Bài giảng Pháp luật đại cương - Bài 9: Luật lao động

Dành cho sinh viên không chuyên ngành Luật, khối ngành

Khoa học Tự nhiên

Thạc sĩ: Hà Minh Ninh

Email: [email protected]

LUẬT LAO ĐỘNG

I. Khái quát chung

II.Hợp đồng lao động

III.Tiền lƣơng

IV.Thời giờ làm việc và thời gian nghỉ ngơi

V.Kỷ luật lao động và trách nhiệm vật chất

VI.Bảo hiểm xã hội

LUẬT LAO ĐỘNG

I. Khái quát chung

Bộ luật lao động quy định tiêu

chuẩn lao động; quyền, nghĩa

vụ, trách nhiệm của ngƣời lao

động, ngƣời sử dụng lao động,

tổ chức đại diện tập thể lao

động, tổ chức đại diện ngƣời

sử dụng lao động trong quan

hệ lao động và các quan hệ

khác liên quan trực tiếp đến

quan hệ lao động; quản lý nhà

nƣớc về lao động.

LUẬT LAO ĐỘNG

I. Khái quát chung

Cơ sở pháp lý:

Bộ luật lao động số

10/2012/QH13 ngày 18/6/2012

có hiệu lực từ ngày 01/5/2013.

Các văn bản QPPL dƣới luật

hƣớng dẫn thi hành.

BLLĐ

1994

Sửa đổi

năm 2002

Sửa đổi

năm 2006

Sửa đổi

năm 2007

BLLĐ

2012

LUẬT LAO ĐỘNG

I. Khái quát chung

Giải thích từ ngữ:

• Ngƣời từ đủ 15 tuổi trở lên, có khả năng lao

động, làm việc theo hợp đồng lao động, đƣợc

trả lƣơng và chịu sự quản lý, điều hành của

ngƣời sử dụng lao động

Ngƣời lao

động

• Là doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức, hợp tác xã,

hộ gia đình, cá nhân có thuê mƣớn, sử dụng

lao động theo hợp đồng lao động; nếu là cá

nhân thì phải có NLHVDS đầy đủ

Ngƣời sử

dụng lao

động

• Là quan hệ xã hội phát sinh trong việc thuê

mƣớn, sử dụng lao động, trả lƣơng giữa ngƣời

lao động và ngƣời sử dụng lao động

Quan hệ

lao động

LUẬT LAO ĐỘNG

I. Khái quát chung

• Quyền và nghĩa vụ của

ngƣời lao động

(employees)

Điều 5

Điều 6

• Quyền và nghĩa vụ của

ngƣời sử dụng lao động

(employers)

LUẬT LAO ĐỘNG

I. Khái quát chung

Các hành vi bị nghiêm cấm (Điều 8):

1. Phân biệt đối xử về giới tính, dân tộc, màu da, thành phần xã hội, tình

trạng hôn nhân, tín ngƣỡng, tôn giáo, nhiễm HIV, khuyết tật hoặc vì lý do

thành lập, gia nhập và hoạt động công đoàn.

2. Ngƣợc đãi ngƣời lao động, quấy rối tình dục tại nơi làm việc.

3. Cƣỡng bức lao động.

4. Lợi dụng danh nghĩa dạy nghề, tập nghề để trục lợi, bóc lột sức lao động

hoặc dụ dỗ, ép buộc ngƣời học nghề, ngƣời tập nghề vào hoạt động trái

pháp luật.

5. Sử dụng lao động chƣa qua đào tạo nghề hoặc chƣa có chứng chỉ kỹ

năng nghề quốc gia đối với nghề, công việc phải sử dụng lao động đã đƣợc

đào tạo nghề hoặc phải có chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia.

6. Dụ dỗ, hứa hẹn và quảng cáo gian dối để lừa gạt ngƣời lao động hoặc lợi

dụng dịch vụ việc làm, hoạt động đƣa ngƣời lao động đi làm việc ở nƣớc

ngoài theo hợp đồng để thực hiện hành vi trái pháp luật.

7. Sử dụng lao động chƣa thành niên trái pháp luật.

LUẬT LAO ĐỘNG

II. Hợp đồng lao động

Hợp đồng lao động là sự thỏa

thuận giữa ngƣời lao động và

ngƣời sử dụng lao động về

việc làm có trả lƣơng, điều

kiện làm việc, quyền và nghĩa

vụ của mỗi bên trong quan hệ

lao động

Chƣơng III, từ Điều 15 đến Điều 58, Bộ luật lao động

2012

Nghị định số 44/2013/NĐ-CP ngày 10/5/2013 của Chính

phủ, quy định chi tiết một số điều của bộ luật lao động về

hợp đồng lao động.

LUẬT LAO ĐỘNG

II. Hợp đồng lao động

Hợp đồng lao động phải

đƣợc giao kết bằng văn bản

và đƣợc làm thành 02 bản

(mỗi bên lƣu giữ một bản)

Đối với công việc tạm thời

có thời hạn dƣới 03 tháng, các

bên có thể giao kết hợp đồng

lao động bằng lời nói

LUẬT LAO ĐỘNG

II. Hợp đồng lao động

Nguyên tắc giao kết hợp đồng lao động:

-Tự nguyện, bình đẳng, thiện chí, hợp tác và trung

thực.

-Tự do giao kết hợp đồng lao động nhƣng không

đƣợc trái pháp luật, thỏa ƣớc lao động tập thể và

đạo đức xã hội.

LUẬT LAO ĐỘNG

II. Hợp đồng lao động

Các loại hợp đồng lao động (Khoản 1, Điều 22, BLLĐ):

• Hai bên không xác định thời hạn,

HĐLĐ không xác

thời điểm chấm dứt hiệu lực của

định thời hạn

HĐ

• Hai bên xác định thời hạn, thời

HĐLĐ xác định

thời hạn

điểm chấm dứt hiệu lực của hợp

đồng trong khoảng thời gian từ đủ

12 tháng đến 36 tháng

• Hợp đồng lao động theo mùa vụ

hoặc theo một công việc nhất định

có thời hạn dƣới 12 tháng

HĐLĐ khác

LUẬT LAO ĐỘNG

II. Hợp đồng lao động

Các loại hợp đồng lao động (khoản 2, Điều 22, BLLĐ):

2. Khi hợp đồng lao động quy định tại điểm b và điểm c khoản 1

Điều này hết hạn mà người lao động vẫn tiếp tục làm việc thì

trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày hợp đồng lao động hết hạn,

hai bên phải ký kết hợp đồng lao động mới; nếu không ký kết

hợp đồng lao động mới thì hợp đồng đã giao kết theo quy định

tại điểm b khoản 1 Điều này trở thành hợp đồng lao động không

xác định thời hạn và hợp đồng đã giao kết theo quy định tại

điểm c khoản 1 Điều này trở thành hợp đồng lao động xác định

thời hạn với thời hạn là 24 tháng.

Trường hợp hai bên ký kết hợp đồng lao động mới là hợp đồng

xác định thời hạn thì cũng chỉ được ký thêm 01 lần, sau đó nếu

người lao động vẫn tiếp tục làm việc thì phải ký kết hợp đồng

lao động không xác định thời hạn.

LUẬT LAO ĐỘNG

II. Hợp đồng lao động

Nội dung HĐLĐ:

Điều 23. Nội dung hợp đồng lao động

1. Hợp đồng lao động phải có những nội dung chủ yếu sau đây:

a) Tên và địa chỉ ngƣời sử dụng lao động hoặc của ngƣời đại diện hợp pháp;

b) Họ tên, ngày tháng năm sinh, giới tính, địa chỉ nơi cƣ trú, số chứng minh

nhân dân hoặc giấy tờ hợp pháp khác của ngƣời lao động;

c) Công việc và địa điểm làm việc;

d) Thời hạn của hợp đồng lao động;

đ) Mức lƣơng, hình thức trả lƣơng, thời hạn trả lƣơng, phụ cấp lƣơng và các

khoản bổ sung khác;

e) Chế độ nâng bậc, nâng lƣơng;

g) Thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi;

h) Trang bị bảo hộ lao động cho ngƣời lao động;

i) Bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế;

k) Đào tạo, bồi dƣỡng, nâng cao trình độ kỹ năng nghề.

LUẬT LAO ĐỘNG

II. Hợp đồng lao động

Thử việc – thời gian thử việc:

Điều 27. Thời gian thử việc

Thời gian thử việc căn cứ vào tính chất và mức độ phức tạp

của công việc nhưng chỉ được thử việc 01 lần đối với một công

việc và bảo đảm các điều kiện sau đây:

1. Không quá 60 ngày đối với công việc có chức danh nghề

cần trình độ chuyên môn, kỹ thuật từ cao đẳng trở lên;

2. Không quá 30 ngày đối với công việc có chức danh nghề

cần trình độ chuyên môn kỹ thuật trung cấp nghề, trung cấp

chuyên nghiệp, công nhân kỹ thuật, nhân viên nghiệp vụ.

3. Không quá 6 ngày làm việc đối với công việc khác.

LUẬT LAO ĐỘNG

II. Hợp đồng lao động

Thử việc – tiền lƣơng thử việc:

Điều 28. Tiền lƣơng trong thời gian thử việc

Tiền lƣơng của ngƣời lao động trong thời gian thử việc do hai

bên thoả thuận nhƣng ít nhất phải bằng 85% mức lƣơng của

công việc đó.

Điều 29. Kết thúc thời gian thử việc

1. Khi việc làm thử đạt yêu cầu thì ngƣời sử dụng lao động

phải giao kết hợp đồng lao động với ngƣời lao động.

2. Trong thời gian thử việc, mỗi bên có quyền huỷ bỏ thoả

thuận thử việc mà không cần báo trƣớc và không phải bồi

thƣờng nếu việc làm thử không đạt yêu cầu mà hai bên đã thoả

thuận.

CHỈ ĐƢỢC THỬ VIỆC 1 LẦN*

LUẬT LAO ĐỘNG

II. Hợp đồng lao động

Chấm dứt hợp đồng lao động:

Điều 36. Các trƣờng hợp chấm dứt hợp đồng lao động

1. Hết hạn hợp đồng lao động, trừ trƣờng hợp quy định tại khoản 6

Điều 192 của Bộ luật này.

2. Đã hoàn thành công việc theo hợp đồng lao động.

3. Hai bên thoả thuận chấm dứt hợp đồng lao động.

4. Ngƣời lao động đủ điều kiện về thời gian đóng bảo hiểm xã hội và

tuổi hƣởng lƣơng hƣu theo quy định tại Điều 187 của Bộ luật này.

5. Ngƣời lao động bị kết án tù giam, tử hình hoặc bị cấm làm công

việc ghi trong hợp đồng lao động theo bản án, quyết định có hiệu lực

pháp luật của Toà án.

6. Ngƣời lao động chết, bị Toà án tuyên bố mất năng lực hành vi dân

sự, mất tích hoặc là đã chết.

LUẬT LAO ĐỘNG

II. Hợp đồng lao động

Chấm dứt hợp đồng lao động:

Điều 36. Các trƣờng hợp chấm dứt hợp đồng lao động

7. Ngƣời sử dụng lao động là cá nhân chết, bị Toà án tuyên bố

mất năng lực hành vi dân sự, mất tích hoặc là đã chết; ngƣời sử

dụng lao động không phải là cá nhân chấm dứt hoạt động.

8. Ngƣời lao động bị xử lý kỷ luật sa thải theo quy định tại

khoản 3 Điều 125 của Bộ luật này.

9. Ngƣời lao động đơn phƣơng chấm dứt hợp đồng lao động

theo quy định tại Điều 37 của Bộ luật này.

10. Ngƣời sử dụng lao động đơn phƣơng chấm dứt hợp đồng

lao động theo quy định tại Điều 38 của Bộ luật này; ngƣời sử

dụng lao động cho ngƣời lao động thôi việc do thay đổi cơ cấu,

công nghệ hoặc vì lý do kinh tế hoặc do sáp nhật, hợp nhất,

chia tách doanh nghiệp, hợp tác xã.

LUẬT LAO ĐỘNG

II. Hợp đồng lao động

Đơn phƣơng chấm dứt hợp đồng lao động:

Ngƣời lao động • Điều 37, BLLĐ

Ngƣời sử dụng

• Điều 38, BLLĐ

lao động

Trƣờng hợp ngƣời sử dụng lao động không đƣợc

thực hiện quyền đơn phƣơng chấm dứt hợp

đồng lao động (Điều 39, BLLĐ)

LUẬT LAO ĐỘNG

II. Hợp đồng lao động

Chấm dứt hợp đồng lao động:

Điều 47. Trách nhiệm của ngƣời sử dụng lao động khi chấm dứt hợp

đồng lao động

1. Ít nhất 15 ngày trƣớc ngày hợp đồng lao động xác định thời hạn hết hạn,

ngƣời sử dụng lao động phải thông báo bằng văn bản cho ngƣời lao động biết

thời điểm chấm dứt hợp đồng lao động.

2. Trong thời hạn 07 ngày làm việc, kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động,

hai bên có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản có liên quan đến quyền

lợi của mỗi bên; trƣờng hợp đặc biệt, có thể kéo dài nhƣng không đƣợc quá

30 ngày.

3. Ngƣời sử dụng lao động có trách nhiệm hoàn thành thủ tục xác nhận và trả

lại sổ bảo hiểm xã hội và những giấy tờ khác mà ngƣời sử dụng lao động đã

giữ lại của ngƣời lao động.

4. Trong trƣờng hợp doanh nghiệp, hợp tác xã bị chấm dứt hoạt động, bị giải

thể, phá sản thì tiền lƣơng, trợ cấp thôi việc, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế,

bảo hiểm thất nghiệp và các quyền lợi khác của ngƣời lao động theo thoả ƣớc

lao động tập thể và hợp đồng lao động đã ký kết đƣợc ƣu tiên thanh toán.

LUẬT LAO ĐỘNG

II. Hợp đồng lao động

Chấm dứt hợp đồng lao động:

• Chấm dứt HĐLĐ

• Điều 48, BLLĐ

Trợ cấp thôi

• Tg làm việc thực tế trừ Tg tham gia BH thất

việc

nghiệp

• Mỗi năm làm việc = ½ tháng tiền lƣơng

• Thay đổi cơ cấu, lý do kinh tế; sáp nhập, hợp

nhất, chia,tách DN, HTX

• Điều 49, BLLĐ

• Tg làm việc thực tế trừ Tg tham gia BH thất

nghiệp

Trợ cấp mất

việc làm

• Mỗi năm làm việc = 02 tháng tiền lƣơng

Bài giảng Pháp luật đại cương - Bài 9: Luật lao động - Hà Minh Ninh