Giáo trình Hệ thống truyền động điện - Chương 7: Các sơ đồ hệ thống điều khiển truyền động điện điển hình
CH¦¥NG 7
C¸C S¥ §å HÖ THèNG §IÒU KHIÓN
TRUYÒN §éNG §IÖN §IÓN H×NH
* Quy ưꢀc các ký hiꢁu trong bài giꢂng:
X(y) : Phꢀn tꢁ hoꢂc tiꢃp ñiꢄm X ꢅ dòng thꢆ y.
X (y) : Phꢀn tꢁ X ꢅ hàng thꢆ y ñang có ñiꢇn (cuꢈn dây) hoꢂc tiꢃp ñiꢄm X ꢅ hàng y tác
ñꢈng.
X (y) : Phꢀn tꢁ X ꢅ hàng thꢆ y mꢉt ñiꢇn (cuꢈn dây) hoꢂc tiꢃp ñiꢄm X ꢅ hàng y mꢅ ra.
* Các loꢃi chuyꢄn ñꢅng cꢆa máy GCKL:
Trên máy GCKL có 2 loꢊi chuyꢄn ñꢈng chꢋ yꢃu: Chuyꢄn ñꢈng cơ bꢌn và chuyꢄn ñꢈng phꢍ.
+ Chuyꢃn ñꢁng cơ bꢄn: Là sꢎ chuyꢄn ñꢈng tương ñꢏi cꢋa dao cꢐt so vꢑi phôi ñꢄ thꢎc hiꢇn
quá trình cꢐt gꢒt. Chuyꢄn ñꢈng này chia ra: Chuyꢀn ñꢁng chính và chuyꢀn ñꢁng ăn dao.
- Chuyꢄn ñꢅng chính: Hay còn gꢒi là chuyꢄn ñꢈng làm viꢇc là chuyꢄn ñꢈng ñưa dao
cꢐt ăn vào chi tiꢃt.
- Chuyꢄn ñꢅng ăn dao: Là các chuyꢄn ñꢈng xê dꢓch lưꢔi dao hoꢂc phôi ñꢄ tꢊo ra mꢈt
lꢑp phoi mꢑi.
+ Chuyꢃn ñꢁng phꢅ: Là nhꢕng chuyꢄn ñꢈng không liên quan trꢎc tiꢃp ñꢃn quá trình cꢐt
gꢒt, chúng cꢀn thiꢃt khi chuꢖn bꢓ gia công, nâng cao hiꢇu suꢉt và chꢉt lưꢗng gia công, hiꢇu
chꢘnh máy .v.v.. Ví dꢍ như di chuyꢄn nhanh bàn dao hoꢂc phôi (trong máy tiꢇn), nꢑi – siꢃt xà
trên trꢍ (trong máy khoan cꢀn), nâng hꢊ xà dao (trong máy bào giưꢙng), bơm dꢀu cꢋa hꢇ thꢏng
bôi trơn, bơm nưꢑc làm mát, .v.v..
7 - 1. TRANG Bꢆ ðIꢇN - ðIꢇN Tꢈ MÁY DOA
7.1.1 ðꢉc ñiꢃm làm viꢂc, yêu cꢊu vꢋ truyꢋn ñꢁng ñiꢂn và trang bꢌ ñiꢂn
Máy doa dùng ñꢄ gia công chi tiꢃt vꢑi các nguyên công: khoét lꢚ trꢍ, khoan lꢚ, có thꢄ
dùng ñꢄ phay. Thꢎc hiꢇn các nguyên công trên máy doa sꢛ ñꢊt ñưꢗc ñꢈ chính xác và ñꢈ bóng
cao.
Máy doa ñưꢗc chia thành 2 loꢊi chính: Máy doa ñꢆng và máy doa ngang. Máy doa ngang
dùng ñꢄ gia công các chi tiꢃt cꢔ trung bình và nꢂng.
Chuyꢄn ñꢈng chính là chuyꢄn ñꢈng quay cꢋa dao doa (trꢍc chính). Chuyꢄn ñꢈng ăn dao
có thꢄ là chuyꢄn ñꢈng ngang, dꢒc cꢋa bàn máy mang chi tiꢃt hay chuyꢄn ñꢈng dꢒc trꢍc cꢋa
trꢍc chính mang ñꢀu dao. Chuyꢄn ñꢈng phꢍ là chuyꢄn ñꢈng theo chiꢜu thꢝng ñꢆng cꢋa ꢍ dao
và chuyꢄn ñꢈng cꢋa các ñꢈng cơ truyꢜn ñꢈng bơm dꢀu cꢋa hꢇ thꢏng bôi trơn và ñꢈng cơ bơm
nưꢑc làm mát.
Yêu cꢂu vꢃ truyꢃn ñꢁng và trang bꢄ ñiꢅn máy doa:
a) Truyꢃn ñꢁng chính: Yêu cꢀu cꢀn phꢌi ñꢌo chiꢜu quay, phꢊm vi ñiꢜu chꢘnh tꢏc ñꢈ D =
100÷1 ñꢏi vꢑi máy doa ngang; D = 250÷1 ñꢏi vꢑi máy doa tꢒa ñꢈ; ñꢈ trơn ñiꢜu chꢘnh ϕ = 1,26.
Hꢇ thꢏng truyꢜn ñꢈng chính cꢀn phꢌi hãm dꢞng nhanh.
GV: Lê Tiꢀn Dũng _ Bꢁ môn TðH _ Khoa ðiꢂn
113
Hꢇ truyꢜn ñꢈng chính cꢋa máy doa thưꢙng sꢁ dꢍng hꢇ truyꢜn ñꢈng xoay chiꢜu vꢑi ñꢈng
cơ không ñꢟng bꢈ rôto lꢟng sóc mꢈt hoꢂc nhiꢜu tꢏc ñꢈ.
Trong máy doa cꢔ nꢂng và máy doa tꢒa ñꢈ thưꢙng dùng hꢇ truyꢜn ñꢈng mꢈt chiꢜu (hꢇ F-
ð; KðT-ð; MðKð-ð hoꢂc T-ð), ñiꢜu chꢘnh tꢏc ñꢈ trong phꢊm vi rꢈng, ñꢈ trơn ñiꢜu chꢘnh
cao. Nhꢙ vꢠy có thꢄ ñơn giꢌn cơ cꢉu cơ khí, hꢊn chꢃ ñưꢗc mômen ꢅ vùng tꢏc ñꢈ thꢉp bꢡng
phương pháp ñiꢜu chꢘnh hai vùng.
1. Bꢇ máy; 2. Trꢍ sau; 3. Giá ñꢔ trꢍc dao; 4. Bàn gá chi tiꢃt gia công;
5. Trꢍ chính; 6. Trꢍ trưꢑc.
b) Truyꢃn ñꢁng ăn dao: Phꢊm vi ñiꢜu chꢘnh cꢋa truyꢜn ñꢈng ăn dao là D = 1500÷1.
Lưꢗng ăn dao ñưꢗc ñiꢜu chꢘnh trong phꢊm vi 2mm/ph ÷ 600mm/ph; khi di chuyꢄn nhanh, có
thꢄ ñꢊt tꢑi 2,5m/ph ÷ 3m/ph. Lưꢗng ăn dao (mm/ph) ꢅ nhꢕng máy cꢔ nꢂng yêu cꢀu ñưꢗc giꢕ
không ñꢢi khi tꢏc ñꢈ trꢍc chính thay ñꢢi.
ðꢂc tính cơ cꢀn có ñꢈ cꢆng cao, vꢑi ñꢈ ꢢn ñꢓnh tꢏc ñꢈ < 10%. Hꢇ thꢏng truyꢜn ñꢈng ăn
dao phꢌi ñꢌm bꢌo ñꢈ tác ñꢈng nhanh cao, dꢞng máy chính xác, ñꢌm bꢌo sꢎ liên ñꢈng vꢑi
truyꢜn ñꢈng chính khi làm viꢇc tꢎ ñꢈng.
ꢣ nhꢕng máy doa cꢔ trung bình và nꢂng, hꢇ thꢏng truyꢜn ñꢈng ăn dao sꢁ dꢍng hꢇ thꢏng
khuꢃch ñꢊi máy ñiꢇn - ñꢈng cơ ñiꢇn mꢈt chiꢜu hoꢂc hꢇ thꢏng T-ð.
7.1.2 Sơ ñꢍ truyꢋn ñꢁng chính máy doa ngang 2620
+ Các thông sꢇ kꢈ thuꢉt:
-
-
-
-
-
ðưꢙng kính trꢍc chính: 90mm.
Kích thưꢑc cꢋa bàn: (1120 x 900) mm
Công suꢉt ñꢈng cơ truyꢜn ñꢈng trꢍc chính: 10 kW.
Tꢏc ñꢈ quay cꢋa trꢍc chính: 12,5 ÷ 1600 vòng/phút.
Công suꢉt ñꢈng cơ truyꢜn ñꢈng ăn dao: 2,1kW.
GV: Lê Tiꢀn Dũng _ Bꢁ môn TðH _ Khoa ðiꢂn
114
+ Máy doa ngang 2620 ñưꢊc trang bꢋ các máy ñiꢁn sau:
-
-
-
-
01 ñꢈng cơ truyꢜn ñꢈng trꢍc chính là ñꢈng cơ không ñꢟng bꢈ rôto lꢟng sóc hai cꢉp
tꢏc ñꢈ kiꢄu A61-4/2; Pñm = 7,5/10kW; nñm = 1460/2890 vòng/phút.
01 ñꢈng cơ truyꢜn ñꢈng bơm dꢀu bôi trơn kiꢄu ДΠT-21/4; Pñm = 0,26kW; nñm
=
1400 vòng/phút.
01 ñꢈng cơ truyꢜn ñꢈng cơ cꢉu ăn dao là ñꢈng cơ ñiꢇn mꢈt chiꢜu kích tꢞ ñꢈc lꢠp mã
hiꢇu ΠЂCTꢀ42;ꢁPñm = 1,6kW; Uñm = 220V; nñm = 1500 vòng/phút.ꢁ
Mꢈt máy ñiꢇn khuꢃch ñꢊi tꢞ trưꢙng ngang MðKð. Ngoài ra còn có mꢈt sꢏ ñꢈng cơ
không ñꢟng bꢈ truyꢜn ñꢈng các cơ cꢉu phꢍ khác.
+ Hꢁ truyꢌn ñꢅng chính cꢆa máy doa 2620: ðưꢗc thꢄ hiꢇn như trên hình vꢛ.
Sơ ñꢟ mꢊch gꢟm hai phꢀn: Mꢃch ñꢅng lꢍc và mꢃch ñiꢌu khiꢄn.
Trên mꢆch ñꢁng lꢇc gꢟm 2 ñꢈng cơ:
- ðꢈng cơ ðB dùng ñꢄ bơm dꢀu thꢋy lꢎc.
- ðꢈng cơ ð là ñꢈng cơ quay cꢋa truyꢜn ñꢈng chính, là ñꢈng cơ không ñꢟng bꢈ rôto lꢟng
sóc hai cꢉp tꢏc ñꢈ. Mꢚi pha cꢋa ñꢈng cơ ð có 2 cuꢈn dây, mꢍc ñích ñꢄ nꢏi ∆ khi chꢊy vꢑi tꢏc
ñꢈ n = 1480v/p, nꢏi YY khi tꢏc ñꢈ là n = 289v/p.
Trên mꢆch ñiꢃu khiꢀn:
Viꢇc chuyꢄn ñꢢi tꢏc ñꢈ tꢞ thꢉp ñꢃn cao tương ꢆng vꢑi chuyꢄn ñꢢi tꢞ nꢏi ∆ thành YY và
ngưꢗc lꢊi ñưꢗc thꢎc hiꢇn bꢅi tay gꢊt cơ khí 2KH(5) liên quan ñꢃn thiꢃt bꢓ chuyꢄn ñꢢi tꢏc ñꢈ.
Nꢃu tiꢃp ñiꢄm 2KH(5) hꢅ, dây quꢉn ñꢈng cơ ñꢉu tương ꢆng vꢑi tꢏc ñꢈ thꢉp. Tiꢃp ñiꢄm 2KH(5)
kín, dây quꢉn ñꢈng cơ ñưꢗc ñꢉu YY tương ꢆng tꢏc ñꢈ cao. Tiꢃp ñiꢄm, 1KH liên quan ñꢃn thiꢃt
bꢓ chuyꢄn ñꢢi tꢏc ñꢈ trꢍc chính, nó ꢅ trꢊng thái hꢅ trong thꢙi gian chuyꢄn ñꢢi tꢏc ñꢈ và chꢘ kín
khi ñã chuyꢄn ñꢢi xong.
a) Khꢎi ñꢁng:
Giꢌ sꢁ muꢏn ñꢈng cơ quay thuꢠn: ꢤn vào nút nhꢉn MT(1) -> cuꢈn dây 1T (1) -> tiꢃp
ñiꢄm 1T (1,2) -> cuꢈn dây KB (2) -> tiꢃp ñiꢄm KB (2).
1T (1,2) + KB (2) tꢊo thành mꢊch duy trì cho nút nhꢉn MT.
Tiꢃp ñiꢄm KB (4) -> Cuꢈn dây Ch (4) + cuꢈn dây rơle thꢙi gian RTh(7) -> Sau thꢙi gian
chꢘnh ñꢓnh, tiꢃp ñiꢄm thưꢙng kín mꢅ chꢠm RTh(4) -> cuꢈn dây Ch (4); ñꢟmg thꢙi tiꢃp ñiꢄm
thưꢙng mꢅ ñóng chꢠm RTh(5) -> cuꢈn dây 1Nh(5) -> tiꢃp ñiꢄm 1Nh(6) -> cuꢈn dây 2Nh (6).
Như vꢠy kꢃt quꢌ cꢋa viꢇc ꢖn nút MT làm: KB , 1T , Ch .
Sau mꢈt thꢙi gian chꢘnh ñꢓnh: KB , 1T ,Ch , 1Nh, 2Nh .
- Khi KB -> ðꢈng cơ ðB quay.
- Khi 1T + Ch -> ðꢈng cơ ð quay thuꢠn, nꢏi ∆.
- Sau mꢈt thꢙi gian chꢘnh ñꢓnh: 1T , 1Nh, 2Nh -> ðꢈng cơ ð nꢏi YY (Y kép).
* Khi 2KH (5) : ðꢈng cơ ð không nꢏi ñưꢗc YY.
* Khi 1KH (4) : Mꢊch lꢎc ꢅ giai ñoꢊn chuꢖn bꢓ, chưa làm viꢇc.
GV: Lê Tiꢀn Dũng _ Bꢁ môn TðH _ Khoa ðiꢂn
115
b) Chꢀ ñꢁ hãm máy:
Ngưꢙi ta sꢁ dꢍng rơle kiꢄm tra tꢏc ñꢈ RKT nꢏi trꢍc vꢑi ñꢈng cơ ð (không thꢄ hiꢇn trên
hình vꢛ), các phꢀn tꢁ cꢋa nó thì có.
Rơle RKT làm viꢇc theo nguyên tꢐc ly tâm, khi tꢏc ñꢈ lꢑn hơn 10% tꢏc ñꢈ ñꢓnh mꢆc, nꢃu
quay thuꢠn thì tiꢃp ñiꢄm RKT −1(8), nꢃu quay ngưꢗc thì RKT − 2 (11).
Giꢌ sꢁ ñꢈng cơ ð ñang quay thuꢠn: 1T , KB , Ch và 1Nh+2Nh (tùy vào 1KH, 2KH),
RTh, RKT −1(8), cuꢈn dây RTr (10) => Dꢥn ñꢃn: cuꢈn dây 1RH (8) -> 1RH (13,14).
Khi hãm: ꢉn vào D(1) -> cuꢈn dây 1T (1), KB (2) -> tiꢃp ñiꢄm KB (4) -> các cuꢈn dây
Ch +1Nh+ 2Nh + RTh -> tiꢃp ñiꢄm Ch (13) + tiꢃp ñiꢄm RTh(13) (ñóng lꢊi) -> cuꢈn dây
2N (14) => ðꢌo 2 trong 3 pha cꢋa ñꢈng cơ ð, ñꢈng cơ ð thꢎc hiꢇn chꢃ ñꢈ hãm ngưꢗc, tꢏc ñꢈ
gꢌim dꢀn. Khi tꢏc ñꢈ giꢌm xuꢏng dưꢑi 10% tꢏc ñꢈ ñꢓnh mꢆc thì RKT −1(8) -> 1RH (8) ->
1RH (13,14) -> cuꢈn dây 2N (14) -> ðꢈng cơ chꢊy tꢎ do vꢜ tꢏc ñꢈ 0.
Do dòng ñiꢇn hãm lꢑn nên trong quá trình hãm ngưꢙi ta ñưa thêm ñiꢇn trꢅ phꢍ Rf vào.
c) Chꢀ ñꢁ thꢏ máy:
- Là chꢃ ñꢈ không duy trì (ñꢏi vꢑi nút nhꢉn).
- ðꢈng cơ chꢊy ꢅ tꢏc ñꢈ thꢉp.
Giꢌ sꢁ muꢏn thꢁ thuꢠn: Nhꢉn nút thꢁ thuꢠn TT(12) -> 2T (12) -> ðꢈng cơ ð ñưꢗc nꢏi ∆
và trong mꢊch có ñiꢇn trꢅ phꢍ Rf -> tꢏc ñꢈ thꢉp.
GV: Lê Tiꢀn Dũng _ Bꢁ môn TðH _ Khoa ðiꢂn
116
A
B
C
1CC
1CC
1CC
2T
2N
Rf
1N 1T 2N
2T 1T
1N 1N 1T 2N 2T
2CC
Rf
Rf
1RN
KB
Ch
Ch
Ch
1Nh
1Nh
2Nh
2RN
1Nh
2Nh
ðB
ð
D
1T
MT
MN
1N
1T
1
2
1T
1N
KB
KB
2RN
1RN
1N
3
1KH
Ch
KB
RTh
4
5
2KH
1Nh
RTh
1Nh
2Nh
6
7
8
RTh
RTr
RKT-1
2RH
1RH
1T
1N
1RH
2RH
9
RTr
10
RKT-2
2N
2RH
1RH
11
12
2T
2N
KB
TT
2RH
1RH
RTh
Ch
13
14
2T
TN
GV: Lê Tiꢀn Dũng _ Bꢁ môn TðH _ Khoa ðiꢂn
117
7-2. TRANG Bꢆ ðIꢇN - ðIꢇN Tꢈ MÁY TIꢇN
7.2.1 ðꢉc ñiꢃm công nghꢂ
Nhóm máy tiꢇn rꢉt ña dꢊng gꢟm các máy tiꢇn ñơn giꢌn, Rơvonve, máy tiꢇn vꢊn năng,
chuyên dùng, máy tiꢇn cꢍt, máy tiꢇn ñꢆng... Trên máy tiꢇn có thꢄ thꢎc hiꢇn ñưꢗc nhiꢜu công
nghꢇ tiꢇn khác nhau: Tiꢇn trꢍ ngoài, tiꢇn trꢍ trong, tiꢇn mꢂt ñꢀu, tiꢇn côn, tiꢇn ñꢓnh hình. Trên
máy tiꢇn cũng có thꢄ thꢎc hiꢇn doa, khoan và tiꢇn ren bꢡng các dao cꢐt, dao doa, tarô ren...
Kích thưꢑc gia công trên máy tiꢇn có thꢄ tꢞ vài milimet ñꢃn hàng chꢍc met (máy tiꢇn ñꢆng).
Chuyꢃn ñꢁng chính: Là chuyꢄn ñꢈng quay chi tiꢃt vꢑi tꢏc ñꢈ góc ωct. Mômen tꢘ lꢇ nghꢓch
1
vꢑi tꢏc ñꢈ: M ~
. Ngưꢙi ta
ñi
ꢜu ch
ꢘ
nh sao cho khi t
ꢏc
ñꢈ bé
ω
<
ωgh thì gi
ꢕ
cho mômen
ω
1
không ñꢢi (M = const), còn khi
ω
>
ωgh thì mômen bi
ꢃn
ñꢢi theo
ñúng quy lu
ꢠt M ~
.
ω
Chuyꢃn ñꢁng ăn dao: Là chuy
c theo chi ti t (ti n d c) ho c vuông góc v
ꢀ máy tiꢇn nhꢦ thưꢙng truyꢜn ñꢈng ăn dao ñưꢗc thꢎc hiꢇn tꢞ ñꢈng cơ truyꢜn ñꢈng chính,
ꢄ
n
ñꢈng di chuy
ꢄ
n c
ꢋ
a dao. Bàn dao chuy
ꢄ
n
ñꢈng t
ꢓ
nh ti
ꢃ
n
dꢒ
ꢃ
ꢇ
ꢒ
ꢂ
ꢑ
i tr c chi ti
ꢍ
ꢃ
t (ti
ꢇn ngang). Mômen M=const.
còn ꢅ nhꢕng máy tiꢇn nꢂng thì truyꢜn ñꢈng ăn dao ñưꢗc thꢎc hiꢇn tꢞ mꢈt ñꢈng cơ riêng là
ñꢈng cơ mꢈt chiꢜu cꢉp ñiꢇn tꢞ máy ñiꢇn khuꢃch ñꢊi hoꢂc bꢈ chꢘnh lưu có ñiꢜu khiꢄn.
7.2.2 Sơ ñꢍ ñiꢋu khiꢃn truyꢋn ñꢁng chính cꢐa máy tiꢂn 1A660
Máy tiꢇn nꢂng 1A660 ñưꢗc dùng ñꢄ gia công các chi tiꢃt bꢡng gang hoꢂc bꢡng thép có
trꢒng lưꢗng dưꢑi 250KN, ñưꢙng kính chi tiꢃt lꢑn nhꢉt có thꢄ gia công trên máy là 1,25m. Công
suꢉt cꢋa ñꢈng cơ truyꢜn ñꢈng chính: 55KW. Truyꢜn ñꢈng ăn dao ñưꢗc thꢎc hiꢇn tꢞ ñꢈng cơ
truyꢜn ñꢈng chính.
7.2.2.1 Mꢑch ñꢁng lꢒc
Truyꢜn ñꢈng chính ñưꢗc thꢎc hiꢇn tꢞ hꢇ thꢏng F-ð. ðiꢜu chꢘnh tꢏc ñꢈ ñꢈng cơ bꢡng cách
thay ñꢢi dòng kích tꢞ cꢋa ñꢈng cơ, còn sꢆc ñiꢇn ñꢈng cꢋa máy phát ñưꢗc giꢕ không ñꢢi.
K2
RCB
RH
K2
F
§
Rh
RC
RG1 RD1
§G
Trên sơ ñꢟ mꢊch ñꢈng lꢎc, ñꢈng cơ ð ñưꢗc cꢉp ñiꢇn tꢞ máy phát F. ðꢄ ñꢈng cơ ð có ñiꢇn
thì tiꢃp ñiꢄm cꢋa rơle ðG phꢌi ñóng lꢊi và tiꢃp ñiꢄm K2 mꢅ ra ( § G + K2 ).
ðoꢊn mꢊch gꢟm hai tiꢃp ñiꢄm K2 và ñiꢇn trꢅ Rh là mꢊch hãm ñꢈng năng.
RC là Rơle dòng ñiꢇn dùng ñꢄ bꢌo vꢇ quá dòng. Khi dòng ñiꢇn trong ñꢈng cơ nhꢦ hơn giá
trꢓ giꢑi hꢊn cho phép thì Rơle RC ꢅ mꢊch ñꢈng lꢎc chưa tác ñꢈng, do ñó tiꢃp ñiꢄm thưꢙng kín
RC ꢅ dòng sꢏ 9 cꢋa mꢊch ñiꢜu khiꢄn vꢥn ꢅ trꢊng thái ñóng ( RC (9)). Khi dòng trong ñꢈng cơ
GV: Lê Tiꢀn Dũng _ Bꢁ môn TðH _ Khoa ðiꢂn
118
vưꢗt quá giá trꢓ giꢑi hꢊn thì rơle RC tác ñꢈng, mꢅ tiꢃp ñiꢄm thưꢙng kín RC (9), cꢐt nguꢟn cꢉp
cho các nhánh sꢏ 9, 10, 11 cꢋa mꢊch ñiꢜu khiꢄn.
RCB và RH là hai rơle áp, giá trꢓ tác ñꢈng cꢋa hai rơle này khác nhau: Utñ.RCB = UF.ñm
,
Utñ.RH = 10%UF.ñm. Trong ñó UF.ñm là giá trꢓ ñꢓnh mꢆc cꢋa ñiꢇn áp máy phát.
RG1 và RD1 là hai cuꢈn dòng cꢋa các rơle RG và RD, cuꢈn áp tương ꢆng là RG2 và RD2.
Mꢚi rơle RG và RD có hai cuꢈn dây là cuꢈn dòng và cuꢈn áp nꢏi nꢏi tiꢃp nhau. Khi cuꢈn áp có
ñiꢇn thì sꢆc tꢞ ñꢈng cꢋa nó sinh ra lꢎc hút làm tiꢃp ñiꢄm cꢋa rơle tương ꢆng ñóng lꢊi. Nꢃu
dòng ñiꢇn phꢀn ꢆng vưꢗt quá giá trꢓ cho phép thì sꢆc tꢞ ñꢈng cꢋa cuꢈn dòng ñiꢇn tꢊo ra lꢎc ñꢖy
ñꢋ lꢑn thꢐng lꢎc hút cꢋa cuꢈn áp làm tiꢃp ñiꢄm cꢋa rơle tương ꢆng nhꢌ ra.
7.2.2.2 Mꢑch kích tꢓ
a- Mꢑch kích tꢓ ñꢁng cơ
Trong mꢊch kích tꢞ ñꢈng cơ, CKð là cuꢈn kích tꢞ cho ñꢈng cơ ð. RNT là rơle dòng ñiꢇn
bꢌo vꢇ thiꢃu tꢞ thông, ñꢌm bꢌo không cho φð ~ 0 sꢛ làm cho tꢏc ñꢈ ñꢈng cơ quá lꢑn. Giá trꢓ tác
ñꢈng cꢋa RNT nhꢦ hơn dòng kích tꢞ nhꢦ nhꢉt ñꢄ tꢊo ra tꢏc ñꢈ lꢑn nhꢉt cꢋa ñꢈng cơ.
Ví dꢈ: Giꢌ sꢁ tꢏc ñꢈ lꢑn nhꢉt cho phép cꢋa ñꢈng cơ là ωmax = 2.ωñm , dòng ñiꢇn kích tꢞ ñꢓnh
mꢆc cꢋa ñꢈng cơ là ICKð ñm = 10A thì dòng ñiꢇn kích tꢞ ñꢄ tꢊo ra ωmax sꢛ là ICKð = 5A, khi ñó
giá trꢓ tác ñꢈng cꢋa RNT phꢌi là Itñ.RNT < ICKð, trong trưꢙng hꢗp này có thꢄ là Itñ.RNT=4,9A.
K2
CK§
RNT RT
§KT
R®
K3 K3 §G
1
K1 RD
1C
Tiꢃp ñiꢄm cꢋa RNT trên mꢊch ñꢈng lꢎc là RNT(9), khi RNT tác ñꢈng thì RNT (9).
RT là Rơle dòng ñiꢇn, có giá trꢓ tác ñꢈng bꢡng ICKð ñm
.
ðKT là biꢃn trꢅ ñiꢜu chꢘnh dòng kích tꢞ ñꢈng cơ, khi ñiꢜu chꢘnh tăng RðKT thì φð giꢌm,
dꢥn ñꢃn ωð tăng và ngưꢗc lꢊi.
b- Mꢑch kích tꢓ máy phát
Trong mꢊch kích tꢞ máy phát, cuꢈn CKF là cuꢈn kích tꢞ cꢋa máy phát F, có thꢄ ñꢌo chiꢜu
nhꢙ cꢀu tiꢃp ñiꢄm T(2)+N(2). ñꢌo chiꢜu ñiꢇn áp máy phát sꢛ ñꢌo chiꢜu quay ñꢈng cơ. T (2) sꢛ
làm ñꢈng cơ quay thuꢠn và N (2) sꢛ làm ñꢈng cơ quay ngưꢗc.
GV: Lê Tiꢀn Dũng _ Bꢁ môn TðH _ Khoa ðiꢂn
119
N
T
2C
T
N
RD2
RG2
K2
§G
2
K1
§G
CKF
Rf
T
N
7.2.2.3 ðiꢋu kiꢂn ñꢃ máy làm viꢂc
Máy chꢘ có thꢄ làm viꢇc, tꢆc là ñꢈng cơ chꢘ có thꢄ khꢅi ñꢈng ñưꢗc khi tꢉt cꢌ các ñiꢜu kiꢇn
liên ñꢈng sau ñưꢗc ñꢌm bꢌo:
- ðꢋ dꢀu bôi trơn: Tiꢃp ñiꢄm DBT(16) kín, làm cho công-tꢐc-tơ K4(16) có ñiꢇn.
- Chꢃ ñꢈ làm viꢇc cꢋa máy ñã ñưꢗc chꢒn: Tiꢃp ñiꢄm CTC1 hoꢂc CTC2 kín.
• Chꢉn chꢊ ñꢁ quay thuꢋn: Gꢊt tay gꢊt trên mꢂt máy ñꢄ cho CTC1(14), dꢥn ñꢃn
1RL§(14), làm cho 1RL§(3)+1RL§(3,4).
• Chꢉn chꢊ ñꢁ quay ngưꢌc: Gꢊt tay quay trên mꢂt máy cho CTC2(15), dꢥn ñꢃn
2RL§ (15), làm cho 2RL§ (4) + 2RL§ (3,4).
- Trꢓ sꢏ tꢏc ñꢈ ñꢂt ñã ñưꢗc chꢒn: Tiꢃp ñiꢄm Tð(10).
- ðꢋ tꢞ thông kích tꢞ cho ñꢈng cơ: RNT (1) dꢥn ñꢃn RNT (9).
- Các bánh răng trong hꢈp tꢏc ñꢈ ñã ăn khꢑp hoàn toàn: Các tiꢃp ñiꢄm 1KBR (21),
2KBR (21), 3KBR (21), 4KBR (21).
7.2.2.4 Khꢎi ñꢁng
Giꢌ sꢁ muꢏn ñꢈng cơ quay thuꢠn, ꢉn nút M1(5) làm cho cuꢈn dây L§ T (5), do ñó tiꢃp
ñiꢄm L§ T (10), dꢥn ñꢃn cuꢈn dây K1(10), sꢛ làm cho tiꢃp ñiꢄm K1(3) và tiꢃp ñiꢄm L§ T (3),
nên cuꢈn dây T (3), dꢥn ñꢃn tiꢃp ñiꢄm T (11), làm cho cuꢈn dây § G (11), do ñó tiꢃp ñiꢄm
§ G (12) và ñiꢜu này dꢥn ñꢃn cuꢈn dây K2 (12).
Như vꢠy, kꢃt quꢌ cꢋa viꢇc ꢉn nút M1(5) sꢛ dꢥn ñꢃn các cuꢈn dây sau ñây có ñiꢇn: K1, T ,
§ G , K2 .
Lưu ý: Cuꢈn hút LðT(5) không ñưꢗc duy trì bꢅi nút nhꢉn M1. Cuꢈn dây K1(10) ñưꢗc duy
trì bꢅi cꢂp tiꢃp ñiꢄm nꢏi tiꢃp nhau K1(10)+K2(10).
Khi ꢉn nút M1(5), trên mꢊch ñꢈng lꢎc tiꢃp ñiꢄm thưꢙng mꢅ ðG ñóng lꢊi và các tiꢃp ñiꢄm
thưꢙng kín K2 mꢅ ra, do ñó ñꢈng cơ ð ñưꢗc cꢉp ñiꢇn.
ꢍ mꢆch kích tꢎ cꢏa ñꢁng cơ lúc này ta có: Do cuꢈn dây K2 (12) nên tiꢃp ñiꢄm K2 (1) nꢏi
tꢐt loꢊi ñiꢇn trꢅ Rñ ra khꢦi mꢊch kích tꢞ ñꢈng cơ. Ngoài ra, do cuꢈn dây § G (11) nên tiꢃp ñiꢄm
§ G (1) và do cuꢈn dây K3(13) lúc này chưa ñưꢗc cꢉp ñiꢇn nên tiꢃp ñiꢄm thưꢙng kín K3(1),
làm cho ñiꢇn trꢅ ðKT cũng bꢓ nꢏi ngꢐn mꢊch. Vì vꢠy, dòng ñiꢇn ñi qua cuꢈn dây kích tꢞ cꢋa
GV: Lê Tiꢀn Dũng _ Bꢁ môn TðH _ Khoa ðiꢂn
120
ñꢈng cơ CKð lúc này sꢛ bꢡng dòng kích tꢞ ñꢓnh mꢆc (ICKð=ICKð.ñm) nên tꢞ thông kích tꢞ cho
ñꢈng cơ lúc này bꢡng giá trꢓ ñꢓnh mꢆc (φð=φðñm).
ꢍ mꢆch kích tꢎ máy phát: Do cuꢈn dây K2 (12) nên tiꢃp ñiꢄm K2 (2) và do cuꢈn dây T (3)
nên tiꢃp ñiꢄm T (2). K2 (2) và T (2) sꢛ làm cho cuꢈn áp cꢋa rơle RG có ñiꢇn: RG (2) (lúc này
RD (2) do K1), nên tiꢃp ñiꢄm RG (2) làm nꢏi tꢐt ñiꢇn trꢅ Rf. Vì vꢠy dòng ñiꢇn ñi qua cuꢈn
kích tꢞ CKF cꢋa máy phát bꢡng ñꢓnh mꢆc ( ICKF = ICKF.ñm) nên tꢞ thông kích tꢞ cho máy phát
bꢡng giá trꢓ ñꢓnh mꢆc (φF=φFñm). ðiꢇn áp máy phát nhanh chóng tiꢃn ñꢃn giá trꢓ ñꢓnh mꢆc và
ñꢈng cơ ñưꢗc khꢅi ñꢈng vꢑi giá trꢓ ñꢓnh mꢆc. Viꢇc khꢅi ñꢈng cưꢔng bꢆc này làm cho tꢏc ñꢈ
ñꢈng cơ tăng nhanh nhưng dòng ñiꢇn qua ñꢈng cơ Ið sꢛ rꢉt lꢑn, do vꢠy cꢀn phꢌi có biꢇn pháp
hꢊn chꢃ ñꢄ Ið không vưꢗt quá giá trꢓ giꢑi hꢊn cho phép Ighð
.
Nꢃu dòng Ið tăng ñꢃn giá trꢓ vưꢗt quá giꢑi hꢊn cho phép: Ið ≥ Ighð thì cuꢈn dòng cꢋa rơle
RG sꢛ sinh ra lꢎc ñꢖy ñꢋ lꢑn làm cho tiꢃp ñiꢄm RG (2), do ñó ñiꢇn trꢅ Rf ñưꢗc nꢏi tiꢃp vꢑi
cuꢈn kích tꢞ máy phát CKF làm dòng kích tꢞ ICKF giꢌm nên tꢞ thông kích tꢞ máy phát φF giꢌm
làm ñiꢇn áp máy phát giꢌm (UF = KφFωF), do ñó dòng ñiꢇn Ið giꢌm xuꢏng.
Khi dòng ñiꢇn Ið giꢌm vꢜ dưꢑi giá trꢓ giꢑi hꢊn : Ið < Ighð thì lꢎc ñꢖy do cuꢈn dòng cꢋa rơle
RG sinh ra không ñꢋ lꢑn nên tiꢃp ñiꢄm RG (2), Rf bꢓ nꢏi tꢐt làm dòng kích tꢞ máy phát ICKF lꢊi
tăng lên dꢥn ñꢃn φF tăng làm ñiꢇn áp máy phát tăng, do ñó dòng ñiꢇn qua ñꢈng cơ Ið tăng. Quá
trình ñưꢗc lꢂp lꢊi.
Viꢇc ñóng mꢅ cꢋa rơle RG ñꢄ cho dòng Ið không thꢄ vưꢗt quá giá trꢓ cho phép như trên gꢒi
là hꢊn chꢃ dòng ñiꢇn theo nguyên tꢐc rung. Mꢂc dù có sꢎ biꢃn thiên dòng ñiꢇn trong quá trình
rung nhưng tꢏc ñꢈ ñꢈng cơ vꢥn cꢆ tăng do quán tính.
Khi dòng ñiꢇn Ið ñã tiꢃn ñꢃn giá trꢓ ꢢn ñꢓnh thì chꢉm dꢆt quá trình rung, tiꢃp ñiꢄm RG (2)
và tꢏc ñꢈ ñꢈng cơ tăng ñꢃn giá trꢓ ñꢓnh mꢆc.
Khi ñiꢇn áp máy phát bꢡng giá trꢓ ñꢓnh mꢆc (UF = UFñm) thì rơle RCB trên mꢊch ñꢈng lꢎc
tác ñꢈng (Utñ.RCB = UFñm), làm tiꢃp ñiꢄm RCB (13) nên cuꢈn hút K3(13) ñưꢗc cꢉp ñiꢇn, làm
tiꢃp ñiꢄm K3(1), biꢃn trꢅ ðKT ñưꢗc nꢏi tiꢃp vꢑi cuꢈn CKð do ñó dòng kích tꢞ cꢋa ñꢈng cơ
giꢌm xuꢏng, làm φð giꢌm và tꢏc ñꢈ ñꢈng cơ tăng trên tꢏc ñꢈ cơ bꢌn (ωð>ωñm). ðꢄ ñiꢜu chꢘnh
tꢏc ñꢈ cꢋa ñꢈng cơ ta ñiꢜu chꢘnh dòng kích tꢞ cꢋa ñꢈng cơ bꢡng cách dꢓch chuyꢄn biꢃn trꢅ
ðKT.
7.2.2.5 Mꢑch thꢏ máy
Phân tích thꢏ thuꢔn: ðꢄ thꢁ máy theo chiꢜu thuꢠn ta nhꢉn nút TT giꢕa dòng 3 và 4: TT
(3,4), dꢥn ñꢃn cuꢈn dây T (3) làm ñóng tiꢃp ñiꢄm T (11), do ñó cuꢈn dây § G (11) làm ñóng
tiꢃp ñiꢄm § G (12), do ñó cuꢈn dây K2 (12).
Như vꢠy kꢃt quꢌ cꢋa viꢇc nhꢉn nút TT (3,4) sꢛ làm các cuꢈn dây sau ñây có ñiꢇn: T ,
§ G , K2.
GV: Lê Tiꢀn Dũng _ Bꢁ môn TðH _ Khoa ðiꢂn
121
Như vꢠy so vꢑi viꢇc nhꢉn nút M1(5) thì viꢇc nhꢉn nút TT (3,4) sꢛ không cꢉp ñiꢇn cho
cuꢈn dây K1 do ñó không duy trì cho K3(13). Khi thꢁ máy thì các công tꢐc tơ LðT hoꢂc LðN
không có ñiꢇn nên T hoꢂc N chꢘ có ñiꢇn khi ꢉn nút TT hoꢂc NN.
Lúc này trên mꢊch ñꢈng lꢎc tiꢃp ñiꢄm § G và tiꢃp ñiꢄm thưꢙng kín K2, ñꢈng cơ ñưꢗc
phép làm viꢇc.
Trên mꢊch kích tꢞ cꢋa ñꢈng cơ, K2(1) nên ñiꢇn trꢅ Rð bꢓ nꢏi ngꢐn mꢊch, và § G (1)
cùng vꢑi K3 (13) nên K3 (1) làm ðKT bꢓ nꢏi ngꢐn mꢊch. Kꢃt quꢌ là dòng qua cuꢈn kích tꢞ
ñꢈng cơ bꢡng ñꢓnh mꢆc, do ñó rơle dòng ñiꢇn RT(1) tác ñꢈng làm RT (13) cùng vꢑi viꢇc
K1(13) nên cuꢈn dây K3 (13). Vì K3 nên biꢃn trꢅ ðKT bꢓ nꢏi tꢐt, tꢞ thông ñꢈng cơ luôn
ñưꢗc giꢕ bꢡng ñꢓnh mꢆc trong quá trình thꢁ máy, tꢏc ñꢈ ñꢈng cơ không thꢄ vưꢗt quá giá trꢓ
ñꢓnh mꢆc.
Trong mꢊch kích tꢞ máy phát, T (2) và K2(2) nên RG2 (2), làm ñiꢇn trꢅ Rf bꢓ nꢏi tꢐt, dòng
kích tꢞ cꢋa máy phát bꢡng giá trꢓ ñꢓnh mꢆc, do ñó ñiꢇn áp máy phát UF = UFñm, ñꢈng cơ ñưꢗc
khꢅi ñꢈng cưꢔng bꢆc, do ñó khi ꢉn nút thꢁ máy sꢛ diꢧn ra quá trình hꢊn chꢃ dòng ñiꢇn theo
nguyên tꢐc rung.
Khi thꢌ nút ꢉn TT(3,4), ñꢈng cơ sꢛ thꢎc hiꢇn hãm tái sinh do sꢆc ñiꢇn ñꢈng máy phát giꢌm
dꢀn, còn tꢞ thông ñꢈng cơ ñưꢗc giꢕ ꢅ giá trꢓ ñꢓnh mꢆc. Giai ñoꢊn cuꢏi cùng là hãm ñꢈng năng,
ñưꢗc bꢐt ñꢀu khi ñiꢇn áp máy phát giꢌm ñꢃn trꢓ sꢏ nhꢌ cꢋa rơle RH. Cuꢈn dây các công tꢐc tơ
§ G (11) và K2(12), cꢐt phꢀn ꢆng ñꢈng cơ ra khꢦi máy phát và ñóng vào ñiꢇn trꢅ hãm Rh.
7.2.2.6 Chꢀ ñꢁ ñiꢋu khiꢃn tꢕc ñꢁ tꢓ xa
ðꢄ ñiꢜu khiꢄn tꢏc ñꢈ tꢞ xa, ngưꢙi ta dùng ñꢈng cơ servo ð1 và các nút ꢉn M1, M2, M3.
ðꢈng cơ ð1(20) ñưꢗc kích tꢞ nꢏi tiꢃp bꢅi cuꢈn dây CKð1, ñꢌo chiꢜu quay ñꢈng cơ ð1
bꢡng cách ñꢌo chiꢜu dòng kích tꢞ nhꢙ vào cꢀu tiꢃp ñiꢄm KN(20) + KT(20).
Khi muꢏn giꢌm tꢏc, nhꢉn nút M3(9) làm cuꢈn dây KN (9), do ñó tiꢃp ñiꢄm KN (20) làm
ñꢈng cơ ð1 quay biꢃn trꢅ ðKT vꢜ bên trái làm tăng dòng kích tꢞ ñꢈng cơ ð, do ñó tꢏc ñꢈ ñꢈng
cơ ð giꢌm xuꢏng.
Khi muꢏn tăng tꢏc, nꢃu ñꢈng cơ ñang quay thuꢠn thì ta ꢉn M1(5) còn nꢃu ñꢈng cơ ñang
quay ngưꢗc thì ta ꢉn M2(7). Giꢌ sꢁ ñꢈng cơ ñang quay thuꢠn, ta ꢉn nút M1(5) dꢥn ñꢃn cuꢈn
dây L§ T (5) do ñó tiꢃp ñiꢄm L§ T (5,6), lúc này RCB nên RCB(6) vì vꢠy 3L§T (6). Kꢃt quꢌ
là cuꢈn dây KT (8) do ñó tiꢃp ñiꢄm KT (20) làm ñꢈng cơ ð1 quay biꢃn trꢅ ðKT vꢜ bên phꢌi
làm giꢌm dòng kích tꢞ ñꢈng cơ ð, tꢏc ñꢈ ñꢈng cơ ð tăng lên.
7.2.2.7 Quá trình hãm dꢓng máy
Quá trình hãm bꢐt ñꢀu khi ꢉn nút D(9) và diꢧn ra qua 3 giai ñoꢊn:
ðꢀu tiên là giai ñoꢊn hãm tái sinh do tăng dòng kích tꢞ lên giá trꢓ ñꢓnh mꢆc. Khi ꢉn nút
D(9) sꢛ làm cho cuꢈn dây K1(10), dꢥn ñꢃn các tiꢃp ñiꢄm cꢋa nó là K1(13), K1(3) và K1(1).
Tiꢃp ñiꢄm K1(1) làm cho biꢃn trꢅ ðKT bꢓ ngꢐn mꢊch, dòng ñiꢇn qua cuꢈn kích tꢞ ñꢈng cơ sꢛ
tăng ñꢃn giá trꢓ ñꢓnh mꢆc. Lúc này sꢆc ñiꢇn ñꢈng máy phát vꢥn ñưꢗc giꢕ ñꢓnh mꢆc. Khi dòng
GV: Lê Tiꢀn Dũng _ Bꢁ môn TðH _ Khoa ðiꢂn
122
kích tꢞ ñꢈng cơ ñꢊt ñꢃn giá trꢓ ñꢓnh mꢆc thì rơle dòng ñiꢇn RT(1) tác ñꢈng, làm cho tiꢃp ñiꢄm
cꢋa nó RT (13), do ñó cuꢈn dây K3 (13). Kꢃt quꢌ là các tiꢃp ñiꢄm K1(3) và K3 (4) làm mꢉt
ñiꢇn các công tꢐc tơ N và T, do ñó cꢐt ñiꢇn cuꢈn kích tꢞ máy phát ꢅ dòng sꢏ 2.
ðꢈng cơ chuyꢄn sang quá trình hãm tái sinh thꢆ hai do sꢆc ñiꢇn ñꢈng máy phát giꢌm dꢀn,
còn tꢞ thông ñꢈng cơ ñưꢗc giꢕ ꢅ trꢓ sꢏ ñꢓnh mꢆc.
Giai ñoꢊn cuꢏi cùng là hãm ñꢈng năng, ñưꢗc bꢐt ñꢀu khi ñiꢇn áp máy phát giꢌm ñꢃn trꢓ sꢏ
nhꢌ cꢋa rơle RH (Utñ.RH = 10%UFñm) thì tiꢃp ñiꢄm cꢋa nó RH (11) và RH (12), do ñó cuꢈn dây
công tꢐc tơ § G (11), tiꢃp ñiꢄm cꢋa nó § G (12) làm công tꢐc tơ K2(12). Trên mꢊch ñꢈng lꢎc
tiꢃp ñiꢄm § G cꢐt ñꢈng cơ khꢦi nguꢟn máy phát và các tiꢃp ñiꢄm K2 ñóng ñꢈng cơ vào ñiꢇn
trꢅ hãm Rh, ñꢈng cơ thꢎc hiꢇn hãm ñꢈng năng.
Trong quá trình hãm, dòng ñiꢇn phꢀn ꢆng ñꢈng cơ ñưꢗc hꢊn chꢃ theo nguyên tꢐc rung
nhꢙ rơle hai cuꢈn dây RD. Tác ñꢈng cꢋa rơle này tương tꢎ như rơle RG.
7.2.2.8 Mꢑch tín hiꢂu
Trong sơ ñꢟ, ñèn ðH1 dùng ñꢄ báo hiꢇu trꢊng thái bình thưꢙng và ñèn BH2 báo hiꢇu vꢜ
trꢊng thái không bình thưꢙng cꢋa hꢇ thꢏng dꢀu bôi trơn. Khi máy ñang làm viꢇc mà không ñꢋ
dꢀu bôi trơn thì không nhꢕng ñèn ðH2 sáng lên mà còn có cꢌ tín hiꢇu còi.
GV: Lê Tiꢀn Dũng _ Bꢁ môn TðH _ Khoa ðiꢂn
123
K2
K2
RCB
RC
RH
ð
F
RD1
RG1
ðG
ð1
K2
-
+
ðKT
CKð
RNT RT
1
K3 K3
RD
ðG
ñ
K1
1C
T
N
T
T
N
2C
RD2
ðG
K2
RG
RF
2
RG2
CKF
N
T
K1
LðT
N
1RLð
2RLð
1RLð
2RLð
T
4
TN
LðN
K3
T
N
N
M1
LðT
5
6
LðT
3RLð
LðN
(3)
RCB
M2
(2)
LðN
3RLð
7
8
2KX
3RLð KN
KT
K1
K2
M3
D
RNT
RC
1KX
KT
K4
KN
9
LðN
LðT
Tð
4RLð
RH
10
T
K1
K2
N
ðG
RH
ðG
12
13
RT
K1
RCB
K3
CTC1
1RLð
2RLð
2RLð
14
15
16
1RLð
CTC2
DBT
K4
ðH1
K4
K4
17
ðH2
C
KT
KN
KN
ð1
CKð1
20
KT
4RLð
21
2KBR
3KBR
4KBR
1KBR
GV: Lê Tiꢀn Dũng _ Bꢁ môn TðH _ Khoa ðiꢂn
124
7-3. TRANG Bꢆ ðIꢇN-ðIꢇN Tꢈ MÁY BÀO GIƯꢖNG
7.3.1 ðꢉc ñiꢃm công nghꢂ, các yêu cꢊu ñꢕi vꢗi truyꢋn ñꢁng ñiꢂn và trang bꢌ ñiꢂn
Chu kỳ làm viꢇc gꢟm hai hành trình:
+ Hành trình thuꢠn: Cꢐt gꢒt kim loꢊi.
+ Hành trình ngưꢗc: ðưa chi tiꢃt vꢜ lꢊi vꢓ trí ban ñꢀu ñꢄ chuꢖn bꢓ cho chu kỳ kꢃ tiꢃp.
Giꢌn ñꢟ thꢙi gian hoꢊt ñꢈng cꢋa máy ñưꢗc biꢄu diꢧn như hình vꢛ.
+ 0 ÷ t1: Máy khꢅi ñꢈng không tꢌi, tꢏc ñꢈ tăng tꢞ 0÷Vo.
Vo = (5÷12)m/ph. Vꢑi tꢏc ñꢈ này cho phép dao dꢀn ñi vào chi tiꢃt.
+ t1 ÷ t2: Chꢊy vꢑi tꢏc ñꢈ Vo, dao ñã ăn vào chi tiꢃt.
+ t2 ÷ t3: Tăng tꢏc tꢞ Vo ÷ Vth. Giá trꢓ tꢏc ñꢈ Vth phꢍ thuꢈc vào kim loꢊi gia công và chi
tiꢃt.
+ t3 ÷ t4: Thꢙi gian thꢎc hiꢇn cꢐt gꢒt kim loꢊi.
+ Tꢊi t4: Dao chuꢖn bꢓ ra khꢦi chi tiꢃt, lúc này ngưꢙi ta cꢀn giꢌm tꢏc vꢜ Vo ñꢄ dao ra khꢦi
chi tiꢃt mà không làm hꢦng chi tiꢃt.
+ t4 ÷ t5: Giꢌm tꢏc ñꢈ tꢞ Vth ÷ Vo.
+ t5 ÷ t6: Chꢊy vꢑi tꢏc ñꢈ Vo ñꢄ dao ra khꢦi chi tiꢃt.
+ Tꢊi t6 : Dao ñã ra khꢦi chi tiꢃt, thꢎc hiꢇn chꢃ ñꢈ hãm dꢞng tꢞ t6 ÷ t7.
+ t6 ÷ t7: Thꢎc hiꢇn chꢃ ñꢈ hãm tꢏc ñꢈ vꢜ 0.
+ t7 ÷ t8: Thꢙi gian khꢅi ñꢈng ngưꢗc ñưa bàn vꢜ vꢓ trí ban ñꢀu vꢑi tꢏc ñꢈ Vng.
+ Tꢊi t9: Bàn ñã chuꢖn bꢓ vꢜ gꢀn ñiꢄm xuꢉt phát, cꢀn giꢌm tꢏc ñꢈ vꢜ Vo ñꢄ hãm dꢞng bàn
tꢊi ñiꢄm xuꢉt phát.
+ t9 ÷ t10: Giꢌm tꢏc ñꢈ tꢞ Vng ÷ Vo.
+ t11: Chꢊy vꢑi tꢏc ñꢈ Vo.
+ t11 ÷ t12: Giꢌm tꢏc ñꢈ tꢞ Vo ÷ 0.
Sau ñó khꢅi ñꢈng lꢊi cho chu kỳ mꢑi.
Trong mꢈt chu kỳ làm viꢇc, ñꢈng cơ thưꢙng xuyên làm viꢇc ꢅ chꢃ ñꢈ quá ñꢈ. Các chꢃ ñꢈ
hoꢊt ñꢈng cꢋa máy: Khꢅi ñꢈng, tăng tꢏc, giꢌm tꢏc, hãm máy, dꢞng, ñꢌo chiꢜu.
ðꢄ tăng năng suꢉt cꢋa máy, thưꢙng có hai giꢌi pháp:
+ Giꢌm thꢙi gian quá ñꢈ, bꢡng cách cưꢔng bꢆc quá ñꢈ -> Dòng ñiꢇn trong ñꢈng cơ rꢉt
lꢑn, do ñó cꢀn có biꢇn pháp hꢊn chꢃ dòng ñiꢇn khi nó vưꢗt quá giá trꢓ cho phép.
Vng
+ Tăng tꢏc ñꢈ Vng. Thưꢙng chꢒn:
= (2 ÷ 3)/1.
Vth
7.3.2 Sơ ñꢍ truyꢋn ñꢁng chính máy bào giưꢘng hꢂ F-ð
ðꢈng cơ ð: Quay truyꢜn ñꢈng chính, ñưꢗc cꢉp ñiꢇn tꢞ máy phát F.
CKF: Cuꢈn kích tꢞ cꢋa máy phát F, ñưꢗc cꢉp ñiꢇn bꢅi máy ñiꢇn khuꢃch ñꢊi KðM.
KðM có 4 cuꢈn kích tꢞ.
- Các cuꢈn CK1,2,3: 3 cuꢈn nꢏi tiꢃp nhau, nhꢠn tín hiꢇu chꢋ ñꢊo, tín hiꢇu phꢌn hꢟi âm
áp, phꢌn hꢟi dương dòng và phꢌn hꢟi mꢜm.
GV: Lê Tiꢀn Dũng _ Bꢁ môn TðH _ Khoa ðiꢂn
125
1) Tín hiꢂu chꢐ ñꢑo: Lꢉy trên biꢃn trꢅ BTT (tương ꢆng vꢑi chꢃ ñꢈ quay thuꢠn) hoꢂc trên
BTN (tương ꢆng vꢑi chꢃ ñꢈ quay ngưꢗc), tꢊo ra dòng trên các cuꢈn CK1,2,3 qua các phꢀn tꢁ
CFF, CFð, 5R, 1R, BTT, 8R, BTN.
2) Phꢄn hꢍi âm áp: 1R ñưꢗc nꢏi song song vꢑi uF (nꢏi song song vꢑi máy phát F) -> Khi
hꢇ thꢏng làm viꢇc, trên 1R có ñiꢇn áp ua ~ uF, ua cũng tꢊo ra dòng ñiꢇn chꢌy qua CK1,2,3, cꢎc
tính cꢋa dòng ñiꢇn này ngưꢗc vꢑi dòng ñiꢇn do uCð sinh ra => Do ñó phꢌn hꢟi này là phꢌn hꢟi
âm áp.
3) Phꢄn hꢍi dương dòng: Khi hꢇ thꢏng làm viꢇc, trên cuꢈn phꢍ cꢋa máy phát & ñꢈng cơ
là CFF & CFð sꢛ có sꢍt áp ui ~ I.(RCFF + RCFð) -> ui tꢊo ra dòng ñiꢇn chꢊy trong CK1,2,3 cùng
chiꢜu vꢑi dòng do uCð tꢊo ra => Phꢌn hꢟi dương dòng.
4) Phꢄn hꢍi mꢋm: Lꢉy trên cꢀu cân bꢡng gꢟm có: 2 phꢀn cꢋa ñiꢇn trꢅ 2R, ñiꢇn trꢅ 4R, và
cuꢈn CKF (hình vꢛ). Mꢈt ñưꢙng chéo cꢋa mꢊch cꢀu nꢏi vꢑi máy ñiꢇn khuꢃch ñꢊi KðM.
ðưꢙng chéo còn lꢊi nꢏi vꢑi ñiꢇn trꢅ 5R.
Ta dꢓch chuyꢄn biꢃn trꢅ 2R ñꢄ khi ñꢈng cơ làm viꢇc ꢅ chꢃ ñꢈ tĩnh thì cꢀu cân bꢡng, khi
ñó u5R = 0. Còn khi ñꢈng cơ làm viꢇc ꢅ chꢃ ñꢈ ñꢈng, cꢀu mꢉt cân bꢡng -> u5R ≠ 0, do ñó sꢛ có
dòng ñiꢇn chꢊy qua các cuꢈn dây CK1,2,3 có chiꢜu chꢏng lꢊi sꢎ thay ñꢢi ñó làm cho hꢇ nhanh
chóng ꢢn ñꢓnh.
CKF
4R
5R
2R
K§M
ðiꢅn áp ñꢐt vào các cuꢁn CK1,2,3
ꢣ chꢃ ñꢈ tĩnh: u5R = 0.
:
uñk = uCð - ua u5R + ui
=> uñk = uCð - ua + ui = uCð - (ui - ua) = uCð - C.ω
Khi khꢅi ñꢈng: ω = 0 -> uñk = uCð -> ðiꢇn áp ñꢂt vào các cuꢈn CK1,2,3 rꢉt lꢑn -> dòng
lꢑn, gây nguy hiꢄm cho các cuꢈn này (do máy thưꢙng xuyên khꢅi ñꢈng). ðꢄ bꢌo vꢇ các cuꢈn
dây CK1,2,3, ngưꢙi ta tꢊo cho nó mꢈt khâu phân mꢊch, khâu này gꢟm có: 2 bóng ñèn Bð có
ñiꢇn trꢅ phi tuyꢃn, ñiꢇn trꢅ 6R, các cꢂp van 1V-3V,2V-4V, ñiꢇn trꢅ 3R, trên 3R ñꢂt ñiꢇn áp
USS.
Khi ñiꢇn áp trong các cuꢈn CK1,2,3 vưꢗt quá giá trꢓ cho phép (USS), thì các bóng ñèn Bð
tăng ñiꢇn trꢅ -> làm cho dòng iñk chꢌy vào các cuꢈn CK1,2,3 không tăng. ðꢟng thꢙi các cꢂp van
1V-3V hoꢂc 2V-4V mꢅ tꢊo ñưꢙng cho dòng phân mꢊch chꢌy không qua CK1,2,3
.
5) Cuꢁn CK4: Là cuꢈn phꢌn hꢟi âm dòng có ngꢐt. ðꢏi vꢑi nhꢕng máy thưꢙng xuyên làm
viꢇc quá tꢌi như máy xúc, máy cán. Khi quá tꢌi hoꢂc ngꢐn mꢊch, ngưꢙi ta không sꢁ dꢍng bꢌo
vꢇ quá tꢌi ñꢄ cꢐt nó ra khꢦi lưꢑi ñiꢇn vì làm thꢃ thì năng suꢉt máy thꢉp.
GV: Lê Tiꢀn Dũng _ Bꢁ môn TðH _ Khoa ðiꢂn
126
ðꢄ ñꢌm bꢌo năng suꢉt cꢋa máy, ngưꢙi ta tꢊo cho hꢇ thꢏng mꢈt ñưꢙng ñꢂc tính cơ dꢊng
máy xúc.
A
ωo
B
M(I)
C
0
Ing
Inm
+ Khi I < Ing -> ðꢈng cơ làm viꢇc trên ñꢂc tính cơ tꢎ nhiên.
+ Khi I > Ing -> ðꢈng cơ chuyꢄn sang làm viꢇc trên ñoꢊn BC.
Mꢍc ñích cꢋa ñoꢊn BC: tꢊo ra dòng Inm bé.
Khâu tꢊo ra ñꢂc tính cơ BC là khâu phꢌn hꢟi âm dòng có ngꢐt.
USS
+ Khi dòng ñiꢇn cꢋa ñꢈng cơ Ið < Ing thì ui <
CK4 không có tín hiꢇu.
: Các van 1V và 2V bꢓ khóa -> Cuꢈn
2
USS
+ Khi dòng ñiꢇn cꢋa ñꢈng cơ Ið > Ing thì ui >
: Tuỳ theo cꢎc tính làm cho van 1V
2
hoꢂc 2V thông -> trên cuꢈn CK4 có dòng ñiꢇn -> Sꢆc tꢞ ñꢈngtꢢng cꢋa hꢇ thꢏng giꢌm nhꢦ, kꢃt
quꢌ là giꢌm ñiꢇn áp ra ñꢄ giꢌm Inm.
* Mꢑch ñiꢋu khiꢃn:
- Công tꢐc 1KC và 2KC: ðꢓnh hành trình thꢎc tùy theo chiꢜu dài chi tiꢃt.
KC: Giꢑi hꢊn hành trình dài nhꢉt khi chꢃ tꢊo.
Khi bào ꢅ ñꢀu hành trình thuꢠn, nó ꢉn vào công tꢐc 2KC, khi bào chꢊy vꢜ cuꢏi hành trình
thuꢠn, nó ꢉn vào công tꢐc 1KC.
Giꢌ sꢁ bàn ꢅ dꢀu hành trình thuꢠn, bàn ꢉn vào công tꢐc 2KC -> tiꢃp ñiꢄm 2KC −1(10),
2KC − 2(14).
Khi khꢅi ñꢈng ta ꢉn vào nút nhꢉn MT(7) (lúc này giꢌ sꢁ ñã ñꢋ dꢀu áp lꢎc ñꢄ RAL (6)) -
> cuꢈn dây KL (6) -> các tiꢃp ñiꢄm KL (9) + KL (10) + KL (14) -> cuꢈn dây T (9) -> tiꢃp
ñiꢄm T (13) + T (5) + T (10) -> cuꢈn dây R (13) -> tiꢃp ñiꢄm R (5-6). Và lúc này cuꢈn dây
RC (14) do KL (14) + 2KC − 2(14), dꢥn ñꢃn tiꢃp ñiꢄm RC (2-3).
Như vꢠy kꢃt quꢌ quan trꢒng cꢋa viꢇc nhꢉn nút MT(7) sꢛ làm các tiꢃp ñiꢄm sau dây ñóng
lꢊi: R (5-6) + T (5) + RC (2-3).
ðiꢇn áp uCð ñꢂt trên biꢃn trꢅ BTT nhưng do tiꢃp ñiꢄm RC (2-3) ngꢐn mꢊch mꢈt phꢀn
BTT nên uCð giꢌm nhꢦ nên ñꢈng cơ chꢘ khꢅi ñꢈng không tꢌi và làm cho tꢏc ñꢈ tăng tꢞ 0÷Vo ñꢄ
cho dao ñi vào chi tiꢃt (bàn chꢊy thuꢠn).
GV: Lê Tiꢀn Dũng _ Bꢁ môn TðH _ Khoa ðiꢂn
127
Vꢑi tꢏc ñꢈ Vo dao ñi vào chi tiꢃt. Tꢆi thꢑi ñiꢀm t2, bàn thôi ꢉn vào 2KC -> tiꢃp ñiꢄm
2KC − 2(14) -> cuꢈn dây RC (14) -> tiꢃp ñiꢄm RC (2-3), uCð phꢍ thuꢈc vào vꢓ trí cꢋa biꢃn trꢅ
BTT, do ñó uCð tăng lên tương ꢆng vꢑi chꢃ ñꢈ tăng tꢏc tꢞ Vo÷Vth. Và khi dao ñã cꢐt vào chi
tiꢃt, công tꢐc hành trình 2KC không bꢓ ꢉn nꢕa, các tiꢃp ñiꢄm cꢋa nó ñưꢗc phꢍc hꢟi, do ñó tiꢃp
ñiꢄm 2KC −1(10) chuꢖn bꢓ cho hành trình ngưꢗc.
Tꢆi thꢑi ñiꢀm t4: Dao chuꢖn bꢓ ra khꢦi chi tiꢃt. Bàn sꢛ ꢉn vào chꢢi than 1KH -> làm ngꢐn
mꢊch mꢈt phꢀn biꢃn trꢅ BTT(3) -> làm giꢌm ñiꢇn áp uCð, ñꢈng cơ thꢎc hiꢇn chꢃ ñꢈ hãm tꢞ Vth
vꢜ Vo.
Tꢆi thꢑi ñiꢀm t6: Dao ñã ra khꢦi chi tiꢃt, lúc này bàn ꢉn vào 1KC -> tiꢃp ñiꢄm 1KC −1(9)
-> cuꢈn dây T (9) -> tiꢃp ñiꢄm T (10) -> cuꢈn dây N (10) -> tiꢃp ñiꢄm N (5)+T (5), ñiꢇn áp
uCð chuyꢄn sang ñꢂt trên BTN -> ñꢈng cơ thꢎc hiꢇn chꢃ ñꢈ hãm tái sinh. Sau ñó ñꢈng cơ khꢅi
ñꢈng ngưꢗc ñưa bàn trꢅ vꢜ vꢓ trí ban ñꢀu tương ꢆng vꢑi tꢏc ñꢈ Vng.
Khi bàn máy thꢎc hiꢇn hành trình ngưꢗc, công tꢐc hành trình thôi bꢓ ꢉn, do ñó tiꢃp ñiꢄm
1KC −1(9) ñꢄ chuꢖn bꢓ cho hành trình kꢃ tiꢃp.
Tꢆi thꢑi ñiꢀm t9: Bàn ñã chꢊy vꢜ gꢀn ñiꢄm xuꢉt phát, bàn sꢛ ꢉn vào chꢢi than 2KH(4) ->
ngꢐn mꢊch mꢈt phꢀn biꢃn trꢅ BTN làm giꢌm giá trꢓ uCð, ñꢈng cơ thꢎc hiꢇn chꢃ ñꢈ hãm tái sinh
vꢜ Vo.
Tꢆi thꢑi ñiꢀm t11: Bàn ꢉn vào công tꢐc hành trình 2KC -> tiꢃp ñiꢄm 2KC −1(10) +
2KC − 2(14), kꢃt quꢌ là cuꢈn dây N (10) -> tiꢃp ñiꢄm N (9) -> cuꢈn dây T (9) -> tiꢃp ñiꢄm
T (5) + N (5). ðiꢇn áp uCð chuyꢄn tꢞ BTN sang BTT, ñꢈng cơ thꢎc hiꢇn chꢃ ñꢈ hãm tái sinh
tꢞ Vo÷0 sau ñó khꢅi ñꢈng ngưꢗc cho chu trình kꢃ tiꢃp.
* Chꢀ ñꢁ hãm máy: (dꢞng hꢝn hoꢂc dꢞng sꢎ cꢏ)
Khi dꢞng máy, ꢉn nút dꢞng D, lúc này các cuꢈn dây KL, N, T ñꢜu mꢉt ñiꢇn, lúc này uCð
= 0, do ñó Uñk = - C.ω, ñiꢜu này sꢛ gây ra ñꢈt biꢃn vꢜ trꢓ sꢏ và chiꢜu trong cuꢈn dây CK1,2,3. ðꢄ
tránh ñꢈt biꢃn này, ngưꢙi ta duy trì mꢈt lưꢗng ñiꢇn áp nhꢦ ñꢂt trên biꢃn trꢅ 8R(3) nhꢙ vào viꢇc
mꢅ chꢠm tiꢃp ñiꢄm thưꢙng mꢅ mꢅ chꢠm R(5-6). Khi tiꢃp ñiꢄm R (5-6) ñã mꢅ ra, U8R = 0, lúc
này ñiꢇn áp Ua lꢉy trên biꢃn trꢅ 1R (mꢐc song song vꢑi máy phát F) ñưꢗc chuyꢄn thành giá trꢓ
U'a nhꢙ tiꢃp ñiꢄm thưꢙng kín ñóng chꢠm R (trên mꢊch lꢎc) mꢍc ñích là ñꢄ hoàn thiꢇn nhanh
quá trình hãm.
Chꢀ ñꢁ thꢏ máy: ñưꢗc thꢎc hiꢇn bꢡng các nút ꢉn TT hoꢂc TN, công tꢐc tơ KL không
làm viꢇc nên hꢇ thꢏng chꢘ làm viꢇc khi còn ꢉn nút.
ðiꢋu kiꢂn làm viꢂc: Sơ ñꢟ không cho phép ñꢈng cơ làm viꢇc trong các trưꢙng hꢗp sau
ñây:
- Không ñꢋ áp lꢎc dꢀu trong hꢇ thꢏng bôi trơn (tiꢃp ñiꢄm RAL mꢅ).
- Bàn máy di chuyꢄn ra ngoài phꢊm vi cho phép (tiꢃp ñiꢄm KC mꢅ).
GV: Lê Tiꢀn Dũng _ Bꢁ môn TðH _ Khoa ðiꢂn
128
7-4. TRANG Bꢆ ðIꢇN-ðIꢇN Tꢈ MÁY MÀI
7.4.1 ðꢉc ñiꢃm công nghꢂ
Máy mài có 2 loꢊi chính: Máy mài tròn và máy mài phꢒng. Ngoài ra còn có các máy khác
nhau: máy mài vô tâm, máy mài rãnh, máy mài cꢐt, máy mài răng .v.v..
Thưꢙng trên máy mài có ꢍ chi tiꢃt hoꢂc bàn, trên ñó kꢨp chi tiꢃt và ꢍ ñá mài, trên ñó có
trꢍc chính vꢑi ñá mài. Cꢌ 2 ꢍ ñꢜu ñꢂt trên bꢇ máy.
Máy mài tròn có 2 loꢊi: Máy mài tròn ngoài và máy mài tròn trong. Trên máy mài tròn
chuyꢄn ñꢈng chính là chuyꢄn ñꢈng quay cꢋa ñá mài, chuyꢄn ñꢈng ăn dao là di chuyꢄn tꢓnh tiꢃn
cꢋa ꢍ ñá dꢒc trꢍc (ăn dao dꢒc trꢍc) hoꢂc chuyꢄn ñꢈng quay cꢋa chi tiꢃt (ăn dao vòng). Chuyꢄn
ñꢈng phꢍ là chuyꢄn ñꢈng nhanh cꢋa ꢍ ñá hoꢂc chi tiꢃt...
Máy mài phꢝng có 2 loꢊi: Mài bꢡng biên ñá và mài bꢡng mꢂt ñꢀu. Chi tiꢃt ñưꢗc kꢨp chꢂt
bàn máy tròn hoꢂc chꢕ nhꢠt. ꢣ máy mài bꢡng biên ñá, ñá mài quay tròn và chuyꢄn ñꢈng tꢓnh
tiꢃn ngang so vꢑi chi tiꢃt, bàn máy mang chi tiꢃt chuyꢄn ñꢈng tꢓnh tiꢃn qua lꢊi. Chuyꢄn ñꢈng
quay cꢋa ñá mài là chuyꢄn ñꢈng chính, chuyꢄn ñꢈng ăn dao là di chuyꢄn cꢋa ñá (ăn dao ngang)
hoꢂc chuyꢄn ñꢈng cꢋa chi tiꢃt (ăn dao dꢒc).
ꢣ máy mài bꢡng mꢂt ñꢀu ñá, bàn có thꢄ là tròn hoꢂc chꢕ nhꢠt, chuyꢄn ñꢈng quay cꢋa ñá
là chuyꢄn ñꢈng chính, chuyꢄn ñꢈng ăn dao là di chuyꢄn ngang cꢋa ñá (ăn dao ngang) hoꢂc
chuyꢄn ñꢈng qua lꢊi cꢋa bàn mang chi tiꢃt (ăn dao dꢒc).
7.4.2 ðꢉc ñiꢃm vꢋ truyꢋn ñꢁng ñiꢂn và trang bꢌ ñiꢂn
ðꢏi vꢑi truyꢜn ñꢈng chính, thông thưꢙng máy không yêu cꢀu ñiꢜu chꢘnh tꢏc ñꢈ, nên sꢁ
dꢍng ñꢈng cơ không ñꢟng bꢈ rôto lꢟng sóc.
Truyꢜn ñꢈng ăn dao thưꢙng sꢁ dꢍng thꢋy lꢎc ñꢏi vꢑi truyꢜn ñꢈng ăn dao ngang (máy mài
tròn và máy mài phꢝng) hoꢂc thꢎc hiꢇn theo hꢇ BBð-ðM ñꢏi vꢑi máy mài tròn cꢔ lꢑn.
7.4.3 Sơ ñꢍ truyꢋn ñꢁng chính máy mài 3A161
Trong sơ ñꢟ, sꢁ dꢍng 3 ñꢈng cơ xoay chiꢜu:
+ ðꢈng cơ ðM (7kW, 930 vg/ph) là ñꢈng cơ quay viên ñá mài.
+ ðꢈng cơ ðT (1,7 kW, 930 vg/ph) là ñꢈng cơ bơm dꢀu cho hꢇ thꢏng thuꢩ lꢎc ñꢄ thꢎc
hiꢇn ăn dao ngang cꢋa ꢍ ñá, ăn dao dꢒc cꢋa bàn máy và di chuyꢄn nhanh ꢍ ñá ăn vào chi tiꢃt
hoꢂc ra khꢦi chi tiꢃt.
ðiꢜu chꢘnh các van thꢋy lꢎc bꢡng các cuꢈn dây: 1NC và 2NC (trên mꢊch ñꢈng lꢎc), ñưꢗc
ñóng mꢅ bꢡng các tiꢃp ñiꢄm 1RTr và 2RTr.
+ ðꢈng cơ ðB (0,125 kW, 2800 vg/ph) bơm nưꢑc là mát.
ðꢈng cơ truyꢜn ñꢈng chính cꢋa sơ ñꢟ là ñꢈng cơ mꢈt chiꢜu ðC (0,76 kW, 250÷2500
vg/ph) quay chi tiꢃt mài. ðꢈng cơ ðC ñưꢗc cꢉp ñiꢇn tꢞ mꢈt khuꢃch ñꢊi tꢞ nꢏi theo sơ ñꢟ cꢀu 3
pha. 6 cuꢈn dây làm viꢇc cùng vꢑi 6 ñiôt nꢏi thành cꢀu 3 pha: thay ñꢢi ñưꢗc ñiꢇn áp mꢈt chiꢜu
(cuꢈn dây làm nhiꢇm vꢍ thay ñꢢi ñiꢇn áp, còn ñiôt biꢃn dòng ñiꢇn xoay chiꢜu thành mꢈt chiꢜu -
> tương ñương vꢑi Thyristor.
Có 3 cuꢈn dây ñiꢜu khiꢄn:
GV: Lê Tiꢀn Dũng _ Bꢁ môn TðH _ Khoa ðiꢂn
130
+ CK1: Là cuꢈn chꢋ ñꢊo, nhꢠn tín hiꢇu chꢋ ñꢊo và phꢌn hꢟi âm áp.
Tín hiꢇu chꢋ ñꢊo lꢉy tꢞ nguꢟn ngoài qua chꢘnh lưu 3CL: 3CL cꢉp nguꢟn , cho dòng ñiꢇn
ñi theo ñưꢙng 3CL-r-1BT-CK1-ðC-KC-3CL.
Tín hiꢇu phꢌn hꢟi âm áp: Cuꢈn CK1 + mꢈt phꢀn cꢋa biꢃn trꢅ 1BT, nꢏi song song vꢑi
ñꢈng cơ ðC. Khi làm viꢇc, trên cuꢈn CK1 sꢛ có dòng chꢊy ngưꢗc vꢑi dòng do tín hiꢇu chꢋ ñꢊo
và tꢘ lꢇ vꢑi ñiꢇn áp.
+ CK2: Là cuꢈn phꢌn hꢟi dương dòng, lꢉy ñiꢇn áp tꢞ thꢆ cꢉp máy biꢃn dòng BD, qua
chꢘnh lưu 2CL ñꢂt lên biꢃn trꢅ 2BT và cuꢈn CK2. Vì dòng ñiꢇn sơ cꢉp cꢋa máy biꢃn dòng tꢘ lꢇ
vꢑi dòng ñiꢇn phꢀn ꢆng ñꢈng cơ (I1 = 0,815Iư) nên dòng ñiꢇn trong cuꢈn CK2 cũng tꢘ lꢇ vꢑi
dòng ñiꢇn phꢀn ꢆng. Chiꢜu cꢋa dòng qua CK2 chꢒn cùng chiꢜu (cùng chiꢜu sꢆc tꢞ ñꢈng) vꢑi
ñiꢇn áp UCð.
+ CK3: Là cuꢈn chuyꢄn dꢓch, ñꢄ chꢒn ñưꢗc ñiꢄm làm viꢇc ban ñꢀu.
Tꢏc ñꢈ ñꢈng cơ ñưꢗc ñiꢜu chꢘnh bꢡng cách thay ñꢢi ñiꢇn áp chꢋ ñꢊo UCð (nhꢙ biꢃn trꢅ
1BT). ðꢄ làm cꢆng ñꢂc tính cơ khi ñiꢜu chꢘnh ꢅ vùng tꢏc ñꢈ thꢉp (nâng cao tín ꢢn ñꢓnh tꢏc ñꢈ),
khi giꢌm ñiꢇn áp UCð cꢀn phꢌi tăng hꢇ sꢏ phꢌn hꢟi dương dòng ñiꢇn (?). Vì vꢠy, ngưꢙi ta ñꢂt
sꢪn khâu liên hꢇ cơ khí giꢕa các con trưꢗt cꢋa 2BT và 1BT.
Các phꢀn tꢁ khác:
+ Cuꢈn CKð: Cuꢈn kích tꢞ ñꢈng cơ.
+ RKK: Rơle bꢌo vꢇ thiꢃu tꢞ thông.
+ ðiꢇn trꢅ rh + tiꢃp ñiꢄm H (mꢐc song song vꢑi ñꢈng cơ ðC): Mꢊch hãm ñꢈng năng kích
tꢞ ñꢈc lꢠp.
* Nguyên lý làm viꢂc cꢐa sơ ñꢍ mꢑch khꢕng chꢀ:
Sơ ñꢟ cho phép ñiꢜu khiꢄn máy làm viꢇc ꢅ chꢃ ñꢈ thꢁ máy và chꢃ ñꢈ thꢁ máy và chꢃ ñꢈ
làm viꢇc tꢎ ñꢈng. ꢣ chꢃ ñꢈ thꢁ máy các công tꢐc 1CT, 2CT, 3CT ñưꢗc ñóng sang vꢓ trí 1. Mꢅ
máy ñꢈng cơ ðT (bơm dꢀu thꢋy lꢎc) nhꢙ ꢉn nút MT(2), sau ñó có thꢄ khꢅi ñꢈng ñꢟng thꢙi ðM
và ðB bꢡng nút ꢉn MN. ðꢈng cơ ðC ñưꢗc khꢅi ñꢈng bꢡng nút ꢉn MC.
ꢣ chꢃ ñꢈ tꢎ ñꢈng, quá trình hoꢊt ñꢈng cꢋa máy gꢟm 3 giai ñoꢊn theo thꢆ tꢎ như sau:
1) ðưa nhanh ꢍ ñá vào chi tiꢃt gia công nhꢙ truyꢜn ñꢈng thuꢩ lꢎc, ñóng các ñꢈng cơ ðC
và ðB.
2) Mài thô, rꢟi tꢎ ñꢈng chuyꢄn sang chꢃ ñꢈ mài tinh nhꢙ tác ñꢈng cꢋa công tꢐc tơ.
3) Tꢎ ñꢈng ñưa nhanh ꢍ ñá ra khꢦi chi tiꢃt và cꢐt ñiꢇn các ñꢈng cơ ðC, ðB.
Trưꢑc hꢃt, ñóng các công tꢐc 1CT, 2CT, 3CT sang vꢓ trí 2. Kéo tay gꢊt ñiꢜu khiꢄn (ñưꢗc
bꢏ trí trên máy) vꢜ vꢓ trí di chuyꢄn nhanh ꢍ ñá vào chi tiꢃt (nhꢙ hꢇ thꢏng thꢋy lꢎc). Khi ꢍ ñá ñi
ñꢃn vꢓ trí cꢀn thiꢃt, công tꢐc hành trình 1KT tác ñꢈng, ñóng mꢊch cho cuꢈn dây công tăc tơ KC
và KB, các ñꢈng cơ ðC và ðB ñưꢗc khꢅi ñꢈng. ðꢟng thꢙi truyꢜn ñꢈng thꢋy lꢎc cꢋa máy ñưꢗc
khꢅi ñꢈng. Quá trình gia công bꢐt ñꢀu. Khi kꢃt thúc giai ñoꢊn mài thô, công tꢐc hành trình 2KT
tác ñꢈng, ñóng mꢊch cuꢈn dây rơle 1RTr. Tiꢃp ñiꢄm cꢋa nó ñóng ñiꢇn cho cuꢈn dây nam châm
1NC, ñꢄ chuyꢄn ñꢢi van thꢋy lꢎc, làm giꢌm tꢏc ñꢈ ăn dao cꢋa ꢍ ñá. Như vꢠy giai ñoꢊn mài tinh
GV: Lê Tiꢀn Dũng _ Bꢁ môn TðH _ Khoa ðiꢂn
131
bꢐt ñꢀu. Khi kích thưꢑc chi tiꢃt ñꢊt yêu cꢀu, công tꢐc hành trình 3KT tác ñꢈng, ñóng mꢊch
cuꢈn dây rơle 2RTr. Tiꢃp ñiꢄm rơle này ñóng ñiꢇn cho cuꢈn dây nam châm 2NC ñꢄ chuyꢄn ñꢢi
van thꢋy lꢎc, ñưa nhanh ꢍ ñá vꢜ vꢓ trí ban ñꢀu. Sau ñó, công tꢐc cơ khí 1KT phꢍc hꢟi cꢐt ñiꢇn
công tꢐc tơ KC và KB; ñꢈng cơ ðC ñưꢗc cꢐt ñiꢇn (do tiꢃp ñiꢄm KC mꢅ ra) và ñưꢗc hãm ñꢈng
năng nhꢙ rơle H. RKT là rơle kiꢄm tra tꢏc ñꢈ ñưꢗc nꢏi trꢍc ñꢈng cơ ðC, khi tꢏc ñꢈ ñꢈng cơ
ðC còn ñꢋ lꢑn thì tiꢃp ñiꢄm RKT (13), làm cuꢈn dây H (13), ñꢈng cơ ñưꢗc hãm ñꢈng năng.
Khi tꢏc ñꢈ cꢋa ñꢈng cơ ðC ñꢋ thꢉp, tiꢃp ñiꢄm tꢏc ñꢈ RKT (13), cꢐt ñiꢇn cuꢈn dây công tăc tơ
H. Tiꢃp ñiꢄm cꢋa H cꢐt ñiꢇn trꢅ hãm ra khꢦi phꢀn ꢆng ñꢈng cơ.
GV: Lê Tiꢀn Dũng _ Bꢁ môn TðH _ Khoa ðiꢂn
132
Tải về để xem bản đầy đủ
30 trang
25880
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Giáo trình Hệ thống truyền động điện - Chương 7: Các sơ đồ hệ thống điều khiển truyền động điện điển hình", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- giao_trinh_he_thong_truyen_dong_dien_chuong_7_cac_so_do_he_t.pdf
