Bài giảng Pháp luật Việt Nam đại cương - Bài 5: Khái quát về Luật hình sự, Luật tố tụng hình sự - Vũ Thị Bích Hường
Thꢀc sꢁ – Giꢂng viên chính Vꢃ Thꢄ Bích Hꢅꢆng – ꢇꢀi h c Luꢈt Tp HCM
Bài 5: KHÁI QUÁT Vꢅ LUꢆT HÌNH S ,
LUꢆT Tꢇ TꢈNG HÌNH S .
Phꢉn A: Luꢀt Hình sꢊ
I/ Khái niꢁm Luꢀt Hình sꢊ.
1-
ꢇꢄnh nghꢁa: Luꢀt hình sꢁ là mꢂt ngành luꢀt Čꢂc lꢀp trong hꢃ thꢄng
pháp luꢀt Viꢃt nam, bao gꢅm hꢃ thꢄng nhꢆng quy ph m pháp luꢀt do Nhà nꢇꢈc ban
hành quy Čꢉnh nhꢆng hành vi nguy hiꢊm cho xã hꢂi là tꢂi ph m và hình ph t vꢈi các
tꢂi ph m.
2-
ꢇꢉi tꢅꢊng Čiꢋu chꢌnh cꢍa luꢈt hình sꢎ: Là nhꢆng quan hꢃ xã hꢂi phát
sinh giꢆa nhà nꢇꢈc và ngꢇꢋi ph m tꢂi khi ngꢇꢋi này thꢁc hiꢃn mꢂt hành vi mà nhà
nꢇꢈc qui Čꢉnh là tꢂi ph m.
3-
Phꢅꢏng pháp Čiꢋu chꢌnh cꢍa luꢈt hình sꢎ: là phꢇꢌng pháp quyꢍn uy.
Trong Čó nhà nꢇꢈc có quyꢍn tꢄi cao trong viꢃc Čꢉnh Čo t sꢄ phꢀn cꢎa ngꢇꢋi ph m
tꢂi, buꢂc hꢏ phꢐi chꢉu trách nhiꢃm hình sꢁ vꢍ tꢂi ph m mà hꢏ Čã gây ra. Trách
nhiꢃm hình sꢁ vꢍ tꢂi ph m Čã gây ra là trách nhiꢃm thuꢂc vꢍ cá nhân ngꢇꢋi ph m
tꢂi, phꢐi do chính ngꢇꢋi ph m tꢂi trꢁc tiꢑp gánh chꢉu, mà không thꢊ “chuyꢊn” hoꢒc
“ꢎy thác” cho ngꢇꢋi khác.
4-
Bꢐ luꢈt hình sꢎ – Hình thꢑc pháp luꢈt chꢍ yꢒu cꢍa ngành luꢈt hình
sꢎ Viꢓt nam.
Bꢂ luꢀt hình sꢁ nꢓm 1999 Čang có hiꢃu lꢁc, Čꢇꢔc Quꢄc hꢂi nꢇꢈc
CHXHCNVN thông qua ngày 21-12-1999 và bꢕt Čꢖu có hiꢃu lꢁc tꢗ
ngày 1-7-2000.
Ngoài lꢋi nói Čꢖu, Bꢂ luꢀt hình sꢁ Čꢇꢔc cꢘu t o gꢅm 2 phꢖn: phꢖn
chung và phꢖn các tꢂi ph m. 2 phꢖn này có mꢄi quan hꢃ chꢒt chꢙ
vꢈi nhau. Mꢚi phꢖn Čꢇꢔc chia thành các chꢇꢌng. Mꢚi chꢇꢌng Čꢇꢔc
chia thành mꢛc vꢈi nhiꢍu Čiꢍu luꢀt.
Phꢖn chung Bꢂ luꢀt hình sꢁ 1999 có 10 chꢇꢌng, mꢚi chꢇꢌng quy
Čꢉnh vꢍ mꢂt lo i vꢘn Čꢍ chung cꢎa luꢀt hình sꢁ.
Phꢖn riêng cꢎa luꢀt hình sꢁ 1999 có 14 chꢇꢌng, mꢚi chꢇꢌng quy
Čꢉnh mꢂt nhóm các tꢂi ph m cꢛ thꢊ.
II/ Khái niꢁm tꢋi phꢂm, phân loꢂi tꢋi phꢂm.
1-
Khái niꢓm tꢐi phꢀm: “Tꢂi ph m là hành vi nguy hiꢊm cho xã hꢂi Čꢇꢔc
quy Čꢉnh trong Bꢂ luꢀt hình sꢁ, do ngꢇꢋi có nꢓng lꢁc trách nhiꢃm hình sꢁ thꢁc hiꢃn
mꢂt cách cꢄ ý hoꢒc vô ý, xâm ph m Čꢂc lꢀp, chꢎ quyꢍn, thꢄng nhꢘt, toàn v n lãnh
th! T! quꢄc, xâm ph m chꢑ Čꢂ chính trꢉ, chꢑ Čꢂ kinh tꢑ, nꢍn vꢓn hóa, quꢄc phòng,
an ninh, trꢀt tꢁ, an toàn xã hꢂi, quyꢍn, lꢔi ích hꢔp pháp cꢎa t! ch"c, xâm ph m tính
m ng, s"c kh#e, danh dꢁ, nhân ph$m, tꢁ do, tài sꢐn, các quyꢍn, lꢔi ích hꢔp pháp
khác cꢎa công dân, xâm ph m nhꢆng l%nh vꢁc khác cꢎa trꢀt tꢁ pháp luꢀt XHCN”.
(&iꢍu 8 Bꢂ luꢀt hình sꢁ)
Tꢗ Čꢉnh ngh%a Čꢖy Čꢎ trên, có thꢊ Čꢇa ra Čꢉnh ngh%a Tꢂi ph m mꢂt cách khái quát:
Tꢐi phꢀm là hành vi nguy hiꢔm cho xã hꢐi Čꢅꢊc qui Čꢄnh trong luꢈt hình sꢎ, có
lꢕi, và phꢂi chꢄu hình phꢀt.
Trang 1- Môn Pháp luꢀt Viꢁt nam Čꢂi cꢃꢄng
Thꢀc sꢁ – Giꢂng viên chính Vꢃ Thꢄ Bích Hꢅꢆng – ꢇꢀi h c Luꢈt Tp HCM
2-
Nhꢖng dꢗu hiꢓu cꢏ bꢂn cꢍa tꢐi phꢀm.
2.1 Tính nguy hiꢊm cho xã hꢂi: Là thuꢂc tính khách quan, là dꢘu hiꢃu vꢀt
chꢘt cꢎa tꢂi ph m. Hành vi nguy hiꢊm cho xã hꢂi Čꢇꢔc coi là tꢂi ph m phꢐi là hành
vi gây thiꢃt h i hoꢒc Če dꢏa gây thiꢃt h i Čáng kꢊ cho các quan hꢃ xh Čꢇꢔc luꢀt hình
sꢁ bꢐo vꢃ.
2.2 Tính có lꢚi cꢎa tꢂi ph m: Lꢚi là thái Čꢂ tâm lý cꢎa mꢂt ngꢇꢋi Čꢄi vꢈi
hành vi nguy hiꢊm cho xh cꢎa mình và Čꢄi vꢈi hꢀu quꢐ do hành vi Čó gây ra.
Trong Bꢂ luꢀt hình sꢁ, tính có lꢚi là mꢂt dꢘu hiꢃu Čꢂc lꢀp vꢈi tính nguy hiꢊm
cho xh. Không thꢊ buꢂc tꢂi mꢂt ngꢇꢋi mà ch' cꢓn c" vào hành vi khách quan hꢏ Čã
thꢁc hiꢃn.
2.3 Tính trái pháp luꢀt hình sꢁ: Hành vi nguy hiꢊm cho xh ch' Čꢇꢔc coi là
tꢂi ph m nꢑu nó Čꢇꢔc quy Čꢉnh trong luꢀt hình sꢁ.
2.4 Tính phꢐi chꢉu hình ph t: Bꢘt c" mꢂt hành vi ph m tꢂi nào c(ng Čꢍu bꢉ
Če dꢏa phꢐi chꢉu hình ph t. Ch' có hành vi ph m tꢂi mꢈi phꢐi chꢉu hình ph t, tꢂi
càng nghiêm trꢏng thì hình ph t áp dꢛng càng nghiêm khꢕc.
3-
Phân loꢂi tꢋi phꢂm.
Tꢂi ph m tuy có chung các dꢘu hiꢃu nhꢇ Čã trình bày, nhꢇng nhꢆng hành vi
ph m tꢂi cꢛ thꢊ có tính chꢘt và m"c Čꢂ nguy hiꢊm cho xh rꢘt khác nhau. Chính vì
vꢀy mà vꢘn Čꢍ phân hóa trách nhiꢃm hình sꢁ và cá thꢊ hóa hình ph t Čꢇꢔc coi là mꢂt
nguyên tꢕc quan trꢏng cꢎa luꢀt hình sꢁ. Quán triꢃt nguyên tꢕc này, Bꢂ luꢀt hình sꢁ
Čã phân lo i tꢂi ph m thành 4 lo i:
3.1 Tꢀi phꢁm ít nghiêm trꢂng: M"c cao nhꢘt cꢎa khung hình ph t Čꢄi vꢈi lo i
tꢂi này là Čꢑn 3 nꢓm tù.
3.2 Tꢀi phꢁm nghiêm trꢂng: M"c cao nhꢘt cꢎa khung hình ph t Čꢄi vꢈi lo i
tꢂi này là Čꢑn 7 nꢓm tù.
3.3 Tꢀi phꢁm rꢃt nghiêm trꢂng: M"c cao nhꢘt cꢎa khung hình ph t Čꢄi vꢈi
lo i tꢂi này là Čꢑn 15 nꢓm tù.
3.4 Tꢀi phꢁm Čꢄc biꢅt nghiêm trꢂng: M"c cao nhꢘt cꢎa khung hình ph t Čꢄi
vꢈi lo i tꢂi này làtrên 15 nꢓm tù, tù chung thân hoꢒc t) hình.
4-
Các tꢋi phꢂm cꢌ thꢍ.
Các tꢂi ph m cꢛ thꢊ Čꢇꢔc quy Čꢉnh trong “Phꢖn các tꢂi ph m” cꢎa Bꢂ luꢀt
hình sꢁ, bao gꢅm các nhóm tꢂi ph m cꢌ bꢐn sau Čây:
4.1 Các tꢂi xâm ph m an ninh quꢄc gia (chꢇꢌng 11)
4.2 Các tꢂi xâm ph m tính m ng, s"c kh#e, nhân ph$m, danh dꢁ cꢎa con
ngꢇꢋi (chꢇꢌng 12)
4.3 Các xâm ph m quyꢍn tꢁ do, dân chꢎ cꢎa công dân (chꢇꢌng 13)
4.4 Các tꢂi xâm ph m s* hꢆu (chꢇꢌng 14)
4.5 Các tꢂi xâm ph m chꢑ Čꢂ hôn nhân và gia Čình (chꢇꢌng 15)
4.6 Các tꢂi xâm ph m trꢀt tꢁ quꢐn lý kinh tꢑ (chꢇꢌng 16)
4.7 Các tꢂi ph m vꢍ môi trꢇꢋng (chꢇꢌng 17)
4.8 Các tꢂi ph m vꢍ ma túy (chꢇꢌng 18)
4.9 Các tꢂi xâm ph m an toàn công cꢂng, trꢀt tꢁ công cꢂng (chꢇꢌng 19)
4.10 Các tꢂi xâm ph m trꢀt tꢁ quꢐn lý hành chính (chꢇꢌng 20)
4.11 Các tꢂi vꢍ ch"c vꢛ (chꢇꢌng 21)
4.12 Các tꢂi xâm ph m ho t Čꢂng tꢇ pháp (chꢇꢌng 22)
4.13 Các tꢂi xâm ph m ngh%a vꢛ, trách nhiꢃm cꢎa quân nhân (chꢇꢌng 23)
Trang 2- Môn Pháp luꢀt Viꢁt nam Čꢂi cꢃꢄng
Thꢀc sꢁ – Giꢂng viên chính Vꢃ Thꢄ Bích Hꢅꢆng – ꢇꢀi h c Luꢈt Tp HCM
4.14 Các tꢂi phá ho i hòa bình, chꢄng loài ngꢇꢋi và tꢂi ph m chiꢑn tranh
(chꢇꢌng 24)
III/ Tuꢎi chꢏu trách nhiꢁm hình sꢊ và nhꢐng qui Čꢏnh Čꢑi vꢒi ngꢃꢓi chꢃa thành
niên phꢂm tꢋi. (CTNPT)
‹ Tuꢎi chꢏu trách nhiꢁm hình sꢊ:
• Ngꢇꢋi Čꢎ 14 tu!i phꢐi chꢉu TNHS do lꢚi cꢄ ý và tꢂi rꢘt nghiêm trꢏng, Čꢒc biꢃt
nghiêm trꢏng.
• Ngꢇꢋi tꢗ Čꢎ 16 tu!i Čꢑn chꢇa Čꢎ 18 tu!i phꢐi chꢉu TNHS Čꢄi vꢈi mꢏi lo i tꢂi
ph m (không bꢉ áp dꢛng hình ph t chung thân, t) hình).
• Ngꢇꢋi Čꢎ 18 tu!i tr* lên phꢐi chꢉu TNHS Čꢄi vꢈi mꢏi lo i tꢂi ph m.
‹ Nhꢐng qui Čꢏnh Čꢑi vꢒi ngꢃꢓi CTNPT
•
Ngꢇꢋi CTN ph m tꢂi có thꢊ Čꢇꢔc mi0n trách nhiꢃm hình sꢁ nꢑu ph m tꢂi ít
nghiêm trꢏng hoꢒc tꢂi nghiêm trꢏng, gây h i không lꢈn, có nhiꢍu tình tiꢑt
giꢐm nh và Čꢇꢔc gia Čình hoꢒc cꢌ quan, t! ch"c nhꢀn giám sát, giáo dꢛc.
Khi xét x), nꢑu thꢘy không cꢖn thiꢑt phꢐi áp dꢛng hình ph t Čꢄi vꢈi ngꢇꢋi
CTNPT, thì Toà án áp dꢛng mꢂt trong các biꢃn pháp tꢇ pháp.
Ngꢇꢋi CTNPT ch' bꢉ áp dꢛng mꢂt trong các hình ph t sau Čây Čꢄi vꢈi mꢚi
tꢂi ph m: Cꢐnh cáo, ph t tiꢍn;cꢐi t o không giam giꢆ; tù có thꢋi h n.
° Ph t tiꢍn: &ꢇꢔc áp dꢛng là hình ph t chính Čꢄi vꢈi ngꢇꢋi chꢇa
thành niên ph m tꢂi tꢗ Čꢎ 16 tu!i Čꢑn dꢇꢈi 18 tu!i, nꢑ ngꢇꢋi Čó có thu nhꢀp
hoꢒc có tài sꢐn riêng; M"c ph t tiꢍn áp dꢛng không quá mꢂt phꢖn hai m"c
tiꢍn ph t mà Čiꢍu luꢀt qui Čꢉnh.
•
•
°
Cꢐi t o không giam giꢆ: Thꢋi h n CTKGG Čꢇꢔc áp dꢛng
không quá mꢂt phꢖn hai thꢋi h n mà Čiꢍu luꢀt quy Čꢉnh; Không khꢘu trꢗ thu
nhꢀp cꢎa ngꢇꢋi Čó.
° Tù có thꢋi h n: &ꢄi vꢈi ngꢇꢋi tꢗ Čꢎ 16 tu!i Čꢑn dꢇꢈi 18 tu!i khi
ph m tꢂi, nꢑu Čiꢍu luꢀt Čꢇꢔc áp dꢛng qui Čꢉnh hình ph t tù chung thân hoꢒc
t) hình, thì m"c ph t cao nhꢘt Čꢇꢔc áp dꢛng không quá 18 n#m tù; nꢑu là tù
có thꢋi h n thì m"c hình ph t cao nhꢘt Čꢇꢔc áp dꢛng không quá ba phꢖn tꢇ
(¾ )m"c ph t tù mà Čiꢍu luꢀt qui Čꢉnh.
&ꢄi vꢈi ngꢇꢋi CTNPT tꢗ Čꢎ 14 tu!i Čꢑn dꢇꢈi 16 tu!i khi ph m tꢂi,
nꢑu Čiꢍu luꢀt Čꢇꢔc áp dꢛng qui Čꢉnh hình ph t tù chung thân hoꢒc t) hình, thì
m"c hình ph t cao nhꢘt Čꢇꢔc áp dꢛng không quá mꢇꢋi hai nꢓm tù; nꢑu là tù
có thꢋi h n thì m"c hình ph t cao nhꢘt Čꢇꢔc áp dꢛng không quá mꢂt phꢖn
hai(1/2) m"c ph t tù mà Čiꢍu luꢀt qui Čꢉnh.
IV/ Khái niꢁm hình phꢂt, các loꢂi hình phꢂt.
1/ Khái niꢁm hình phꢂt: Hình ph t là biꢃn pháp cꢇIng chꢑ nhà nꢇꢈc nghiêm
khꢕc nhꢘt Čꢇꢔc quy Čꢉnh trong luꢀt hình sꢁ do Tòa án quyꢑt Čꢉnh nhJm tꢇꢈc b# hoꢒc
h n chꢑ quyꢍn, lꢔi ích cꢎa ngꢇꢋi ph m tꢂi và ngꢓn ngꢗa tꢂi ph m.
&ꢒc Čiꢊm cꢎa hình ph t:
Hình ph t là biꢃn pháp cꢇIng chꢑ nhà nꢇꢈc nghiêm khꢕc nhꢘt, nó có thꢊ tꢇꢈc
b# nhꢆng quyꢍn và lꢔi ích cꢎa ngꢇꢋi bꢉ kꢑt án nhꢇ: quyꢍn tꢁ do, quyꢍn vꢍ tài
sꢐn, quyꢍn vꢍ chính trꢉ, thꢀm chí cꢐ quyꢍn sꢄng.
Hình ph t là biꢃn pháp cꢇIng chꢑ nhà nꢇꢈc Čꢇꢔc quy Čꢉnh trong Bꢂ luꢀt hình
sꢁ và ch' Čꢇꢔc áp dꢛng cho chính cá nhân ngꢇꢋi Čã thꢁc hiꢃn tꢂi ph m.
Trang 3- Môn Pháp luꢀt Viꢁt nam Čꢂi cꢃꢄng
Thꢀc sꢁ – Giꢂng viên chính Vꢃ Thꢄ Bích Hꢅꢆng – ꢇꢀi h c Luꢈt Tp HCM
Hình ph t là biꢃn pháp cꢇIng chꢑ nhà nꢇꢈc do Tòa án áp dꢛng vꢈi ngꢇꢋi
ph m tꢂi và Čꢇꢔc tuyên bꢄ công khai bJng 1 bꢐn án.
Hình ph t là biꢃn pháp cꢇIng chꢑ nhà nꢇꢈc Čꢒc biꢃt Čꢐm bꢐo cho luꢀt hình
sꢁ có thꢊ thꢁc hiꢃn Čꢇꢔc nhiꢃm vꢛ bꢐo vꢃ, giáo dꢛc.
2/ Các loꢂi hình phꢂt.
Hình ph t có 2 lo i: Hình ph t chính và hình ph t b! sung.
2.1 Hình ph t chính là hình ph t cꢌ bꢐn Čꢇꢔc áp dꢛng cho mꢂt tꢂi ph m và
Čꢇꢔc tuyên Čꢂc lꢀp; Čꢄi vꢈi mꢚi tꢂi ph m tòa án ch' có thꢊ tuyên Čꢂc lꢀp 1 hình ph t
chính, bao gꢅm:
Cꢐnh cáo: &ꢇꢔc áp dꢛng Čꢄi vꢈi ngꢇꢋi ph m tꢂi ít nghiêm trꢏng và có nhiꢍu
tình tiꢑt giꢐm nh , nhꢇng chꢇa Čꢑn m"c mi0n hình ph t.
Ph t tiꢍn: &ꢇꢔc áp dꢛng là hình ph t chính Čꢄi vꢈi ngꢇꢋi ph m tꢂi ít nghiêm
trꢏng xâm ph m trꢀt tꢁ quꢐn lý kinh tꢑ, trꢀt tꢁ công cꢂng, trꢀt tꢁ quꢐn lý hành
chính và mꢂt sꢄ tꢂi ph m khác do BLHS quy Čꢉnh.; &ꢇꢔc áp dꢛng là hình
ph t b! sung Čꢄi vꢈi các tꢂi vꢍ tham nh(ng, ma túy hoꢒc nhꢆng tꢂi ph m
khác do BLHS quy Čꢉnh; M"c ph t tiꢍn không Čꢇꢔc thꢘp hꢌn 1 triꢃu Čꢅng.
Cꢐi t o không giam giꢆ: &ꢇꢔc áp dꢛng tꢗ 6 tháng dꢑn 3 nꢓm Čꢄi vꢈi ngꢇꢋi
ph m tꢂi ít nghiêm trꢏng hoꢒc ph m tꢂi nghiêm trꢏng mà Čang có nꢌi làm
viꢃc !n Čꢉnh hoꢒc có nꢌi thꢇꢋng trú rõ ràng, nꢑu xét thꢘy không cꢖn thiꢑt phꢐi
cách ly ngꢇꢋi ph m tꢂi kh#i xã hꢂi.; nꢑu ngꢇꢋi bꢉ kꢑt án Čã bꢉ t m giꢆ, t m
giam thì thꢋi gian Čó Čꢇꢔc trꢗ vào thꢋi gian chꢘp hành hình ph t theo t' lꢃ: 1
ngày t m giꢆ, t m giam = 3 ngày cꢐi t o không giam giꢆ; Bꢉ khꢘu trꢗ mꢂt
phꢖn thu nhꢀp tꢗ 5% Čꢑn 20% Čꢊ sung quK nhà nꢇꢈc.
Trꢛc xuꢘt: Là buꢂc ngꢇꢋi nꢇꢈc ngoài rꢋi kh#i lãnh th! Viꢃt nam.
Tù có thꢋi h n: Là viꢃc buꢂc ngꢇꢋi bꢉ kꢑt án phꢐi chꢘp hành hình ph t t i tr i
giam trong mꢂt thꢋi gian nhꢘt Čꢉnh; M"c tꢄi thiꢊu là 3 tháng, m"c tꢄi Ča là 20
nꢓm; thꢋi h n t m giꢆ, t m giam Čꢇꢔc trꢗ vào thꢋi h n chꢘp hành hình ph t
tù: 1 ngày t m giꢆ, t m giam = 1 ngày tù.
Tù chung thân:Là hình ph t tù không thꢋi h n Čꢇꢔc áp dꢛng Čꢄi vꢈi ngꢇꢋi
ph m tꢂi Čꢒc biꢃt nghiêm trꢏng, nhꢇng chꢇa Čꢑn m"c bꢉ x) ph t t) hình;
không áp dꢛng tù chung thân Čꢄi vꢈi ngꢇꢋi chꢇa thành niên ph m tꢂi.
T) hình. Áp dꢛng Čꢄi vꢈi ngꢇꢋi ph m tꢂi Čꢒc biꢃt nghiêm trꢏng; không áp
dꢛng hình ph t t) hình Čꢄi vꢈi ngꢇꢌì chꢇa thành niên ph m tꢂi, phꢛ nꢆ có
thai, phꢛ nꢆ Čang nuôi con dꢇꢈi 36 tháng tu!i khi ph m tꢂi hoꢒc khi xét x);
không thi hành án t) hình Čꢄi vꢈi phꢛ nꢆ có thai, phꢛ nꢆ Čang nuôi con dꢇꢈi
36 tháng tu!i, trong trꢇꢋng hꢔp này, hình ph t t) hình chuyꢊn thành tù chung
thân; nꢑu Čꢇꢔc ân giꢐm thì hình ph t t) hình chuyꢊn thành tù chung thân.
2.2 Hình ph t b! sung là hình ph t không Čꢇꢔc tuyên Čꢂc lꢀp mà ch' có thꢊ
tuyên kèm theo hình ph t chính. &ꢄi vꢈi mꢚi tꢂi ph m tòa án có thꢊ tuyên mꢂt hoꢒc
nhiꢍu hình ph t b! sung nꢑu Čiꢍu luꢀt có quy Čꢉnh các hình ph t này,bao gꢅm:
Cꢘm Čꢐm nhiꢃm ch"c vꢛ, cꢘm hành nghꢍ hoꢒc làm công viꢃc nhꢘt Čꢉnh: Thꢋi
h n tꢗ 1 nꢓm Čꢑn 5 nꢓm kꢊ tꢗ ngày chꢘp hành xong hình ph t tù hoꢒc tꢗ
ngày bꢐn án có hiꢃu lꢁc nꢑu hình ph t chính là cꢐnh cáo, ph t tiꢍn, cꢐi t o
không giam giꢆ, hoꢒc Čꢇꢔc hꢇ*ng án treo.
Cꢘm cꢇ trú: là buꢂc ngꢇꢋi bꢉ kꢑt án ph t tù không Čꢇꢔc t m trú và thꢇꢋng trú
* mꢂt sꢄ Čꢉa phꢇꢌng nhꢘt Čꢉnh; thꢋi h n tꢗ 1 Čꢑn 5 nꢓm kꢊ tꢗ ngày chꢘp hành
xong án ph t tù.
Trang 4- Môn Pháp luꢀt Viꢁt nam Čꢂi cꢃꢄng
Thꢀc sꢁ – Giꢂng viên chính Vꢃ Thꢄ Bích Hꢅꢆng – ꢇꢀi h c Luꢈt Tp HCM
Quꢐn chꢑ: là buꢂc ngꢇꢋi bꢉ kꢑt án ph t tù phꢐi cꢇ trú, làm ꢓn sinh sꢄng và cꢐi
t o * mꢂt Čꢉa phꢇꢌng nhꢘt Čꢉnh, có sꢁ kiꢊm soát giáo dꢛc cꢎa chính quyꢍn và
nhân dân Čꢉa phꢇꢌng; Không Čꢇꢔc tꢁ ra kh#i nꢌi cꢇ trú, bꢉ tꢇꢈc mꢂt sꢄ
quyꢍn công dân, bꢉ cꢘm hành nghꢍ hoꢒc làm công viꢃc nhꢘt Čꢉnh; Čꢇꢔc áp
dꢛng Čꢄi vꢈi ngꢇꢋi ph m tꢂi xâm ph m an ninh quꢄc gia, ngꢇꢋi tái ph m
nguy hiꢊm; Thꢋi h n tꢗ 1 Čꢑn 5 nꢓm kꢊ tꢗ ngày chꢘp hành xong hình ph t tù.
Tꢇꢈc mꢂt sꢄ quyꢍn công dân: Áp dꢛng vꢈi CDVN ph m tꢂi xâm ph m an
ninh QG hoꢒc tꢂi ph m khác do BLHS quy Čꢉnh.Thꢋi h n tꢗ 1 nꢓm Čꢑn 5
nꢓm kꢊ tꢗ ngày chꢘp hành xong hình ph t tù hoꢒc kꢊ tꢗ ngày bꢐn án có hiꢃu
lꢁc pháp luꢀt trong trꢇꢋng hꢔp Čꢇꢔc hꢇ*ng án treo.
Tꢉch thu tài sꢐn: Là tꢇꢈc mꢂt phꢖn hoꢒc toàn bꢂ tài sꢐn thuꢂc s* hꢇ( cꢎa
ngꢇꢋi bꢉ kꢑt án sung quK nhà nꢇꢈc; áp dꢛng Čꢄi vꢈi ngꢇꢋi bꢉ kꢑt án vꢍ tꢂi
nghiêm trꢏng, rꢘt nghiêm trꢏng hoꢒc Čꢒc biꢃt nghiêm trꢏng.
Ph t tiꢍn, khi không áp dꢛng là hình ph t chính;
Trꢛc xuꢘt, khi không áp dꢛng là hình ph t chính.
3/ Các biꢁn pháp tꢃ pháp trong luꢀt hình sꢊ Viꢁt nam.
Các biꢃn pháp tꢇ pháp trong luꢀt hình sꢁ Viꢃt nam là nhꢆng biꢃn pháp cꢇIng chꢑ
hình sꢁ Čꢇꢔc áp dꢛng Čꢄi vꢈi nhꢆng ngꢇꢋi thꢁc hiꢃn hành vi ph m tꢂi hoꢒc có dꢘu
hiꢃu cꢎa tꢂi ph m. Trong nhiꢍu trꢇꢋng hꢔp các biꢃn pháp tꢇ pháp Čꢇꢔc áp dꢛng vꢈi
ngꢇꢋi không có nꢓng lꢁc trách nhiꢃm hình sꢁ Čã thꢁc hiꢃn hành vi nguy hiꢊm cho
xh. Bao gꢅm:
Tꢉch thu vꢀt, tiꢍn trꢁc tiꢑp liên quan Čꢑn tꢂi ph m;
Trꢐ l i tài sꢐn, s)a chꢆa hoꢒc bꢅi thꢇꢋng thiꢃt h i; buꢂc công khai xin lꢚi;
Bꢕt buꢂc chꢆa bꢃnh;
Giáo dꢛc t i xã, phꢇꢋng, thꢉ trꢘn. (Čꢄi vꢈi ngꢇꢋi chꢇa thành niên)
&ꢇa vào trꢇꢋng giáo dꢇIng. (Čꢄi vꢈi ngꢇꢋi chꢇa thành niên)
4/ Quy%t Čꢏnh hình phꢂt trong trꢃꢓng h&p phꢂm nhi'u tꢋi.
Khi xét x) cùng mꢂt lꢖn mꢂt ngꢇꢋi ph m nhiꢍu tꢂi, Tòa án quyꢑt Čꢉnh hình ph t Čꢄi
vꢈi tꢗng tꢂi, sau Čó t!ng hꢔp hình ph t theo qui Čꢉnh sau Čây:
4.1 ꢆ i vꢇi hình phꢁt chính:
- Nꢑu các hình ph t Čã tuyên cùng là cùng là cꢐi t o không giam giꢆ hoꢒc
cùng là tù có thꢋi h n thì các hình ph t Čó Čꢇꢔc cꢂng thành hình ph t chung. Hình
ph t chung không Čꢇꢔc quá 3 nꢓm Čꢄi vꢈi hình ph t cꢐi t o không giam giꢆ, 30 nꢓm
Čꢄi vꢈi hình ph t tù có thꢋi h n.
- Nꢑu hình ph t Čã tuyên là cꢐi t o không giam giꢆ, tù có thꢋi h n, thì hình
ph t cꢐi t o không giam giꢆ Čꢇꢔc chuyꢊn Č!i thành hình ph t tù theo t' lꢃ: 3 ngày cꢐi
t o không giam giꢆ = 1 ngày tù Čꢊ t!ng hꢔp hình ph t.
- Nꢑu hình ph t nꢒng nhꢘt trong sꢄ các hình ph t Čã tuyên là tù chung thân thì
hình ph t chung là tù chung thân.
- Nꢑu hình ph t nꢒng nhꢘt trong sꢄ các hình ph t Čã tuyên là t) hình thì hình
ph t chung là t) hình.
- Ph t tiꢍn, hoꢒc trꢛc xuꢘt không t!ng hꢔp vꢈi các lo i hình ph t khác. Các
khoꢐn tiꢍn ph t Čꢇꢔc công l i thành hình ph t chung.
4.2 ꢆ i vꢇi hình phꢁt bꢈ sung
- Nꢑu các hình ph t Čã tuyên là cùng lo i thì hình ph t chung Čꢇꢔc quyꢑt Čꢉnh
trong giꢈi h n do BLHS quy Čꢉnh; riêng Čꢄi vꢈi hình ph t tiꢍn thì các khoꢐn tiꢍn
ph t Čꢇꢔc cꢂng l i thành hình ph t chung.
Trang 5- Môn Pháp luꢀt Viꢁt nam Čꢂi cꢃꢄng
Thꢀc sꢁ – Giꢂng viên chính Vꢃ Thꢄ Bích Hꢅꢆng – ꢇꢀi h c Luꢈt Tp HCM
- Nꢑu các hình ph t Čã tuyên là khác lo i thì ngꢇꢋi bꢉ kꢑt án phꢐi chꢘp hành
tꢘt cꢐ các hình ph t Čã tuyên.
IV. Thꢓi hiꢁu thi hành b(n án, gi(m thꢓi hꢂn ch)p hành hình phꢂt, thꢓi hiꢁu
truy c*u trách nhiꢁm hình sꢊ
1. Thꢓi hiꢁu thi hành b(n án: Là thꢋi h n do BLHS quy Čꢉnh mà khi hꢑt thꢋi
h n Čó ngꢇꢋi bꢉ kꢑt án không phꢐi chꢘp hành hình ph t Čã tuyên.
Cꢛ thꢊ:
- Nꢓm nꢓm Čꢄi vꢈi các trꢇꢋng hꢔp x) ph t tiꢍn, cꢐi t o không giam giꢆ
hoꢒc x) ph t tù tꢗ 3 nꢓm tr* xuꢄng;
- Mꢇꢋi nꢓm Čꢄi vꢈi các trꢇꢋng hꢔp x) ph t tù tꢗ trên 3 nꢓm Čꢑn mꢇꢋi
lꢓm nꢓm
- Mꢇꢋi lꢓm nꢓm Čꢄi vꢈi các trꢇꢋng hꢔp x) ph t tù tꢗ trên 15 nꢓm Čꢑn
30 nꢓm.
( Thꢋi hiꢃu thi hành bꢐn án HS Čꢇꢔc tính tꢗ ngày bꢐn án có hiꢃu lꢁc phápluꢀt. Nꢑu
trong thꢋi h n trên, ngꢇꢋi bꢉ kꢑt án l i ph m tꢂi mꢈi thì thꢋi gian Čã qua không
Čꢇꢔc tính và thꢋi hiꢃu tính l i kꢊ tꢗ ngày ph m tꢂi mꢈi; Nꢑu trong thꢋi h n trên,
ngꢇꢋi bꢉ kꢑt án cꢄ tình trꢄn tránh và có lꢃnh truy nã thì thꢋi gian trꢄn tránh không
Čꢇꢔc tính và thꢋi hiꢃu Čuꢔc tính l i kꢊ tꢗ ngày ngꢇꢋi Čó ra trình diꢃn hoꢒc bꢉ bꢕt
giꢆ)
2. Gi(m thꢓi hꢂn ch)p hành hình phꢂt
Ngꢇꢋi bꢉ kꢑt án cꢐi t o không giam giꢆ hoꢒc bꢉ kꢑt án ph t tù nꢑu Čã chꢘp hành
hình ph t Čꢇꢔc mꢂt thꢋi gian nhꢘt Čꢉnh và có nhiꢍu tiꢑn bꢂ thì Čꢇꢔc xét giꢐm thꢋi
gian chꢘp hành hình ph t, cꢛ thꢊ là:
- Thꢋi gian chꢘp hành hình ph t Čꢊ Čꢇꢔc xét giꢐm lꢖn Čꢖu là 1/3 thꢋi h n Čꢄi vꢈi
hình ph t cꢐi t o không giam giꢆ, hình ph t tù tꢗ 30 nꢓm tr* xuꢄng. 12 nꢓm Čꢄi vꢈi
tù chung thân.
- Mꢂt ngꢇꢋi có thꢊ Čꢇꢔc giꢐm nhiꢍu lꢖn nhꢇng phꢐi bꢐo Čꢐm chꢘp hành Čꢇꢔc ½
m"c hình ph t Čã tuyên.
- Ngꢇꢋi bꢉ kꢑt án tù chung thân lꢖn Čꢖu Čꢇꢔc giꢐm xuꢄng 30 nꢓm tù và dù Čꢇꢔc
giꢐm nhiꢍu lꢖn c(ng phꢐi bꢐo Čꢐm thꢋi h n thꢁc tꢑ chꢘp hành hình ph t là 20 nꢓm.
- &ꢄi vꢈi ngꢇꢋi Čã Čꢇꢔc giꢐm mꢂt phꢖn hình ph t mà ph m tꢂi mꢈi nghiêm
trꢏng, rꢘt nghiêm trꢏng hoꢒc Čꢒc biꢃt nghiêm trꢏng, thì Tòa án ch' xét giꢐm lꢖn Čꢖu
sau khi sau khi ngꢇꢋi Čó Čã chꢘp hành Čꢇꢔc 2/3 m"c hình ph t chung hoꢒc 20 nꢓm
nꢑu là tù chung thân.
3. Thꢓi hiꢁu truy c*u trách nhiꢁm hình sꢊ
Khái niꢁm: Là thꢋi h n do BLHS quy Čꢉnh mà khi hꢑt thꢋi h n Čó thì ngꢇꢋi
ph m tꢂi không bꢉ truy cꢇú trách nhiꢃm hình sꢁ.
Cꢛ thꢊ;
- 5 nꢓm Čꢄi vꢈi các tꢂi ph m ít nghiêm trꢏng
- 10 nꢓm Čꢄi vꢈi các tꢂi ph m nghiêm trꢏng
- 15 nꢓm Čꢄi vꢈi các tꢂi ph m rꢘt nghiêm trꢏng
- 20 nꢓm Čꢄi vꢈi các tꢂi ph m Čꢒc biꢃt nghiêm trꢏng
(Thꢋi hiꢃu truy c"u trách nhiꢃm HS Čꢇꢔc tính tꢗ ngày tꢂi ph m Čꢇꢔc thꢁc hiꢃn, nꢑu
trong thꢋi gian nói trên, ngꢇꢋi ph m tꢂi cꢄ tình trꢄn tránh và Čã có lꢃnh truy nã, thì
thꢋi gian trꢄn tránh không Čꢇꢔc tính và thꢋi hiꢃu tính l i kꢊ tꢗ khi ngꢇꢋi Čó ra tꢁ thú
Trang 6- Môn Pháp luꢀt Viꢁt nam Čꢂi cꢃꢄng
Thꢀc sꢁ – Giꢂng viên chính Vꢃ Thꢄ Bích Hꢅꢆng – ꢇꢀi h c Luꢈt Tp HCM
hoꢒc bꢉ bꢕt giꢆ; Nꢑu trong thꢋi h n nêu trên, ngꢇꢋi ph m tꢂi l i ph m tꢂi mꢈi mà
BLHS quy Čꢉnh m"c cao nhꢘt cꢎa khung hình ph t Čꢄi vꢈi tꢂi ꢘy trên mꢂt nꢓm tù,
thì thꢋi gian Čã qua không Čuꢔc tính và thꢋi hiꢃu Čꢄi vꢈi tꢂi c( Čꢇꢔc tính l i kꢊ tꢗ
ngày ph m tꢂi mꢈi)
4. Xóa án tích
Khái niꢁm:Ngꢇꢋi bꢉ kꢑt án Čꢇꢔc xoá án tích coi nhꢇ chꢇa bꢉ kꢑt án và Čꢇꢔc Tòa
án cꢘp giꢘy ch"ng nhꢀn.
4.1 ꢆꢉꢊng nhiên Čꢉꢋc xoá án tích:
- Ngꢇꢋi Čꢇꢔc mi0n hình ph t
- Ngꢇꢋi bꢉ kꢑt án nꢑu tꢗ khi chꢘp hành xong bꢐn án hoꢒc tꢗ khi hꢑt thꢋi hiꢃu
thi hành bꢐn án, ngꢇꢋi Čó không ph m tꢂi mꢈi trong trꢇꢋng hꢔp sau Čây:
‹ 1 nꢓm trong trꢇꢋng hꢔp bꢉ ph t cꢐnh cáo, ph t tiꢍn, cꢐi t o không giam
giꢆ hoꢒc ph t tù nhꢇng Čꢇꢔc hꢇ*ng án treo;
‹ 3 nꢓm trong trꢇꢋng hꢔp hình ph t là tù Čꢑn 3 nꢓm;
‹ 5 nꢓm trong trꢇꢋng hꢔp hình ph t là tù tꢗ trên 3 nꢓm Čꢑn 15 nꢓm;
‹ 7 nꢓm trong trꢇꢋng hꢔp hình ph t là tù tꢗ trên 15 nꢓm.
4.2 Xóa án tích theo quyꢌt Čꢍnh cꢎa Tòa án: (&ꢇꢔc quy Čꢉnh Čꢄi vꢈi nhꢆng ngꢇꢋi
bꢉ kꢑt án vꢍ các tꢂi t i chꢇꢌng XI, XXIV).
Phꢉn B: Luꢀt tꢑ tꢌng hình sꢊ
I- Khái niꢁm luꢀt tꢑ tꢌng hình sꢊ.
1/ Khái niꢓm tꢉ tꢘng hình sꢎ: Là toàn bꢂ ho t Čꢂng cꢎa các cꢌ quan tiꢑn
hành tꢄ tꢛng (cꢌ quan Čiꢍu tra,VKS, tòa án), ngꢇꢋi tiꢑn hành tꢄ tꢛng, các cá nhân, cꢌ
quan nhà nꢇꢈc và t! ch"c xh góp phꢖn vào viꢃc giꢐi quyꢑt vꢛ án hình sꢁ theo quy
Čꢉnh cꢎa luꢀt tꢄ tꢛng hình sꢁ
Luꢀt tꢄ tꢛng hình sꢁ Viꢃt nam chia ho t Čꢂng giꢐi quyꢑt vꢛ án hình sꢁ thành
các giai Čo n sau:
Khꢏi t vꢐ án hình sꢑ;
ꢆiꢒu tr;
Truy t ;
Xét xꢓ;
Thi hành án hình sꢑ.
2/ Khái niꢓm luꢈt tꢉ tꢘng hình sꢎ: Là mꢂt ngành luꢀt Čꢂc lꢀp trong hꢃ thꢄng
pháp luꢀt Viꢃt nam, là t!ng thꢊ các quy ph m pháp luꢀt Čiꢍu ch'nh các quan hꢃ xã
hꢂi phát sinh trong quá trình kh*i tꢄ, Čiꢍu tra, truy tꢄ, xét x) và thi hành án hình sꢁ.
&ꢄi tꢇꢔng Čiꢍu ch'nh cꢎa luꢀt tꢄ tꢛng hình sꢁ là nhꢆng quan hꢃ xã hꢂi phát
sinh trong quá trình giꢐi quyꢑt vꢛ án hình sꢁ giꢆa các chꢎ thꢊ cꢎa quan hꢃ
pháp luꢀt tꢄ tꢛng hình sꢁ.
Quan hꢃ pháp luꢀt tꢄ tꢛng hình sꢁ có các Čꢒc Čiꢊm:
+ Mang tính chꢘt quyꢍn lꢁc nhà nꢇꢈc
+ Liên quan mꢀt thiꢑt tꢈi quan hꢃ pháp luꢀt hình sꢁ.
+Liên quan hꢆu cꢌ tꢈi các ho t Čꢂng tꢄ tꢛng hình sꢁ.
Trang 7- Môn Pháp luꢀt Viꢁt nam Čꢂi cꢃꢄng
Thꢀc sꢁ – Giꢂng viên chính Vꢃ Thꢄ Bích Hꢅꢆng – ꢇꢀi h c Luꢈt Tp HCM
Phꢇꢌng pháp Čiꢍu ch'nh cꢎa luꢀt tꢄ tꢛng hình sꢁ là phꢇꢌng pháp quyꢍn uy và
phꢄi hꢔp, chꢑ ꢇꢈc lLn nhau giꢆa các cꢌ quan tiꢑn hành tꢄ tꢛng Čꢊ Čiꢍu ch'nh
các quan hꢃ pháp luꢀt tꢄ tꢛng hình sꢁ.
3/ Các nguyên tꢔc cꢊ bꢕn cꢎa luꢖt t tꢐng hình sꢑ.
3.1 Các nguyên tꢔc chung:
Nguyên tꢕc pháp chꢑ XHCN: Mꢏi trình tꢁ thꢎ tꢛc giꢐi quyꢑt vꢛ án hình sꢁ
phꢐi Čꢇꢔc thꢁc hiꢃn theo Čúng qui Čꢉnh cꢎa luꢀt tꢄ tꢛng hình sꢁ.
Bꢐo Čꢐm quyꢍn bình ČMng cꢎa mꢏi công dân trꢇꢈc pháp luꢀt.
Tôn trꢏng và bꢐo vꢃ các quyꢍn cꢌ bꢐn cꢎa công dân.
Bꢐo Čꢐm quyꢍn bꢘt khꢐ xâm ph m vꢍ thân thꢊ cꢎa công dân.
Bꢐo hꢂ vꢍ tính m ng, s"c kh#e, tài sꢐn, danh dꢁ, và nhân ph$m cꢎa công dân
Bꢐo Čꢐm vꢍ quyꢍn bꢘt khꢐ xâm ph m vꢍ chꢚ *, an toàn và bí mꢀt thꢇ tín, Čiꢃn
tho i, Čiꢃn tín cꢎa công dân.
3.2 Các nguyên tꢔc riêng:
Xác Čꢉnh sꢁ thꢀt khách quan cꢎa vꢛ án
Bꢐo Čꢐm quyꢍn bào chꢆa cꢎa ngꢇꢋi bꢉ t m giꢆ, bꢉ can, bꢉ cáo.
Không ai bꢉ coi là có tꢂi khi chꢇa có bꢐn án kꢑt tꢂi cꢎa tòa án Čã có hiꢃu lꢁc
pháp luꢀt.
Th$m phán và hꢂi th$m nhân dân xét x) Čꢂc lꢀp và ch' tuân theo pháp luꢀt
Tòa án xét x) tꢀp thꢊ và quyꢑt Čꢉnh theo Ča sꢄ; Có hꢂi th$m nhân dân tham
gia.
Nguyên tꢕc xét x) công khai.
Bꢐo Čꢐm quyꢍn bình ČMng cꢎa mꢏi công dân trꢇꢈc tòa án.
4. Các giai Čoꢂn c+a hoꢂt Čꢋng tꢑ tꢌng hình sꢊ
4.1 Khꢙi tꢉ vꢘ án hình sꢎ: Là giai Čo n Čꢖu cꢎa ho t Čꢂng tꢄ tꢛng hình sꢁ, các cꢌ
quan có th$m quyꢍn xác Čꢉnh sꢁ viꢃc xꢐy ra có hay không có dꢘu hiꢃu cꢎa tꢂi ph m
Čꢊ ra quyꢑt Čꢉnh kh*i tꢄ hay không kh*i tꢄ vꢛ án hình sꢁ. Giai Čo n này Čꢇꢔc bꢕt
Čꢖu tꢗ khi các cꢌ quan có th$m quyꢍn nhꢀn Čꢇꢔc tin báo hoꢒc tꢄ giác vꢍ tꢂi ph m và
kꢑt thúc khi ra quyꢑt Čꢉnh kh*i tꢄ vꢛ án hình sꢁ.
Các cꢌ quan có th$m quyꢍn kh*i tꢄ vꢛ án hình sꢁ là: Cꢌ quan Čiꢍu tra, Viꢃn kiꢊm
sát, tòa án, thꢎ trꢇ*ng Čꢌn vꢉ Bꢂ Čꢂi biên phòng,cꢌ quan hꢐi quan, kiꢊm lâm, lꢁc
luꢔng cꢐnh sát biꢊn và thꢎ trꢇ*ng các cꢌ quan khác cꢎa công an nhân dân (Čiꢍu 104
BLTTHS nꢓm 2003).
Trong thꢋi h n 20 ngày, kꢊ tꢗ ngày nhꢀn Čꢇꢔc tꢄ giác, tin báo vꢍ tꢂi ph m, kiꢑn nghꢉ
kh*i tꢄ cꢌ quan có th$m quyꢍn phꢐi ra quyꢑt Čꢉnh kh*i tꢄ hoꢒc không kh*i tꢄ vꢛ án
hình sꢁ. Trong trꢇꢋng hꢔp có nhiꢍu tình tiꢑt ph"c t p thì thꢋi h n có thꢊ kéo dài hꢌn
nhꢇng không quá 2 tháng.
4.2 ꢇiꢋu tra vꢘ án hình sꢎ: Cꢌ quan Čiꢍu tra Čꢇꢔc s) dꢛng mꢏi biꢃn pháp do luꢀt tꢄ
tꢛng hình sꢁ quy Čꢉnh Čꢊ thu thꢀp các ch"ng c" nhJm xác Čꢉnh sꢁ viꢃc ph m tꢂi và
ngꢇꢋi ph m tꢂi làm cꢌ s* cho viꢃc xét x) cꢎa tòa án.
+ Các cꢌ quan Čiꢍu tra hình sꢁ:
Cꢌ quan Čiꢍu tra trong công an ND Čiꢍu tra tꢘt cꢐ các tꢂi ph m, trꢗ nhꢆng tꢂi
ph m thuꢂc th$m quyꢍn Čiꢍu tra cꢎa cꢌ quan Čiꢍu tra trong Q&ND và cꢌ
quan Čiꢍu tra cꢎa VKSND tꢄi cao.
Cꢌ quan Čiꢍu tra trong quân Čꢂi ND.
Cꢌ quan Čiꢍu tra cꢎa VKSND.
Trang 8- Môn Pháp luꢀt Viꢁt nam Čꢂi cꢃꢄng
Thꢀc sꢁ – Giꢂng viên chính Vꢃ Thꢄ Bích Hꢅꢆng – ꢇꢀi h c Luꢈt Tp HCM
Ngoài ra luꢀt còn qui Čꢉnh mꢂt sꢄ cꢌ quan khác Čꢇꢔc tiꢑn hành mꢂt sꢄ ho t
Čꢂng Čiꢍu tra: Bꢂ Čꢂi biên phòng, Hꢐi quan, Kiꢊm lâm, lꢁc lꢇꢔng Cꢐnh sát
biꢊn và các cꢌ quan khác cꢎa CAND, Q&ND.
+ Các ho t Čꢂng Čiꢍu tra:
Kh*i tꢄ bꢉ can và h#i cung bꢉ can. T m Čình ch' ch"c vꢛ mà bꢉ can Čang Čꢐm
nhiꢃm.
Lꢘy lꢋi khai cꢎa ngꢇꢋi làm ch"ng, ngꢇꢋi bꢉ h i…;
&ꢄi chꢘt, nhꢀn d ng, giám Čꢉnh, thꢁc nghiꢃm Čiꢍu tra;
Khám xét ngꢇꢋi, nhà *, Čꢅ vꢀt, thꢇ tín; thu giꢆ, t m giꢆ, kê biên tài sꢐn;
Khám nghiꢃm hiꢃn truꢋng, khám nghiꢃm t) thi… ;
&ình ch' và t m Čình ch' Čiꢍu tra. Cꢓn c" Čꢊ Čình ch' Čiꢍu tra (nhꢇ cꢓn c"
không kh*i tꢄ vꢛ án (k2 Čiꢍu 105; Čiꢍu 107BLHS), Čã hꢑt thꢋi h n Čiꢍu tra
mà không ch"ng minh Čꢇꢔc bꢉ can Čã thꢁc hiꢃn tꢂi ph m); Cꢓn c" Čꢊ t m
Čình ch' Čiꢍu tra (bꢉ can mꢕc bꢃnh tâm thꢖn, bꢉ can b# trꢄn không biꢑt * Čâu-
ra lꢃnh truy nã)
Kꢑt thúc Čiꢍu tra, Čꢍ nghꢉ truy tꢄ.
Thꢋi h n Čiꢍu tra Čꢇꢔc qui Čꢉnh t i Čiꢍu 119 BLTTHS.
+Các biꢃn pháp ngꢓn chꢒn:
Bꢕt bꢉ can, bꢉ cáo Čꢊ t m giam. Ngꢇꢋi có quyꢍn ra lꢃnh bꢕt bꢉ can, bꢉ cáo Čꢊ
t m giam Čꢇꢔc quy Čꢉnh t i Čiꢍu 80, 81 BLTTHS; Thꢋi h n t m giam Čꢊ Čiꢍu
tra Čꢇꢔc qui Čꢉnh t i Čiꢍu 120 BLTTHS, cꢛ thꢊ:
Lo i tꢂi ph m
Ít nghiêm trꢏng
Nghiêm trꢏng
Thꢋi h n t m giam
Không quá 2 tháng
Không quá 3 tháng
Gia h n t m giam
1 lꢖn không quá 1 tháng
2 lꢖn (Lꢖn 1: không quá 2 tháng;
Lꢖn 2: không quá 1 tháng)
2 lꢖn (Lꢖn 1: không quá 3 tháng;
Lꢖn 2: không quá 2 tháng)
3 lꢖn, mꢚi lꢖn không quá 4 tháng
Rꢘt nghiêm trꢏng
Không quá 4 tháng
Không quá 4 tháng
&ꢒc biꢃt nghiêm
trꢏng
T m giꢆ ngꢇꢋi (Čꢄi vꢈi ngꢇꢋi bꢉ bꢕt kh$n cꢘp hoꢒc bꢉ bꢕt quꢐ tang). Thꢋi h n
t m giꢆ không Čꢇꢔc quá 3 ngày kꢊ tꢗ khi cꢌ quan Čiꢍu tra nhꢀn ngꢇꢋi bꢉ bꢕt.
Trong trꢇꢋng hꢔp cꢖn thiꢑt có thꢊ gia h n t m giꢆ nhꢇng không quá 3 ngày;
trong trꢇꢋng hꢔp Čꢒc biꢃt có thꢊ gia h n lꢖn th" 2 nhꢇng không quá 3 ngày
(Čiꢍu 87 BLTTHS) .
Cꢘm Či kh#i nꢌi cꢇ trú
Bꢐo l%nh là biꢃn pháp ngꢓn chꢒn Čꢊ thay thꢑ biꢃn pháp t m giam (ngꢇꢋi bꢐo
l%nh có thꢊ là cá nhân-phꢐi có ít nhꢘt 2 ngꢇꢋi; t! ch"c)
&ꢒt tiꢍn hoꢒc tài sꢐn có giá trꢉ Čꢊ bꢐo Čꢐm là biꢃn pháp ngꢓn chꢒn Čꢊ thay thꢑ
biꢃn pháp t m giam. & 93.
4.3 Truy tꢉ bꢄ can ra trꢅꢚc tòa án.
Truy tꢄ bꢉ can ra trꢇꢈc tòa án vꢇà là quyꢍn, là nhiꢃm vꢛ cꢎa VKSND khi thꢁc hiꢃn
quyꢍn công tꢄ Čꢇꢔc nhà nꢇꢈc giao.
Thꢋi h n quyꢑt Čꢉnh truy tꢄ; Trong thꢋi h n 20 ngày Čꢄi vꢈi tꢂi ph m ít nghiêm
trꢏng và tꢂi ph m nghiêm trꢏng, 30 ngày Čꢄi vꢈi tꢂi ph m rꢘt nghiêm trꢏng và tꢂi
Trang 9- Môn Pháp luꢀt Viꢁt nam Čꢂi cꢃꢄng
Thꢀc sꢁ – Giꢂng viên chính Vꢃ Thꢄ Bích Hꢅꢆng – ꢇꢀi h c Luꢈt Tp HCM
ph m Čꢒc biꢃt nghiêm trꢏng, kꢊ tꢗ ngày nhꢀn Čꢇꢔc hꢅ sꢌ vꢛ án và bꢐn kꢑt luꢀn Čiꢍu
tra, VKS phꢐi ra mꢂt trong nhꢆng quyꢑt Čꢉnh sau:
Truy tꢄ bꢉ can bJng bꢐn cáo tr ng;
Trꢐ hꢅ sꢌ Čꢊ Čiꢍu tra b! sung;
&ình ch' hoꢒc t m Čình ch' vꢛ án.
Trong trꢇꢋng hꢔp cꢖn thiꢑt, Viꢃn trꢇ*ng VKS có thꢊ gia h n nhꢇng không quá 10
ngày Čꢄi vꢈi tꢂi ph m ít nghiêm trꢏng và tꢂi ph m nghiêm trꢏng, Không quá 15
ngày Čꢄi vꢈi tꢂi ph m rꢘt nghiêm trꢏng, không quá 30 ngày tꢂi ph m Čꢒc biꢃt
nghiêm trꢏng.
4.4 Xét x .
Viꢃc xét x) thuꢂc th$m quyꢍn cꢎa các tòa án. Là giai Čo n tꢄ tꢛng hình sꢁ, trong Čó
tòa án x) lý sꢁ viꢃc ph m tꢂi và ngꢇꢋi ph m tꢂi và quyꢑt Čꢉnh áp dꢛng hình ph t Čꢄi
vꢈi ngꢇꢋi ph m tꢂi bJng các bꢐn án và quyꢑt Čꢉnh cꢎa mình
4.4.1 Các cꢗp tòa án và th!m quyꢋn xét x :
Tòa án nhân dân cꢘp huyꢃn và tòa án quân sꢁ khu vꢁc xét x) sꢌ th$m nhꢆng
tꢂi ph m mà BLHS quy Čꢉnh hình ph t Čꢑn 15 nꢓm tù (c( là tꢗ 7 nꢓm tù tr*
xuꢄng). Tuy nhiên viꢃc thꢁc hiꢃn qui Čꢉnh này Čang Čꢇꢔc chu$n bꢉ theo lꢂ
trình cꢎa cꢌ quan ch"c nꢓng trong viꢃc xác Čꢉnh tòa án cꢘp huyꢃn nào Čꢎ
Čiꢍu kiꢃn mꢈi giao th$m quyꢍn.
Tòa án nhân dân cꢘp t'nh và tòa án quân sꢁ cꢘp quân khu xét x) sꢌ th$m
nhꢆng vꢛ án hình sꢁ vꢍ nhꢆng tꢂi ph m không thuꢂc th$m quyꢍn cꢎa tòa án
nhân dân cꢘp huyꢃn và tòa án quân sꢁ khu vꢁc hoꢒc nhꢆng vꢛ án thuꢂc th$m
quyꢍn cꢎa tòa án cꢘp dꢇꢈi mà mình lꢘy lên Čꢊ xét x).
4.4.2 Chu!n bꢄ xét x - xét x sꢏ th!m.
Sau khi nhꢀn hꢅ sꢌ vꢛ án, th$m phán Čꢇꢔc phân công chꢎ tꢏa phiên tòa
nghiên c"u hꢅ sꢌ. Trong thꢋi h n 30 ngày Čꢄi vꢈi tꢂi ph m ít nghiêm trꢏng,
45 ngày Čꢄi vꢈi tꢂi ph m nghiêm trꢏng, 2 tháng Čꢄi vꢈi tꢂi ph m rꢘt nghiêm
trꢏng, 3 tháng Čꢄi vꢈi tꢂi ph m Čꢒc biꢃt nghiêm trꢏng, kꢊ tꢗ ngày nhꢀn hꢅ sꢌ
vꢛ án, th$m phán chꢎ tꢏa phiên tòa phꢐi quyꢑt Čꢉnh Čꢇa vꢛ án ra xét x), hoꢒc
trꢐ l i hꢅ sꢌ Čꢊ Čiꢍu tra b! sung, hoꢒc quyꢑt Čꢉnh t m Čình ch' hay Čình ch'
vꢛ án.
Trong thꢋi h n 15 ngày (hoꢒc 30 ngày nꢑu có lý do chính Čáng) kꢊ tꢗ ngày
có quyꢑt Čꢉnh Čꢇa vꢛ án ra xét x), Tòa án phꢐi m* phiên tòa. Thꢎ tꢛc tꢄ tꢛng
t i phiên tòa Čꢇꢔc quy Čꢉnh cꢛ thꢊ trong BLTTHS.
4.4.3 Xét x phúc th!m.
Xét x) phúc th$m là viꢃc tòa án cꢘp trên trꢁc tiꢑp xét x) l i vꢛ án hoꢒc xét l i
quyꢑt Čꢉnh sꢌ th$m mà bꢐn án, quyꢑt Čꢉnh sꢌ th$m Čó chꢇa có hiꢃu lꢁc pháp luꢀt bꢉ
kháng cáo hoꢒc kháng nghꢉ.
‹ Nhꢆng ngꢇꢋi có quyꢍn kháng cáo, bao gꢅm:
- Bꢉ cáo, ngꢇꢋi bꢉ h i, ngꢇꢋi Č i diꢃn hꢔp pháp cꢎa hꢏ có quyꢍn kháng cáo bꢐn
án, quyꢑt Čꢉnh sꢌ th$m;
- Ngꢇꢋi bào chꢆa có quyꢍn kháng cáo Čꢊ bꢐo vꢃ lꢔi ích cꢎa ngꢇꢋi chꢇa thành
niên, hoꢒc ngꢇꢋi có nhꢇꢔc Čiꢊm vꢍ tâm thꢖn hoꢒc thꢊ chꢘt;
- Nguyên Čꢌn dân sꢁ, bꢉ Čꢌn dân sꢁ và ngꢇꢋi Č i diꢃn hꢔp pháp cꢎa hꢏ có
quyꢍn kháng cáo phꢖn bꢐn án hoꢒc quyꢑt Čꢉnh có liên quan Čꢑn viꢃc bꢅi
thꢇꢋng thiꢃt h i;
Trang 10- Môn Pháp luꢀt Viꢁt nam Čꢂi cꢃꢄng
Thꢀc sꢁ – Giꢂng viên chính Vꢃ Thꢄ Bích Hꢅꢆng – ꢇꢀi h c Luꢈt Tp HCM
- Ngꢇꢋi có quyꢍn lꢔi, ngh%a vꢛ liên quan Čꢑn vꢛ án và ngꢇꢋi Č i diꢃn hꢔp pháp
cꢎa hꢏ có quyꢍn kháng cáo phꢖn bꢐn án hoꢒc quyꢑt Čꢉnh có liên quan Čꢑn
quyꢍn lꢔi, ngh%a vꢛ cꢎa hꢏ. (Tham khꢐo Čiꢍu 231 BLTTHS)
‹ Thꢋi h n kháng cáo là 15 ngày, kꢊ tꢗ ngày tòa tuyên án. &ꢄi vꢈi bꢉ
cáo, Čꢇꢌng sꢁ vꢕng mꢒt t i phiên tòa thì thꢋi h n kháng cáo tính tꢗ ngày bꢐn
án Čꢇꢔc giao cho hꢏ hoꢒc Čꢇꢔc niêm yꢑt. Nꢑu Čꢌn kháng cáo g)i qua bꢇu
Čiꢃn thì ngày kháng cáo Čꢇꢔc tính cꢓn c" vào ngày bꢇu Čiꢃn nꢌi g)i Čóng
dꢘu * phong bì. Trong trꢇꢋng hꢔp Čꢌn kháng cáo g)i qua ban giám thꢉ tr i
giam, thì ngày kháng cáo Čꢇꢔc tính cꢓn c" vào ngày ban giám thꢉ tr i giam
nhꢀn Čꢇꢔc Čꢌn.
Thꢋi h n kháng nghꢉ cꢎa VKS cùng cꢘp là 15 ngày, cꢎa VKS cꢘp trên trꢁc
tiꢑp là 30 ngày kꢊ tꢗ ngày tuyên án.
‹ Toà án cꢘp phúc th$m có quyꢍn quyꢑt Čꢉnh:
- Không chꢘp nhꢀn kháng cáo, kháng nghꢉ và giꢆ nguyên bꢐn án sꢌ th$m;
- S)a bꢐn án sꢌ th$m;
- HuN bꢐn án sꢌ th$m và chuyꢊn hꢅ sꢌ vꢛ án Čꢊ Čiꢍu tra l i hoꢒc xét x) l i;
- HuN bꢐn án sꢌ th$m và Čình ch' vꢛ án.
‹ Bꢐn án phúc th$m có hiꢃu lꢁc kꢊ tꢗ ngày tuyên án.
4.4.4 Xét lꢀi bꢂn án và quyꢒt Čꢄnh Čã có hiꢓu lꢎc pháp luꢈt
@ Th+ tꢌc giám Čꢑc th,m.
‹ Giám Čꢄc th$m là xét l i bꢐn án hoꢒc quyꢑt Čꢉnh Čã có hiꢃu lꢁc pháp
luꢀt nhꢇng bꢉ kháng nghꢉ vì phát hiꢃn có vi ph m pháp luꢀt nghiêm trꢏng
trong viꢃc x) lý vꢛ án. Nhꢇ:
Viꢃc Čiꢍu tra xét h#i t i phiꢑn diꢃn hoꢒc không Čꢖy Čꢎ.
Kꢑt luꢀn trong bꢐn án hoꢒc quyꢑt Čꢉnh không phù hꢔp vꢈi tình tiꢑt khách quan
cꢎa vꢛ án.
Có vi ph m nghiêm trꢏng thꢎ tꢛc tꢄ tꢛng trong khi Čiꢍu tra, truy tꢄ hoꢒc xét
x).
Có nhꢆng sai lꢖm nghiêm trꢏng trong viꢃc áp dꢛng BLHS.
‹ Ngꢇꢋi có quyꢍn kháng nghꢉ theo thꢎ tꢛc giám Čꢄc th$m:
- Chánh án TANDT và viꢃn trꢇ*ng VKSNDTC có quyꢍn kháng nghꢉ bꢐn án,
quyꢑt Čꢉnh Čã có hiꢃu lꢁc pháp luꢀt cꢎa toà án các cꢘp trꢗ quyꢑt Čꢉnh cꢎa hꢂi
Čꢅng TPTANDTC.
- Chánh án tòa án quân sꢁ trung ꢇꢌng và viꢃn trꢇ*ng VKSQSTW có quyꢍn
kháng nghꢉ bꢐn án hoꢒc quyꢑt Čꢉnh có hiꢃu lꢁc pháp luꢀt cꢎa tòa án quân sꢁ cꢘp
dꢇꢈi.
- Chánh án TAND t'nh và viꢃn trꢇ*ng VKSND cꢘp t'nh, Chánh án TAQS cꢘp
quân khu và viꢃn trꢇ*ng VKSQS cꢘp quân khu kháng nghꢉ bꢐn án hoꢒc quyꢑt
Čꢉnh có hiꢃu lꢁc pháp luꢀt cꢎa tòa án cꢘp dꢇꢈi.
‹ Th$m quyꢍn giám Čꢄc th$m:
- UN ban th$m phán TAND cꢘp t'nh (gꢅm: Chánh án, các phó chánh án TAND
T'nh, Tp trꢁc thuꢂc trung ꢇꢌng + mꢂt sꢄ th$m phán TAND t'nh, tp trꢁc thuꢂc
trung ꢇꢌng do Chánh án TANDTC quyꢑt Čꢉnh theo Čꢍ nghꢉ cꢎa chánh án
TAND t'nh, tp trꢁc thuꢂc trung ꢇꢌng nhꢇng không quá 9 ngꢇꢋi); UN ban
th$m phán TAQS cꢘp quân khu; (Khi G&T phꢐi có ít nhꢘt 2/3 t!ng sꢄ thành
viên)
Trang 11- Môn Pháp luꢀt Viꢁt nam Čꢂi cꢃꢄng
Thꢀc sꢁ – Giꢂng viên chính Vꢃ Thꢄ Bích Hꢅꢆng – ꢇꢀi h c Luꢈt Tp HCM
- Toà HS TANDTC; Toà án quân sꢁ trung ꢇꢌng; (Khi giám Čꢄc th$m phꢐi có 3
th$m phán)
- Hꢂi Čꢅng th$m phán TANDTC (gꢅm: Chánh án, các phó chánh án, các chánh
toà, phó chánh toà các toà chuyên trách cꢎa TANDTC, mꢂt sꢄ th$m phán
TAND do Chánh án TANDTC quyꢑt Čꢉnh và phꢐi Čꢇꢔc UBTVQH phê
chu$n). Khi giám Čꢄc th$m phꢐi có ít nhꢘt 2/3 t!ng sꢄ thành viên.
@ Thꢍ tꢘc tái th!m.
‹ Thꢎ tꢛc tái th$m Čꢇꢔc áp dꢛng Čꢄi vꢈi bꢐn án hoꢒc quyꢑt Čꢉnh Čã có
hiꢃu lꢁc pháp luꢀt nhꢇng bꢉ kháng nghꢉ vì có nhꢆng tình mꢈi Čꢇꢔc phát hiꢃn
có thꢊ làm thay Č!i cꢌ bꢐn nꢂi dung cꢎa bꢐn án hoꢒc quyꢑt Čꢉnh mà tòa án
không biꢑt Čꢇꢔc khi ra bꢐn án hoꢒc quyꢑt Čꢉnh Čó.
‹ Nhꢆng ngꢇꢋi có quyꢍn kháng nghꢉ theo thꢎ tꢛc tái th$m
- Viꢃn trꢇ*ng VKSNDTC có quyꢍn kháng nghꢉ Čꢄi vꢈi bꢐn án hoꢒc quyꢑt
Čꢉnh Čã có hiꢃu lꢁc pháp luꢀt cꢎa TAND các cꢘp trꢗ quyꢑt Čꢉnh cꢎa
H&TPTANDTC;
- Viꢃn trꢇ*ng VKSQSTO; Viꢃn trꢇ*ng VKSND cꢘp t'nh; Viꢃn trꢇ*ng
VKSND cꢘp quân khu.
‹ Th$m quyꢍn tái th$m:
- UN ban th$m phán TAND cꢘp t'nh; UN ban th$m phán TAQS cꢘp quân khu;
- Toà Hình sꢁ TANDTC; TAQS trung ꢇꢌng;
- Hꢂi Čꢅng th$m phán TANDTC.
4.5 Thi hành bꢂn án hình sꢎ.
-Cꢌ quan công an thi hành án ph t tù có thꢋi h n, tù chung thân; tham gia hꢂi
Čꢅng thi hành án t) hình;
-Chính quyꢍn xã, phꢇꢋng, thꢉ trꢘn, hoꢓc cꢌ quan, t! ch"c nꢌi ngꢇꢋi bꢉ kꢑt án
cꢇ trú hoꢒc làm viꢃc có nhiꢃm vꢛ theo dõi, giám sát viꢃc cꢐi t o cꢎa nhꢆng ngꢇꢋi
Čꢇꢔc hu*ng án treo hoꢒc bꢉ ph t cꢐi t o không giam giꢆ;
-Cꢌ s* y khoa thi hành quyꢑt Čꢉnh vꢍ bꢕt buꢂc chꢆa bꢃnh Čꢄi vꢈi ngꢇꢋi mꢕc
bꢃnh tâm thꢖn có hành vi nguy hiꢊm cho xã hꢂi.
-Chꢘp hành viꢃc thi hành án ph t tiꢍn, tꢉch thu tài sꢐn và bꢅi thꢇꢋng thiꢃt h i,
phꢐi có cꢌ quan công an phꢄi hꢔp khi áp dꢛng biꢃn pháp cꢇIng chꢑ.
Câu h-i:
1. Trình bày khái niꢃm ngành luꢀt hình sꢁ.
2. Tꢂi ph m là gì? Phân lo i tꢂi ph m.
3. Hình ph t là gì? Nêu các lo i hình ph t theo qui Čꢉnh cꢎa BLHS.
4. Tꢄ tꢛng hình sꢁ là gì? Nêu Čꢄi tꢇꢔng Čiꢍu ch'nh và phꢇꢌng pháp Čiꢍu ch'nh
cꢎa ngành luꢀt tꢄ tꢛng hình sꢁ.
5. Trình bày nꢂi dung cꢌ bꢐn cꢎa các giai Čo n trong tꢄ tꢛng hình sꢁ.
6. Phân biꢃt xét x) sꢌ th$m, phúc th$m, giám Čꢄc th$m,tái th$m.
Trang 12- Môn Pháp luꢀt Viꢁt nam Čꢂi cꢃꢄng
Thꢀc sꢁ – Giꢂng viên chính Vꢃ Thꢄ Bích Hꢅꢆng – ꢇꢀi h c Luꢈt Tp HCM
Trang 13- Môn Pháp luꢀt Viꢁt nam Čꢂi cꢃꢄng
13 trang
26840
Free
Bạn đang xem tài liệu "Bài giảng Pháp luật Việt Nam đại cương - Bài 5: Khái quát về Luật hình sự, Luật tố tụng hình sự - Vũ Thị Bích Hường", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- bai_giang_phap_luat_viet_nam_dai_cuong_bai_5_khai_quat_ve_lu.pdf
