Tiềm năng giảm thiểu co2 khi đưa xe điện vào hoạt động tại huyện đảo Phú Quốc – tỉnh Kiên Giang

Download

TIỀM NĂNG GIẢM THIỂU CO₂KHI ĐƯA XE ĐIỆN VÀO HOẠT ĐỘNG

TẠI HUYỆN ĐẢO PHÚ QUỐC – TỈNH KIÊN GIANG

POTENTIAL TO REDUCE CO2 WHEN ELECTRICITY VEHICE HAS BEEN

OPERATED IN PHU QUOC DISTRICT - KIEN GIANG PROVINCE

Lê Tấn Đông

Học viên cao học trường ĐH SPKT TPHCM

TÓM TẮT

Bài báo trình bày các kịch bản đưa xe điện vào hoạt động trên huyện đảo Phú Quốc

Tỉnh Kiên Giang để thay thế xe sử dụng nhiên liệu truyền thống nhằm giảm lượng phát

thải CO₂gây hiệu ứng nhà kính phục vụ phát triển huyện đảo theo mục tiêu phát triển bền

vững. Từ các số liệu nghiên cứu về tăng trưởng xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch, mức tăng

dân số, dự báo thu nhập bình quân đầu người, các cách tiếp cận thị trường xe điện của

các nước, các khung chính sách của các quốc gia trên thế giới để thúc đẩy xe điện phát

triển, tác giả đã đưa ra các kịch bản cho xâm nhập xe điện vào thị trường và mức giảm khí

thải CO₂tương ứng đến năm 2030 đồng thời đưa ra các đề xuất khung chính sách, các

kiến nghị để kết quả nghiên cứu sớm được triển khai thực hiện. Với mức phát thải 79.901

tấn CO₂dự báo đến năm 2030 cho phương tiện giao thông sử dụng nhiên liệu hóa thạch,

qua các đề xuất khung chính sách của chính phủ trong phát triển xe điện, dự báo lượng

CO₂phát thải giảm được từ 13.859 đến 16.489 tấn cho các kịch bản.

Từ khóa: xe điện; chính sách; xâm nhập; kịch bản; phát thải; thị trường.

ABSTRACT

This paper presents scenarios for the introduction of electric vehicles to operate in the Phu Quoc island

district of Kien Giang province to replace conventional fuel vehicles to reduce greenhouse gas emissions for the

island district development under section sustainable development. From research data on fossil fuel vehicle

growth, population growth, per capita income projection, market access to electric vehicles, national policy

frameworks In the world in order to promote electric vehicles development, the author has introduced scenarios

for penetrating the electric vehicle into the market and corresponding CO2 emissions reductions by 2030, while

proposing policy frameworks, Recommendations for early research results will be implemented. With a 79,901

tonne CO2 emissions forecast for fossil fuel vehicles by 2030, through the proposed government policy framework

for the development of electric vehicles, CO2 emissions are projected to decline from 13,859 to 16,489 tons for

scripts.

Keywords: electric vehice; policy; Intrusion; script; Emissions; market.

1. GIỚI THIỆU

qua trong kỳ họp thứ 12 [2].

Hoạt động giao thông vận tải chiếm 23%

lượng phát thải CO₂của các ngành năng

lượng. Tiêu thụ năng lượng cho ngành giao

thông vận tải chiếm 30% nhu cầu tiêu thụ

năng lượng quốc gia, trong đó giao thông

đường bộ chiếm 68% tiêu thụ năng lượng toàn

ngành [1]. Do đó mục tiêu chung của phát

triển bền vững là giảm phát thải CO₂bằng

việc thay thế xe sử dụng nhiên liệu truyền

thống bằng xe tiết kiệm năng lượng hoặc mức

phát thải CO₂thấp đã được Quốc hội thông

Bài báo này tập trung vào các kịch bản để

phát triển xe điện theo qui hoạch phát triển

Phú Quốc đến năm 2030 theo qui mô dân số,

tốc độ tăng trưởng GDP, tốc độ tăng trưởng xe

cơ giới hàng năm [3]. Qua dữ liệu xe cơ giới

hiện hữu và dự báo đến năm 2030, các kịch

bản xâm nhập xe điện vảo thị trường được đề

xuất. Song song đó, tác giả cũng đề xuất các

khung chính sách cho việc xâm nhập xe điện

vào thị trường từ chính sách hỗ trợ nhà sản

xuất, hỗ trợ người mua xe, hỗ trợ đầu tư hạ

tầng. Từ số liệu xe điện xâm nhập thị trường,

dự báo khả năng giảm thiểu CO₂đến 2030 so

với phát thải khi sử dụng xe truyền thống.

Xe điện khi đưa vào hoạt động cũng phát

thải CO₂, lượng phát thải này được tính trên

phát thải của hệ thống điện

2. PHƯƠNG PHÁP TIẾP CẬN

Lượng phát thải CO₂= GxH

(3)

2.1 Phát thải CO₂của xe truyền thống

• Lượng phát thải CO₂(kg)

• G: Tiêu thụ điện năng của xe/km,

theo từng loại xe (kWh/km).

Lượng khí thải CO₂của xe truyền thống

được tính theo công thức:

• H: hệ số phát thải lưới điện Việt Nam

Lượng CO₂phát thải= AxBxC

(1)

(kCO₂/kWh).

• Lượng CO₂phát thải (g CO2)

• A: Khoảng cách đi lại (km).

• B: Mức tiêu thụ nhiên liệu của

phương tiện (l/km).

Bảng 2. Mức tiêu thụ nhiên liệu và phát thải

Suất tiêu thụ

Loại xe

Hiệu xe

(kWh/100km)

5,04

• C: Tỷ lệ phát thải CO₂của nhiên liệu

(g CO₂/l).

Z force Motor

Xe 4 chỗ

Xe 7 chỗ

Xe bus

Zero SR ZF14.4

Hyundai Ioniq

BMW 2018 i3

Trolza-52501

Tỷ lệ phát thải CO₂của nhiên liệu:

15,625

19,375

Tỷ lệ phát thải CO₂của nhiên liệu=(DxE

xF)/1000

(2)

• Tỷ lệ phát thải CO₂của nhiên liệu (kg

CO2/l)

• D: tỷ trọng nhiên liệu (kg/l).

• E: Giá trị calore tịnh (GJ/t).

• F: Tỷ lệ phát thải CO₂mặc định

(tCO₂/TJ).

Hệ số phát thải lưới điện trung bình qua

các năm của Việt Nam là 0,6298 tCO₂/MWh

[4].

Khi xe điện xâm nhập thị trường thì phần

CO₂giảm được gồm phần xe truyền thống

không phát sinh mới cộng phát thải CO₂do xe

điện phát ra.

Bảng 1. Mức tiêu thụ nhiên liệu và phát

thải

Tiêu thụ CO2 phát

Phương Nhiên

2.3 Các giả định tính toán

nhiên liệu

thải

• Tỷ lệ tăng trưởng xe mô tô là 463

xe/1000 dân theo số liệu bình quân cả

nước

• Tỷ lệ xe ô tô là 31 xe/1000 dân.

• Tỷ lệ xe bus, taxi theo qui hoạch của

UBND huyện Phú Quốc [5, 6].

• Tỷ lệ xe số/tay ga 2016-2018 : 60/40,

2020-2030 : 40/60.

• Tỷ lệ xe tô tô 4 chỗ và 7 chỗ : 50/50.

• Khoảng đường di chuyển : mô tô

3000km/năm, ô tô 5.000km/năm, taxi

100 km/ngày, xe bus 300km/ngày.

tiện

liệu

(l/100km) (kg/km)

Xe máy

số

Xăng

2,2

0,0505

Xe tay

0,0689

0,5968

Xe bus Diesel

Ô tô 4

chỗ

Ô tô 7

chỗ

Xăng

0,1838

0,2986

2.4 Các khung chính sách đề xuất

Xe truyền thống :

Xăng

Bảng 3. Khung chính sách cho xe truyền

2.2 Phát thải CO₂của xe điện

thống

Giá điện cho trạm sạc

Cấp tem chạy vào đường ưu

tiên

Giá SX

Có

Khung chính

sách

Hiện hành Các kịch bản

Thuế nhập khẩu

Thuế tiêu thụ

đặc biệt

30-70%

35-60%

90%-100%

90%-120%

Phí đậu xe

Không

5%-15%

Giảm thuế thu nhập doanh

nghiệp

Thuế giá trị gia

tăng

10%

Trợcấpmuabộsạc tạinhà

Lắp điện kếcho bộsạc tạinhà

Cộng chi phí xe vào giảm trừ

thuế thu nhập cá nhân

Có

Phí trước bạ

Phí đăng kiểm

10-12%

40%-60%

0,34

0, 340 tr.đ

Có

Phí đường bộ

1,56 tr.đ 2%-10% giá trị xe

2.5 Các kịch bản xâm nhập thị trường xe

Phí bảo hiểm 0,436-0,87

điện

Không thay đổi

5% giá trị xe

dân sự

tr.đ

Vận dụng kết quả nghiên cứu của Ngân

hàng thế giới khi dự báo xâm nhập xe điện vào

Bhutan [7]– quốc gia có dân số, mô hình phát

triển xanh tương tự Phú Quốc. Giả định tỷ lệ

thay thế xe truyền thống là 10 năm. Khi thay

mới 1 xe truyền thống thì một xe điện được

đưa vào thị trường. Ta có các kịch bản cho

xâm nhập thị trường xe điện vào Phú Quốc

như sau :

Phí biển số

1,0-20 tr.đ

Kiểm định định kỳ

(30tháng,18tháng,

12 tháng, 6 tháng)

tùy thời gian sản

xuất xe

Như phí

Rút ngắn thời gian

đăng kiểm

Kịch bản mức thấp - kịch bản 1: với kịch

bản này, giả định số xe điện thâm nhập thị

trường là 5%, riêng xe taxi, bus do khoảng

cách di chuyển hàng ngày lớn nên xét về chi

phí vận hành giữa giá điện, giá nhiên liệu, các

chính sách trợ cấp, do đó mức thâm nhập thị

trường là 7%.

Xe điện :

Bảng 4. Khung chính sách cho xe điện

Khung chính sách

Thuế nhập khẩu

Các kịch bản

Không

10%

Thuế tiêu thụ đặc biệt

Thuế giá trị gia tăng

Phí trước bạ

Kịch bản mức cao - kịch bản 2: với kịch

bản này, giả định số xe điện thâm nhập thị

trường là 10%, riêng xe taxi, bus do khoảng

cách di chuyển hàng ngày lớn nên xét về chi

phí vận hành giữa giá điện, giá nhiên liệu, các

chính sách trợ cấp, do đó mức thâm nhập thị

trường là 12%.

Không

0,34

Phí đăng kiểm

Phí đường bộ

Phí bảo hiểm dân sự

Phí biển số

0,87 tr.đ

1 tr.đ

Kiểm định định kỳ (30 tháng, 18

tháng, 12 tháng, 6 tháng) tùy thời

gian sảnxuất xe

Kịch bản mức siêu cao - kịch bản 3: với

kịch bản này, giả định số xe điện thâm nhập

thị trường là 15%, riêng xe taxi, bus do

khoảng cách di chuyển hàng ngày lớn nên xét

về chi phí vận hành giữa giá điện, giá nhiên

liệu, các chính sách trợ cấp, do đó mức thâm

nhập thị trường là 20%.

0,34

Hỗ trợ nhà sản xuất

Hỗtrợkháchhàngmuaxeđiện

Hỗ trợ đổi xe ô tô hết hạn sử

dụng sang xe điện

(-5%)-(-15%)

Có

Đối với xe mô tô vận dụng nghiên cứu

được Ngân hàng phát triển Châu Á công bố năm

2017 [5] cho thấy dự báo về tăng trưởng xe máy

Hỗ trợ hạ tầng sạc pin

điện tại Việt Nam theo kịch bản tham chiếu và

kịch bản phát thải thấp : Ở kịch bản tham chiếu

tỷ lệ xe mô tô điện đạt 40% thị trường xe máy

(1,5 triệu chiếc năm 2010 và 22 triệu chiếc

năm 2050), trong khi đó kịch bản phát thải

cacbon thấp đưa ra tỷ lệ mong muốn thị phần

xe mô tô điện chiếm 90% vào năm 2050 (51

triệu chiếc năm 2050).

Bảng 7. Số xe điện xâm nhập thị trường-

Kịch bản 1

2016

(xe)

2020 2025 2030

Loại xe

Xe bus

(xe)

Ô tô 4 chỗ

Ô tô 7 chỗ

Taxi 4 chỗ

Taxi 7 chỗ

207

345

3. KẾT QUẢ

3.1 Phát thải CO₂của xe truyền thống

Bảng 5. Tăng trưởng xe truyền thống

Bảng 8. Phát thải CO₂-Kịch bản 1

2.016

(xe)

2.020

(xe)

2.025

(xe)

2.030

(xe)

Loại xe

Phát thải CO2 giảm được

(tấn)

Loại xe

Xe số

31.357 58.880

72.680

86.480

2016 2020 2025

2030

Xe ga

20.905 88.320 109.020 129.720

Xe bus

-48

-10

-192

-39

-433

-88

-722

-147

-305

-187

-387

Xe bus

4.960

424

6.123

572

127

7.285

801

Ô tô 4 chỗ

Ô tô 7 chỗ

Taxi 4 chỗ

Taxi 7 chỗ

Tổng cộng

Ô tô 4 chỗ

Ô tô 7 chỗ

Taxi 4 chỗ

Taxi 7 chỗ

-20

-81

-183

-112

-232

-12

-50

-26

-103

305

-116

-466 -1.048 -1.747

424

572

801

• Kịch bản 2

Bảng 9. Số xe điện xâm nhập thị trường-

Bảng 6. Phát thải CO₂xe truyền thống

Kịch bản 2

Phát thải CO₂(tấn)

Loại xe

2016

(xe)

2020 2025 2030

2016

2.020

2025

2030

Loại xe

Xe bus

(xe)

Xe số

4.754

8.926 11.019 13.111

Xe ga

4.322 18.259 22.538 26.817

184

414

690

Ô tô 4 chỗ

Ô tô 7 chỗ

Taxi 4 chỗ

Taxi 7 chỗ

Xe bus

719

2.222

4.557

7.406

2.842

4.618

5.685

5.625

8.299

6.694

Ô tô 4 chỗ

Ô tô 7 chỗ

Taxi 4 chỗ

Taxi 7 chỗ

9.141 10.877

2.046

3.324

3.837

6.234

5.373

8.730

Tổng cộng 15.314 48.829 64.080 79.901

3.2 Phát thải CO₂của xe ô tô điện

• Kịch bản 1

Bảng 10. Phát thải CO₂-Kịch bản 2

Bảng 13. Tăng trưởng xe máy điện

2016 2020 2025 2030

Phát thải CO2 giảm được

Năm

(tấn)

Loại xe

Dân số

2016 2020 2025

2030

(người 101.83 320.00 395.00 470.00

-48

-20

-41

-19

-39

-166

-192

-79

-433

-177

-366

-168

-348

-722

Xe bus

)

-294

-609

-280

-580

Ô tô 4 chỗ

Ô tô 7 chỗ

Taxi 4 chỗ

Taxi 7 chỗ

Tổng cộng

-162

-75

máy

điện

(xe)

144.29

11.303 44.160 88.875

-155

-663 -1.492 -2.486

Bảng 14. Phát thải CO₂xe máy điện

Phát thải CO2 giảm được

• Kịch bản 3

(tấn)

Loại xe

Bảng 11. Số xe điện xâm nhập thị

2016 2020 2025

2030

trường-Kịch bản 3

-949 -3.707 -7.460 -12.112

Tổng

2016

(xe)

2020 2025 2030

Loại xe

Xe bus

(xe)

Tổng hợp số liệu tính toán từ các kịch

bản, ta có bảng số liệu về lượng CO₂giảm

được như sau :

276

621 1035

Ô tô 4 chỗ

Ô tô 7 chỗ

Taxi 4 chỗ

Taxi 7 chỗ

Bảng 15. Tổng hợp giảm phát thải CO₂

165

Phát thải CO2 (tấn)

Năm

2016 2020

2025

2030

Bảng 12. Phát thải CO₂-Kịch bản 3

truyền

48.82 64.08

Phát thải CO2 giảm được

thống

15.314

79.901

(tấn)

Loại xe

Xe điện

K.bản 1

2016 2020 2025

2030

1.065 4.173 8.509 13.859

-96

-29

-61

-34

-71

-385

-118

-244

-137

-284

-866 -1.443

Xe bus

Xe điện

K.bản 2

-265

-548

-308

-442

-914

-514

Ô tô 4 chỗ

Ô tô 7 chỗ

Taxi 4 chỗ

Taxi 7 chỗ

-1.115 -4.370 -8.952 -14.598

Xe điện

K.bản 3

-1.241 -4.874 10.086 -16.489

-638 -1.064

KẾT LUẬN

Dữ liệu bảng 15 cho thấy mặc dù đã đề

-292 -1.167 -2.626 -4.376

Tổng cộng

xuất nhiều chính sách khá mạnh, trong đó cắt

giảm toàn bộ các biểu thuế tỷ trọng lớn như

thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt ảnh

hưởng rất lớn đến nguồn thu ngân sách quốc

gia nhưng tỷ lệ giảm CO₂vẫn đạt tỷ lệ không

cao, xấp xỉ 17% năm 2030 theo kịch bản 1;

18% theo kịch bản 2; 21% theo kịch bản 3.

Điều này chưa tính đến các chính sách khác

• Kịch bản xâm nhập thị trường xe

máy điện

cho phát triển hạ tầng xe điện. Điều đó cho

thấy rằng phát triển năng lượng xanh để giảm

ô nhiễm không chỉ bằng các chính sách đơn lẻ

để kích cầu mà cần chính sách đồng bộ hơn

của chính phủ. Một yếu tố quan trọng khác là

hệ số phát thải CO₂của Việt Nam tương đối

cao, do đó muốn giảm hơn nữa lượng CO₂

phát thải từ xe máy điện cần đổi mới công

nghệ phát điện và khai thác các nguồn năng

lượng mới để giảm hệ số phát thải lưới điện.

nghiên cứu chuyên sâu về hạ tầng sạc pin và

các chính sách về giá điện cho xe điện, các

chính sách về phí lưu thông, đỗ xe, làn đường

ưu tiên cũng như khai thác các nguồn năng

lượng tái tạo để giảm hệ số phát thải lưới điện,

khi đó mục tiêu giảm phát thải CO₂khi đưa xe

điện vào hoạt động mới mang tính toàn diện,

đạt hiệu quả cao nhất.

Để phát triển thêm đề tài này cần có hướng

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] Bộ GTVT. Quản lý và kiểm soát ô nhiễm không khí trong lĩnh vực giao thông vận tải.

[2] Quốc hội Nước CHXHCN Việt Nam (50/2010/QH12). Luật sử dụng năng lượng tiết kiệm

và hiệu quả.

[3] Cục Thống kê Tỉnh Kiên Giang (2014). Niên giám thống kê năm 2014.

[4] Cục khí tượng thủy văn và biến đổi khí hậu (2017). Hệ số phát thải lưới điện Việt Nam

năm 2015.

[5]

UBND Tỉnh Kiên Giang (2018). Phê duyệt qui hoạch phát triển vận tải hành khách bằng

xe taxi trên địa bàn tỉnh Kiên Giang giai đoạn 2016-2015 và định hướng đến năm 2030.

[6] UBND Tỉnh Kiên Giang (2018). Phê duyệt qui hoạch phát triển vận tải hành khách bằng

xe taxi trên địa bàn tỉnh Kiên Giang giai đoạn 2016-2015 và định hướng đến năm 2030.

[7] WorldBank Group (2016). The Bhutan Electric Vehicle Initiative

Scenarios, Implications, and Economic Impact.

[8] ADB (2017). Path ways to low-carbon development for VietNam.

Tác giả chịu trách nhiệm bài viết:

Họ tên: Lê Tấn Đông

Đơn vị: Điện lực Mỹ Tho – Công ty Điện lực Tiền Giang

Điện thoại: 0914548099

Email: [email protected]

XÁC NHẬN CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN

BÀI BÁO KHOA HỌC

THỰC HIỆN CÔNG BỐ THEO QUY CHẾ ĐÀO TẠO THẠC SỸ

Bài báo khoa học của học viên

có xác nhận và đề xuất cho đăng của Giảng viên hướng dẫn

Bản quyền tác phẩm đã được bảo hộ bởi Luật xuất bản và Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam.

Nghiêm cấm mọi hình thức xuất bản, sao chụp, phát tán nội dung khi chưa có sự đồng ý

của tác giả và Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP. Hồ Chí Minh.

ĐỂ CÓ BÀI BÁO KHOA HỌC TỐT, CẦN CHUNG TAY BẢO VỆ TÁC QUYỀN!

Thực hiện theo MTCL & KHTHMTCL Năm học 2018-2019 của Thư viện Trường Đại học

Sư phạm Kỹ thuật Tp. Hồ Chí Minh.

7 trang Mãnh Khiết 09/01/2024 24020 Free

Download

Bạn đang xem tài liệu "Tiềm năng giảm thiểu co2 khi đưa xe điện vào hoạt động tại huyện đảo Phú Quốc – tỉnh Kiên Giang", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

tiem_nang_giam_thieu_co2_khi_dua_xe_dien_vao_hoat_dong_tai_h.pdf