Đề cương Truyền động thủy khí - Huỳnh Văn Hoàng
Træång Âai Hoc Bach khoa Âa Nàng
TRUYÃN ÂÄNG THUY KHÊ
Âã cæång : Truyãn âäng thuy Khê
cho sinh viãn nganh âäng læc
(Thåi gian 30 tiãt)
------------------------------
- Män hoc cå så phuc vu cho cac nganh co hã thäng truãn âäng thuy læc va khê nen.
- Yãu cáu : Nàm âæåc cáu tao chæc nàng va nguyãn ly lam viãc cac phán tæ thuy læc
va så âä æng dung.
- Thi hãt män
- Näi dung :
1.Khai niãm cå ban (2 tiãt)
1.1.Truyãn âäng thuy læc la gç, phán loai, æu nhæåc âiãm cua truyãn âäng thuy læc
1.2.Chát long lam viãc
2. Truyãn âäng thuy læc thã têch (12 tiãt)
2.1.Så âä nguyãn ly truyãn âäng thuy ténh
2.1.1 Chuyãn âäng tënh tiãn
2.1.2 Chuyãn âäng quay vong
2.2.Så âä hã thäng truyãn âäng thuy ténh
2.2.1 Så âä hå
2.2.2.Så âä kên
2.2.3.Så âä vi sai
2.3.Båm va âäng cå thuy læc thã têch (nhàc lai - xem giao trçnh may thuy khê )
2.3.1 Båm va âäng cå pêttäng
2.3.2.Båm va âäng cå räto
2.3.3.Båm va âäng cå pêttäng-räto
2.4.Cac phán tæ thuy læc
2.4.1 Cå cáu phán phäi
2.4.2 van mät chiãu
2.4.3 Van an toan
2.4.4. Van giam ap
2.4.5. Cå cáu tiãt læu
2.4.6. Bä tàng ap
2.4.7.Bä än âënh ván täc
2.5.Âiãu chènh ván täc cå cáu cháp hanh
2.5.1. Phæång phap thã têch
2.5.2. Phæång phap tiãt læu
1
Truyãn âäng thuy khê
Huynh Vàn Hoang
Træång Âai Hoc Bach khoa Âa Nàng
tiãt læu màc tai cæa vao
tiãt læu màc tai cæa ra
tiãt læu màc song song
2.6.Än âënh ván täc chuyãn âäng cå cáu cháp hanh
bä âiãu täc màc tai cæa vao
bä âiãu täc màc tai cæa ra
bä âiãu täc màc song song
2.7.Truyãn âäng thuy læc tuy âäng
2.8. Mät sä så âä æng dung
3.Truyãn âäng thuy âäng (8 tiãt)
3.1. Så âä nguyãn ly, phán loai, may canh dán
3.2. Cac phæång trçnh cå ban
3.3. Cac thäng sä cå ban
3.4. Khåp näi thuy læc
3.4.1. Cáu tao nguyãn ly la viãc
3.4.2. Cac thäng sä
3.4.3. Âæång âàc tênh
3.4.4. Cac loai khåp näi thuy læc
3.5. Biãn täc thuy læc
3.4.1. Cáu tao nguyãn ly la viãc
3.4.2. Cac thäng sä
3.4.3. Âæång âàc tênh
3.4.4. Cac loai biãn täc thuy læc, må räng pham vi sæ dung biãn täc thuy læc
3.6. Mät sä æng dung
4. Bai táp (8 tiãt)
Tai liãu tham khao :
1, Âinh Ngoc Ai Thuy læc va may thuy læc ,nxb giao duc 1998
2. Ngä Vi Cháu Bai táp thuy læc va may thuy læc, nxb ÂH va THCN, 1976
3.Nguyãn Ngoc Phæång Hã thäng âiãu khiãn bàng khê nen, nxb giao duc, 1998
4.M.Guillon : Nghiãn cæu va tênh toan hã thäng thuy læc (ban dëch tiãng Nga tæ tiãng
Phap), nxb cå khê , Mac tæ khoa 1964
5. Abramäp,... Cac phán tæ truyãn âäng thuy læc, nxb ky thuát , Kiep 1977 (tiãng Nga)
2
Truyãn âäng thuy khê
Huynh Vàn Hoang
Træång Âai Hoc Bach khoa Âa Nàng
I. Nhæng khai niãm cå ban:
1. Muän truyãn cå nàng tæ bä phán dán âäng âãn bä phán lam viãc cua cac may cua cac
thiãt bë, ngoai dán âäng bàng cå khê, âiãn: trong nhæng nàm gán âáy ngæåi ta con dung khê
nen hoàc chát long.
2. Truyãn âäng thuy læc la tä håp cac cå cáu thuy læc va may thuy læc, dung mäi træång
chát long lam khäng gian âã truyãn cå nàng tæ bä phán dán âäng âãn bä phán cäng tac,
trong âo co thã biãn âäi ván täc, læc, mämen, va biãn âäi dang theo quy luát cua chuyãn
âäng. Truyãn âäng thuy læc phu håp våi viãc truyãn cäng suát lån, âàc âiãm ãm dëu än
âënh va dã tæ âäng hoa ma cac truyãn âäng khac khäng co.
3. Theo nguyãn ly truyãn âäng thuy læc chia ra 2 loai:
- Truyãn âäng thuy ténh (Truyãn âäng thuy læc thã têch).
- Truyãn âäng thuy âäng.
+ Hã truyãn âäng thuy ténh âæåc truyãn nàng læång giæa cac bä phán , âæåc thæc hiãn
bàng ap nàng cua dong chát long, thæång dung cac may thã têch nãn goi la truyãn âäng
thuy læc thã têch. Truyãn âäng thã têch âæåc æng dung nhiãu trong cac nganh ky thuát
(Truyãn âäng thuy læc dung may càt kim loai; trong hã thäng náng, ha thuy læc; hã thäng
phanh thuy læc; hã thäng trå læc tay lai; hã thäng trong may tuäc bin... ).
+ Truyãn âäng thuy âäng: truyãn cå nàng giæa cac bä phán may âæåc thæc hiãn bàng
âäng nàng cua dong chát long.
Âàc âiãm: Co 2 loai: khåp näi thuy læc va biãn täc thuy læc, âæåc dung nhiãu trong cå
khê âäng læc.
4. Æu âiãm chu yãu cua truyãn âäng thuy læc: (8 æu âiãm)
- Dã thæc hiãn viãc âiãu chènh vä cáp va tæ âäng âiãu chènh ván täc chuyãn âäng bä
phán lam viãc, thæc hiãn ngay khi may âang lam viãc.
- Truyãn âäng cäng suát lam viãc lån.
- Cho phep âao chiãu chuyãn âäng bä phán, lam viãc dã dang.
- Âam bao cho may lam viãc än âënh, khäng phu thuäc vao sæ thay âäi cua tai trong
ngoai.
- Kãt cáu gon nhe, co quan tênh nho, âæåc dung nhiãu trong hã thäng tæ âäng.
- Do chát long lam viãc trong truyãn âäng thuy læc chu yãu la dáu nãn co âiãu kiãn bäi
trån rát tät cac chi tiãt.
- Truyãn âäng ãm háu nhæ khäng än.
- Co thã phong sæ cä khi may qua tai.
5. Nhæåc âiãm han chã pham vi sæ dung: (3 nhæåc âiãm)
- Ván täc chuyãn âäng bë han chã vç phai âã phong sæ va âáp thuy læc, tän thát cät ap,
tän thát cäng suát va xám thæc.
- Kho khàn lam kên cac bä phán lam viãc, chát long dã bë ro rè, hay bë khäng khê bãn
ngoai lot vao lam giam hiãu suát va tênh chát än âënh cua truyãn âäng.
- Yãu cáu chát long lam viãc rát phæc tap.
3
Truyãn âäng thuy khê
Huynh Vàn Hoang
Træång Âai Hoc Bach khoa Âa Nàng
6. Chát long lam viãc:
Nguyãn ly: Ta dung tát ca cac loai chát long ( næåc, dáu täng håp, dáu hoa, hän håp
cän, glyxãrin va cac chát khac). Vç tát ca cac chát nay âãu co kha nàng truyãn nàng læång
trong pham vi ap suát lån. Chát long lam viãc trong HTTÂTL phai hoan thanh cac chæc
nàng cå ban, la mäi træång trung gian cua truyãn âäng, âäng thåi cung la chát bäi trån cac
bä phán lam viãc. Vç váy viãc chon chát long lam viãc trong HTTÂTL âoi hoi phai giai
quyãt cac yãu cáu máu thuán, âã giam båt ro rè cán chon chát long co âä nhåt lån, nhæng
âã giam båt ma sat cua dong chát long va tän thát nàng læång lai cán chát long co âä nhåt
be. Chát long co thã dung trong hã thäng truyãn âäng thuy læc la cac loai dáu khoang, cho
thãm (0,5 ÷ 1)% axêt beo va este. Loai nay co âä nhåt nho va tinh khiãt.
Viãc chon chát long lam viãc co anh hæång rát lån âãn kãt qua, kha nàng lam viãc, tuäi
tho cua HTTÂTL.
Cac yãu cáu cå ban cua chát long lam viãc:
a. Tênh chäng rè va êt bë phán huy trong qua trçnh lam viãc.
b. Tênh chëu nhiãt tät va âä nhåt tæång âäi nho âã tàng âäi nhay va âä chênh xac cac bä
phán âiãu khiãn.
c. Tênh âäng chát va tinh khiãt.
d. Khäng àn mon khäng lam biãn dang cua âãm lot kên.
e. Tênh än âënh mädun âan häi va khäi læång riãng , khäng âæåc bäc håi va tiãu hao
nhiãu trong pham vi nhiãt âä lam viãc.
g. Co kha nàng tao mang dáu bãn væng cho bã màt kim loai (yãu tä nay lam giam âä
nhay cua cac thiãt bë).
h. Ham læång khäng khê êt.
i. Ap suát bay håi bao hoa tháp, nhiãt âä säi cao.
k. Co tênh dán nhiãt tät, hã sä gian nå nhiãt tháp.
l. Khäng hut ám va khäng hoa tan trong næåc, dã dang tach næåc khi bë lán vao (ham
læång næåc thæång nho hån 1%).
m. Co tênh cach nhiãt tät.
n. Khäng co mui, khäng âäc hai, khäng dã chay, dã san xuát, gia thanh re.
II. Truyãn âäng thuy ténh: Gäm 3 bä phán
- Båm: Nguän cung cáp nàng læång cho chát long (biãn cå nàng thanh ap nàng) thäng
thæång dung båm thã têch.
- Âäng cå thuy læc: Biãn âäi ap nàng dong chay thanh cå nàng bàng cach thæc hiãn cac
chuyãn âäng cua no (thàng, quay, kãt håp).
- Phán tæ trung gian (phán tæ thuy læc) : Âiãu khiãn hã thäng (âæång äng, van mät
chiãu, van an toan cå cáu phán phäi).
1. Så âä nguyãn ly:
a. Så âä chuyãn âäng tënh tiãn:
4
Truyãn âäng thuy khê
Huynh Vàn Hoang
Træång Âai Hoc Bach khoa Âa Nàng
1. Båm kiãu piston
chuyãn âäng tënh tiãn.
2. Âæång äng ra cua
båm.
Fâ
5
3. Van an toan.
4. Van phán phäi va cå
cáu phán phäi.
7
5. Âæång dán chát long
vao xi lanh.
6. Xi lanh læc (âäng cå
thuy læc).
pa
3
10
7. Âæång dáu häi.
8. Âæång dáu vao båm.
9. Bä loc.
10. Thung chæa chát
long.
Hçnh 1
Nguyãn ly:
- Båm cung cáp ap nàng cho chát long, chát long âi qua cå cáu phán phäi, vao ngàn trai
cua xi lanh læc tac âäng lãn piston lam piston chuyãn âäng tënh tiãn.
- Chát long å ngàn phai qua cå cáu phán phäi vã thung chæa, lam nguäi, loc, âæa vao
båm.
- Thung chæa thäng våi khê tråi (ap suát màt thoang pa) goi la hã thäng hå.
- Khi qua tai, piston se dæng lai, ap suát ngàn trai tàng lãn, må van an toan, chát long ro
rè, thao chát long vã bã chæa.
Cach tênh toan:
1) Ván täc piston:
dx
dt
v =
2) Læu læång båm cáp: QB = vB.SB
Læu læång båm vao âäng cå thuy læc:
QÂ = vÂ.SÂ
Bo qua ro rè:
QÂ QB
SÂ SB
QB = Q ⇒ v =
=
5
Truyãn âäng thuy khê
Huynh Vàn Hoang
Træång Âai Hoc Bach khoa Âa Nàng
Nãu bo qua tän thát cät ap:
FB
SB
+ Ap suát trong xi lanh cua båm p =
âæåc truyãn âãn xi lanh læc va gáy ra læc lam
cho piston chuyãn âäng:
FÂ = p.SÂ
SÂ, SB: Diãn têch lam viãc cua piston.
+ Cäng suát båm: NB = p.QB = FB.VB
+ Cäng suát âäng cå thuy læc: NÂ = p.QÂ = FÂ.VÂ
NÂ = NB (Truyãn cäng suát khäng mát mat)
b. Truyãn âäng thuy læc co chuyãn âäng quay:
1- Båm (kiãu räto hay piston räto).
2- Van an toan.
3- Van phán phäi (khoa phán phäi).
4- Âäng cå thuy læc (kiãu räto hay piston räto).
Hanh trçnh: Tæ bã vao båm vao van phán phäi vao
âäng cå thuy læc räi trå vã bã. Sau båm co van an
toan âã thao vã bã.
QÂ = qÂ.nÂ
qÂ- Læu læång riãng cua âäng cå.
nÂ- Sä vong quay cua âäng cå.
qÂ
n = n
B qB
Hçnh 2 Så âä hå
qB- Læu læång riãng cua båm
MÂ
2πnÂ
Mä men âäng cå: MÂ =
p.q .nÂ
2πnÂ
p.qÂ
2π
N = p.qÂn ⇒ M =
=
p- Ap suát lam viãc
-Nhán xet:
a. Nãu bo qua tän thát læu læång, ap suát thç ván täc cua âäng cå (Chuyãn âäng tënh tiãn
hay quay vong) phu thuäc QÂ, QB. Nghéa la biãn thiãn læu læång QÂ, QB thç ta co thã biãn
thiãn cå cáu cháp hanh.
Thæc tã: Do co ro rè læu læång nãn læu læång vao âäng cå nho hån læång cung cáp.
6
Truyãn âäng thuy khê
Huynh Vàn Hoang
Træång Âai Hoc Bach khoa Âa Nàng
QÂ = QB - ∆Q
Ma tän thát læu læång ty lã våi ap suát:
∆Q = k.p
k- Hã sä ro rè (Gia trë tæ thæc nghiãm)
QB
SÂ
kp
SÂ
v =
-
Nhæ váy: Ván täc cua âäng cå trong thæc tã khäng chè phu thuäc vao båm QB ma con
phu thuäc vao ap suát lam viãc cua hã thäng du QB = const nãu ap suát trong hã thäng tàng
thç ván täc cua âäng cå thuy læc giam. Nãu ap suát tàng âãn læu læång ro rè bàng læu læång
båm thç ván täc cua âäng cå thuy læc bàng 0. Luc nay chát long trong hã thäng bë thao
hoan toan qua van an toan va khe hå trong hã thäng, hiãn tæång nay goi la hiãn tæång qua
tai.
b. Âäi våi læc va mämen cua âäng cå thç chung phu thuäc vao ap suát cua âäng cå va cac
thäng sä hçnh hoc cua âäng cå. Nãu cac thäng sä hçnh hoc khäng âäi va ap suát khäng âäi
(p=const) thç læu læång va mämen quay cung khäng âäi.
Nãu biãn thiãn S hoàc q bàng cac thäng sä cua âäng cå thuy læc âiãu chènh âæåc (Âä
lãch tám...) thç lam biãn âäi FÂ va MÂ. Ngæåc lai giæ nguyãn yãu tä hçnh hoc ma biãn thiãn
ap suát trong âäng cå nhå cac phán tæ thuy læc trong hã thäng (Van giam ap, bä tàng ap...)
thç biãn thiãn âæåc læc va mämen âäng cå.
Tom lai: Trong viãc âiãu chènh ván täc, læc, mämen quay cua âäng cå vã trë sä , phæång
hoàc chiãu ngoai viãc dung båm, âäng cå con
âiãu chènh âæåc con co thã dung âæåc cac
phán tæ thuy læc.
6
5
2. Cac loai så âä hã thäng:Âã thæc hiãn
nguyãn ly âiãu chènh noi trãn cac may thuy
læc va cac phán tæ thuy læc âæåc näi våi nhau
bàng cac âæång äng. Tuy theo nhu cáu lam
viãc chung ta co thã ghep cac mach thuy læc
theo 3 loai så âä sau:
4
3
8
2
∴ Så âä hå: (Hçnh 2)
∴ Så âä kên: Chát long tæ âäng cå chuyãn vã
äng hut cua båm thanh mät vong kên.
7
1
1- Båm
2- Van an toan
læc
5- Van phán phäi
6- Âäng cå thuy
3- Tiãt læu
7- Båm phu
8- Van an toan cua hã thäng båm phu
- Hanh trçnh: Chát long tæ båm âãn van tiãt
læu âãn van mät chiãu âãn van phán phäi âãn
Hçnh 3 Så âä kên
7
Truyãn âäng thuy khê
Huynh Vàn Hoang
Træång Âai Hoc Bach khoa Âa Nàng
âäng cå thuy læc âãn båm
Âã khàc phuc ro rè ngæåi ta làp thãm båm phu hoàc bçnh bu
- Æu âiãm: Hã thäng kên khäng co can thiãp bãn ngoai.
Muän âat cäng suát lån trong truyãn âäng ngæåi ta làp tàng ap suát båm phu.
Nguyãn tàc: Làp bçnh å nåi co ap suát tháp
3
1- Båm
2- Van phán phäi
3- Âäng cå piston
5- Bçnh bu
6- Van mät chiãu
5
2
6
- Nhæåc âiãm: Nhiãt âä chát long lam viãc
cao vç chát long sau khi lam viãc khäng
âæåc lam lanh. Ma nhiãt âä tàng thç âä
nhåt giam dán âãn ro rè tàng.
1
Hçnh 4
∴ Så âä vi sai:
1- Båm (Canh gat).
2- Cå cáu phán phäi.
3- Âäng cå thuy læc.
4- Bçnh bu chát long.
5- Van mät chiãu.
3
4
5
6- Van âiãu khiãn.
2
1
Trong så âä chuyãn âäng thuy ténh cán
mät phêa læu læång chay vao va chay ra.
Nãu ghep theo så âä kên thç læu læång
qua äng hut va âáy båm khac nhau. Âã
khàc phuc hiãn tæång nay ngæåi ta bä trê
thãm thung chæa phu (4) va ghep manh
truyãn âäng theo så âä vi sai.
6
Hçnh 5 Så âä vi sai
Båm âáy chát long qua cå cáu phán phäi (2) piston chuyãn âäng sang phai qua cå cáu
phán phäi vã äng hut cua båm, luc nay læu læång ra båm nho hån læu læång vao båm, chát
long tæ thung chæa phu bä sung qua van mät chiãu (5) vao äng hut. Luc nay do ap suát å
äng âáy âong van (6) lai. Nãu piston chuyãn âäng ngæåc (qua trai) chát long tæ khoang
8
Truyãn âäng thuy khê
Huynh Vàn Hoang
Træång Âai Hoc Bach khoa Âa Nàng
trai vã van phán phäi vã äng hut va mät phán qua van (6) vã bã chæa phu, dæåi tac dung
cua ap suát cao van mät chiãu (5) âong lai.
+ Æu âiãm: Så âä vi sai giup cho viãc âiãu hoa chuyãn âäng cua hã thäng va con bä sung
læu læång ro rè cho hã thäng.
3 Cac phán tæ thuy læc:
3.1 Cå cáu phán phäi:
Dung âã âäi nhanh dong chay å cac nut trong mät hã thäng âæång äng va phán phäi
chát long vao âæång äng theo mät quy âënh nhát âënh. Âäng thåi co thã âao chiãu cac bä
phán cháp hanh hoàc âiãu khiãn chuyãn âäng theo mät âiãu kiãn nhát âënh.
Chát long tæ båm âãn âäng cå thuy læc thæång phai qua cac cå cáu phán phäi la nåi táp
trung cac âáu mäi læu thäng chát long.
Cå cáu phán phäi gäm bä phán vo va bä phán âäi hæång dong chay, å trãn vo co khoet
cac cæa læu thäng näi våi cac âæång äng thuy læc, bä phán âäi nhanh co thã di chuyãn
tæång âäi so våi vo âã phán phäi vao cæa læu thäng tuy theo hæång dong cua bä phán âäi
nhanh.
Ngæåi ta chia lam 3 loai:
- Con træåt phán phäi.
- Khoa phán phäi.
- Van phán phäi.
∴ Con træåt phán phäi:
b1- Chiãu räng
piston
F læc âiãu khiãn
b2- Chiãu räng
cua læu thäng.
b1>b2 : Âä nhay
kem.
b2>b1 : Âä nhay
thiãt bë tàng.
Pbåm
Hçnh 6 Con træåt phán phäi
- Piston xi lanh læc chuyãn âäng sang phai, tên hiãu âiãu khiãn (bàng cå khê, âiãn,
thuy læc) tac âäng lãn cán cua piston cå cáu phán phäi.
- Piston xi lanh læc sang trai (tæång tæ).
+ Xac âënh âä nhay:
∴ Con træåt phán phäi: ngàn keo
9
Truyãn âäng thuy khê
Huynh Vàn Hoang
Træång Âai Hoc Bach khoa Âa Nàng
Âä cæng væng tät
Tæ båm
Vong chàn
Ngàn keo
Vo
Âäng cå thuy læc
Bã chæa
Tæ âäng cå
Hçnh 7
vã bã chæa
Phán quay
Khoa phán phäi:
Æu âiãm: Âån gian êt âoi hoi âä
chênh xac.
Nhæåc âiãm: Dã ro rè, chãnh lãch
ap suát cao.
∴ Van phán phäi truyãn âäng thuy
Âäng cå
thuy læc
Âäng cå
thuy læc
læc co hã ngæåc:
Æu âiãm: Lam kên tät.
Vo
Pbåm
Hçnh 8 Khoa phán phäi
Hçnh 9
10
Truyãn âäng thuy khê
Huynh Vàn Hoang
Træång Âai Hoc Bach khoa Âa Nàng
3.2 Cå cáu tiãt læu: Dung âã âiãu chènh hoàc han chã læa læång cua chát long trong hã
thäng bàng cach gáy sæc can âäi våi dong chay.
Cå cáu tiãt læu co hai loai:
a. Tiãt læu khäng âiãu chènh âæåc:
Cáu tao âån gian: Âæåc bä trê trong cac loai may moc âã giæ âä chãnh ap cán thiãt
giæa hai khoang lam viãc.
b. Tiãt læu âiãu chènh âæåc:
Buäng lam viãc
a
c
d
b
Hçnh 10 a. Tiãt læu khäng âiãu chènh âæåc b,c,d. Tiãt læu âiãu chènh âæåc
a, b. Âong khäng kên do va âáp trong qua trçnh âong må.
c. Âong kên tät nhæng âä nhay cua van kem
3.3 Cac loai van: Van la phán tæ phä biãn nhát trong hã thäng truyãn âäng thuy læc,
nhå phäi håp håp ly cac loai van trong hã thäng chung ta co thã tao nãn chã âä lam viãc
än âënh theo y muän.
Thäng thæång co 3 loai van:
+ Van mät chiãu.
+ Van an toan.
+ Van giam ap.
a. Van mät chiãu: Dung âã giæ cho chát long chè chay theo mät chiãu, tuy theo hçnh
dang cua nàp van ngæåi ta co cac tãn goi: van bi, van cän, van piston.
b. Van an toan: Dung âã bao âam cho hã thäng âæåc an toan khi qua tai no âæåc làp
trãn âæång äng co âiãu chènh co ap suát cao. Nguyãn ly hoat âäng cua loai van nay dæa
vao sæ cán bàng læc tac dung trãn nàp van giæa ap læc våi chát long trong hã thäng våi
11
Truyãn âäng thuy khê
Huynh Vàn Hoang
Træång Âai Hoc Bach khoa Âa Nàng
Vêt âiãu chènh
Nàp van
Nàp
Âã van
b
Âã van
Hçnh 11
æng læc cua van. Nãu ap læc chát long nho hån ap læc lo xo hã thäng lam viãc bçnh thæång
van âong lai, nãu lån hån ap læc lo xo hã thäng qua tai van må ra thao båt chát long vã
thung chæa.
Co 2 loai van:
- Van an toan tac dung træc tiãp.
- Van an toan tac dung gian tiãp.
Van an toan tac dung træc
tiãp:
Lä giam chán
Khang trå chè må khi qua
tai.
Tran chè må mät êt khi hã
thäng lam viãc bçnh thæång va
må hãt khi qua tai
Tát ca cac van mät chiãu
cæång hoa læc lo xo
Van an toan co âãm giam
chán:
Cac loai van tac dung træc
tiãp màc du co biãn phap
giam chán nhæng van lam viãc cung khäng än âënh làm.
Vêt âiãu chènh læc
Piston vi sai
Hçnh 12
Màt khac âàc tênh cua van cung bë han chã nãu âæång kênh qua lån thç kêch thæåc lo
xo tàng nhiãu. Trong hã thäng co ap suát cao âã giam æng læc lo xo va tàng âä än âënh
ap suát cua hã thäng ngæåi ta dung van an toan tac dung gian tiãp.
+ Van an toan tac dung gian tiãp: Van âæåc må thäng qua mät cå cáu khac.
12
Truyãn âäng thuy khê
Huynh Vàn Hoang
Træång Âai Hoc Bach khoa Âa Nàng
Khi van khäng lam viãc: Chát long co å cac buäng a, b, c, e
Khi P>[P] thç no må van an toan
kiãu bi, chát long âi tæ a âãn d âãn
tiãt læa âãn e âãn h âãn bã chæa,
ap suát å d lån hån ap suát å e do
âo må van an toan chênh chát long
tæ a âãn b vã bã chæa. Van giam
ap: Trong mät nguän ap suát phai
cung cáp cho nhiãu nåi tiãu thu
våi yãu cáu ap suát khac nhau,
ngæåi ta phai dung âãn van giam
ap. Van giam ap dung âã ha ap
suát âæåc cung cáp tæ nguän phu
håp våi nhu cáu tiãu thu âäng thåi
co thã giæ ap suát nåi âo khäng
âäi.
Van an toan
træc tiãp kiãu
bi
Lo xo manh
b
e
c
Vë trê âong
Thung chæa
a
Lä giam chán
d
Hçnh 13
Co hai loai:
- Loai træc tiãp .
- Loai gian tiãp.
P1 = const
Hçnh 14
4 Bä phán âiãu täc (än âënh täc âä): Van giam ap + tiãt læu
5 Bä tàng ap: Dung âã tàng ap suát å hanh trçnh nao âo cua âäng cå thuy læc.
1. Båm.
2. Van an toan.
5 Cå cáu phán phäi 2.
6. Xi lanh læc.
3. Van mät chiãu.
4. Cå cáu phán phäi 1.
7. Xi lanh tàng ap.
8. Van mät chiãu.
13
Truyãn âäng thuy khê
Huynh Vàn Hoang
Træång Âai Hoc Bach khoa Âa Nàng
6
Khi co bä phán tàng ap:
chát long tæ båm âãn cå cáu
phán phäi 1 âãn âäng cå
thuy læc, cå cáu phán phäi 2
âãn ngàn trai xi lanh.
4
d
7
3
D
Tàng
ap
P
âãn
2
π.D2
π.d2
F = P.
= P .
ta
5
4
4
1
8
Bã chæa
Hçnh 15
6. Cac bä phán phu:
6.1 Äng dán: Dung âã dán chát long tæ båm âãn âäng cå thuy læc âã truyãn nàng læång.
Tuy theo âiãu kiãn lam viãc cua äng va sæ ro rè cua chát long tai cac khåp näi. Tênh toan
äng dán giäng nhæ äng thuy læc.
6.2 Thung chæa:Thäng thæång thã têch bàng 5 ÷ 6 lán thã têch lam viãc.
Trong mät sä træång håp âã náng cao hiãu suát båm va giam tiãng än ngæåi ta cho båm
ngáp vao chát long cua thung chæa, âiãu nay co thã lam tàng thã têch cua thung. Thã têch
phán khäng khê trãn màt thoang cua thung chiãm khoang (10 ÷ 15)% thã têch cua thung.
Co thã chon thung kên hoàc hå.
Âã tàng hiãu suát cua båm thç
chon thung kên trãn màt thoang
co ap suát dæ.
6.3 Bä loc dáu: Dung âã loc càn
bán cua dáu. Tuy theo chæc nàng
cua hã thäng chon cac loc: loc
Piston
thám, loc la, loc læåi, loc hoa
hoc hoàc loc ly tám.
Khi âàt hã thäng loc cán chu
Hçnh 16
y:
- Giam sæc can täi thiãu
cua loc âäi våi dong
chay.
- Bä loc nãn bä trê trãn
âæång äng chênh.
Truyãn âäng thuy khê
14
Træång Âai Hoc Bach khoa Âa Nàng
6.4 Bçnh têch nàng: Trong hã thäng thuy læc co nhu cáu nàng læång khac nhau ma nguän
nàng læång cua båm thç khäng âäi. Âã âam bao hã thäng lam viãc bçnh thæång ngæåi ta
dung bçnh têch nàng.
Bçnh têch nàng co nhiãm vu træ nàng læång cua hã thäng thæa khäng dung hãt va cung
cáp nàng læång khi væåt qua yãu cáu (væåt kha nàng cua båm).
Co nhiãu loai bçnh têch nàng:
- Trong vát.
- Lo xo.
- Thuy læc.
6.5 Råle:
- Råle ap suát: thæc hiãn nhiãm vu khi âat gia trë âënh mæc.
- Råle thåi gian: âiãu chènh lam viãc âäng bä giæa hai thiãt bë theo thåi gian quy âënh.
7. Phæång phap âiãu chènh ván täc cå cáu cháp hanh: Cac thäng sä cå ban cua truyãn
âäng thuy læc co chuyãn âäng tënh tiãn la ván täc piston va læc tac dung lãn piston.
Con trong hã thäng chuyãn âäng quay: ván täc quay va mämen quay
Tæ cac cäng thæc âa hoc chung ta co thã âiãu chènh âæåc 2 phæång phap ván täc.
- Âiãu chènh thã têch lam viãc cua båm hay âäng cå thuy læc (phæång phap thã têch).
- Phæång phap tiãt læu: Dung âã tiãt læu âã âiãu chènh læu læång.
a. Phæång phap thã têch: Chuyãn âäng quay
n = qp/qÂ.nB
Ta chon nB = const
- Thay âäi qB.
- Thay âäi qÂ.
- Thay âäi qB,qÂ.
Nãu: qB↑ thç n ↑
qÂ↑ thç nÂ↓
Cac thäng sä khac:
M = p .qÂ/2π
p = const ⇒ M = f(qÂ) Nãu q thay âäi khäng lam M thay âäi.
Nãu thay âäi læu læång riãng: N = q .nÂ.p Â
Khi âiãu chènh ván täc quay cua rä to bàng cach thay âäi læu læång cua båm thç cäng
suát trãn truc âäng cå ty lã bác nhát våi qB .
Nãu âiãu chènh ván täc bàng cach thay âäi q thç N = const.
* Cach thæc thay âäi âä lãch tám e å båm:
εB .qB .nB
Âäng cå thuy læc: n =
ε .qÂmax
ε .qÂmax .pÂ
MÂ =
2π
Truyãn âäng thuy khê
15
Træång Âai Hoc Bach khoa Âa Nàng
e
ε =
emax
Ván täc quay cua rä to âäng cå thuy læcphu thuäc vao εB va εÂ.
Kãt luán: Khi thay âäi læu læång cua båm thç n = v se thay âäi tæ 0 (ε = 0) âãn max
(ε = max)
Khi thay âäi q ván täc âäng cå thuy læc thay âäi tæ ∞ (ε = 0) ÷ max(ε =1).
Nhæ váy: Vã màt ly thuyãt chung ta co thã thay âäi ván täc cua âäng cå tæ 0 ÷ 1.
Trong thæc tã ván täc n khäng thã âat gia trë ∞ vç khi âo M = 0. Ma trong qua trçnh lam
viãc MÂ phai co mät gia trë nhát âënh âã thàng sæc can ma sat cua âäng cå va keo phu tai.
M nho nhát æng våi εmin , εmin = 0,5
Khi âiãu chènh ván täc quay cua âäng rä to âäng cå thuy læc bàng cach dung båm âiãu
chènh thç ván täc quay cua rä to âæåc tàng rát cao khäng anh hæång gç âãn *
Khi âiãu chènh ván täc quay cua rä to âäng cå thuy læc bàng ca båm va âäng cå thuy
læc luc âáu * . Khi âo ván täc quay cua âäng cå thuy læc nho nhát va MÂ max (vç ε = 1).
Sau âo tiãp tuc náng cao ván täc âäng cå bàng cach giam ε . Ván täc quay va mämen cua
âäng cå thuy læc trong thæc tã luän luän nho hån gia trë ly thuyãt vç khäng tranh khoi tän
thát læu læång.
Ván täc quay thæc tã: nÂtt = nÂlt.ηQ
MÂtt = MÂlt.ηÂcåkhê
η’Q = ηQB .ηQÂ .ηQä
Ro rè chát long: ∆Q = k.P
k- Hã sä ro rè.
Âäi våi båm: k = (0,05 ÷ 0,5) cm2/Ns.
Cå cáu phán phäi: k = 0,002.
Xi lanh læc (co âãm lam kên): k = 0.002.
• Chuyãn âäng tënh tiãn:
QB − ∆Q
qBmax .nB
SP
∆Q
SB
VP =
= εB .
−
SP
Co thã âiãu chènh âæåc ván täc cua piston khi læu læång lån hån læu læång ro rè. Vç læu
læång cua båm luän thay âäi cho phu håp våi âäng cå thuy læc (phu tai).
Nhæåc âiãm: Phu tai thay âäi ro rè chát long cung thay âäi viãc âiãu chènh âäng cå
cung kho khàn. Hã thäng khäng nhay va kho chênh xac nhát la âäi våi hã thäng læu læång
nho ⇒ phæång phap nay nãn dung âäi våi hã thäng co læu læång lån va khäng âoi hoi cå
cáu cháp hanh hoàc la nhæng nåi phu tai êt thay âäi.
b. Phæång phap tiãt læu: Thay âäi sæc can læu læång.
∆P
Q = µ.S 2g.
g
Phæång phap nay khäng kinh tã vç båm luän luän cung cáp dung âã thàng âæåc sæc can
cua tiãt læu.
Truyãn âäng thuy khê
16
Træång Âai Hoc Bach khoa Âa Nàng
- Æu âiãm: Âån gian, nhay, chênh
xac. Âæåc dung cho nhæng nåi nhay,
chênh xac ván täc cå cáu cháp hanh,
ngoai ra con âiãu chènh vä cáp ván täc
cháp hanh.
- Nhæåc âiãm: Tênh kinh tã, khäng
âam bao ván täc cå cáu cháp hanh khi
tai trong thay âäi. Khi âi qua tiãt læu
chát long bë nong lãn nhiãt âä chát
long tàng lam tàng ro rè hã thäng .
Co 3 cach bä trê tiãt læu:
CCPP
Båm
Van an toan
khang âå
-Tiãt læu âàt træåc xi lanh læc.
-Tiãt læu âàt sau xi lanh læc.
-Tiãt læu âàt song song xi lanh
læc.
Hçnh 19 Tiãt læu âàt song song våi xi lanh læc
Xi lanh læc
F
*Tiãt læu âàt træåc xi lanh læc:
∆p = p0 - p1
P5
∆p = p0 - p1*
* Tiãt læu âàt sau xi lanh læc:
Khàc phuc hiãn tæång nong lãn
∆p = p2 - p3
CCPP
Van giam ap
P5
Tiãt læu
P4
p1↑ âãn p1* âã p1 = const må van
an toan.
Båm
P2↓ âãn p2* ⇒ ∆p*↓ = p2* - p3
* Tiãt læu âàt song song våi xi
Hçnh 20
P
F
F
C
A
P2
P
CCPP
CCPP
P4
P5
B
P4
P5
Hçnh 21
Truyãn âäng thuy khê
Hçnh 22
17
Træång Âai Hoc Bach khoa Âa Nàng
lanh læc:
Khi âong tiãt læu: Vp → Vmax khi må tiãt læu thç chát long se âãn xi lanh læc qua tiãt
læu
F↑ thç tiãt læu må V thay âäi theo ty lã chát long vao xi lanh læc.
8. Än âënh ván täc cå cáu cháp hanh:
Giæ ván täc cua cå cáu cháp hanh än âënh khäng phu thuäc vao phu tai.
Âã än âënh thç làp bä phán âiãu täc theo 3 cach sau:
- Læåi vao.
- Læåi ra.
- Song song âäng cå thuy læc.
P4 − P
Hçnh 19: Q = µ − S
5 .2g
γ
F↑ → P1↑ → P5↑ âáy piston van giam ap xuäng Q↑ P4↑ ⇒ P4 - P5 = const
Hçnh 20: F↓ → P2↓ ⇒ P2↑ piston âong båt cæa van giam ap P4 P4 - P5 = const.
Hçnh 21: F↑ → P2↑ ⇒ PA↑ ⇒ PB↑ ⇒ P4↑ âong båt piston P4.
9. Truyãn âäng theo doi (Tuy âäng):
- Co liãn hã ngæåc âã kiãm tra cac thäng sä lam viãc
Nguän tac
âäng
Bä phán
nhán ra lãnh
Bä phán
so sanh
Âäng cå
thuy læc
Bä phán
cháp hanh
Liãn hã
ngæåc
III. Truyãn âäng thuy âäng:
Dung hai loai may cach dán: båm li tám va tuäc bin cach dán
Truyãn däng nàng læång tæ truc dán sang truc bë dán:
- Khåp näi thuy læc.
- Biãn täc thuy læc.
1. Khåp näi thuy læc: La kãt cáu âån gian nhát cua truyãn âäng va tuy âäng.
Cáu tao: Gäm 2 banh cäng tac: Banh båm va banh tuäc bin.
Nhæ váy: Mämen quay âæåc truyãn tæ truc båm sang truc tuäc bin chát long se ra khoi
banh båm va banh tuäc bin va làp lai chuyãn âäng trãn mät cach tuán hoan mäi phán tæ
trong khåp näi thuy læc thæc hiãn âäng thåi 2 chuyãn âäng: chuyãn âäng tuán hoan tæ
banh båm sang banh tuäc bin sang banh båm va chuyãn âäng quay quanh truc khåp näi.
Truyãn âäng thuy khê
18
Træång Âai Hoc Bach khoa Âa Nàng
Täng håp 2 chuyãn âäng nay
cho ta chuyãn âäng xoàn äc
cua cac phán tæ chát long
trong khåp näi thuy læc.
Chát long
B
T
Bë âäng
Chu âäng
Hçnh 23
2. Biãn täc thuy læc: Gäm 3 banh:
- Banh båm.
- Banh tuäc bin.
- Banh phan æng.
Khi cán thay âäi mämen quay giæa truc båm va truc tuäc bin thç ngæåi ta dung biãn täc
thuy læc, thæång dung âã tàng mämen quay giæa truc bë dán vç sä vong quay cua truc bë
dán luän luän nho hån sä vong quay
truc dán.
Nguyãn ly lam viãc:Tæång tæ nhæ
khåp näi thuy læc.
- Banh phan æng co tac dung nhæ
sau:
T
D
B
+ Thay âäi hæång dong chay cho phu
håp våi läi vao cua banh cäng tac tiãp
theo
+ Thay âäi trë sä ván täc cua dong
chay cho phu håp våi läi vao cua banh
cäng tac tiãp theo. Så dé goi la phan æng
nT
nB
Hçnh 24
vç chát long khi âi qua banh nay truyãn cho no mät mämen quay nhæng vç banh cä âënh
våi vo co tac dung nhæ mät âiãm tæa va truyãn lai cho chát long mät mämen âäng læång (
mämen phan æng).
Nãu banh phan æng quay thç mämen quay cua truc dán truyãn qua truc bë dán khäng
thay âäi khi âo biãn täc thuy læc lam viãc nhæ khåp näi thuy læc.
Sæ khac nhau: Chát long biãn täc thuy læc luän luän âiãn âáy thã têch lam viãc, con
khåp näi thuy læc co luc âáy co luc khäng âáy.
3. Cac thäng sä hã thäng truyãn âäng thuy âäng:
Cäng suát lam viãc trãn truc dán, truc båm:
Truyãn âäng thuy khê
19
Træång Âai Hoc Bach khoa Âa Nàng
ρ.g.vB .HB
ηB .ηP
Truc båm: NB =
Truc dán: N = ρ.g.QB .HB .ηT
NT = ηTÂTÂ.NB = ηB.ηT.ηP.NB
ηB = (ηQ.ηH.ηCK)B
2
3
B
η = ηCKTÂ.ηQTD.ηHD
T
nT
nB
Ty sä truyãn: i =
4
1
6
5
MT
MB
Hã sä biãn täc: K =
π.n
30
Hçnh 25
N = M.ω =M.
MT NT nB
MB NB nT
η
i
K =
=
.
=
⇒ Hiãu suát: η = K.i
Cac phæång trçnh cå ban:
Mämen cua banh båm MB:
1
MB = .ρQ(C2u.D2 - C1uD1)
2
Mämen cua banh truc:
1
MT = − .ρQ(C4u.D4 - C3uD3)
2
Mämen cua banh phan æng:
1
MP = − .ρQ(C6u.D6 - C5uD5)
2
Q- Læu læång âi qua hã thäng
1
MB + MT + MP = .ρQ(C2u.D2 - C1uD1 + C4u.D4 - C3uD3 + C6u.D6 - C5uD5)
2
C1u.D6u = C6u.D6u
C2u.D2u = C3u.D3u
C4u.D4u = C5u.D5u
MB + MT +MP = 0
Khäng thay âäi trë sä mämen âäng læång.
Täng âai sä mämen âäng læång quay cua cac banh trong truyãn âäng thuy læc bàng 0.
Phæång trçnh mämen:
MB + MT +MP = 0
Phæång trçnh cät ap:
HB = HT +ht
Truyãn âäng thuy khê
20
Tải về để xem bản đầy đủ
25 trang
27780
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Đề cương Truyền động thủy khí - Huỳnh Văn Hoàng", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- de_cuong_truyen_dong_thuy_khi_huynh_van_hoang.pdf
