Báo cáo hiện trạng môi trường Asean lần thứ 3 năm 2006

Baáo caáo

HIÏÅN TRAÅNG MÖI TRÛÚÂNG ASEAN

lêìn thûá ba-2006

Hanns

Seidel

Foundation

Viïåc chuêín bõ Baáo caáo hiïån traång möi trûúâng ASEAN 2006 lêìn thûá 3 àûúåc Ban thû kyá

ASEAN theo doäi vaâ àiïìu phöëi. Nhûäng cú quan àêìu möëi cung cêëp caác dûä liïåu quöëc gia tûâ

caác nûúác thaânh viïn ASEAN bao göìm: Böå Phaát triïín – Brunei, Böå Möi trûúâng -

Campuchia, Böå Möi trûúâng – Indonesia, Cú quan Khoa hoåc cöng nghïå vaâ Möi trûúâng -

Laâo, Böå Taâi nguyïn vaâ Möi trûúâng – Malaysia, Böå Lêm nghiïåp – Myanmar, Cuåc Taâi

nguyïn vaâ Möi trûúâng – Philippines, Böå Taâi nguyïn nûúác vaâ Möi trûúâng – Singapore, Böå

Taâi nguyïn vaâ Möi trûúâng – Thaái Lan vaâ Böå Taâi nguyïn vaâ Möi trûúâng – Viïåt Nam.

Ban Thû kyá ASEAN baây toã sûå caãm ún àöëi vúái UNEP vaâ Quyä Hanns Seidel vïì nhûäng

höî trúå vïì taâi chñnh cho trong suöët quaá trònh chuêín bõ baãn Baáo caáo naây. Ban Thû kyá

ASEAN cuäng baây toã sûå àaánh giaá cao àöëi vúái caác chuyïn gia, caác caán böå, caác töí chûác vaâ

rêët nhiïìu caá nhên khaác àaä àoáng goáp cho viïåc chuêín bõ Baáo caáo naây.

Ban soaån thaão àaä cöë gùæng hïët sûác àïí àaãm baão àöå chñnh xaác cuãa caác thöng tin vaâ xaác

àõnh àêìy àuã nguöìn thöng tin, hònh aãnh minh hoåa àûúåc sûã duång trong Baáo caáo. Nïëu coân coá

löîi hoùåc thiïëu soát naâo trong Baáo caáo àïìu laâ ngoaâi mong muöën cuãa têåp thïí taác giaã.

LÚÂI NOÁI ÀÊÌU

öi rêët vinh dûå àûúåc cöng böë Baáo caáo hiïån traång möi trûúâng

ASEAN nùm 2006, baáo caáo thûá 3 trong loaåt baáo caáo vïì möi

T

trûúâng, Baáo caáo àêìu tiïn àûúåc xuêët baãn nùm l997 vaâ baáo caáo lêìn thûá

2 nùm 2000.

Khu vûåc ASEAN àang àöëi mùåt vúái möåt söë thaách thûác vïì baão vïå

möi trûúâng vaâ àaãm baão tñnh bïìn vûäng taâi nguyïn thiïn nhiïn. Caác

Baáo caáo hiïån traång möi trûúâng ASEAN nïu bêåt caác àùåc àiïím vaâ diïîn

biïën vïì hiïån traång möi trûúâng, bao göìm nhûäng cöng viïåc ASEAN

àang triïín khai àïí giaãi quyïët caác thaách thûác úã phaåm vi quöëc gia vaâ

khu vûåc.

Möåt Cöång Àöìng ASEAN dûå kiïën seä àûúåc thiïët lêåp vaâo nùm 2020.

Do àoá, baáo caáo naây àùåc biïåt lûu yá àïën nhûäng nöî lûåc xêy dûång cöång

àöìng cuãa chuáng ta nhùçm hûúáng túái möåt Cöång Àöìng ASEAN bïìn vûäng vïì möi trûúâng. Chûúng trònh

haânh àöång Vientiane 2004-2010, vaâ löå trònh hiïån nay, chûáng toã cam kïët cuãa chuáng ta thöng qua caác

biïån phaáp vaâ caác möëc thúâi gian cuå thïí àïí àaåt àûúåc muåc tiïu naây. Caác chûúng trònh vaâ biïån phaáp möi

trûúâng trong VAP nùçm trong böëi caãnh phaát triïín bïìn vûäng àïí àaãm baão höåi nhêåp toaân diïån vaâ phaát

triïín coá höî trúå lêîn nhau trong caác lônh vûåc liïn quan.

Caác biïån phaáp àaãm baão tñnh bïìn vûäng vïì möi trûúâng tûâ nhûäng nghiïn cûáu àöåc lêåp àaä laâm cho khu

vûåc ASEAN àûáng úã mûác cao hún mûác trung bònh thïë giúái. Tuy nhiïn, nhûäng thaách thûác trûúác mùæt

àoâi hoãi nhiïìu nöî lûåc hún nhùçm àaãm baão caãi thiïån hún nûäa tñnh bïìn vûäng vïì möi trûúâng trong khu

vûåc ASEAN.

Khöng thïí taách rúâi caác vêën àïì möi trûúâng quöëc gia, khu vûåc vaâ toaân cêìu. Chuáng töi hy voång rùçng

thöng qua viïåc xuêët baãn Baáo caáo hiïån traång möi trûúâng ASEAN, Cöång àöång quöëc tïë seä coá sûå àaánh

giaá àuáng àùæn hún vïì caác vêën àïì maâ khu vûåc ASEAN àang phaãi àöëi mùåt, qua àoá seä phöëi húåp giaãi

quyïët caác vêën àïì naây.

Xin chuác mûâng têët caã caác thaânh viïn àaä tham gia soaån thaão baáo caáo hûäu ñch naây. Töi xin chên

thaânh caãm ún Chûúng trònh Möi trûúâng Liïn hiïåp quöëc vaâ Quyä Hanns Seidel àaä höî trúå vïì taâi chñnh

vaâ kyä thuêåt trong suöët quaá trònh soaån thaão baáo caáo.

Xin caãm ún.

Ong Keng Yong

Töíng thû kyá ASEAN.

Baáo caáo hiïån traång möi trûúâng ASEAN lêìn thûá ba 2006

iii

Muåc luåc

Lúâi noái àêìu ............................................................................................................................... iii

Nöåi dung

Danh muåc caác baãng biïíu .......................................................................................................... v

Danh muåc hònh/biïíu àöì ........................................................................................................... vii

Danh muåc caác höåp dûä liïåu ....................................................................................................... ix

Chûúng 1:

Chûúng 2:

Chûúng 3:

Chûúng 4:

Chûúng 5:

Chûúng 6:

Chûúng 7:

Chûúng 8:

Chûúng 9:

Chûúng 10:

Phuå luåc I:

Phuå luåc II:

Phuå luåc III:

Phuå luåc IV:

Giúái thiïåu ........................................................................................................ 1

Àiïìu kiïån àõa lyá, con ngûúâi vaâ nhên khêíu hoåc ............................................... 9

Phaát triïín xaä höåi .............................................................................................19

Phaát triïín kinh tïë ............................................................................................31

Hïå sinh thaái nûúác ngoåt vaâ biïín ......................................................................41

Hïå sinh thaái trïn caån ......................................................................................59

Khñ quyïín.......................................................................................................81

Caác vêën àïì möi trûúâng toaân cêìu.....................................................................97

Khung quaãn lyá möi trûúâng ASEAN.............................................................111

Hûúáng túái möåt cöång àöìng ASEAN bïìn vûäng vïì möi trûúâng.......................133

Caác tûâ viïët tùæt ...............................................................................................146

Nguöìn taâi liïåu tham khaão .............................................................................152

Caác cuöåc hoåp cuãa ASEAN vïì möi trûúâng giai àoaån 2001 - 2005

Chuêín bõ Baáo caáo hiïån traång möi trûúâng ASEAN lêìn thûá 3

iv

Baáo caáo hiïån traång möi trûúâng ASEAN lêìn thûá ba 2006

DANH MUÅC BAÃNG BIÏÍU

Baãng 1.1

Baãng 2.1

Baãng 2.2

Baãng 3.1

Baãng 3.2

Mö hònh PSR vaâ Cêëu truác Baáo caáo möi trûúâng lêìn thûá 3 ............................6

Dên söë (tñnh àïën giûäa nùm 2005) ............................................................14

Mêåt àöå dên söë nùm 2005 ..........................................................................16

Xïëp haång trong baáo caáo phaát triïín con ngûúâi (2001 - 2005) ...................21

Tyã lïå ngheâo

(dûåa trïn mûác söëng töëi thiïíu quöëc gia tûúng ûáng) (1990 - 2002)............23

Tiïm phoâng ngûâa bïånh súãi vaâ DPT cho treã möåt tuöíi...............................25

Tyã lïå lêy nhiïîm HIV trong söë nhûäng ngûúâi

thuöåc nhoám tuöíi tûâ 15 àïën 24, caã 2 giúái (%) ............................................26

Saãn lûúång 5 cêy lûúng thûåc chñnh cuãa ASEAN,

Baãng 3.3

Baãng 3.4

Baãng 4.1

giai àoaån 2003 - 2004 (ngaân têën) .............................................................35

Tùng trûúãng cuãa nùm mùåt haâng lûúng thûåc chñnh cuãa ASEAN .............. 35

Xuêët nhêåp khêíu caác saãn phêím thuãy saãn cuãa ASEAN (triïåu àö la) .........35

Trûä lûúång caác nguöìn nùng lûúång chñnh cuãa ASEAN (1999 - 2001) ........36

Danh muåc caác vuâng àêët ngêåp nûúác coá têìm quan troång quöëc tïë

cuãa ASEAN (tñnh àïën ngaây 12 thaáng 10 nùm 2005) ...............................51

Caác khu baão töìn biïín taåi caác quöëc gia thaânh viïn ASEAN ....................57

Ûu tiïn àöëi vúái caác Khu baão töìn biïín coá têìm quan troång

Baãng 4.2

Baãng 4.3

Baãng 4.4

Baãng 5.1

Baãng 5.2

Baãng 5.3

Toaân cêìu/Khu vûåc (A) vaâ Quöëc gia (B) ...................................................57

Diïån tñch àêët ............................................................................................61

Saãn lûúång göî vaâ sinh khöëi göî trong rûâng .................................................62

Xïëp haång thïë giúái vïì töíngå àa daång sinh hoåc .............................................68

Àaánhgiatheolúápvïìmûcá àöåphongphuácuãaASEANtheonhoám......................68

Baãng söë lûúång caác loaâi sinh vêåt àùåc hûäu ..................................................70

Söë lûúång caác loaâi nguy cêëp ......................................................................70

Caác khu vûåc àûúåc baão vïå theo phên loaåi cuãa IUCN .................................73

Caác khu vûåc àûúåc baão vïå (theo phên loaåi caác quöëc gia ) .........................73

Caác phûúng phaáp xûã lyá chêët thaãi rùæn àö thõ

Baãng 6.1

Baãng 6.2

Baãng 6.3

Baãng 6.4

Baãng 6.5

Baãng 6.6

Baãng 6.7

Baãng 6.8

Baãng 6.9

úã möåt söë quöëc gia thaânh viïn ...................................................................79

Caác qui àõnh vïì chêët lûúång khöng khñ

Baãng 7.1

Baãng 7.2

Baãng 8.1

Baãng 8.2

úã caác quöëc gia thaânh viïn ASEAN àûåúc lûåa choån ...................................87

Tûâng bûúác loaåi boã sûã duång xùng pha chò úã caác nûúác thaânh viïn

(tñnh àïën thúâi àiïím nùm 2005) .................................................................91

Caác quöëc gia chuã trò vïì caác MEA

(tñnh àïën thúâi àiïím cuöëi nùm 2005) .........................................................99

Tham gia vaâo cöng ûúác Viïn, Nghõ àõnh thû Montreal

vaâ böën baãn sûãa àöíi cuãa Nghõ àõnh thû naây ............................................100

Tham gia UNFCC vaâ nghõ àõnh thû Kyoto (tñnh àïën nùm 2005)............101

Söë lûúång caác loaâi àûúåc àûa vaâo danh saách CITES

Baãng 8.3

Baãng 8.4

taåi caác quöëc gia thaânh viïn (nùm 2006) .................................................106

Söë lûúång caác khu vûåc di saãn thïë giúái úã caác quöëc gia thaânh viïn .............109

Sûå tham gia caác MEA liïn quan àïën baão töìn vaâ àa daång sinh hoåc .......110

Sûå tham gia vaâo caác Cöng ûúác vïì Hoáa chêët vaâ chêët thaãi àöåc haåi ............110

Caác quöëc gia chuã trò 10 lônh vûåc ûu tiïn húåp taác ...................................118

Baãng 8.5

Baãng 8.6

Baãng 8.7

Baãng 9.1

Baáo caáo hiïån traång möi trûúâng ASEAN lêìn thûá ba 2006

v

Baãng 9.2

Baãng 9.3

Hûúáng dêîn vïì Kiïím soaát chaáy àêët vaâ chaáy rûâng theo Hiïåp àõnh ASEAN

vïì ö nhiïîm khoái muâ xuyïn biïn giúái.......................................................120

Caác chûúng trònh vaâ hoaåt àöång àaä hoaân thaânh vaâ àang àûúåc thûåc hiïån

nhùçm kiïím soaát ö nhiïîm khoái muâ xuyïn biïn giúái ................................122

Caác tiïu chuêín nûúác biïín cho khu vûåc ASEAN ....................................124

Nhûäng àïì xuêët vïì quaãn lyá taâi nguyïn nûúác vaâ caác quöëc gia chuã trò ........125

Caác thaânh phöë tham gia AIESC .............................................................125

Caác muåc tiïu töíng quaát vaâ muåc tiïu cuå thïí vïì khöng khñ saåch, nûúác saåch

vaâ àêët saåch trong AIESC .......................................................................126

Caác baáo caáo hiïån traång möi trûúâng cuãa caác quöëc gia thaânh viïn ..........129

Caác hoaåt àöång húåp taác chñnh vúái caác àöëi taác àöëi thoaåi ASEAN..............130

Nhûäng chó söë bïìn vûäng cuãa caác quöëc gia àûúåc lûåa choån, nùm 2005.......137

Caác phûúng phaáp quaãn lyá sinh thaái cuãa möåt söë nûúác thaânh viïn, cuãa thïë

giúái vaâ caác nhoám nûúác theo thu nhêåp trong khu vûåc nùm 2002 .............137

Caác nguöìn khöng an toaân vïì möi trûúâng tiïìm êín

Baãng 9.4

Baãng 9.5

Baãng 9.6

Baãng 9.7

Baãng 9.8

Baãng 9.9

Baãng 10.1

Baãng 10.2

Baãng 10.3

trong khu vûåc ASEAN...........................................................................139

vi

Baáo caáo hiïån traång möi trûúâng ASEAN lêìn thûá ba 2006

DANH MUÅC HÒNH VAÂ BIÏÍU ÀÖÌ

Hònh 1.1

Hònh 2.1

Hònh 2.2

Hònh 2.3

Hònh 2.4

Hònh 2.5

Hònh 2.6

Hònh 2.7

Hònh 2.8

Mö hònh sûác eáp - Hiïån traång - Àaáp ûáng (PSR) .........................................6

Diïån tñch àêët àai cuãa caác nûúác thaânh viïn.................................................11

Dên söë ASEAN so vúái caác khu vûåc khaác (tñnh àïën giûäa nùm 2004) ........14

Dên söë dûå àoaán, 2000 - 2020 ..................................................................15

Tó lïå tùng dên söë tûå nhiïn trong khu vûåc (%) nùm 2004..........................15

Tó lïå sinh vaâ chïët nùm 2005......................................................................15

Sûå phên böë tyã lïå sinh àeã vaâ thu nhêåp, 2003 ............................................15

Tó lïå sinh dûå àoaán giai àoaån 2000 - 2020 ................................................16

Tó lïå dên söë nöng thön dûå baáo

trong töíng dên söë giai àoaån 2000 - 2020 .................................................17

Dûå baáo quaá trònh àö thõ hoaá giai àoaån 2000 - 2020 .................................17

Chó söë Gini cuãa möåt söë nûúác thaânh viïn ASEAN ...................................23

Phêìn trùm Thu nhêåp/Tiïu duâng taåi caác nûúác thaânh viïn àûúåc lûåa choån

caác nùm khaác nhau trong giai àoaån giai àoaån (1997 - 2002) ...................23

Tó lïå dên söë tham gia lûåc lûúång lao àöång taåi caác nûúác thaânh viïn

nùm 2003 .................................................................................................23

Tó lïå dên söë 15 tuöíi trúã lïn thêët nghiïåp nùm 2001 vaâ 2004 ....................24

Söë lûúång treã em suy dinh dûúäng taåi caác nûúác thaânh viïn, 1993 - 2003..24

Giaãm tyã lïå treã em dûúái 5 tuöíi bõ thiïëu cên trêìm troång (%)

Hònh 2.9

Hònh 3.1

Hònh 3.2

Hònh 3.3

Hònh 3.4

Hònh 3.5

Hònh 3.6

(Muåc tiïu thiïn niïn kyã, muåc 2) Söë liïåu göëc (1990 - 1995)

so vúái söë liïåu múái nhêët (1996 - 2004) .....................................................25

Giaãm tó lïå suy dinh dûúäng trong töíng dên söë (muåc tiïu MDG, muåc 1)

söë liïåu göëc (1900 - 1995) so vúái söë liïåu múái nhêët (1996 - 2004)..............25

Giaãm tyã lïå tûã vong úã treã em (Muåc tiïu thiïn niïn kyã Muåc 4, muåc 5)

Söë liïåu göëc (1900 - 1995) so vúái söë liïåu múái nhêët (1996 - 2004) ...........25

Tyã lïå söë dên àûúåc sûã duång nûúác saåch (%), nùm 2002 ............................26

Tyã lïå söë dên àûúåc sûã duång thiïët bõ vïå sinh àaä àûúåc caãi thiïån (%),

nùm 2002 .................................................................................................26

Tó lïå nam giúái trûúãng thaânh biïët chûä........................................................27

Tó lïå nûä giúái trûúãng thaânh biïët chûä...........................................................27

Töíng söë dên àûúåc àïën trûúâng, 2000 - 2003.............................................27

Tó lïå tùng trûúãng kinh tïë ASEAN............................................................33

Tó lïå tùng trûúãng kinh tïë...........................................................................33

GDP bònh quên trïn àêìu ngûúâi cuãa ASEAN vúái mûác giaá caã

Hònh 3.7

Hònh 3.8

Hònh 3.9

Hònh 3.10

Hònh 3.11

Hònh 3.12

Hònh 3.13

Hònh 4.1

Hònh 4.2

Hònh 4.3

thõ trûúâng hiïån haânh (àö la Myä) ..............................................................34

GDP bònh quên trïn àêìu ngûúâi cuãa möåt söë quöëc gia thaânh viïn

Hònh 4.4

vúái mûác giaá caã thõ trûúâng hiïån haânh (àö la Myä) .....................................34

Tó lïå GDP cuãa caác nhoám ngaânh chñnh, nùm 2004...................................34

Àoáng goáp cuãa caác ngaânh trong GDP nùm 2003 ......................................36

Mûác tùng trûúãng cuãa caác ngaânh cöng nghiïåp

Hònh 4.5

Hònh 4.6

Hònh 4.7

giai àoaån 1998- 2000 vaâ 2001-2003.......................................................36

GDP trïn àún võ sûã duång nùng lûúnå g chñnh taåi mötå söë quöcë gia

Hònh 4.8

Hònh 4.9

(2001-2002).........................................................................................................37

Söë lûúåt khaách du lõch nöåi khöëi ASEAN (triïåu ngûúâi)..............................38

Baáo caáo hiïån traång möi trûúâng ASEAN lêìn thûá ba 2006

vii

Hònh 4.10

Tyã lïå tùng trûúãng söë lûúåt khaách du lõch trong khu vûåc ASEAN

giai àoaån 2001 - 2004...............................................................................38

Söë lûúåt khaách du lõch àïën caác nûúác thaânh viïn, giai àoaån 2001-2004......39

Töíng lûúång nûúác ngoåt nöåi àõa coá khaã nùng

Hònh 4.11

Hònh 5.1

taái taåo taåi möåt söë khu vûåc àûúåc lûåa choån, 1997 - 2001............................43

Töíng lûúång nûúác ngoåt nöåi àõa coá khaã nùng taái taåo

Hònh 5.2

bònh quên trïn àêìu ngûúâi cuãa möåt söë khu vûåc àûúåc lûåa choån...................43

Töíng lûúång nûúác ngoåt nöåi àõa (nghòn km³), nùm 2004 ............................44

Töíng lûúång cung cêëp nûúác ngoåt coá thïí taái taåo bònh quên àêìu ngûúâi

haâng nùm, giai àoaån 1996 - 2004 ............................................................45

Nguöìn nûúác ngoåt taåi caác nûúác thaânh viïn ...............................................45

Söë loaåi sinh vêåt biïín trong khu vûåc ASEAN ............................................55

Diïån tñch san hö (km²) cuãa caác nûúác thaânh viïn .....................................55

Toám lûúåc caác raån san hö àang trong tònh traång nguy hiïím taåi möîi quöëc gia..55

Saãn lûúång caá àaánh bùæt vaâ nuöi tröìng trong khu vûåc ASEAN,

Hònh 5.3

Hònh 5.4

Hònh 5.5

Hònh 5.6

Hònh 5.7

Hònh 5.8

Hònh 5.9

giai àoaån 1995- 2002................................................................................56

Lûúång cung cêëp thûåc phêím trïn àêìu ngûúâi haâng nùm cuãa ASEAN

vaâ thïë giúái, giai àoaån 1995 - 2002 ..........................................................56

Töíng diïån tñch rûâng .................................................................................61

Tó lïå rûâng so vúái diïån tñch àêët (%), 2005 ................................................61

Tiïu thuå lêm saãn, 1998 - 2002 .................................................................63

Chêët thaãi úã möåt söë nûúác (kg/ngûúâi/ngaây), 2001......................................75

Dûå kiïën lûúång chêët thaãi nguy haåi haâng nùm úã möåt söë nûúác

Hònh 5.10

Hònh 6.1

Hònh 6.2

Hònh 6.3

Hònh 6.4

Hònh 6.5

thaânh viïn (nghòn têën) ..............................................................................76

Phaát thaãi ö nhiïîm khöng khñ ....................................................................83

Ö nhiïîm khöng khñ taåiã thuã àö cuãa caác quöëc gia thaânh viïn.....................83

ASMC (nùm 2005). Söë lûúång caác àiïím noáng

Hònh 7.1

Hònh 7.2

Hònh 7.3

do vïå tinh NOAA-12 cung cêëp ................................................................94

Caác àiïím noáng ào àûúåc haâng thaáng taåi ASEAN......................................94

Caác àiïím noáng taåi Borneo .......................................................................95

Caác àiïím noáng taåi Sumatra vaâ Peninsular, Malaysia ...............................95

Caác àiïím noáng taåi khu vûåc söng Mekong vaâ Philippines 2005 ..............96

Lûúång tiïu thuå CFC laâm suy giaãm têìng ö-zön (giai àoaån 1995-2001)

theo àún võ têën ODP ................................................................................99

Lûúång tiïu thuå CFC laâm suy giaãm ö-zön (giai àoaån 2001 - 2005)

tñnh bùçng àún võ têën ODP ......................................................................100

Phaát thaãi CO2 cuãa caác töí chûác/ nhoám khu vûåc giai àoaån 1995 - 2002....101

Phaát thaãi khñ CO2 cuãa ASEAN vaâ caác khu vûåc khaác, nùm 2001 ...........101

Khung thïí chïë ASEAN vïì húåp taác möi trûúâng .....................................118

Trang web Haânh àöång khoái muâ ASEAN trûåc tuyïën

Hònh 7.4

Hònh 7.5

Hònh 7.6

Hònh 7.7

Hònh 8.1a

Hònh 8.1b

Hònh 8.2

Hònh 8.3

Hònh 9.1

Hònh 9.2

(www.haze-online.or.id)........................................................................119

viii Baáo caáo hiïån traång möi trûúâng ASEAN lêìn thûá ba 2006

DANH MUÅC CAÁC HÖÅP

Höåp 2.1

Höåp 3.1

Àöång àêët vaâ soáng thêìn khu vûåc Sumatra-Andaman

ngaây 26 thaáng 12 nùm 2004......................................................................13

Hêåu quaã cuãa möi trûúâng xuöëng cêëp àöëi vúái saãn xuêët luáa, caác höå gia

àònh, dên söë vaâ phuå nûä. Cöng trònh nghiïn cûáu úã Philippines................28

Thoãa thuêån vïì Phaát triïín Thiïn niïn kyã ASEAN.....................................29

Caác chûúng trònh nùng lûúång coá khaã nùng taái sinh chñnh

Höåp 3.2

Höåp 4.1

úã caác quöëc gia ASEAN.............................................................................37

Chûúng trònh goác xanh taåi Singapore......................................................40

Kïë hoaåch haânh àöång chiïën lûúåc cuãa ASEAN

Höåp 4.2

Höåp 5.1

vïì quaãn lyá taâi nguyïn nûúác ......................................................................46

Hïå thöëng thoaát nûúác bùçng cöëng ngêìm sêu úã Singapore...........................48

Caác àiïím Ramsar úã Indonesia..................................................................50

Quaãn lñ töíng biïín vaâ àúái búâ úã Indonesia..................................................53

Chûúng trònh Lêm nghiïåp khu vûåc ASEAN-Àûác daânh cho

khu vûåc Àöng Nam AÁ (ReFOP)..................................................................65

Dûå aán húpå taác möi trûúâng ASEAN-Haân Quöëc vïì viïåc phuåc höìi

Höåp 5.2

Höåp 5.3

Höåp 5.4

Höåp 6.1

Höåp 6.2

cacá hïå sinh thaáirûângàang xuöëngcêëpúã caácvuângnhiïåtàúáiÀöng Nam A.Á .......66

Thaách thûcá cuãa mòn vaâ vêåt liïåu chûa nöí (UXO)............................................67

Trung têm àa daång sinh hoåc ASEAN (ACB)...........................................69

Maång lûúiá maång lûúái thûåc thi Luêåt baão vïå àöång vêåt hoang daä ASEAN

(ASEAN - WEN) ......................................................................................69

Baão töìn loaâi höí.........................................................................................70

Baão töìn loaâi àûúâi ûúi................................................................................71

Caác khu baão töìn xuyïn biïn giúái..............................................................72

Chûúng trònh caác Vûúân di saãn ASEAN (AHP) .......................................74

Chiïën lûúåc quaãn lñ chêët thaãi cuãa Singapore..............................................78

Nhaâ maáy xûã lñ chêët thaãi àöåc haåi töíng húåp Kualiti Alam, Malaysia .........80

Ö nhiïîm khöng khñ do mötö ba baánh úã Philippines.................................84

Saáng kiïën caác thaânh phöë bïìn vûäng vïì möi trûúâng cuãa

Höåp 6.3

Höåp 6.4

Höåp 6.5

Höåp 6.6

Höåp 6.7

Höåp 6.8

Höåp 6.9

Höåp 6.10

Höåp 6.11

Höåp 7.1

Höåp 7.2

ASEAN(AIESC)......................................................................................86

Hïå thöëng xe buyát chuyïn duång àïí caã thiïån giao thöng vaâ giaãm ö nhiïîm

khöng khñ úã Jakarta..................................................................................90

Chûúng trònh quan trùæc chêët lûúång khöng khñ úã Malaysia........................91

Khoái muâ xuyïn biïn giúái úã Malaysia (thaáng 8 nùm 2005)......................93

Caác dûå aán CDM tiïìm nùng úã khu vûåc ASEAN......................................102

Thûåc hiïån Cú chïë Phaát triïín saåch (CDM) taåi Indonesia vaâ Malaysia .....103

Nhûäng vuâng cû truá quan troång cuãa chim trong khu vûåc ASEAN ...........105

Söë lûúång caác loaâi àûúåc àûa vaâo danh saách CITES taåi caác quöëc gia thaânh

viïn (nùm 2006) .....................................................................................106

Kïë hoaåch haânh àöång khu vûåc ASEAN vïì buön baán àöång,

Höåp 7.3

Höåp 7.4

Höåp 7.5

Höåp 8.1

Höåp 8.2

Höåp 8.3

Höåp 8.4

Höåp 8.5

thûåc vêåt hoang daä (giai àoaån 2005-2010)...............................................107

Chiïën lûúåc àïí àaåt àûúåc tñnh bïìn vûäng möi trûúâng ................................113

Àaánh giaá viïåc hoaân thaânh Kïë hoaåch Haânh àöång Haâ Nöåi 1999 - 2004 ....114

Caác hiïåp àõnh möi trûúâng ASEAN giai àoaån 1981 - 2005 ....................115

Höåp 9.1

Höåp 9.2

Höåp 9.3

Baáo caáo hiïån traång möi trûúâng ASEAN lêìn thûá ba 2006

ix

Höåp 9.4

Caác Kïë hoaåch Haânh àöång ASEAN liïn quan àïën möi trûúâng

giai àoaån 1995 - 2005 ............................................................................116

Saáng kiïën ASEAN vïì quaãn lyá àêët than buân (APMI)..............................121

Cú súã dûä liïåu thöëng kï giaáo duåc möi trûúâng ASEAN (AEEID).............127

Sekolah Lestari - Chûúng trònh giaãi thûúãng vïì möi trûúâng....................128

Chó söë möi trûúâng bïìn vûäng (ESI)..........................................................136

Phûúng phaáp quaãn lyá hïå sinh thaái cuãa Philippines,

Höåp 9.5

Höåp 9.6

Höåp 9.7

Höåp 10.1

Höåp 10.2

giai àoaån 1961 - 2002 ............................................................................138

x

Baáo caáo hiïån traång möi trûúâng ASEAN lêìn thûá ba 2006

CHÛÚNG 1:

Giúái thiïåu

Möåt Cöång àöìng ASEAN seä àûúåc thiïët lêåp vúái 3 truå cöåt chñnh laâ

húåp taác an ninh chñnh trõ, húåp taác kinh tïë vaâ húåp taác vùn hoáa-xaä

höåi, gùæn boá vúái nhau vaâ höî trúå nhau vò hoâa bònh, öín àõnh vaâ thõnh

vûúång trong khu vûåc.

Tuyïn böë cuãa Hiïåp ûúác ASEAN II – ngaây 7 thaáng 10 nùm 2003.

Chûúng 1: Giúái thiïåu

gaây 7 thaáng 10 nùm 2003, Laänh àaåo

cuãa caác quöëc gia thaânh viïn khu vûåc

Àöng Nam AÁ àaä tuyïn böë: Möåt cöång

quaá trònh höåi nhêåp cuãa nhûäng nûúác keám phaát

triïín hún trong khu vûåc vaâ cuãa nhûäng cöång

àöìng keám phaát triïín trong möåt söë quöëc gia.

N

àöìng ASEAN àûúåc thiïët lêåp têåp trung vaâo 3 truå

cöåt chñnh laâ: húåp taác an ninh vaâ chñnh trõ, húåp

taác kinh tïë vaâ húåp taác vùn hoaá xaä höåi. Ba truå cöåt

naây kïët húåp chùåt cheä vaâ cuãng cöë lêîn nhau vò

muåc tiïu àaãm baão hoaâ bònh, öín àõnh lêu daâi vaâ

sûå thõnh vûúång chung cuãa khu vûåc.

Vïì khaái niïåm Cöång àöìng Kinh tïë ASEAN,

möåt trong ba truå cöåt chñnh cuãa Cöång àöìng

ASEAN, caác nhaâ Laänh àaåo àaä tuyïn böë rùçng

"Sûå höåi nhêåp sêu vaâ röång hún cuãa ASEAN seä

keâm theo húåp taác kyä thuêåt vaâ phaát triïín nhùçm

giaãi quyïët vêën àïì khoaãng caách phaát triïín àöìng

thúâi thuác àêíy quaá trònh höåi nhêåp kinh tïë. Do àoá,

caác lúåi ñch cuãa viïåc höåi nhêåp ASEAN àûúåc chia

seã, àöìng thúâi cho pheáp têët caã caác nûúác thaânh

viïn ASEAN phaát triïín möåt caách thöëng nhêët."

Höåi nhêåp khu vûåc dûåa trïn nïìn taãng höåi nhêåp

kinh tïë vaâ thûúng maåi phi biïn giúái. Thaách thûác

vïì möi trûúâng do quaá trònh höåi nhêåp kinh tïë laâ

yïu cêìu cêìn thiïët àïí haâi hoâa caác tiïu chuêín möi

trûúâng, cuäng nhû phaáp luêåt möi trûúâng vaâ quaá

trònh thûåc thi, nhùçm àaãm baão rùçng möåt khi caác

raâo caãn thuïë quan àûúåc baäi boã, caác vêën àïì vïì

möi trûúâng khöng phaãi laâ nhûäng biïån phaáp phi

thuïë quan.

Quan àiïím chuã àaåo cuãa Baáo caáo hiïån traång

möi trûúâng ASEAN àoá laâ sûå thõnh vûúång trong

khu vûåc seä àöìng thúâi phaãi lêu bïìn vaâ àûúåc chia

seã. Laänh àaåo caác nûúác ASEAN quyïët têm àaåt

àûúåc sûå thõnh vûúång cho toaân khu vûåc. Sûå

thõnh vûúång àoá seä chó bïìn vûäng khi caác nguöìn

lûåc cho tùng trûúãng kinh tïë àûúåc sûã duång möåt

caách bïìn vûäng. Vaâ sûå thõnh vûúång àoá chó thûåc

sûå àûúåc chia seã khi caác lúåi ñch àûúåc phên phöëi

bònh àùèng cho têët caã caác thaânh phêìn trong xaä

höåi. Trïn thûåc tïë, caác nhaâ Laänh àaåo ASEAN àaä

tuyïn böë rùçng sûå phaát triïín bïìn vûäng - trong àoá

töìn taåi möåt sûå cên bùçng nùng àöång vaâ höî trúå lêîn

nhau giûäa tùng trûúãng kinh tïë, cöng bùçng xaä

höåi vaâ toaân veån möi trûúâng - seä laâ nguyïn tùæc

chuã àaåo cho caã khu vûåc trong nöî lûåc thiïët lêåp

möåt Cöång àöìng ASEAN. Theo àoá, caác nhaâ

Laänh àaåo hònh dung ra möåt ASEAN xanh, saåch

vúái nhûäng cú chïë àûúåc thiïët lêåp àêìy àuã cho sûå

phaát triïín bïìn vûäng nhùçm àaãm baão cöng taác

baão vïå möi trûúâng trong khu vûåc, tñnh bïìn

vûäng cuãa caác nguöìn taâi nguyïn thiïn nhiïn

trong khu vûåc vaâ chêët lûúång cuöåc söëng cao cho

cöång àöìng.

Thaách thûác thûá hai laâ phoâng ngûâa vaâ hoùåc

haån chïë khaã nùng xaãy ra thiïn tai vaâ nhûäng

thaãm hoåa do con ngûúâi gêy ra, àöìng thúâi giaãm

thiïíu thiïåt haåi do chuáng gêy ra. Khu vûåc

thûúâng xuyïn phaãi àöëi mùåt vúái baäo, luä, haån

haán, lúã àêët, soáng thêìn, àöång àêët va nuái lûãa,

chaáy rûâng vaâ khoái buåi, coá thïí caãn trúã quaá trònh

phaát triïín kinh tïë, cêëu truác xaä höåi vaâ sûå öín àõnh

chñnh trõ cuãa khu vûåc. Sûå phaát triïín bïìn vûäng

cuãa khu vûåc khöng thïí àûúåc baão àaãm, nïëu cöång

àöìng vaâ cuãa caãi khöng àûúåc baão vïå an toaân

trûúác caác thaãm hoåa.

Nhûäng thaách thûác

Khu vûåc ASEAN àang àöëi mùåt vúái nhûäng

thaách thûác to lúán trïn löå trònh tiïën túái möåt cöång

àöìng ASEAN thõnh vûúång vaâ bïìn vûäng vïì möi

trûúâng.

Vuå àöång àêët úã ÊËn Àöå Dûúng, nguyïn nhên

gêy ra vuå soáng thêìn coá sûác taân phaá ghï gúám

vaâo thaáng 12/2004, laâm cho khoaãng tûâ 170

nghòn àïën 250 nghòn ngûúâi bõ thiïåt maång, àöìng

thúâi gêy ra töín thêët haâng triïåu àö-la vïì taâi saãn

vaâ möi trûúâng, cuäng nhû sûå àau buöìn vaâ mêët

maát khöng thïí thöëng kï àöëi vúái con ngûúâi, laâ

minh chûáng cho tònh traång dïî bõ töín thûúng cuãa

khu vûåc trûúác thiïn tai. Nhûäng caãnh tûúång ö

nhiïîm khoái muâ xuyïn biïn giúái thûúâng thêëy do

chaáy rûâng, chaáy àêët, hay baäo, luä thûúâng xuyïn

taác àöång nhiïìu àïën nhiïìu nûúác trong khu vûåc laâ

Thaách thûác àêìu tiïn vaâ quan troång nhêët àoá laâ

thu heåp khoaãng caách kinh tïë xaä höåi giûäa vaâ

ngay bïn trong caác nûúác trong khu vûåc, àöìng

thúâi àaãm baão sûå cên bùçng húåp lyá giûäa phaát triïín

kinh tïë vaâ baão vïå möi trûúâng. Theo àoá, cêìn coá

sûå húåp taác kyä thuêåt vaâ phaát triïín àïí giaãi quyïët

vêën àïì vïì khoaãng caách phaát triïín vaâ thuác àêíy

2

Baáo caáo hiïån traång möi trûúâng ASEAN lêìn thûá ba 2006

Chûúng 1: Giúái thiïåu

nhûäng vñ duå àiïín hònh vïì nhûäng thaãm hoåa dûúái

taác àöång cuãa caác yïëu töë àõa-vêåt lyá, caác yïëu töë

khñ hêåu, nhûäng thay àöíi vïì dên söë vaâ hoaåt àöång

cuãa con ngûúâi. Cêìn phaãi coá húåp taác quöëc tïë vaâ

khu vûåc, bao göìm höî trúå kyä thuêåt vaâ taâi chñnh,

trang bõ vaâ lùæp àùåt cöng nghïå vaâ thiïët bõ quan

trùæc thiïn tai, àaâo taåo vaâ huy àöång nhên lûåc, vaâ

laâm giaãm nhûäng taác àöång vaâ mêët maát khi thaãm

hoåa xaãy ra.

ngaây caâng bõ khai thaác vò muåc àñch thûúng maåi

vaâ phuåc vuå dên söë ngaây caâng gia tùng. Phaá vúä

möi trûúâng söëng do caác hoaåt àöång kinh tïë khaác

nhau cuäng nhû sûå xêm phaåm cuãa con ngûúâi, sûå

suåt giaãm vïì tñnh àa daång nguöìn gien do viïåc

laåm duång caác phûúng phaáp saãn xuêët nöng

nghiïåp hiïån àaåi, vaâ sûå caån kiïåt rûâng nguyïn

sinh do chùåt phaá rûâng traái pheáp vaâ khöng àûúåc

kiïím soaát àïí laâm nöng nghiïåp àang laâ nhûäng

vêën àïì cêëp baách àoâi hoãi coá sûå quan têm kõp

thúâi.

Thaách thûác thûá ba laâ phaãi giaãi quyïët àêìy àuã

tònh traång ö nhiïîm khöng khñ, tiïëng öìn vaâ aách

tùæc giao thöng ngaây caâng trêìm troång, cuäng nhû

viïåc thiïëu cú súã haå têìng vaâ biïån phaáp xûã lyá vaâ

quaãn lyá raác thaãi taåi caác khu vûåc àö thõ cuãa hêìu

hïët caác quöëc gia trong khu vûåc. Möåt trong

nhûäng nguyïn nhên cuãa caác vêën àïì trïn laâ sûå

gia tùng tiïu thuå nùng lûúång vaâ nguyïn liïåu,

caác àiïìu kiïån giao thöng ngaây caâng thêëp keám,

quaá trònh cöng nghiïåp hoáa àang diïîn ra nhanh

choáng, cuäng nhû doâng ngûúâi di cû tûâ nöng thön

ra thaânh thõ khöng àûúåc kiïím soaát.

Taâi nguyïn thiïn nhiïn cuãa khu vûåc cêìn

àûúåc baão töìn vaâ quaãn lyá möåt caách bïìn vûäng vaâ

àûúåc chia seã möåt caách cöng bùçng hûúáng túái

nêng cao chêët lûúång àúâi söëng cuãa ngûúâi dên

trong khu vûåc. Caác quöëc gia trong khu vûåc cêìn

phaãi tùng cûúâng giúái thiïåu caác chñnh saách vaâ

thûåc thi viïåc quaãn lyá lêm nghiïåp, nöng nghiïåp

bïìn vûäng vaâ múã röång phaåm vi caác khu vûåc

àûúåc baão vïå àïí ngùn chùån xu hûúáng suy giaãm

vïì àa daång sinh hoåc, chêët lûúång àêët àai vaâ àöå

che phuã rûâng laâ nhûäng viïåc laâm hïët sûác quan

troång.

Caác hoaåt àöång kinh tïë chuã yïëu diïîn ra taåi

caác khu àö thõ cuãa nhiïìu quöëc gia trong khu

vûåc. ÚÃ möåt söë quöëc gia, nhûäng hoaåt àöång naây

chó têåp trung úã hai hoùåc ba thaânh phöë lúán, do àoá

dêîn túái tònh traång gia tùng dên söë khöng cên àöëi

úã nhûäng khu vûåc naây. Hêåu quaã laâ tònh traång tùæc

ngheän úã khu vûåc àö thõ, thiïëu nhaâ úã vaâ gia tùng

cuãa caác khu àõnh cû taåm búå, vaâ keám hiïåu quaã

trong viïåc quaãn lyá raác thaãi vaâ caác dõch vuå xaä

höåi khaác. Giaãi quyïët thaách thûác naây àoâi hoãi

viïåc quy hoaåch vaâ quaãn lyá phuâ húåp ài àöi vúái

caác hoaåt àöång phaát triïín nhùçm giaãi quyïët caác

cùåp vêën àïì: möåt mùåt laâ aách tùæc vaâ ngheâo àoái, vaâ

mùåt khaác laâ phaát triïín vaâ ö nhiïîm. Àöìng thúâi,

cêìn phaãi phaát triïín vaâ aáp duång caác cöng nghïå

vaâ hïå thöëng saãn xuêët, nùng lûúång vaâ giao thöng

saåch hún vaâ tùng cûúâng caác phûúng thûác saãn

xuêët vaâ tiïu thuå bïìn vûäng.

Thaách thûác thûá nùm laâ phaãi baão vïå hiïåu quaã

taâi nguyïn nûúác ngoåt vaâ caác hïå sinh thaái biïín

vaâ búâ biïín trong khu vûåc. Hiïån nay, taâi nguyïn

nûúác ngoåt trong khu vûåc vêîn coân àuã nhûng

viïåc quaãn lyá, phên phöëi vaâ chêët lûúång cuãa taâi

nguyïn naây àang chõu sûác eáp ngaây caâng lúán vaâ

coá nhûäng dêëu hiïåu cuãa sûå xuöëng cêëp. Caác vuâng

biïín vaâ duyïn haãi cuãa khu vûåc, vöën àûúåc cöng

nhêån laâ trung têm toaân cêìu vïì àa daång sinh hoåc

biïín, vuâng nûúác nöng vaâ nhiïåt àúái, hiïån àang

bõ suy thoaái do sûå thay àöíi lyá tñnh vïì möi

trûúâng söëng, ö nhiïîm do caác hoaåt àöång cuãa

con ngûúâi cuäng nhû caác hoaåt àöång kinh tïë, bõ

khai thaác quaá mûác vaâ sûã duång khöng bïìn vûäng.

Chêët lûúång vaâ trûä lûúång cuãa nguöìn taâi

nguyïn nûúác ngoåt saåch laâ möåt trong nhûäng vêën

àïì möi trûúâng cêëp baách nhêët maâ khu vûåc seä

phaãi àöëi mùåt trong tûúng lai. Nhu cêìu sûã duång

nûúác seä ngaây caâng gia tùng vaâ caånh tranh.

Thaách thûác sùæp túái laâ laâm thïë naâo àïí àaáp ûáng

àûúåc nhu cêìu trïn trong khi àiïìu kiïån nguöìn

cung àang ngaây möåt ñt ài. Tûúng tûå, aáp lûåc àöëi

vúái caác hïå sinh thaái biïín vaâ búâ biïín seä ngaây

Thaách thûác thûá tû laâ phaãi àaão ngûúåc xu thïë

thoaái hoáa àêët, phaá rûâng, caån kiïåt nguöìn taâi

nguyïn thiïn nhiïn vaâ sûå biïën mêët cuãa àa daång

sinh hoåc úã nhiïìu nûúác trong khu vûåc, àöìng thúâi

phaãi thuác àêíy baão töìn vaâ sûã duång bïìn vûäng

nhûäng nguöìn gien vaâ sinh hoåc. Nguöìn taâi

nguyïn sinh hoåc phong phuá trong khu vûåc àang

Baáo caáo hiïån traång möi trûúâng ASEAN lêìn thûá ba 2006

3

Chûúng 1: Giúái thiïåu

caâng lúán hún khi caác hoaåt àöång kinh tïë vaâ hoaåt

àöång cuãa con ngûúâi ngaây caâng chuã yïëu diïîn ra

taåi caác khu vûåc duyïn haãi. Thûåc traång àoá àoâi

hoãi cöng taác quy hoaåch vaâ quaãn lyá phaãi hiïåu

quaã, àöìng thúâi cêìn coá sûå chuyïín biïën tûâ nhêån

thûác vaâ thu thêåp thöng tin thaânh haânh àöång cuå

thïí vaâ thûåc hiïån möåt caách quyïët liïåt caác chûúng

trònh vaâ biïån phaáp thñch húåp.

coá diïån tñch rûâng lúán laâ laâm thïë naâo khai thaác

taâi nguyïn rûâng möåt caách bïìn vûäng àïí taåo

nguöìn thu cho ngên saách vaâ höî trúå xoáa àoái

giaãm ngheâo.

Thaách thûác thûá bêíy vaâ cuäng laâ thaách thûác

lúán nhêët laâ tùng cûúâng caãi caách thïí chïë trong

khu vûåc, laâm cho caác thïí chïë naây coá hiïåu lûåc

hún thuác àêíy tñnh bïìn vûäng vïì möi trûúâng, khi

khu vûåc hûúáng túái muåc tiïu vïì möåt cöång àöìng

ASEAN húåp nhêët, hoâa bònh vaâ tûúng trúå lêîn

nhau. Möåt cöång àöìng ASEAN xanh vaâ saåch

àoâi hoãi sûå hiïån diïån cuãa caác thïí chïë coá khaã

nùng àûa ra caác quyïët àõnh bùæt buöåc, huy

àöång àûúåc caác nguöìn lûåc vaâ höî trúå caác

chûúng trònh vaâ dûå aán quan troång, gùæn kïët caác

àöëi taác khu vûåc vaâ quöëc tïë khaác theo tinh thêìn

húåp taác, vaâ tranh thuã àûúåc sûå uãng höå cuãa caác

töí chûác xaä höåi vaâ caác caá nhên.

Thaách thûác thûá saáu laâ giaãi quyïët caác vêën àïì

möi trûúâng toaân cêìu trong khi cuâng luác phaãi

giaãi quyïët caác vêën àïì kinh tïë, xaä höåi vaâ möi

trûúâng trûúác mùæt vaâ cêëp baách maâ möîi quöëc

gia phaãi àûúng àêìu theo caác caách thûác riïng

biïåt. Viïåc giaãi quyïët nhûäng vêën àïì möi trûúâng

toaân cêìu, nhû thuãng têìng ozone, biïën àöëi khñ

hêåu, mêët àa daång sinh hoåc, buön baán xuyïn

biïn giúái caác loaâi sinh vêåt coá nguy cú tuyïåt

chuãng cuäng nhû an toaân sinh hoåc, dõch chuyïín

xuyïn biïn giúái cuãa caác loaåi raác thaãi vaâ caác

hoáa chêët àöåc haåi, viïåc buön baán göî rûâng nhiïåt

àúái, àoâi hoãi phaãi àêìu tû thúâi gian vaâ nguöìn lûåc

àïí giaãi quyïët caác vêën àïì trûúác mùæt vaâ cêëp

baách khaác nhû ngheâo àoái vaâ bïånh têåt, thiïëu

caác cú súã cung cêëp nûúác vaâ vïå sinh, caác cú súã

àïí loaåi boã, quaãn lyá raác thaãi, vaâ caác vêën àïì

tûúng tûå khaác.

Quaãn lyá möi trûúâng trong khu vûåc vêîn laâ

möåt thaách thûác lúán àöëi vúái caác quöëc gia trong

caác nûúác thaânh viïn. Trong àiïìu kiïån cuãa

ASEAN, cêìn phaãi tùng cûúâng sûå phöëi húåp

giûäa caác thïí chïë chñnh thûác vaâ phi chñnh thûác

cuäng nhû caác thaânh phêìn khaác nhau trong xaä

höåi cuãa möîi quöëc gia nhùçm taác àöång hiïåu quaã

àïí xaác àõnh vaâ giaãi quyïët caác vêën àïì möi

trûúâng. Chñnh phuã caác quöëc gia vaâ caác thïí chïë

khu vûåc cêìn phaãi àaãm baão sûå húåp nhêët töët hún

nûäa caác kïë hoaåch phaát triïín vaâ caác chñnh saách

möi trûúâng, khuyïën khñch cöång àöìng chuã

àöång tham gia vaâo cöng taác quaãn lyá möi

trûúâng vaâ caãi thiïån caác quaá trònh theo doäi vaâ

quan trùæc möi trûúâng khu vûåc.

Hiïån nay, taác àöång cuãa khu vûåc túái phaát

thaãi khñ nhaâ kñnh vêîn coân thêëp nhûng àang

tùng lïn do tùng trûúãng kinh tïë quaá nhanh,

cuäng nhû sûå gia tùng trong sûã duång than vaâ

caác nhiïn liïåu hydrocarbon, vaâ sûã duång khöng

hiïåu quaã caác nguöìn taâi nguyïn thiïn nhiïn.

Àöëi vúái àa daång sinh hoåc, caác nûúác trong khu

vûåc phaãi giaãi quyïët caác vêën àïì vïì sûå tuyïåt

chuãng cuãa möåt söë loaâi àöång thûåc vêåt, sûå di

chuyïín xuyïn biïn giúái cuãa caác loaâi ngoaåi lai,

Caác baáo caáo hiïån traång möi

viïåc baão töìn caác vuâng àêët ngêåp nûúác vaâ baão trûúâng ASEAN

vïå caác loaâi di truá àang coá nguy cú tuyïåt

chuãng. Vïì viïåc vêån chuyïín xuyïn biïn giúái

caác hoáa chêët vaâ chêët thaãi nguy haåi, khu vûåc

phaãi giaãi quyïët thaách thûác tûâ thûåc tïë möåt söë

nûúác trong khu vûåc àang trúã thaânh baäi raác

chûáa chêët thaãi nguy haåi cuãa caác nûúác phaát

triïín trong khi möåt söë nûúác khaác tûå biïën mònh

thaânh caác nhaâ saãn xuêët vaâ xuêët khêíu caác hoáa

chêët àöåc haåi. Vïì viïåc buön baán göî nhiïåt àúái,

thaách thûác àöëi vúái caác quöëc gia hiïån vêîn àang

ASEAN xuêët baãn Baáo caáo hiïån traång möi

trûúâng (SoER) theo àõnh kyâ, thöng thûúâng ba

nùm möåt lêìn. Baáo caáo Hiïån traång möi trûúâng

àêìu tiïn cuãa ASEAN àûúåc cöng böë vaâo nùm

1997 bao göìm baãy nûúác laâ thaânh viïn cuãa

ASEAN vaâo thúâi àiïím àoá. Ba nùm sau, Baáo

caáo hiïån traång möi trûúâng thûá hai àûúåc ban

haânh nùm 2000 bao göìm 10 nûúác thaânh viïn

ASEAN.

4

Baáo caáo hiïån traång möi trûúâng ASEAN lêìn thûá ba 2006

Chûúng 1: Giúái thiïåu

quöëc gia, àöìng thúâi thûâa nhêån tñnh chêët cuãa

caác vêën àïì möi trûúâng àaä vûúåt ra ngoaâi biïn

giúái quöëc gia;

ꢀ

Nïu bêåt caác saáng kiïën ASEAN trong quaãn

lyá möi trûúâng vaâ phaát triïín bïìn vûäng,

nhûäng thaânh tûåu vaâ khoá khùn, muåc tiïu cho

tûúng lai vaâ caác cú höåi húåp taác.

Baáo caáo seä hûäu ñch àöëi vúái nhiïìu àöëi tûúång

àöåc giaã bao göìm caác nhaâ hoaåch àõnh chñnh saách

vaâ ra quyïët àõnh cuãa Chñnh phuã, caác caán böå liïn

quan thuöåc caác töí chûác trong nûúác, khu vûåc vaâ

quöëc tïë, caác töí chûác phi chñnh phuã, caác töí chûác

xaä höåi, sinh viïn, giaáo viïn, caác nhaâ nghiïn cûáu

taåi caác trûúâng phöí thöng vaâ àaåi hoåc vaâ cöng

chuáng - nhûäng ngûúâi hoaåt àöång hoùåc quan têm

àïën caác vêën àïì möi trûúâng vaâ phaát triïín bïìn

vûäng. Thöng thûúâng, Baáo caáo trònh baây caác

thöng tin àõa lyá vaâ dên söë, àïì cêåp sûå phaát triïín

kinh tïë xaä höåi cuãa caác nûúác trong khu vûåc, àaánh

giaá caác hïå sinh thaái trïn caån, nûúác ngoåt, biïín vaâ

búâ biïín, khñ quyïín, àïì cêåp kyä lûúäng caác vêën àïì

möi trûúâng toaân cêìu vaâ phaãn ûáng cuãa khu vûåc

àöëi vúái caác vêën àïì naây, cuäng nhû mö taã cú cêëu

quaãn lyá möi trûúâng maâ ASEAN aáp duång àïí giaãi

quyïët caác vêën àïì möi trûúâng vaâ phaát triïín bïìn

vûäng, àöìng thúâi phên tñch tñnh bïìn vûäng vïì möi

trûúâng khi khu vûåc hûúáng túái thiïët lêåp cöång

àöìng ASEAN.

Nùm 2002, Baáo caáo ASEAN àûúåc cöng böë

vaâ trònh baây taåi Höåi nghõ thûúång àónh thïë giúái

vïì Phaát triïín bïìn vûäng (WSSD) taåi Nam Phi.

Vò coá baáo caáo naây, ASEAN àaä hoaän viïåc xuêët

baãn Baáo caáo hiïån traång möi trûúâng ASEAN

lêìn thûá ba àïën nùm 2006. Cuäng nhû caác baáo

caáo trûúác àoá, Baáo caáo naây àûúåc cöng böë vúái

sûå tham gia vaâ àoáng goáp àêìy àuã cuãa têët caã caác

nûúác thaânh viïn ASEAN. Chûúng trònh Möi

trûúâng Liïn húåp quöëc vaâ Quyä Hanns Seidel àaä

höî trúå taâi chñnh cho quaá trònh chuêín bõ vaâ

cöng böë Baáo caáo naây. Ban thû kyá ASEAN àaä

àiïìu phöëi vaâ giaám saát töíng thïí, cuäng nhû hoaân

thiïån nöåi dung cuãa Baáo caáo.

Caác Baáo caáo hiïån traång möi trûúâng àûúåc

cöng böë nhùçm àûa ra caái nhòn töíng quan vïì

nhûäng triïín voång vaâ thaách thûác maâ khu vûåc

àang phaãi àöëi mùåt, àöìng thúâi nïu bêåt nhûäng gò

ASEAN àaä laâm àïí baão vïå möi trûúâng vaâ thuác

àêíy sûå phaát triïín bïìn vûäng. Baãn baáo caáo têåp

trung:

Cêëu truác Baáo caáo hiïån

traång möi trûúâng ASEAN

lêìn thûá 3

Caác Baáo caáo hiïån traång möi trûúâng ASEAN

luön baám saát Mö hònh AÁp lûåc - Hiïån Traång –

Àaáp ûáng, theo àoá, con ngûúâi gêy aáp lûåc lïn möi

trûúâng khiïën cho hiïån traång möi trûúâng thay

àöíi, do àoá cêìn phaãi coá sûå àaáp ûáng taác àöång lïn

hoaåt àöång cuãa con ngûúâi cuäng nhû hiïån traång

möi trûúâng. Trong Baáo caáo hiïån traång möi

trûúâng lêìn thûá ba naây, tûâ Chûúng 2 àïën Chûúng

4 seä àïì cêåp àïën caác yïëu töë “AÁp lûåc,” tûâ Chûúng

5 àïën Chûúng 7 seä trònh baây “Hiïån traång” möi

trûúâng, vaâ tûâ Chûúng 8 àïën Chûúng 10 seä thaão

luêån “Àaáp ûáng” cuãa khu vûåc.

ꢀ

Mö taã hiïån traång möi trûúâng trong khu vûåc

vaâ sûå phaát triïín cuãa caác lônh vûåc bùçng caách

cung cêëp vaâ phên tñch chó söë vïì kinh tïë, xaä

höåi vaâ möi trûúâng coá liïn quan;

ꢀ

Trònh baây diïîn biïën caác vêën àïì àang nöíi

lïn, àùåc biïåt laâ nhûäng vêën àïì möi trûúâng

toaân cêìu vaâ sûå phaát triïín trong caác lônh vûåc

kinh tïë, xaä höåi, theo quan àiïím caác vêën àïì

möi trûúâng vûúåt qua giúái haån biïn giúái möåt

Baáo caáo hiïån traång möi trûúâng ASEAN lêìn thûá ba 2006

5

Chûúng 1: Giúái thiïåu

Hònh 1.1. Mö hònh AÁp lûåc - Hiïån traång

- Àaáp ûáng

Chûúng 1: Giúái thiïåu - Trònh baây caác vêën

àïì chuã yïëu vïì möi trûúâng, caác muåc tiïu vaâ cêëu

truác cuãa baáo caáo. Chûúng naây trònh baây khaái

quaát vïì têìm nhòn ASEAN nhùçm àaåt àûúåc muåc

tiïu vïì möåt cöång àöìng ASEAN bïìn vûäng vïì

möi trûúâng vaâo nùm 2020. Tuy nhiïn, ASEAN

phaãi giaãi quyïët möåt loaåt caác vêën àïì vaâ thaách

thûác vïì möi trûúâng àang nöíi cöåm nhû nhûäng

trúã ngaåi àöëi vúái viïåc àaåt àûúåc Têìm nhòn

ASEAN 2020.

AÁp lûåc

Hiïån Traång

Thûåc traång

Hoaåt àöång cuãa con

ngûúâi vaâ caác taác àöång

Nùng lûúång

Sûác EÁp

möi trûúâng khöng khñ

Nûúác

Nguöìn Lûåc

Àêët àai

Giao Thöng

Àa daång sinh hoåc

Àõnh cû

Cöng nghiïåp

Nöng nghiïåp

Vùn hoáa & Di saãn

Chûúng 2: Àiïìu kiïån àõa lyá, con ngûúâi vaâ

nhên khêíu hoåc - Nghiïn cûáu àiïìu kiïån àõa lyá

vaâ nhên khêíu hoåc trong khu vûåc. Àêy laâ nhûäng

yïëu töë naây laâ àùåc trûng cho caác vêën àïì chung vaâ

xuyïn quöëc gia maâ khu vûåc àang phaãi àöëi mùåt

cuäng nhû mö taã tñnh cêëp baách cuãa quaá trònh húåp

taác khu vûåc trong viïåc giaãi quyïët caác vêën àïì

naây.

Thuãy saãn

Caác ngaânh khaác

Àaáp ûáng

cuãa xaä höåi

(Quyïët àõnh

- Haânh

Àaáp ûáng mang tñnh thïí chïë

cuãa xaä höåi

(Quyïët àõnh

- Haânh

vaâ àaáp ûáng caá nhên

Chûúng 3: Phaát triïín xaä höåi - Xem xeát caác

xu hûúáng xaä höåi, nhêën maånh möëi liïn hïå giûäa

möi trûúâng vaâo ngheâo àoái, taác àöång cuãa ngheâo

àoái lïn sûác khoãe möi trûúâng, vaâ khaã nùng dïî bõ

töín thûúng cao cuãa ngûúâi ngheâo trûúác thiïn tai

bao göìm nhûäng thaãm hoåa do caác hoaåt àöång cuãa

con ngûúâi gêy ra.

Luêåt phaáp

Caác cöng cuå kinh tïë

Cöng nghïå múái

àöång)

Caác giaá trõ cöång àöìng thay àöíi

Cam kïët quöëc tïë

Caác haânh àöång khaác

Nguöìn: UNEP/EAP - AP

Chûúng 4: Phaát triïín kinh tïë - Nghiïn cûáu

caác mö hònh tùng trûúãng kinh tïë gêìn àêy, xem

xeát mûác àöå caác ngaânh cú baãn nhû khai khoaáng

vaâ nöng nghiïåp taåo sûác eáp lïn möi trûúâng nïëu

khöng àûúåc quaãn lyá möåt caách bïìn vûäng, trong

khi mûác thu nhêåp cao hún nhúâ tùng trûúãng kinh

tïë laâ yïëu töë cêìn thiïët àïí giaãm ngheâo vaâ baão vïå

möi trûúâng töët hún.

Baãng 1.1. Mö hònh PSR vaâ Cêëu truác Baáo

caáo möi trûúâng lêìn thûá 3

Mö hònh

Caác chûúng cuãa SOERs

PSR

Chûúng 2: Àiïìu kiïån àõa lyá,

Con ngûúâi vaâ nhên khêíu hoåc

AÁp lûåc

Chûúng 3: Phaát triïín xaä höåi

Chûúng 4: Phaát triïín kinh tïë

Chûúng 5: Hïå sinh thaái nûúác ngoåt vaâ

biïín - Àïì cêåp àïën hiïån traång hïå sinh thaái biïín

vaâ nûúác ngoåt trong khu vûåc. Taâi nguyïn nûúác

cuãa khu vûåc ngaây caâng chõu nhiïìu sûác eáp.

Thaách thûác laâ laâm thïë naâo àïí àaáp ûáng àêìy àuã

nhu cêìu vaâ traánh àûúåc mêu thuêîn trong viïåc

phên böí vaâ sûã duång nguöìn taâi nguyïn nûúác

trong khu vûåc.

Chûúng 5: Hïå sinh thaái nûúác ngoåt vaâ biïín

Hiïån

traång

Chûúng 6: Hïå sinh thaái trïn caån

Chûúng 7: Khñ quyïín

Chûúng 8: Caác vêën àïì möi trûúâng

toaân cêìu

Chûúng 9: Khung quaãn lyá möi

Àaáp ûáng

trûúâng ASEAN

Chûúng 6: Hïå sinh thaái trïn caån - Àiïìu tra

hiïån traång cuãa caác hïå sinh thaái trïn caån cuãa khu

vûåc. Trong khi tyã lïå phaá rûâng cuãa khu vûåc trûúác

Chûúng 10: Hûúáng túái möåt Cöång àöìng

ASEAN bïìn vûäng vïì möi trûúâng

6

Baáo caáo hiïån traång möi trûúâng ASEAN lêìn thûá ba 2006

Chûúng 1: Giúái thiïåu

àêy cao nhêët thïë giúái, xu thïë naây àang giaãm

xuöëng khi viïåc saãn xuêët vaâ tiïu thuå saãn phêím tûâ

göî rûâng àaä suåt giaãm. Mùåc duâ diïån tñch che phuã

àaä giaãm suát, ASEAN vêîn laâ möåt trong nhûäng

khu vûåc àa daång vïì sinh hoåc nhêët trïn thïë giúái

vaâ àaä coá nöî lûåc lúán nhùçm baão töìn àa daång sinh

hoåc.

ra caách thûác ASEAN àaä cam kïët àïí thuác àêíy

bïìn vûäng vïì möi trûúâng khi ASEAN theo àuöíi

muåc tiïu töíng thïí laâ thiïët lêåp möåt cöång àöìng

ASEAN vaâo nùm 2020.

Nguöìn thöng tin

Giöëng nhû trong moåi êën phêím, viïåc thu thêåp

dûä liïåu bao giúâ cuäng laâ giai àoaån khoá khùn nhêët

trong quaá trònh chuêín bõ Baáo caáo. Mùåc duâ caác

nûúác ASEAN àaä cöë gùæng taåo ra dûä liïåu cho

riïng mònh vaâ chia seã thöng tin naây, nhûng

khöng coá cú chïë àaãm baão rùçng quaá trònh àoá

àûúåc thûåc hiïån möåt caách hïå thöëng vaâ thûúâng

xuyïn. Àêy khöng chó laâ vêën àïì riïng àöëi vúái

ASEAN. Tuy nhiïn, quaá trònh chuêín bõ Baáo

caáo naây cho thêëy têìm quan troång cuãa viïåc thiïët

lêåp möåt cú chïë chia seã thöng tin thûúâng xuyïn,

àöìng böå hoáa caác cú súã dûä liïåu, cuäng nhû höî trúå

chuêín bõ caác baáo caáo cêëp quöëc gia vaâ khu vûåc.

Möåt cú chïë nhû vêåy seä taåo àiïìu kiïån thuêån lúåi

thûåc hiïån nghôa vuå lêåp baáo caáo ra bïn ngoaâi

khöëi. ASEAN seä tiïëp tuåc theo àuöíi vêën àïì naây

trïn cú súã nhûäng kinh nghiïåm coá àûúåc tûâ quaá

trònh lêåp baáo caáo cêëp quöëc gia vaâ cêëp khu vûåc.

Chûúng 7: Khñ quyïín - àaánh giaá chêët lûúång

khöng khñ vaâ thûåc traång bêìu khñ quyïín trong

khu vûåc. Chêët lûúång khöng khñ trong khu vûåc

noái chung laâ töët mùåc duâ coá sûå khaác biïåt àaáng kïí

giûäa caác vuâng, do sûå suy thoaái àaáng kïí úã nhûäng

khu vûåc àûúåc àö thõ hoáa vaâ cöng nghiïåp hoáa

cao. Khu vûåc àöëi mùåt vúái hai vêën àïì àaáng lo

ngaåi liïn quan àïën ö nhiïîm khöng khñ àoá laâ ö

nhiïîm khöng khñ xuyïn biïn giúái do chaáy rûâng

vaâ àêët vaâ suy giaãm chêët lûúång khöng khñ taåi caác

àö thõ ngaây caâng tùng do sûã duång nùng lûúång

ngaây caâng nhiïìu trong ngaânh cöng nghiïåp vaâ

giao thöng vêån taãi.

Chûúng 8: Caác vêën àïì möi trûúâng toaân

cêìu - àïì cêåp àïën sûå tham gia cuãa caác nûúác

thaânh viïn trong viïåc giaãi quyïët caác vêën àïì möi

trûúâng toaân cêìu. Caác nûúác thaânh viïn chuã àöång

tham gia giaãi quyïët caác vêën àïì möi trûúâng möåt

caách tñch cûåc do chuáng taác àöång àaáng kïí àïën

khu vûåc, cho duâ caác nûúác naây khöng phaãi laâ taác

nhên chñnh gêy ra caác vêën àïì möi trûúâng toaân

cêìu.

Caác dûä liïåu do caác nûúác ASEAN thu thêåp àaä

àûúåc sûã duång töëi àa trong baáo caáo naây. Caác

nguöìn dûä liïåu naây xuêët phaát tûâ caác cú súã dûä liïåu

vaâ êën phêím khaác nhau cuãa Ban Thû kyá

ASEAN (nhû Böå phêån Quaãn lyá thiïn tai vaâ möi

trûúâng, Böå phêån Quaãn lyá Nguöìn taâi nguyïn

thiïn nhiïn, Böå phêån Phaát triïín Con ngûúâi, Cuåc

Höåi nhêåp kinh tïë, Cuåc Höî trúå Höåi nhêåp vaâ Taâi

chñnh, Böå phêån Giaám saát kinh tïë vô mö vaâ Taâi

chñnh, Böå phêån Du lõch...) vaâ caác Viïån/Trung

têm khaác cuãa ASEAN (Trung têm àa daång sinh

hoåc ASEAN vaâ Trung têm Nùng lûúång

ASEAN). Baáo caáo hiïån traång möi trûúâng cuãa

caác nûúác thaânh viïn àaä cung cêëp caác thöng tin

quyá giaá trong quaá trònh xêy dûång Baáo caáo.

Chûúng 9: Khung quaãn lyá möi trûúâng

ASEAN - Nghiïn cûáu nhûäng àùåc àiïím quan

troång nhêët trong cú cêëu thïí chïë vaâ chñnh saách

cuãa khu vûåc ASEAN, caác chûúng trònh vaâ hoaåt

àöång àang àûúåc triïín khai vaâ cho thêëy cú cêëu

naây àûúåc húåp nhêët möåt caách chùåt cheä vúái caác

ngaânh kinh tïë xaä höåi, chuã yïëu thöng qua truå cöåt

Cöång àöìng vùn hoáa xaä höåi ASEAN.

Chûúng 10: Hûúáng túái möåt cöång àöìng

ASEAN bïìn vûäng vïì möi trûúâng - kïët luêån

thöng qua viïåc nïu bêåt nhûäng nöî lûåc àïí àaåt túái

möåt cöång àöìng ASEAN bïìn vûäng vïì möi

trûúâng... Chûúng naây àaánh giaá möåt söë thûúác ào

àöå bïìn vûäng vïì möi trûúâng, chó ra rùçng khu vûåc

àaä àaåt àûúåc chó söë bònh quên cao hún chó söë

bònh quên cuãa thïë giúái. Chûúng naây cuäng àûa

ÚÃ nhûäng chöî khöng coá dûä liïåu cuãa ASEAN,

caác thöng tin liïn quan àûúåc lêëy tûâ caác nguöìn

àaáng tin cêåy, bao göìm:

ꢀ

Caác töí chûác quöëc tïë - Caác cú quan Liïn Hiïåp

Quöëc (Chûúng trònh möi trûúâng Liïn Hiïåp

Quöëc, Töí chûác Y tïë thïë giúái, Uyã Ban Kinh tïë

Baáo caáo hiïån traång möi trûúâng ASEAN lêìn thûá ba 2006

7

vaâ Xaä höåi Liïn Hiïåp quöëc khu vûåc Chêu AÁ

Thaái Bònh Dûúng, Töí chûác Cöng nghiïåp vaâ

Phaát triïín Liïn Hiïåp Quöëc, Töí chûác Giaáo

duåc, Khoa hoåc vaâ Vùn hoaá Liïn Hiïåp Quöëc,

Cú quan caác vêën àïì kinh tïë vaâ xaä höåi Liïn

Húåp quöëc, Uyã ban phaát triïín bïìn vûäng Liïn

húåp quöëc, Ban liïn chñnh phuã vïì biïën àöíi khñ

hêåu, Cú súã dûä liïåu thöng tin nguöìn UNEP-

toaân cêìu, Ban thû kyá caác àiïìu ûúác quöëc tïë àa

phûúng vïì möi trûúâng), Töí chûác thûúng maåi

quöëc tïë, Töí chûác Du lõch toaân cêìu

ꢀ

Caác thïí chïë taâi chñnh/phaát triïín quöëc tïë -

Ngên haâng phaát triïín Chêu AÁ, Ngên haâng

Thïë giúái, Quyä tiïìn tïå quöëc tïë.

Caác töí chûác phi chñnh phuã/caác töí chûác khaác

vïì möi trûúâng – Viïån nguöìn lûåc thïë giúái, Töí

chûác baão töìn thïë giúái hay IUCN, Birdlife,

Quyä àöång thûåc vêåt hoang daä, Maång lûúái hoaåt

àöång Cöng ûúác Basel vaâ caác töí chûác khaác.

CHÛÚNG 2:

Àiïuì kiïnå àõa lyá, con ngûúâi

vaâ nhên khêíu hoåc

Têìm nhòn ASEAN 2020 hûúáng túái möåt sûå hoâa húåp cuãa

caác quöëc gia Àöng Nam AÁ röång múã vúái bïn ngoaâi, söëng

trong hoâa bònh, öín àõnh vaâ thõnh vûúång, gùæn boá vúái nhau

trong tinh thêìn húåp taác, phaát triïín nùng àöång vaâ trong

möåt cöång àöìng cuãa caác xaä höåi àuâm boåc.

Chûúng trònh Haânh àöång Viïn Chùn

Chûúng 2: Võ trñ àõa lyá, con ngûúâi vaâ nhên khêíu hoåc

hûäng àiïìu kiïån àõa, vêåt lyá vaâ khñ hêåu cuãa khu vûåc ASEAN àaä mang laåi cho khu vûåc nguöìn

N

taâi nguyïn thiïn nhiïn phong phuá, duy trò nhiïìu hoaåt àöång kinh tïë vaâ sinh söëng, àöìng thúâi

cung cêëp caác nguöìn söëng quan troång nhû nûúác saåch vaâ khöng khñ trong laânh. Tuy nhiïn, khu vûåc

2

laâ möåt trong nhûäng núi coá mêåt àöå dên cû cao nhêët thïë giúái vúái khoaãng 125 ngûúâi trïn 1 km , so

2

vúái mêåt àöå dên söë trung bònh cuãa thïë giúái laâ 43 ngûúâi trïn 1 km . Khu vûåc cuäng laâ núi coá mêåt àöå

dên cû àö thõ cao, àùåc biïåt laâ nhûäng thaânh phöë lúán nhû Bangkok, Jakarta vaâ Manila. Tyã lïå di cû

tûâ nöng thön ra thaânh thõ vaâ dên söë thaânh thõ - nöng thön àûúåc dûå baáo tùng öín àõnh, bònh quên

tûúng ûáng laâ 15% vaâ 10% nùm 2020. Dên söë àöng taåo ra aáp lûåc ngaây caâng lúán lïn taâi nguyïn thiïn

nhiïn cuãa khu vûåc, bïn caånh sûå xuöëng cêëp ngaây caâng trêìm troång cuãa möi trûúâng taåi caác khu àö

thõ. Nhûäng àiïìu kiïån àõa, vêåt lyá vaâ khñ hêåu cuãa khu vûåc cuäng laâ nguyïn nhên gêy ra thiïn tai, àiïín

hònh nhêët laâ baäo, luä luåt, àöång àêët vaâ soáng thêìn, lúã àêët, phun traâo nuái lûãa, haån haán vaâ chaáy rûâng.

Nhûäng thiïn tai naây taác àöång qua laåi vúái khaã nùng dïî bõ töín thûúng phöí biïën úã caác nûúác àaä gêy

ra nhûäng thaãm hoåa, laâm töín haåi caác hoaåt àöång kinh tïë, sûå phaát triïín xaä höåi vaâ caác àiïìu kiïån möi

trûúâng cuãa khu vûåc. Caác àiïìu kiïån àõa, vêåt lyá vaâ khñ hêåu chung vaâ giöëng nhau àaä trúã thaânh nguyïn

nhên gêy ra caác vêën àïì möi trûúâng chung hoùåc xuyïn biïn giúái nhû ö nhiïîm khöng khñ, àêët vaâ

nûúác, sûå xuöëng cêëp cuãa möi trûúâng àö thõ, ö nhiïîm khoái muâ xuyïn biïn giúái vaâ sûå caån kiïåt nguöìn

taâi nguyïn thiïn nhiïn, àùåc biïåt laâ àa daång sinh hoåc. Nhêån ra têìm quan troång cuãa sûå liïn kïët khu

vûåc trong viïåc giaãi quyïët caác vêën àïì trïn, ASEAN àang tiïën túái sûå húåp taác hiïåu quaã trong khu vûåc.

NHÛÄNG CON SÖË VAÂ SÛÅ KIÏÅN CUÃA ASEAN

Phaåm vi

3.300 km tûâ Bùæc xuöëng Nam

5.600 km tûâ Àöng sang Têy

4,47 triïåu km²

Diïån tñch àêët

Bùçng 3% töíng diïån tñch thïë giúái

Nhiïåt àúái (aãnh hûúãng gioá muâa)

Khñ hêåu

o

Nhiïåt àöå

Trung bònh nùm tûâ 25-30 C

Lûúång mûa

828 àïën 3280 mm möîi nùm

558 triïåu ngûúâi

Dên söë (tñnh àïën giûäa nùm 2005)

Dên söë ASEAN tñnh trïn töíng dên söë thïë giúái

(tñnh àïën giûäa nùm 2004)

Dên söë ûúác tñnh àïën nùm 2020

Mêåt àöå dên söë (söë liïåu nùm 2005)

7,7%

651 triïåu

125 ngûúâi trïn 1 km²

Àiïìu kiïån àõa lyá

(kinh àöå tûâ 920 vô Têy àïën 1420 vô Àöng).

Mûúâi quöëc gia thaânh viïn cuãa Hiïåp höåi caác

quöëc gia Àöng Nam AÁ (ASEAN) bao göìm

Brunei, Campuchia, Indonesia, Laâo,

Malaysia, Myanmar, Singapore, Thaái Lan vaâ

Viïåt Nam nùçm trong vuâng thuöåc Thaái Bònh

Dûúng, ÊËn Àöå Dûúng, Biïín Andama vaâ Biïín

Àöng. Caác nûúác naây chiïëm möåt khöng gian

àõa lyá thûúâng àûúåc goåi laâ “Àöng Nam AÁ”1,

traãi daâi hún 3.300 km tûâ phña Bùæc xuöëng phña

Nam (vô àöå tûâ 300 vô Bùæc àïën 110 vô Nam) vaâ

Campuchia, Laâo, Myanmar, Thaái Lan vaâ

Viïåt Nam nùçm úã tiïíu vuâng Àöng Dûúng

(thûúâng àûúåc goåi laâ Àöng Nam AÁ Àaåi luåc),

trong khi Brunei, Indonesia, Malaysia,

Philippines vaâ Singapore nùçm úã tiïíu vuâng

thûúâng àûúåc goåi laâ quêìn àaão Maä Lai (Hay coân

goåi laâ Àöng Nam AÁ Àaåi Dûúng). Trong söë

mûúâi nûúác thaânh viïn, chó duy nhêët Cöång hoâa

dên chuã nhên dên Laâo laâ nûúác nùçm troån trong

àêët liïìn, coân têët caã caác nûúác àïìu trûåc tiïëp giaáp

biïín.

keáo daâi 5.600 km tûâ phña Têy sang phña Àöng

10

Baáo caáo hiïån traång möi trûúâng ASEAN lêìn thûá ba 2006