tiªu chÝ ®¸nh gi¸ c¸c ho¹t ®éng quan hÖ

c«ng chóng, trong ®ã quy chuÈn yªu cÇu vÒ néi dung, h×nh thøc vµ c¸c ph-¬ng

ph¸p sö dông...