Giáo trình Trắc địa
Bꢀ GIÁO DꢁC VÀ ðÀO TꢂO
TRƯꢃNG ðꢂI HꢄC NÔNG NGHIꢅP I
TS. ðÀM XUÂN HOÀN
TRꢆC ðꢇA
(Giáo trình cho ngành ðꢈa chính & Quꢉn lý Ðꢊt ñai)
Hà nội – 2007
4ꢀ
ꢀ
Ch−¬ngꢀ1ꢀ
Nh÷ngꢀkiÕnꢀthøcꢀchungꢀvÒꢀꢀtr¾cꢀ®Þaꢀ
1.1.ꢀ§èiꢀt−îngꢀvꢁꢀnhiÖmꢀvôꢀcñaꢀtr¾cꢀ®Þaꢀ
Tr¾cꢀ®Þaꢀlꢁꢀmétꢀkhoaꢀhäcꢀnghiªnꢀcøuꢀh×nhꢀd¹ng,ꢀkÝchꢀth−ícꢀtr¸iꢀ®ÊtꢀvꢁꢀbiÓuꢀdiÔnꢀbÒꢀmÆtꢀ
ꢀ
tr¸iꢀ®Êtꢀd−íiꢀd¹ngꢀb×nhꢀ®åꢀhoÆcꢀb¶nꢀ®å.ꢀNgoꢁiꢀraꢀtr¾cꢀ®Þaꢀcßnꢀgi¶iꢀquyÕtꢀhꢁngꢀlo¹tꢀc¸cꢀvÊnꢀ®Òꢀ
trongꢀ®oꢀ®¹cꢀc¸cꢀc«ngꢀtr×nhꢀnh−ꢀchuyÓnꢀb¶nꢀthiÕtꢀkÕꢀraꢀthùcꢀ®Þa,ꢀquanꢀs¸tꢀ®éꢀlón,ꢀbiÕnꢀd¹ngꢀc¸cꢀ
c«ngꢀtr×nh:ꢀthñyꢀ®iÖn,ꢀthñyꢀlîi,ꢀx©yꢀdùng...ꢀv×ꢀ®èiꢀt−îngꢀnghiªnꢀcøuꢀcñaꢀtr¾cꢀ®ÞaꢀrÊtꢀréngꢀng−êiꢀ
taꢀchiaꢀtr¾cꢀ®ÞaꢀraꢀnhiÒuꢀchuyªnꢀngꢁnhꢀkh¸cꢀnhauꢀnh−:ꢀ
ꢀ
Tr¾cꢀ®ÞaꢀcaoꢀcÊp:ꢀNghiªnꢀcøuꢀh×nhꢀd¹ng,ꢀkÝchꢀth−ícꢀtr¸iꢀ®Êt,ꢀnghiªnꢀcøuꢀviÖcꢀx©yꢀ
dùngꢀl−íiꢀtr¾cꢀ®Þaꢀquècꢀgia,ꢀnghiªnꢀcøuꢀhiÖnꢀt−îngꢀ®Þaꢀ®éngꢀhäc,ꢀgi¶iꢀc¸cꢀbꢁiꢀto¸nꢀtr¾cꢀ®Þaꢀtrªnꢀ
bÒꢀmÆtꢀtr¸iꢀ®Êtꢀvꢁꢀtrongꢀvòꢀtrô.ꢀ
ꢀ
Tr¾cꢀ®Þaꢀc«ngꢀtr×nh:ꢀNghiªnꢀcøuꢀviÖcꢀkh¶oꢀs¸t,ꢀthamꢀgiaꢀthiÕtꢀkÕ,ꢀthiꢀc«ngꢀc¸cꢀc«ngꢀ
tr×nh,ꢀquanꢀs¸tꢀ®éꢀlón,ꢀbiÕnꢀd¹ngꢀcñaꢀc¸cꢀc«ngꢀtr×nh....ꢀ
Tr¾cꢀ®Þaꢀ¶nh:ꢀnghiªnꢀcøuꢀviÖcꢀx©yꢀdùngꢀb¶nꢀ®åꢀb»ngꢀ¶nhꢀm¸yꢀbay,ꢀ¶nhꢀmÆtꢀ®Êt,ꢀ¶nhꢀ
ꢀ
vÖꢀtinh,ꢀdïngꢀ¶nhꢀthayꢀthÕꢀchoꢀc¸cꢀph−¬ngꢀph¸pꢀtruyÒnꢀthèngꢀ®Óꢀquanꢀs¸tꢀ®éꢀlónꢀvꢁꢀbiÕnꢀd¹ngꢀ
cñaꢀc¸cꢀc«ngꢀtr×nhꢀx©yꢀdùng.ꢀꢀ
ꢀ
Ngꢁyꢀ nayꢀ xuꢀ h−íngꢀ chungꢀ ng−êiꢀ taꢀ gäiꢀ c¸cꢀ ngꢁnh:ꢀ tr¾cꢀ ®Þa,ꢀ b¶nꢀ ®å,ꢀ viÔnꢀ th¸mꢀ lꢁꢀ
Geometics.ꢀNg−êiꢀtaꢀcoiꢀGeometicsꢀgåmꢀkiÕnꢀthøcꢀcñaꢀc¸cꢀm«nꢀtr¾cꢀ®ÞaꢀcaoꢀcÊp,ꢀtr¾cꢀ®Þaꢀc«ngꢀ
tr×nh,ꢀtr¾cꢀ®Þaꢀ¶nhꢀviÔnꢀth¸m,ꢀbiªnꢀtËpꢀb¶nꢀ®å,ꢀhÖꢀthèngꢀth«ngꢀtinꢀ®Êt,ꢀtinꢀhäc.ꢀ
ꢀ
Trongꢀch−¬ngꢀtr×nhꢀm«nꢀhäcꢀnꢁyꢀchóngꢀtaꢀnghiªnꢀcøuꢀnh÷ngꢀkiÕnꢀthøcꢀc¬ꢀb¶nꢀcñaꢀm«nꢀ
tr¾cꢀ®Þaꢀphæꢀth«ng.ꢀPh¹mꢀviꢀnghiªnꢀcøuꢀlꢁꢀ®oꢀ®¹cꢀtrªnꢀph¹mꢀviꢀnháꢀcñaꢀbÒꢀmÆtꢀtr¸iꢀ®Êt.ꢀC¸cꢀsèꢀ
liÖuꢀ®oꢀ®¹cꢀ(chiÒuꢀdꢁi,ꢀgãc...)ꢀ®−îcꢀtiÕnꢀhꢁnhꢀtrªnꢀmÆtꢀph¼ngꢀvꢁꢀbiÓuꢀdiÔnꢀchóngꢀlªnꢀmÆtꢀph¼ngꢀ
(kh«ngꢀtÝnhꢀ®Õnꢀ¶nhꢀh−ëngꢀ®éꢀcongꢀcñaꢀbÒꢀmÆtꢀtr¸iꢀ®Êt).ꢀV×ꢀvËyꢀnhiÖmꢀvôꢀc¬ꢀb¶nꢀcñaꢀm«nꢀhäcꢀ
nꢁyꢀlꢁꢀtrangꢀbÞꢀchoꢀsinhꢀviªnꢀnh÷ngꢀkiÕnꢀthøcꢀc¬ꢀb¶nꢀvÒꢀtr¾cꢀ®ÞaꢀtrªnꢀmÆtꢀph¼ng,ꢀbiÕtꢀc¸chꢀx©yꢀ
dùngꢀ b×nhꢀ ®å,ꢀ b¶nꢀ ®åꢀ ®Óꢀ tõꢀ ®ãꢀ giópꢀ sinhꢀ viªnꢀ vËnꢀ dôngꢀ kiÕnꢀ thøcꢀ cñaꢀ m×nhꢀ vꢁoꢀ lÜnhꢀ vùcꢀ
chuyªnꢀm«nꢀtrongꢀngꢁnhꢀqu¶nꢀlýꢀvꢁꢀquyꢀho¹chꢀ®Êtꢀ®ai.ꢀ
1.2ꢀC¸cꢀ®¬nꢀvÞꢀth−êngꢀdïngꢀtrongꢀtr¾cꢀ®Þaꢀ
ꢀ
Trongꢀtr¾cꢀ®Þaꢀth−êngꢀph¶iꢀ®oꢀc¸cꢀ®¹iꢀl−îngꢀh×nhꢀhäcꢀnh−ꢀchiÒuꢀdꢁi,ꢀgãcꢀb»ng,ꢀgãcꢀ
®øng...ꢀvꢁꢀc¸cꢀ®¹iꢀl−îngꢀvËtꢀlýꢀnh−:ꢀnhiÖtꢀ®é,ꢀ¸pꢀxuÊt....ꢀ
1.2.1ꢀꢀ§¬nꢀvÞꢀ®oꢀchiÒuꢀdꢁiꢀ
ꢀ
N¨mꢀ1791ꢀtæꢀchøcꢀ®oꢀl−êngꢀquècꢀtÕꢀlÊyꢀ®¬nꢀvÞꢀ®oꢀchiÒuꢀdꢁiꢀtrongꢀhÖꢀthèngꢀSIꢀlꢁꢀmÐtꢀ
víiꢀquyꢀ®Þnh:ꢀ"MétꢀmÐtꢀlꢁꢀchiÒuꢀdꢁiꢀøngꢀvíiꢀ4.10ꢂ7ꢀchiÒuꢀdꢁiꢀcñaꢀkinhꢀtuyÕnꢀ®iꢀquaꢀParis"ꢀvꢁꢀ®ꢃꢀ
chÕꢀt¹oꢀraꢀmétꢀth−ícꢀchuÈnꢀcãꢀ®éꢀdꢁiꢀ1mꢀb»ngꢀthÐpꢀkh«ngꢀgØ,ꢀcãꢀ®éꢀgiꢃnꢀnëꢀrÊtꢀnháꢀ®Ætꢀt¹iꢀ
ViÖnꢀ®oꢀl−êngꢀParis.ꢀ
ꢀ
TõꢀsauꢀthÕꢀkûꢀ19,ꢀ®éꢀchÝnhꢀx¸cꢀcñaꢀth−ícꢀchuÈnꢀkh«ngꢀcßnꢀ®¸pꢀøngꢀ®−îcꢀyªuꢀcÇuꢀ®oꢀ
l−êngꢀc¸cꢀph©nꢀtöꢀv«ꢀcïngꢀnhá.ꢀV×ꢀthÕꢀn¨mꢀ1960ꢀquyꢀ®Þnhꢀ®¬nꢀvÞꢀ®oꢀchiÒuꢀdꢁiꢀlꢁ:ꢀ"MétꢀmÐtꢀlꢁꢀ
chiÒuꢀdꢁiꢀb»ngꢀ1.650.763,73ꢀchiÒuꢀdꢁiꢀcñaꢀb−ícꢀsãngꢀbøcꢀx¹ꢀtrongꢀch©nꢀkh«ngꢀcñaꢀnguyªnꢀtöꢀ
Kriptonꢀꢂꢀ86,ꢀt−¬ngꢀ®−¬ngꢀvíiꢀquüꢀ®¹oꢀchuyÓnꢀrêiꢀcñaꢀ®iÖnꢀtöꢀgi÷aꢀ2ꢀmøcꢀn¨ngꢀl−îngꢀ2P10ꢀꢀvꢁꢀ
5ꢀ
ꢀ
5d5".ꢀ1ꢀmÐtꢀ(m)ꢀ=ꢀ10ꢀdecimÐtꢀ(dm)ꢀ=ꢀ102ꢀcentimetꢀ(cm)ꢀ=ꢀ103ꢀmilimetꢀ(m.m)ꢀ=ꢀ106ꢀmicrometꢀ
(µm)ꢀ=ꢀ109ꢀnanomÐtꢀ(Nm).ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
§¬nꢀvÞꢀ®oꢀdiÖnꢀtÝchꢀth−êngꢀdïngꢀlꢁꢀmÐtꢀvu«ngꢀ(m2),ꢀkilomÐtꢀvu«ngꢀ(km2)ꢀvꢁꢀhectaꢀ(ha).ꢀ
1ꢀkm2ꢀ=ꢀ106ꢀm2ꢀ=ꢀ100ꢀha,ꢀ1ꢀhaꢀ=ꢀ104m2ꢀ
Ngoꢁiꢀraꢀmétꢀsèꢀn−ícꢀcßnꢀdïngꢀ®¬nꢀvÞꢀ®oꢀchiÒuꢀdꢁiꢀcñaꢀAnhꢀlꢁ:ꢀ
1footꢀ=ꢀ0,3048m,ꢀ1inchꢀ=ꢀ25,3ꢀmmꢀ
ꢀ
ꢀ
1.2.2.ꢀ§¬nꢀvÞꢀ®oꢀgãcꢀ
ꢀ
ꢀ
Trongꢀtr¾cꢀ®Þaꢀth−êngꢀdïngꢀ3ꢀ®¬nꢀvÞꢀ®oꢀgãcꢀlꢁ:ꢀRadian,ꢀ®é,ꢀGrad.ꢀ
1ꢂꢀRadian:ꢀKýꢀhiÖuꢀlꢁꢀRadꢀlꢁꢀ1ꢀgãcꢀph¼ngꢀcãꢀ®Ønhꢀtrïngꢀvíiꢀt©mꢀcñaꢀ1ꢀvßngꢀtrßnꢀvꢁꢀ
ch¾nꢀ1ꢀcungꢀtrªnꢀ®−êngꢀtrßnꢀvíiꢀchiÒuꢀdꢁiꢀcungꢀtrßnꢀ®óngꢀb»ngꢀb¸nꢀkÝnhꢀcñaꢀ®−êngꢀtrßnꢀ®ã.ꢀ
ꢀ
§éꢀlínꢀcñaꢀgãcꢀbÊtꢀkúꢀsÏꢀb»ngꢀtûꢀsèꢀgi÷aꢀ®éꢀdꢁiꢀcungꢀch¾nꢀbëiꢀgãcꢀvꢁꢀb¸nꢀkÝnhꢀvßngꢀ
trßn.ꢀ
ꢀ
Gãcꢀtrßnꢀlꢁꢀgãcꢀëꢀtrªnꢀ®−êngꢀtrßnꢀch¾nꢀcungꢀtrßnꢀcãꢀchiÒuꢀdꢁiꢀb»ngꢀchuꢀviꢀh×nhꢀtrßn.ꢀ
Chuꢀviꢀh×nhꢀtrßnꢀcãꢀchiÒuꢀdꢁiꢀlꢁ:ꢀ2πRꢀnªnꢀgãcꢀtrßnꢀcãꢀ®éꢀlínꢀlꢁ:ꢀ2πRad.ꢀRadianꢀlꢁꢀ®¬nꢀvÞꢀ®oꢀ
gãcꢀ®−îcꢀdïngꢀtrongꢀtÝnhꢀto¸n,ꢀ®ÆcꢀbiÖtꢀlꢁꢀkhiꢀsöꢀdôngꢀc¸cꢀph−¬ngꢀph¸pꢀnéiꢀsuyꢀc¸cꢀgi¸ꢀtrÞꢀ
hꢁmꢀl−îngꢀgi¸c.ꢀ
ꢀ
2.ꢀ§é:ꢀkýꢀhiÖuꢀlꢁꢀ(o)ꢀlꢁꢀgãcꢀëꢀt©mꢀ®−êngꢀtrßnꢀch¾nꢀ1ꢀcungꢀtrßnꢀcãꢀchiÒuꢀdꢁiꢀb»ngꢀ1/360ꢀ
chuꢀviꢀh×nhꢀtrßn.ꢀ1®éꢀchiaꢀthꢁnhꢀ60ꢀphót,ꢀ1ꢀphótꢀchiaꢀthꢁnhꢀ60ꢀgi©y,ꢀkýꢀhiÖuꢀlꢁ:ꢀꢀ0ꢀ'ꢀ"ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
VÝꢀdô:ꢀgãcꢀ®−îcꢀviÕtꢀAꢀ=ꢀ120025'42''ꢀ
Tuyꢀnhiªnꢀgãcꢀ®ãꢀcãꢀthÓꢀviÕtꢀb»ngꢀ®é,ꢀphótꢀvꢁꢀphÇnꢀm−êiꢀphót.ꢀGãcꢀtrªnꢀcãꢀthÓꢀviÕtꢀlꢁ:ꢀ
Aꢀ=ꢀ120o25'7ꢀ
ꢀ
3.ꢀGrad:ꢀkýꢀhiÖuꢀlꢁꢀGrꢀlꢁꢀgãcꢀëꢀt©mꢀch¾nꢀcungꢀtrßnꢀcãꢀ®éꢀdꢁiꢀb»ngꢀ1/400ꢀchuꢀviꢀ®−êngꢀ
trßn.ꢀ 1ꢀ Gradꢀ chiaꢀ thꢁnhꢀ 100ꢀ phótꢀ Gradꢀ (miligrad),ꢀ 1ꢀ phótꢀ Gradꢀ chiaꢀ thꢁnhꢀ 100ꢀ gi©yꢀ Gradꢀ
(decimiligrad),ꢀkýꢀhiÖuꢀt−¬ngꢀøngꢀlꢁ:ꢀc,ꢀccꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
VÝꢀdô:ꢀGãcꢀBꢀꢀ=ꢀ172grꢀ12cꢀ27ccꢀ
4.ꢀQuanꢀhÖꢀgi÷aꢀc¸cꢀ®¬nꢀvÞ:ꢀ
Tõꢀ®ÞnhꢀnghÜaꢀbaꢀlo¹iꢀ®¬nꢀvÞꢀ®oꢀgãc,ꢀtaꢀcãꢀquanꢀhÖ:ꢀ
1ꢀgãcꢀtrßnꢀ=ꢀ2πRadꢀ=ꢀ360oꢀ=ꢀ400ꢀgrꢀ
Tõꢀ®ãꢀsuyꢀraꢀc¸cꢀquanꢀhÖꢀ®ÓꢀchuyÓnꢀ®æiꢀc¸cꢀ®¬nꢀvÞꢀ®oꢀgãc.ꢀKhiꢀtÝnhꢀto¸nꢀ
π
180
Rad
o
ꢀ
ꢀ
2πꢀRadꢀ=ꢀ360oꢀsuyꢀra:ꢀα ꢀ=ꢀα
ꢀ
180
Rad
o
α ꢀ=ꢀα ꢀ
ꢀ
π
§Ætꢀc¸cꢀhÖꢀsè:ꢀ
1800
o
ꢀ
ꢀ
ρ ꢀ=ꢀ
=ꢀ57o17'44''8ꢀ
π
6ꢀ
ꢀ
180x60
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ρ
'ꢀ=ꢀ
''ꢀ=ꢀ
=ꢀ3438'ꢀ
π
180x60x60
ꢀ
ꢀ
ρ
=ꢀ206265''ꢀ
π
T−¬ngꢀøngꢀvíiꢀc«ngꢀthøcꢀtrªnꢀtaꢀcãꢀc«ngꢀthøcꢀchuyÓnꢀ®æiꢀgi÷aꢀ®éꢀvꢁꢀRadian:ꢀ
Radꢀ
ꢀ
ꢀ
α
α
α
oꢀ=ꢀ
ρ
o.ꢀ
α
ꢀ
ꢀ
Radꢀ
'ꢀ=ꢀ
''ꢀ=ꢀ
ρ
'.ꢀ
''.ꢀ
α
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ρ
α
Radꢀ
Trongꢀc¸cꢀbꢁiꢀto¸nꢀküꢀthuËtꢀkhiꢀtÝnhꢀto¸nꢀgi¸ꢀtrÞꢀc¸cꢀhꢁmꢀsèꢀl−îngꢀgi¸cꢀcñaꢀc¸cꢀgãcꢀnháꢀ
cãꢀthÓꢀdïngꢀquanꢀhÖꢀt−¬ngꢀ®−¬ng,ꢀnghÜaꢀlꢁꢀchØꢀlÊyꢀsèꢀh¹ngꢀbËcꢀnhÊtꢀtrongꢀc«ngꢀthøcꢀkhaiꢀtriÓnꢀ
hꢁmꢀl−îngꢀgi¸cꢀthꢁnhꢀchuçiꢀsè.ꢀ
3
5
ε
ε
3! 5!
ꢀ
sinꢀ
εꢀ=ꢀ
εꢀ+ꢀ
+
+...... ≈ ε.
ꢀ
3
5
ε
ε
3! 5!
ꢀ
ꢀ
ꢀ
tgꢀ
ε
ꢀ=ꢀ
ε
ꢀ+ꢀ
+
+...... ≈ ε.
ꢀ
NghÜaꢀlꢁꢀgi¸ꢀtrÞꢀgãcꢀnháꢀtÝnhꢀb»ngꢀgi©yꢀ®−îcꢀlÊyꢀb»ngꢀgi¸ꢀtrÞꢀgãcꢀtÝnhꢀb»ngꢀRadian.ꢀ
1''Rad
1''ꢀ
≈
ꢀsinꢀ1''ꢀ
≈ꢀ
ꢀ=ꢀ0,00000ꢀ4848ꢀRadꢀ
206265''
ꢀ VÝꢀdô:ꢀCãꢀ1ꢀgãcꢀnháꢀαꢀ=ꢀ15''ꢀch¾nꢀ1ꢀcungꢀtrßnꢀcãꢀb¸nꢀkÝnhꢀRꢀ=ꢀ1000m.ꢀTaꢀcãꢀthÓꢀsuyꢀ
raꢀchiÒuꢀdꢁiꢀcungꢀtrßnꢀch¾nꢀbëiꢀcungꢀ®ãꢀlꢁ:ꢀ
α''
ρ
15''
ꢀ
C=ꢀR.
ꢀ=ꢀ1000000ꢀmmꢀ
=ꢀ72,7mmꢀ
206265''
1.3.ꢀKh¸iꢀniÖmꢀvÒꢀc¸cꢀmÆtꢀ®Æcꢀtr−ngꢀchoꢀh×nhꢀd¹ngꢀcñaꢀTr¸iꢀ®Êtꢀ
ꢀ
Khiꢀnghiªnꢀcøuꢀh×nhꢀd¹ngꢀtr¸iꢀ®Êtꢀng−êiꢀtaꢀthÊyꢀr»ngꢀtr¸iꢀ®Êtꢀcãꢀd¹ngꢀelÝpꢀquay,ꢀdÑtꢀëꢀ2ꢀ
cùc,ꢀbÒꢀmÆtꢀtùꢀnhiªnꢀcñaꢀtr¸iꢀ®ÊtꢀrÊtꢀphøcꢀt¹p.ꢀDiÖnꢀtÝchꢀbÒꢀmÆtꢀtr¸iꢀ®Êtꢀlꢁ:ꢀ510575.103ꢀkm2ꢀ
trongꢀ®ãꢀ®¹iꢀd−¬ngꢀchiÕmꢀ71,8%,ꢀlôcꢀ®ÞaꢀchiÕmꢀ28,2%.ꢀ§éꢀcaoꢀtrungꢀb×nhꢀcñaꢀlôcꢀ®Þaꢀsoꢀvíiꢀ
mùcꢀn−ícꢀ®¹iꢀd−¬ngꢀkho¶ngꢀgÇnꢀ900m.ꢀNh−ꢀvËyꢀꢀbÒꢀmÆtꢀh×nhꢀhäcꢀtr¸iꢀ®Êtꢀkh«ngꢀthÓꢀbiÓuꢀdiÔnꢀ
b»ngꢀmétꢀph−¬ngꢀtr×nhꢀto¸nꢀhäcꢀnꢁoꢀ®−îc.ꢀTuyꢀnhiªnꢀtrongꢀmétꢀsèꢀtr−êngꢀhîpꢀtÝnhꢀto¸nꢀgÇnꢀ
®óngꢀng−êiꢀtaꢀcoiꢀtr¸iꢀ®Êtꢀcãꢀd¹ngꢀh×nhꢀcÇu,ꢀb¸nꢀkÝnhꢀlꢁ:ꢀ6371ꢀkm.ꢀ
ꢀ
Trongꢀ®oꢀvÏꢀb¶nꢀ®åꢀc¸cꢀsèꢀliÖuꢀ®oꢀ®¹cꢀ®−îcꢀtiÕnꢀhꢁnhꢀtrªnꢀmÆtꢀcong,ꢀkhiꢀbiÓuꢀdiÔnꢀ
chóngꢀl¹iꢀthùcꢀhiÖnꢀtrªnꢀmÆtꢀph¼ng.ꢀ§Óꢀxöꢀlýꢀc¸cꢀsèꢀliÖuꢀ®oꢀ®¹cꢀng−êiꢀtaꢀ®−aꢀraꢀc¸cꢀlo¹iꢀmÆtꢀ
dïngꢀtrongꢀtr¾cꢀ®Þaꢀnh−ꢀsau:ꢀ
1.3.1.ꢀMÆtꢀGeoidꢀvꢁꢀKvazigeoid.ꢀ
ꢀ
ꢀ
1.ꢀMÆtꢀGeoidꢀ
MÆtꢀGeoidꢀlꢁꢀbÒꢀmÆtꢀtr¸iꢀ®Êtꢀgiíiꢀh¹nꢀbëiꢀmÆtꢀ®¼ngꢀthÕꢀ®iꢀquaꢀ®iÓmꢀtÝnhꢀ®éꢀcao.ꢀViÖcꢀ
7ꢀ
ꢀ
ꢀx¸cꢀ®ÞnhꢀmÆtꢀGeoidꢀ®−îcꢀx¸cꢀ®ÞnhꢀgÇnꢀvíiꢀmùcꢀn−ícꢀbiÓnꢀtrungꢀb×nh.ꢀThÕꢀträngꢀtr−êngꢀt¹iꢀ
Geoidꢀ®−îcꢀviÕtꢀlꢁ:ꢀWo.ꢀꢀ
ꢀ
ꢀ
2.ꢀMÆtꢀKvazigeoidꢀ
V×ꢀnh÷ngꢀbiÕnꢀ®æiꢀphøcꢀt¹pꢀcñaꢀgi¸ꢀtrÞꢀträngꢀtr−êng,ꢀ®Óꢀx¸cꢀ®ÞnhꢀchÝnhꢀx¸cꢀGeoidꢀngoꢁiꢀ
c¸cꢀtrÞꢀ®oꢀtr¾cꢀ®ÞaꢀtrªnꢀbÒꢀmÆtꢀtr¸iꢀ®ÊtꢀcßnꢀcÇnꢀcãꢀhiÓuꢀbiÕtꢀ®Çyꢀ®ñꢀvÒꢀcÊuꢀt¹oꢀcñaꢀtr¸iꢀ®Êt,ꢀ®©yꢀ
lꢁꢀ®iÓmꢀkh«ngꢀdÔꢀlꢁmꢀ®−îc.ꢀViÖnꢀsÜꢀNgaꢀMolodenxkiꢀ®−aꢀraꢀlýꢀthuyÕtꢀx¸cꢀ®ÞnhꢀmÆtꢀgÇnꢀvíiꢀ
mÆtꢀGeoid,ꢀëꢀ®ångꢀb»ngꢀchØꢀchªnhꢀlÖchꢀsoꢀvíiꢀGeoidꢀtõꢀ2ꢀ®Õnꢀ4ꢀcm,ꢀvïngꢀnóiꢀchªnhꢀkh«ngꢀqu¸ꢀ
2mꢀvꢁꢀ®−îcꢀgäiꢀlꢁꢀmÆtꢀKvazigeoid.ꢀNhiÒuꢀn−ícꢀtrªnꢀthÕꢀgiíiꢀtrongꢀ®ãꢀcãꢀViÖtꢀNamꢀdïngꢀmÆtꢀ
KvazigeoidꢀlꢁmꢀmÆtꢀc¬ꢀsëꢀ®Óꢀx¸cꢀ®Þnhꢀ®éꢀcaoꢀquècꢀgiaꢀgäiꢀlꢁꢀ®éꢀcaoꢀth−êng(1).ꢀ
1.3.2.ꢀꢀMÆtꢀEllipsoidꢀtr¸iꢀ®ÊtꢀvꢁꢀmÆtꢀEllipsoidꢀquyꢀchiÕuꢀ
ꢀ
1.ꢀMÆtꢀEllipsoidꢀtr¸iꢀ®Êtꢀ
ꢀ
Nh−ꢀtaꢀ®ꢃꢀbiÕtꢀmÆtꢀGeoidꢀhoÆcꢀKvazigeoidꢀlꢁꢀkhèiꢀ®¹iꢀdiÖnꢀchoꢀtÝnhꢀchÊtꢀvËtꢀlýꢀcñaꢀ
Tr¸iꢀ®Êt.ꢀNãꢀcãꢀliªnꢀquanꢀchÆtꢀchÏꢀ®ÕnꢀtrÞꢀ®oꢀtr¾cꢀ®Þaꢀnh−ngꢀkh«ngꢀthÓꢀdïngꢀlꢁmꢀc¬ꢀsëꢀ®Óꢀxöꢀlýꢀ
to¸nꢀhäcꢀc¸cꢀtrÞꢀ®oꢀtr¾cꢀ®Þaꢀv×ꢀkh«ngꢀthÓꢀdïngꢀph−¬ngꢀtr×nhꢀto¸nꢀhäcꢀnꢁoꢀ®ÓꢀbiÓuꢀthÞꢀmÆtꢀ®ãꢀ
®−îcꢀ(mÆtꢀkh«ngꢀcãꢀph−¬ngꢀtr×nhꢀto¸nꢀhäc).ꢀ
ꢀ
TõꢀlýꢀthuyÕtꢀvÒꢀkhèiꢀchÊtꢀlángꢀquayꢀquanhꢀtrôc,ꢀng−êiꢀtaꢀnghÜꢀ®ÕnꢀviÖcꢀbiÓuꢀdiÔnꢀto¸nꢀ
häcꢀcñaꢀTr¸iꢀ®Êtꢀph¶iꢀlꢁꢀ1ꢀkhèiꢀEllipꢀquay,ꢀdÑtꢀëꢀ2ꢀcùcꢀgäiꢀlꢁꢀEllipsoidꢀtr¸iꢀ®Êt.ꢀBëiꢀv×ꢀmÆtꢀ
EllipsoidꢀlꢁꢀmÆtꢀto¸nꢀhäc,ꢀnªnꢀ®ÓꢀthùcꢀhiÖnꢀc¸cꢀtÝnhꢀto¸nꢀtrªnꢀmÆtꢀnꢁyꢀtrongꢀTr¾cꢀ®ÞaꢀcaoꢀcÊpꢀ
®ꢃꢀx©yꢀdùngꢀc¸cꢀc«ngꢀthøcꢀquyꢀchiÕuꢀc¸cꢀtrÞꢀ®oꢀ(gãc,ꢀchiÒuꢀdꢁi...)ꢀlªnꢀmÆtꢀnꢁy.ꢀ
ꢀ
KhèiꢀEllipꢀcãꢀträngꢀt©mꢀvꢁꢀxÝchꢀ®¹oꢀtrïngꢀvíiꢀträngꢀt©mꢀvꢁꢀxÝchꢀ®¹oꢀcñaꢀtr¸iꢀ®Êt,ꢀcãꢀ
khèiꢀl−îngꢀb»ngꢀkhèiꢀl−îngꢀtr¸iꢀ®Êtꢀquayꢀquanhꢀtrôcꢀt¹oꢀraꢀbÒꢀmÆtꢀgÇnꢀvíiꢀmÆtꢀGeoidꢀtrªnꢀ
ph¹mꢀviꢀtoꢁnꢀcÇuꢀgäiꢀlꢁꢀEllipsoidꢀchungꢀhayꢀEllipsoidꢀtr¸iꢀ®Êt.ꢀKÝchꢀth−ícꢀcñaꢀEllipsoidꢀtr¸iꢀ
®Êtꢀ®−îcꢀ®Æcꢀtr−ngꢀbëiꢀb¸nꢀtrôcꢀlínꢀa,ꢀb¸nꢀtrôcꢀnháꢀb,ꢀ®éꢀdÑtꢀf.ꢀꢀ
a − b
a
ꢀ
ꢀf=ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
b
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
aꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
H×nhꢀ1.1ꢀ
ꢀ
ꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀ ꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀ
1ꢀ*ꢀNgoꢁiꢀ®éꢀcaoꢀth−êngꢀcßnꢀcãꢀ®éꢀcaoꢀchÝnh,ꢀ®éꢀcaoꢀ®éngꢀlùcꢀ
8ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
CãꢀnhiÒuꢀnhꢁꢀkhoaꢀhäcꢀtrªnꢀthÕꢀgiíiꢀx¸cꢀ®ÞnhꢀkÝchꢀth−ícꢀEllipsoidꢀ(b¶ngꢀ1.1).ꢀ
B¶ngꢀ1.1ꢀ
§éꢀdÑtꢀfꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
TªnꢀEllipꢀsoidꢀ
Everestꢀ
N¨mꢀx¸cꢀ®Þnhꢀ
1830ꢀ
B¸nꢀtrôcꢀlínꢀaꢀ(m)ꢀ
6.377.276ꢀ
1:300,80ꢀ
1:ꢀ297,00ꢀ
1:ꢀ298,3ꢀ
Hayfordꢀ
1909ꢀ
6.378.286ꢀ
Karaxovskiꢀ
Referenceꢀ
W.G.Sꢂ84ꢀ
1940ꢀ
6.378.245ꢀ
1967ꢀ
6.378.100ꢀ
1:ꢀ298,25ꢀ
1:ꢀ298,257ꢀ
1984ꢀ
6.378.137ꢀ
ꢀ
ꢀ
2.ꢀMÆtꢀEllipsoidꢀquyꢀchiÕuꢀ
Tr−ícꢀ khiꢀcãꢀ Ellipsoidꢀchungꢀ doꢀ yªuꢀcÇuꢀ xöꢀ lýꢀ to¸nꢀ häcꢀcñaꢀ mçiꢀ quècꢀ giaꢀ tÝnhꢀ raꢀ
Ellipsoidꢀ choꢀ phïꢀ hîpꢀ víiꢀ lꢃnhꢀ thæꢀ cñaꢀ n−ícꢀ m×nh,ꢀcãꢀ thÓꢀ dïngꢀ Ellipꢀ soidꢀ cñaꢀ n−ícꢀ kh¸cꢀ
nh−ngꢀc¶ꢀ2ꢀtr−êngꢀhîpꢀ®−îcꢀ®ÞnhꢀvÞꢀchoꢀphïꢀhîpꢀnhÊtꢀvíiꢀGeoidꢀcñaꢀlꢃnhꢀthæꢀn−ícꢀm×nh.ꢀEllipꢀ
soidꢀ®−îcꢀsöꢀdôngꢀriªngꢀcñaꢀtõngꢀn−ícꢀgäiꢀlꢁꢀEllipꢀsoidꢀquyꢀchiÕu.ꢀTrongꢀhÖꢀtoaꢀ®éꢀHNꢂ72ꢀ
ViÖtꢀNamꢀlÊyꢀEllipsoidꢀKraxovskiꢀ(1940)ꢀlꢁmꢀEllipꢀsoidꢀquyꢀchiÕu.ꢀHiÖnꢀnayꢀViÖtꢀNamꢀcãꢀhÖꢀ
täaꢀ®éꢀmíiꢀVNꢂ2000ꢀlÊyꢀEllipꢀsoidꢀW.G.Sꢂ84ꢀlꢁmꢀEllipꢀsoidꢀquyꢀchiÕu.ꢀGècꢀtäaꢀ®éꢀ®Ætꢀt¹iꢀ
khu«nꢀviªnꢀViÖnꢀnghiªnꢀcøuꢀ§ÞaꢀchÝnhꢀtrªnꢀ®−êngꢀHoꢁngꢀQuècꢀViÖtꢀꢂꢀHꢁꢀNéi.ꢀ
1.4.ꢀ§éꢀcaoꢀtuyÖtꢀ®èi,ꢀt−¬ngꢀ®èi,ꢀchªnhꢀcaoꢀ
ꢀ
§ÓꢀnghiªnꢀcøuꢀbÒꢀmÆtꢀgåꢀghÒꢀcñaꢀtr¸iꢀ®ÊtꢀphôcꢀvôꢀchoꢀviÖcꢀx©yꢀdùngꢀc¸cꢀc«ngꢀtr×nh:ꢀ
thñyꢀlîi,ꢀthñyꢀ®iÖn,ꢀgiaoꢀth«ng,ꢀx©yꢀdùng....ꢀvꢁꢀnghiªnꢀcøuꢀbÒꢀmÆtꢀtr¸iꢀ®Êtꢀng−êiꢀtaꢀ®−aꢀraꢀc¸cꢀ
®ÞnhꢀnghÜaꢀvÒꢀ®éꢀcao.ꢀꢀ
1.4.1.ꢀ§ÞnhꢀnghÜaꢀ
ꢀ
ꢀ
§éꢀcaoꢀcñaꢀmétꢀ®iÓmꢀlꢁꢀkho¶ngꢀc¸chꢀth¼ngꢀ®øngꢀtõꢀ®iÓmꢀ®ãꢀ®ÕnꢀmÆtꢀthñyꢀchuÈn.ꢀ
MÆtꢀthñyꢀchuÈn:ꢀmÆtꢀthñyꢀchuÈnꢀlꢁꢀmÆtꢀcãꢀph−¬ngꢀvu«ngꢀgãcꢀvíiꢀ®−êngꢀd©yꢀdäiꢀt¹iꢀ
mäiꢀ®iÓm.ꢀ
ꢀ
Nh−ꢀvËy,ꢀvÒꢀ®ÞnhꢀnghÜaꢀtrªnꢀbÒꢀmÆtꢀtr¸iꢀ®Êtꢀcãꢀv«ꢀsèꢀmÆtꢀthñyꢀchuÈn.ꢀCøꢀquaꢀ1ꢀ®iÓmꢀ
trªnꢀbÒꢀmÆtꢀTr¸iꢀ®Êtꢀcãꢀ1ꢀmÆtꢀthñyꢀchuÈnꢀ®iꢀqua.ꢀ§Óꢀph©nꢀbiÖtꢀc¸cꢀmÆtꢀthñyꢀchuÈnꢀng−êiꢀtaꢀ
ph©nꢀchóngꢀthꢁnhꢀ2ꢀlo¹i:ꢀ
ꢀ
ꢀ
MÆtꢀthñyꢀchuÈnꢀ®¹iꢀ®Þa:ꢀ
MÆtꢀthñyꢀchuÈnꢀ®¹iꢀ®ÞaꢀlꢁꢀmÆtꢀn−ícꢀbiÓn,ꢀ®¹iꢀd−¬ngꢀëꢀtr¹ngꢀth¸iꢀtrungꢀb×nh,ꢀyªnꢀtÜnh.ꢀ
§ãꢀcòngꢀchÝnhꢀlꢁꢀmÆtꢀKvazigeoid.ꢀ
ꢀ
ꢀ
MÆtꢀthñyꢀchuÈnꢀgi¶ꢀ®Þnh:ꢀ
MÆtꢀthñyꢀchuÈnꢀgi¶ꢀ®ÞnhꢀlꢁꢀmÆtꢀthñyꢀchuÈnꢀ®iꢀquaꢀmétꢀ®iÓmꢀbÊtꢀkú.ꢀ§iÓmꢀnꢁyꢀ®−îcꢀgi¶ꢀ
®Þnhꢀꢀ®éꢀcaoꢀgäiꢀlꢁꢀ®éꢀcaoꢀgi¶ꢀ®Þnh.ꢀ
9ꢀ
ꢀ
1.4.2.ꢀ§éꢀcaoꢀtuyÖtꢀ®èiꢀ
ꢀ
§éꢀcaoꢀ tuyÖtꢀ®èiꢀ cñaꢀ1ꢀ®iÓmꢀlꢁꢀ kho¶ngꢀc¸chꢀth¼ngꢀ ®øngꢀtõꢀ ®iÓmꢀ ®ãꢀ®ÕnꢀmÆtꢀ thñyꢀ
chuÈnꢀ®¹iꢀ®Þa.ꢀ§éꢀcaoꢀnꢁyꢀ®−îcꢀgäiꢀlꢁꢀ®éꢀcaoꢀth−êng.ꢀ§iÓmꢀgècꢀ®éꢀcaoꢀcãꢀ®éꢀcaoꢀlꢁꢀ0m.ꢀViÖtꢀ
NamꢀlÊyꢀmùcꢀn−ícꢀbiÓnꢀtrungꢀb×nhꢀt¹iꢀTr¹mꢀnghiÖmꢀtriÒuꢀHßnꢀDÊuꢀꢂꢀ§åꢀS¬nꢀꢂꢀH¶iꢀPhßngꢀlꢁmꢀ
®iÓmꢀ®éꢀcaoꢀgèc.ꢀ§éꢀcaoꢀ®−îcꢀghiꢀtrªnꢀb¶nꢀ®åꢀlꢁꢀ®éꢀcaoꢀtuyÖtꢀ®èi.ꢀꢀ
1.4.3.ꢀ§éꢀcaoꢀt−¬ngꢀ®èiꢀ
ꢀ
§éꢀcaoꢀt−¬ngꢀ®èiꢀcñaꢀmétꢀ®iÓmꢀlꢁꢀkho¶ngꢀc¸chꢀth¼ngꢀ®øngꢀtõꢀ®iÓmꢀ®ãꢀ®ÕnꢀmÆtꢀthñyꢀ
chuÈnꢀgi¶ꢀ®Þnhꢀgäiꢀlꢁꢀ®éꢀcaoꢀgi¶ꢀ®Þnh.ꢀ
§ÓꢀphôcꢀvôꢀviÖcꢀnghiªnꢀcøuꢀbÒꢀmÆtꢀtr¸iꢀ®Êt,ꢀphucꢀvôꢀviÖcꢀx©yꢀdùngꢀc¸cꢀc«ngꢀtr×nhꢀthñyꢀ
ꢀ
lîi,ꢀthñyꢀ®iÖn,ꢀgiaoꢀth«ng...ꢀtrongꢀph¹mꢀviꢀlꢃnhꢀthæꢀcñaꢀmétꢀn−ícꢀng−êiꢀtaꢀ®ꢃꢀx©yꢀdùngꢀl−íiꢀ®éꢀ
caoꢀgåmꢀnhiÒuꢀcÊp,ꢀgäiꢀlꢁꢀl−íiꢀ®éꢀcaoꢀNhꢁꢀn−íc.ꢀ
ꢀ
Tuyꢀnhiªnꢀc¸cꢀ®iÓmꢀ®éꢀcaoꢀNhꢁꢀn−ícꢀvÉnꢀrÊtꢀth−aꢀthítꢀkh«ngꢀ®¸pꢀøngꢀ®−îcꢀchoꢀtÊtꢀc¶ꢀ
c¸cꢀc«ngꢀtr×nh.ꢀV×ꢀvËyꢀtrªnꢀkhuꢀvùcꢀnháꢀkhiꢀx©yꢀdùngꢀc¸cꢀc«ngꢀtr×nhꢀng−êiꢀtaꢀcãꢀthÓꢀtÝnhꢀto¸nꢀ
theoꢀ®¬nꢀvÞꢀ®éꢀcaoꢀt−¬ngꢀ®èiꢀ(®éꢀcaoꢀgi¶ꢀ®Þnh).ꢀ
ꢀ
KhiꢀmuènꢀchuyÓnꢀ®éꢀcaoꢀt−¬ngꢀ®èiꢀvÒꢀ®éꢀcaoꢀtuyÖtꢀ®èiꢀng−êiꢀtaꢀph¶iꢀ®oꢀnèiꢀ®éꢀcaoꢀ
(®−îcꢀtr×nhꢀꢀbꢁyꢀtrongꢀch−¬ngꢀ2ꢀcñaꢀgi¸oꢀtr×nhꢀnꢁy).ꢀ
1.4.4.ꢀChªnhꢀcaoꢀ
ꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀChªnhꢀcaoꢀlꢁꢀhiÖuꢀ®éꢀcaoꢀcñaꢀ2ꢀ®iÓm.ꢀ ꢀ
Gi¶ꢀsöꢀ®iÓmꢀAꢀcãꢀ®éꢀcaoꢀlꢁꢀHA,ꢀ®iÓmꢀBꢀcãꢀ
®éꢀ caoꢀ lꢁꢀ HBꢀ (h×nhꢀ 1.2).ꢀ Chªnhꢀ caoꢀ cñaꢀ 2ꢀ
®iÓmꢀAꢀvꢁꢀBꢀlꢁ:ꢀ
ꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀhABꢀ=ꢀHBꢀꢂꢀHAꢀ
ꢀ
H×nhꢀ1.2ꢀ
ꢀ
NÕuꢀ®éꢀcaoꢀ®iÓmꢀBꢀlínꢀh¬nꢀ®éꢀcaoꢀcñaꢀ®iÓmꢀAꢀth×ꢀhABꢀ>ꢀ0ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
NÕuꢀ®éꢀcaoꢀcñaꢀ®iÓmꢀBꢀnháꢀh¬nꢀ®éꢀcaoꢀcñaꢀ®iÓmꢀAꢀth×ꢀhABꢀ<ꢀ0ꢀ
Nh−ꢀvËyꢀchªnhꢀcaoꢀcãꢀdÊu.ꢀ
KhiꢀbiÕtꢀ®éꢀcaoꢀcñaꢀ®iÓmꢀAꢀlꢁꢀHA,ꢀbiÕtꢀchªnhꢀcaoꢀhABꢀtaꢀcãꢀthÓꢀtÝnhꢀ®−îcꢀ®éꢀcaoꢀcñaꢀ
®iÓmꢀBꢀlꢁ:ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
HBꢀ=ꢀHAꢀ+ꢀhABꢀ
ChªnhꢀcaoꢀhABꢀ®−îcꢀx¸cꢀ®Þnhꢀꢀb»ngꢀnhiÒuꢀph−¬ngꢀph¸pꢀkh¸cꢀnhau:ꢀph−¬ngꢀph¸pꢀ®oꢀcaoꢀ
h×nhꢀ häc,ꢀph−¬ngꢀ ph¸pꢀ®oꢀ caoꢀl−îngꢀgi¸c,ꢀph−¬ngꢀ ph¸pꢀ ®oꢀcaoꢀb»ngꢀ thiÕtꢀ bÞꢀ GPSꢀ(Globalꢀ
PositioningꢀSystem)...ꢀ(®−îcꢀtr×nhꢀbꢁyꢀëꢀch−¬ngꢀ2).ꢀ
1.5.ꢀB×nhꢀ®é,ꢀb¶nꢀ®åꢀvꢁꢀmÆtꢀc¾tꢀ
1.5.1.ꢀB×nhꢀ®åꢀ
ꢀ
B×nhꢀ®åꢀlꢁꢀh×nhꢀchiÕuꢀthuꢀnháꢀcñaꢀ1ꢀphÇnꢀnháꢀbÒꢀmÆtꢀtr¸iꢀ®ÊtꢀlªnꢀgiÊyꢀtheoꢀmétꢀtûꢀlÖꢀ
nhÊtꢀ®Þnhꢀ(kh«ngꢀtÝnhꢀ®Õnꢀ¶nhꢀh−ëngꢀ®éꢀcongꢀcñaꢀꢀbÒꢀmÆtꢀtr¸iꢀ®Êt).ꢀ
10ꢀ
ꢀ
ꢀ
Nh−ꢀtaꢀ®ꢃꢀbiÕtꢀ®Óꢀphôcꢀvôꢀc¸cꢀmôcꢀ®Ýchꢀkh¸cꢀnhau.ꢀVÝꢀdôꢀkhiꢀcÇnꢀkh¶oꢀs¸t,ꢀthiÕtꢀkÕꢀ
métꢀkhuꢀvùcꢀnháꢀng−êiꢀtaꢀcÇnꢀbiÓuꢀdiÔnꢀc¸cꢀyÕuꢀtèꢀ(nh−ꢀ®Þaꢀh×nh,ꢀ®ÞaꢀvËt)ꢀlªnꢀtrªnꢀgiÊyꢀtheoꢀ
métꢀtûꢀlÖꢀnhÊtꢀ®Þnh.ꢀKhiꢀ®ãꢀng−êiꢀtaꢀcoiꢀbÒꢀmÆtꢀtr¸iꢀ®Êtꢀtrongꢀkhuꢀvùcꢀ®oꢀvÏꢀlꢁꢀph¼ng.ꢀC¸cꢀyÕuꢀ
tèꢀ®oꢀ®¹cꢀ(chiÒuꢀdꢁi,ꢀgãc...)ꢀ®−îcꢀx¸cꢀ®Þnhꢀcoiꢀnh−ꢀx¸cꢀ®ÞnhꢀtrªnꢀmÆtꢀph¼ngꢀvꢁꢀkhiꢀbiÓuꢀdiÔnꢀ
chóngꢀcòngꢀ®−îcꢀtiÕnꢀhꢁnhꢀtrªnꢀmÆtꢀph¼ng,ꢀv×ꢀvËyꢀkh«ngꢀcãꢀsùꢀbiÕnꢀd¹ng.ꢀC¸cꢀyÕuꢀtèꢀ®−îcꢀ
biÓuꢀthÞꢀtheoꢀmétꢀtûꢀlÖꢀnhÊtꢀ®ÞnhꢀgäiꢀlꢁꢀtûꢀlÖꢀb×nhꢀ®å.ꢀTûꢀlÖꢀb×nhꢀ®åꢀth−êngꢀlín:ꢀtûꢀlÖꢀ1:500,ꢀ
1:1000,ꢀ1:2000.ꢀB×nhꢀ®åꢀth−êngꢀbiÓuꢀdiÔnꢀ1ꢀkhuꢀvùcꢀnhá,ꢀëꢀ®ãꢀth−êngꢀkh«ngꢀcãꢀ®iÓmꢀtäaꢀ®é,ꢀ
®éꢀcaoꢀNhꢁꢀn−íc.ꢀTäaꢀ®éꢀvꢁꢀ®éꢀcaoꢀtrªnꢀb×nhꢀ®åꢀth−êngꢀlꢁꢀgi¶ꢀ®Þnh.ꢀThùcꢀtÕꢀchoꢀthÊyꢀmétꢀkhuꢀ
vùcꢀcãꢀdiÖnꢀtÝchꢀkho¶ngꢀ20km2ꢀng−êiꢀtaꢀcãꢀthÓꢀbiÓuꢀdiÔnꢀnãꢀd−íiꢀd¹ngꢀb×nhꢀ®å,ꢀngoꢁiꢀph¹mꢀviꢀ
®ãꢀph¶iꢀbiÓuꢀdiÔnꢀd−íiꢀd¹ngꢀb¶nꢀ®å.ꢀ
1.5.2.ꢀB¶nꢀ®åꢀ
ꢀ
B¶nꢀ®åꢀlꢁꢀh×nhꢀchiÕuꢀthuꢀnháꢀcñaꢀmétꢀphÇnꢀhayꢀtoꢁnꢀbéꢀtr¸iꢀ®ÊtꢀlªnꢀgiÊyꢀtheoꢀmétꢀtûꢀlÖꢀ
nhÊtꢀ®Þnhꢀ(cãꢀtÝnhꢀ®Õnꢀ¶nhꢀh−ëngꢀ®éꢀcongꢀcñaꢀbÒꢀmÆtꢀtr¸iꢀ®Êt).ꢀ
V×ꢀvËyꢀ®iÓmꢀkh¸cꢀnhauꢀc¬ꢀb¶nꢀgi÷aꢀb×nhꢀ®åꢀvꢁꢀb¶nꢀ®åꢀlꢁꢀëꢀchçꢀc¸cꢀyÕuꢀtèꢀ®oꢀ®¹cꢀtrªnꢀ
ꢀ
b×nhꢀ®åꢀ®−îcꢀcoiꢀnh−ꢀ®oꢀtrªnꢀmÆtꢀph¼ngꢀvꢁꢀviÖcꢀꢀbiÓuꢀdiÔnꢀnãꢀcòngꢀ®−îcꢀtiÕnꢀhꢁnhꢀtrªnꢀmÆtꢀ
ph¼ng,ꢀcoiꢀnh−ꢀkh«ngꢀcãꢀsùꢀbiÕnꢀd¹ng.ꢀCßnꢀtrongꢀb¶nꢀ®åꢀc¸cꢀyÕuꢀtèꢀ®oꢀ®¹cꢀ®−îcꢀthùcꢀhiÖnꢀtrªnꢀ
mÆtꢀcong,ꢀkhiꢀbiÓuꢀdiÔnꢀchóngꢀl¹iꢀtiÕnꢀhꢁnhꢀtrªnꢀmÆtꢀph¼ngꢀv×ꢀvËyꢀkh«ngꢀthÓꢀtr¸nhꢀ®−îcꢀsùꢀꢀ
biÕnꢀd¹ng.ꢀDoꢀ®ãꢀng−êiꢀtaꢀph¶iꢀtÝnhꢀto¸nꢀsùꢀbiÕnꢀd¹ngꢀ®ãꢀb»ngꢀc¸chꢀchiÕuꢀc¸cꢀyÕuꢀtèꢀ®oꢀ(khiꢀ
x©yꢀdùngꢀl−íiꢀtäaꢀ®é,ꢀ®éꢀcaoꢀNhꢁꢀn−íc)ꢀlªnꢀmÆtꢀEllipsoidꢀquyꢀchiÕu,ꢀtõꢀmÆtꢀEllipsoidꢀquyꢀ
chiÕuꢀ®−îcꢀchiÕuꢀlªnꢀmÆtꢀph¼ngꢀtrungꢀgianꢀ(mÆtꢀnãnꢀhoÆcꢀmÆtꢀtrô).ꢀTõꢀmÆtꢀtrungꢀgianꢀ®ãꢀtr¶iꢀ
raꢀmÆtꢀph¼ng.ꢀQuaꢀqu¸ꢀtr×nhꢀthùcꢀhiÖnꢀphÐpꢀchiÕuꢀng−êiꢀtaꢀtÝnhꢀto¸nꢀsèꢀhiÖuꢀchØnhꢀvÒꢀgãcꢀvꢁꢀ
chiÒuꢀdꢁi.ꢀHÖꢀthèngꢀtäaꢀ®é,ꢀ®éꢀcaoꢀtrongꢀ®oꢀvÏꢀb¶nꢀ®åꢀ®−îcꢀthèngꢀnhÊtꢀtrongꢀtõngꢀquècꢀgia.ꢀ
B¶nꢀ®åꢀViÖtꢀNamꢀtr−ícꢀ®©yꢀ®−îcꢀthèngꢀnhÊtꢀtrongꢀ1ꢀhÖꢀtäaꢀ®éꢀHNꢂ72,ꢀEllipꢀsoidꢀquyꢀchiÕuꢀlꢁꢀ
EllipsoidꢀKraxovski.ꢀHiÖnꢀnayꢀViÖtꢀNamꢀ®angꢀsöꢀdôngꢀhÖꢀtäaꢀ®éꢀVNꢂ2000,ꢀEllipꢀsoidꢀquyꢀ
chiÕuꢀlꢁꢀEllipꢀsoidꢀW.G.Sꢂ84.ꢀꢀ
ꢀ
B¶nꢀ®åꢀ®−îcꢀchiaꢀlꢁmꢀ2ꢀlo¹iꢀ®ãꢀlꢁꢀb¶nꢀ®åꢀ®Þaꢀlýꢀchungꢀvꢁꢀb¶nꢀ®åꢀchuyªnꢀ®Ò.ꢀTûꢀlÖꢀb¶nꢀ
®åꢀtheoꢀmôcꢀ®Ýchꢀsöꢀdông,ꢀb¶nꢀ®åꢀcãꢀtûꢀlÖꢀ1/200,ꢀ1/500,ꢀ1/1.000,ꢀ1/1.000.000...ꢀ
1.5.3.ꢀMÆtꢀc¾tꢀ®Þaꢀh×nhꢀ
ꢀ
Khiꢀkh¶oꢀs¸tꢀc¸cꢀtuyÕnꢀ®−êngꢀm−¬ngꢀm¸ngꢀngoꢁiꢀb×nhꢀ®åꢀhoÆcꢀb¶nꢀ®åꢀcßnꢀph¶iꢀlËpꢀ
mÆtꢀc¾tꢀdäcꢀvꢁꢀngangꢀtuyÕn.ꢀMÆtꢀc¾tꢀphôcꢀvôꢀchoꢀviÖcꢀthiÕtꢀkÕ,ꢀtÝnhꢀto¸nꢀkhèiꢀl−îngꢀ®ꢁoꢀ®¾p...ꢀ
kh¸cꢀvíiꢀb×nhꢀ®å,ꢀb¶nꢀ®åꢀbiÓuꢀdiÔnꢀmÆtꢀ®ÊtꢀtrªnꢀmÆtꢀph¼ngꢀngang,ꢀcßnꢀmÆtꢀc¾tꢀ®Þaꢀh×nhꢀlꢁꢀh×nhꢀ
chiÕuꢀcñaꢀmÆtꢀc¾tꢀdäcꢀhoÆcꢀngangꢀcñaꢀmétꢀtuyÕnꢀ®Þaꢀh×nhꢀlªnꢀmÆtꢀph¼ngꢀth¼ngꢀ®øngꢀꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
a)ꢀ§Þaꢀh×nhꢀ
b)ꢀMÆtꢀc¾tꢀdäcꢀtuyÕnꢀ
H×nhꢀ1.3ꢀ
11ꢀ
ꢀ
ꢀ
§ÓꢀbiÓuꢀdiÔnꢀ®Þaꢀh×nhꢀb»ngꢀmÆtꢀc¾tꢀdäc,ꢀtaꢀraꢀthùcꢀ®Þaꢀ®ãngꢀc¸cꢀcäcꢀtheoꢀsùꢀthayꢀ®æiꢀ
cñaꢀ®Þaꢀh×nhꢀ(cäcꢀ1,ꢀ2,ꢀ3,ꢀ4,ꢀ5ꢀꢂꢀh×nhꢀ1.3a).ꢀSauꢀ®ãꢀtiÕnꢀhꢁnhꢀ®oꢀ®éꢀcaoꢀvꢁꢀkho¶ngꢀc¸chꢀgi÷aꢀc¸cꢀ
cäc.ꢀTrªnꢀgiÊyꢀkÎꢀliꢀlÊyꢀtrôcꢀth¼ngꢀ®øngꢀlꢁmꢀtrôcꢀ®éꢀcaoꢀ(H),ꢀtrôcꢀn»mꢀlꢁmꢀtrôcꢀkho¶ngꢀc¸chꢀ
ngangꢀtheoꢀtûꢀlÖꢀ®øngꢀvꢁꢀtûꢀlÖꢀngangꢀbiÓuꢀthÞꢀc¸cꢀ®iÓmꢀ1,ꢀ2,ꢀ3,ꢀ4,ꢀ5ꢀ(h×nhꢀ1.3b).ꢀTïyꢀthuécꢀvꢁoꢀ
®éꢀdècꢀ®Þaꢀh×nhꢀchänꢀtûꢀlÖꢀ®øngꢀvꢁꢀngangꢀchoꢀphïꢀhîp.ꢀTh−êngꢀtûꢀlÖꢀ®øngꢀlínꢀh¬nꢀtûꢀlÖꢀngang.ꢀ
VÝꢀdôꢀtûꢀlÖꢀ®øngꢀlꢁꢀ1/500,ꢀtûꢀlÖꢀngangꢀlꢁꢀ1/1000.ꢀ
1.6.ꢀTûꢀlÖꢀb¶nꢀ®å,ꢀ®éꢀchÝnhꢀx¸cꢀcñaꢀtûꢀlÖꢀb¶nꢀ®åꢀ
1.6.1.ꢀTûꢀlÖꢀb¶nꢀ®åꢀ
ꢀ
KhiꢀthꢁnhꢀlËpꢀb¶nꢀ®åꢀ(hoÆcꢀb×nhꢀ®å)ꢀkÕtꢀqu¶ꢀ®oꢀ®¹cꢀ®−îcꢀthuꢀnháꢀl¹iꢀ100,ꢀ1000ꢀlÇnꢀ®Óꢀ
biÓuꢀthÞꢀtrªnꢀgiÊy.ꢀMøcꢀ®éꢀthuꢀnháꢀphôꢀthuécꢀvꢁoꢀdiÖnꢀtÝchꢀkhuꢀvùc,ꢀyªuꢀcÇuꢀmøcꢀ®éꢀchiꢀtiÕtꢀ
cñaꢀ®èiꢀt−îngꢀbiÓuꢀthÞ,ꢀmôcꢀ®Ýchꢀsöꢀdôngꢀb¶nꢀ®å.ꢀMøcꢀ®éꢀthuꢀnháꢀgäiꢀlꢁꢀtûꢀlÖꢀb¶nꢀ®å.ꢀ
ꢀ
TûꢀlÖꢀb¶nꢀ®åꢀlꢁꢀtûꢀsèꢀgi÷aꢀ®o¹nꢀabꢀtrªnꢀb¶nꢀ®åꢀvꢁꢀ®o¹nꢀth¼ngꢀABꢀt−¬ngꢀøngꢀngoꢁiꢀthùcꢀ
®Þa,ꢀkýꢀhiÖuꢀtûꢀlÖꢀb¶nꢀ®åꢀlꢁꢀ1/M.ꢀ
1
ab
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
=
ꢀ
M
AB
TûꢀlÖꢀb¶nꢀ®åꢀ®−îcꢀbiÓuꢀthÞꢀb»ngꢀph©nꢀsèꢀcãꢀtöꢀsèꢀb»ngꢀ1.ꢀ
1
1
1
1
ꢀ
ꢀ
VÝꢀdô:ꢀB¶nꢀ®åꢀtûꢀlÖꢀ
=
,
=
....ꢀ
M
500
M
1000
Nh−ꢀvËyꢀkhiꢀbiÕtꢀ®−îcꢀchiÒuꢀdꢁiꢀ®o¹nꢀabꢀtrªnꢀb¶nꢀ®å,ꢀchiÒuꢀdꢁiꢀt−¬ngꢀøngꢀABꢀngoꢁiꢀ
thùcꢀ®ÞaꢀtaꢀcãꢀthÓꢀtÝnhꢀ®−îcꢀtûꢀlÖꢀb¶nꢀ®å.ꢀVÝꢀdôꢀ®oꢀtrªnꢀb¶nꢀ®åꢀ®−îcꢀ®o¹nꢀth¼ngꢀabꢀ=ꢀ5cm,ꢀ
chiÒuꢀdꢁiꢀABꢀt−¬ngꢀøngꢀngoꢁiꢀthùcꢀ®ÞaꢀlꢁꢀABꢀ=ꢀ100m.ꢀVËyꢀtûꢀlÖꢀb¶nꢀ®åꢀlꢁ:ꢀ
1
ab 5cm
5cm
M AB 100m 10000cm 2000
TrongꢀthùcꢀtÕꢀkhiꢀbiÕtꢀtûꢀlÖꢀb¶nꢀ®åꢀ1/M,ꢀbiÕtꢀchiÒuꢀdꢁiꢀꢀ®o¹nꢀth¼ngꢀabꢀtrªnꢀb¶nꢀ®åꢀtaꢀcãꢀ
1
ꢀ
ꢀ
=
=
=
=
ꢀ
ꢀ
thÓꢀtÝnhꢀ®−îcꢀchiÒuꢀdꢁiꢀ®o¹nꢀABꢀngoꢁiꢀthùcꢀ®Þaꢀvꢁꢀng−îcꢀl¹i.ꢀ
VÝꢀdôꢀ1:ꢀBiÕtꢀtûꢀlÖꢀb¶nꢀ®åꢀ1/10000ꢀchiÒuꢀdꢁiꢀ®o¹nꢀabꢀlꢁꢀ2cm,ꢀtÝnhꢀchiÒuꢀdꢁiꢀABꢀngoꢁiꢀ
thùcꢀ®Þa.ꢀ
ꢀ
1
ab
ꢀ
Theoꢀ®ÞnhꢀnghÜa:ꢀ
=
ꢀsuyꢀra:ꢀABꢀ=ꢀab.Mꢀꢀ
M
AB
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀ=ꢀ2cm.10000ꢀ=ꢀ20000ꢀcmꢀ=ꢀ200m.ꢀ
VÝꢀdôꢀ2:ꢀBiÕtꢀtûꢀlÖꢀb¶nꢀ®åꢀlꢁꢀ1/2000,ꢀ®o¹nꢀABꢀ=ꢀ100m.ꢀHꢃyꢀbiÓuꢀdiÔnꢀ®o¹nꢀABꢀlªnꢀtrªnꢀ
b¶nꢀ®å.ꢀTõꢀ®ÞnhꢀnghÜaꢀtaꢀcã:ꢀ
1
ab
AB 100m 10000cm
=
ꢀ
ꢀ
ꢀ
=
ꢀsuyꢀra;ꢀabꢀ=ꢀ
=
=
5cm
ꢀ
M
AB
M
2000
2000
Nh−ꢀvËyꢀbiÓuꢀdiÔnꢀ®o¹nꢀABꢀngoꢁiꢀthùcꢀ®Þaꢀlªnꢀb¶nꢀ®åꢀtûꢀlÖꢀ1/2000ꢀlꢁꢀ®o¹nꢀabꢀ=ꢀ5cm.ꢀ
12ꢀ
ꢀ
1.6.2.ꢀ§éꢀchÝnhꢀx¸cꢀcñaꢀtûꢀlÖꢀb¶nꢀ®åꢀ
B»ngꢀthùcꢀnghiÖmꢀng−êiꢀtaꢀthÊyꢀr»ngꢀ®èiꢀvíiꢀm¾tꢀng−êiꢀb×nhꢀth−êngꢀ®Óꢀph©nꢀbiÖtꢀ®−îcꢀ
ꢀ
2ꢀ®iÓmꢀëꢀkho¶ngꢀc¸chꢀnh×nꢀlꢁꢀ20cm,ꢀth×ꢀkho¶ngꢀc¸chꢀnháꢀnhÊtꢀgi÷aꢀ2ꢀ®iÓmꢀlꢁꢀ0,1mm.ꢀTõꢀ®ãꢀ
ng−êiꢀtaꢀ®−aꢀraꢀ®ÞnhꢀnghÜaꢀvÒꢀ®éꢀchÝnhꢀx¸cꢀcñaꢀtûꢀlÖꢀb¶nꢀ®å.ꢀ
ꢀ
§éꢀchÝnhꢀx¸cꢀcñaꢀtûꢀlÖꢀb¶nꢀ®åꢀlꢁꢀkho¶ngꢀc¸chꢀngoꢁiꢀthùcꢀ®Þaꢀt−¬ngꢀøngꢀvíiꢀ0,1mmꢀ
theoꢀtûꢀlÖꢀb¶nꢀ®å.ꢀꢀ
ꢀ
ꢀ
VÝꢀdô:ꢀb¶nꢀ®åꢀtûꢀlÖꢀ1:10000ꢀ®éꢀchÝnhꢀx¸cꢀcñaꢀnãꢀlꢁ:ꢀ0,1mmꢀxꢀ10000ꢀ=ꢀ1000mmꢀ=ꢀ1m.ꢀ
VËyꢀ®éꢀchÝnhꢀx¸cꢀcñaꢀb¶nꢀ®åꢀtûꢀlÖꢀ1/10000ꢀlꢁꢀ1m,ꢀt−¬ngꢀtùꢀ®éꢀchÝnhꢀx¸cꢀcñaꢀb¶nꢀ®åꢀtûꢀ
lÖꢀ1/500ꢀlꢁꢀ0,1mmꢀxꢀ500ꢀ=ꢀ50mmꢀ=ꢀ5ꢀcm.ꢀ
Nh−ꢀvËyꢀb¶nꢀ®åꢀcãꢀtûꢀlÖꢀcꢁngꢀlínꢀ®éꢀchÝnhꢀx¸cꢀcꢁngꢀcaoꢀvꢁꢀng−îcꢀl¹i.ꢀNgoꢁiꢀraꢀb¶nꢀ®åꢀ
ꢀ
cãꢀtûꢀlÖꢀcꢁngꢀlínꢀmøcꢀ®éꢀchiꢀtiÕtꢀcꢁngꢀcao,ꢀbiÓuꢀthÞꢀ®−îcꢀvËtꢀcãꢀdiÖnꢀtÝchꢀvïngꢀnhá.ꢀB¶nꢀ®åꢀcãꢀ
tûꢀlÖꢀcꢁngꢀnháꢀtÝnhꢀkh¸iꢀqu¸tꢀvÒꢀ®Þaꢀh×nhꢀvꢁꢀ®ÞaꢀvËtꢀcꢁngꢀcao.ꢀTïyꢀtheoꢀmôcꢀ®Ýchꢀsöꢀdôngꢀmꢁꢀ
ng−êiꢀtaꢀsöꢀdôngꢀb¶nꢀ®åꢀcãꢀtûꢀlÖꢀthÝchꢀhîp.ꢀ
1.7.ꢀTh−ícꢀtûꢀlÖꢀ
ꢀ
§ÓꢀthuËnꢀtiÖnꢀchoꢀviÖcꢀsöꢀdôngꢀb¶nꢀ®åꢀd−íiꢀmçiꢀtêꢀb¶nꢀ®åꢀng−êiꢀtaꢀth−êngꢀdùngꢀth−ícꢀ
tûꢀlÖ.ꢀCãꢀ2ꢀlo¹iꢀth−ícꢀtûꢀlÖꢀlꢁꢀth−ícꢀtûꢀlÖꢀth¼ngꢀvꢁꢀth−ícꢀtûꢀlÖꢀxiªn.ꢀ
1.7.1.ꢀTh−ícꢀtûꢀlÖꢀth¼ngꢀ
ꢀ
ꢀ
Gi¶ꢀsöꢀdùngꢀth−ícꢀtûꢀlÖꢀth¼ngꢀchoꢀb¶nꢀ®åꢀtûꢀlÖꢀ1:5000ꢀ
Trªnꢀ®o¹nꢀth¼ngꢀc¬ꢀb¶nꢀABꢀ=ꢀ2cmꢀt−¬ngꢀøngꢀvíiꢀtûꢀlÖꢀb¶nꢀ®åꢀlꢁꢀ100mꢀngoꢁiꢀthùcꢀ®Þaꢀ
(h×nhꢀ1.4).ꢀTaꢀ®Ætꢀc¸cꢀ®o¹nꢀliªnꢀtiÕpꢀcãꢀ®éꢀdꢁiꢀ2cm,ꢀ4cm,ꢀ6cmꢀtÝnhꢀtõꢀ®iÓmꢀgècꢀ0,ꢀt−¬ngꢀøngꢀ
víiꢀchóngꢀlꢁ:ꢀ100m,ꢀ200mꢀngoꢁiꢀthùcꢀ®Þa.ꢀTrªnꢀ®o¹nꢀc¬ꢀb¶nꢀABꢀtaꢀchiaꢀlꢁmꢀ10ꢀphÇnꢀnháꢀb»ngꢀ
nhau.ꢀNh−ꢀvËyꢀmçiꢀ®o¹nꢀnháꢀcãꢀ®o¹nꢀdꢁiꢀ2mmꢀt−¬ngꢀøngꢀvíiꢀ10mꢀngoꢁiꢀthùcꢀ®Þaꢀ(h×nhꢀ1.4).ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
H×nh1.4ꢀ
ꢀ
ꢀ
C¸chꢀsöꢀdôngꢀth−ícꢀtûꢀlÖꢀth¼ng:ꢀ
Dïngꢀcompaꢀ®oꢀchiÒuꢀdꢁiꢀ®o¹nꢀth¼ngꢀabꢀtrªnꢀb¶nꢀ®åꢀtûꢀlÖꢀ1/5000.ꢀGi÷ꢀnguyªnꢀkhÈuꢀ®éꢀ
compaꢀ−ímꢀvꢁoꢀth−ícꢀ®äcꢀ®−îcꢀgi¸ꢀtrÞꢀthùcꢀ®Þaꢀcñaꢀ®o¹nꢀth¼ngꢀABꢀ=ꢀ240m.ꢀ
1.7.2.ꢀTh−ícꢀtûꢀlÖꢀxiªnꢀ
ꢀ
§Óꢀn©ngꢀcaoꢀ®éꢀchÝnhꢀx¸cꢀx¸cꢀ®ÞnhꢀchiÒuꢀdꢁiꢀtrªnꢀb¶nꢀ®å,ꢀëꢀb¶nꢀ®åꢀtûꢀlÖꢀlínꢀng−êiꢀtaꢀ
th−êngꢀdïngꢀth−ícꢀtûꢀlÖꢀxiªn.ꢀ
ꢀ
1.ꢀC¸chꢀdùngꢀth−ícꢀtûꢀlÖꢀxiªnꢀꢀ
ꢀ
Gi¶ꢀsöꢀcÇnꢀdùngꢀth−ícꢀtûꢀlÖꢀxiªnꢀchoꢀb¶nꢀ®åꢀtûꢀlÖꢀ1/2000.ꢀTrªnꢀnöaꢀ®o¹nꢀth¼ngꢀtaꢀlÊyꢀ
®o¹nꢀc¬ꢀb¶nꢀlꢁꢀABꢀ=ꢀ2cmꢀøngꢀvíiꢀchiÒuꢀdꢁiꢀ40mꢀngoꢁiꢀthùcꢀ®Þa.ꢀB¾tꢀ®Çuꢀtõꢀ0ꢀ®Ætꢀc¸cꢀ®o¹nꢀliªnꢀ
tiÕpꢀcãꢀchiÒuꢀdꢁiꢀlꢁ:ꢀ2cm,ꢀ4cm,ꢀ6cm,ꢀ8cmꢀt−¬ngꢀøngꢀvíiꢀgi¸ꢀtrÞꢀthùcꢀ®Þalꢁꢀ40m,ꢀ80m,ꢀ120m,ꢀ
160mꢀ(h×nhꢀ1.5).ꢀ
13ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
C
ꢀ
Dꢀ
H×nhꢀ1.5ꢀ
Dùngꢀc¸cꢀ«ꢀvu«ngꢀt−¬ngꢀøngꢀcãꢀkÝchꢀth−ícꢀ2ꢀxꢀ2cm,ꢀëꢀ«ꢀvu«ngꢀthøꢀnhÊtꢀchiaꢀc¸cꢀc¹nhꢀ
ꢀ
«ꢀvu«ngꢀthꢁnhꢀc¸cꢀphÇnꢀb»ngꢀnhauꢀ(nꢀ=ꢀ10,ꢀmꢀ=ꢀ10).ꢀTheoꢀchiÒuꢀngangꢀkÎꢀc¸cꢀ®−êngꢀsongꢀ
songꢀvꢁꢀ®Òuꢀnhau.ꢀ
ꢀ
TheoꢀchiÒuꢀ®øngꢀkÎꢀc¸cꢀd−êngꢀxiªnꢀsongꢀsongꢀvꢁꢀ®Òuꢀnhau.ꢀVíiꢀc¸chꢀdùngꢀnh−ꢀtrªnꢀtaꢀ
cãꢀ
∆
IKBꢀ®ångꢀd¹ngꢀvíiꢀ
∆
NOB.ꢀTaꢀcãꢀtûꢀsè.ꢀ
IK BK
=
BK.NO
ꢀ
→ IK =
ꢀ ꢀ
(1.1)ꢀ
(1.2)ꢀ
NO BO
BO
AB
BK
1
mꢁꢀ
=
, NO =
ꢀ
ꢀ
BO
Thayꢀ(1.2)ꢀvꢁoꢀ(1.1)ꢀtaꢀ®−îc:ꢀ
AB 40
n
m
ꢀ
ꢀ
IKꢀ=ꢀ
=
ꢀ=ꢀ0,4mꢀ
m.n 10.10
vꢁꢀc¸cꢀ®o¹nꢀtiÕpꢀtheoꢀcãꢀchiÒuꢀdꢁiꢀt−¬ngꢀøngꢀngoꢁiꢀthùcꢀ®Þaꢀlꢁ:ꢀ0,8m,ꢀ1,2m,ꢀ1,6m,ꢀ2,0m...ꢀ
2.ꢀSöꢀdôngꢀth−ícꢀtûꢀlÖꢀxiªnꢀ
ꢀ
§oꢀtrªnꢀb¶nꢀ®åꢀ®o¹nꢀabꢀb»ngꢀcompa.ꢀGi÷ꢀnguyªnꢀkhÈuꢀ®éꢀcompaꢀ®ãꢀ−ímꢀvꢁoꢀth−ícꢀ
®äcꢀ®−îcꢀchiÒuꢀdꢁiꢀCDꢀngoꢁiꢀthùcꢀ®Þaꢀlꢁ:ꢀꢀ
CDꢀ=ꢀ80mꢀ+ꢀ8mꢀ+ꢀ1,6mꢀ=ꢀ89,6mꢀ
1.8.ꢀPh−¬ngꢀph¸pꢀbiÓuꢀdiÔnꢀ®Þaꢀh×nhꢀb»ngꢀ®−êngꢀ®ångꢀmøcꢀ
Trªnꢀb¶nꢀ®åꢀ®Þaꢀh×nhꢀth−êngꢀthÓꢀhiÖnꢀ2ꢀyÕuꢀtèꢀ®ãꢀlꢁꢀ®Þaꢀh×nhꢀvꢁꢀ®ÞaꢀvËt.ꢀViÖcꢀbiÓuꢀdiÔnꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
®Þaꢀh×nhꢀcãꢀthÓꢀ®−îcꢀthùcꢀhiÖnꢀb»ngꢀc¸cꢀph−¬ngꢀph¸p:ꢀph−¬ngꢀph¸pꢀt«ꢀmꢁu,ꢀph−¬ngꢀph¸pꢀkÎꢀ
v©n...ꢀNh−ngꢀth«ngꢀdôngꢀvꢁꢀchÝnhꢀx¸cꢀnhÊtꢀlꢁꢀph−¬ngꢀph¸pꢀbiÓuꢀdiÔnꢀ®Þaꢀh×nhꢀb»ngꢀ®−êngꢀ
®ångꢀmøcꢀ(®−êngꢀb×nhꢀ®é,ꢀ®−êngꢀ®¼ngꢀcao).ꢀ
ꢀ
Gi¶ꢀsöꢀcãꢀ®Þaꢀh×nhꢀ(métꢀqu¶ꢀ®åi).ꢀTaꢀt−ëngꢀt−îngꢀdïngꢀc¸cꢀmÆtꢀph¼ngꢀE1,ꢀE2,ꢀE3ꢀ(c¸cꢀ
mÆtꢀph¼ngꢀnꢁyꢀsongꢀsongꢀvíiꢀmÆtꢀthñyꢀchuÈn)ꢀc¾tꢀqu¶ꢀ®åiꢀtheoꢀc¸cꢀmÆtꢀph¼ngꢀngangꢀ®ã.ꢀC¸cꢀ
mÆtꢀph¼ngꢀnꢁyꢀc¸chꢀ®Òuꢀnhauꢀmétꢀkho¶ngꢀlꢁꢀhꢀ(h×nhꢀ1.6).ꢀC¸cꢀvÕtꢀc¾tꢀnhËnꢀ®−îcꢀ®−îcꢀchiÕuꢀ
th¼ngꢀ®øngꢀxuèngꢀmÆtꢀph¼ngꢀngangꢀE.ꢀH×nhꢀchiÒuꢀcñaꢀchóngꢀlꢁꢀc¸cꢀ®−êngꢀcongꢀkhÐpꢀkÝnꢀ
®−îcꢀgäiꢀlꢁꢀ®−êngꢀ®ångꢀmøcꢀ(®−êngꢀb×nhꢀ®é)ꢀhꢀ®−îcꢀgäiꢀlꢁꢀkho¶ngꢀcaoꢀ®Òuꢀcñaꢀ®−êngꢀ®ångꢀ
møc.ꢀCãꢀ3ꢀlo¹iꢀ®−êngꢀ®ångꢀmøc:ꢀ
ꢀ
ꢀ
§−êngꢀ®ångꢀmøcꢀcon,ꢀ®−êngꢀ®ångꢀꢀmøcꢀc¸iꢀvꢁꢀ®−êngꢀ®ångꢀmøcꢀphô.ꢀ
ꢀ
14ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
H×nhꢀ1.6ꢀ
ꢀ
§−êngꢀ ®ångꢀ møcꢀ con:ꢀ ꢀ Lꢁꢀ ®−êngꢀ ®ångꢀ møcꢀ biÓuꢀ thÞꢀ b»ngꢀ nÐtꢀ nháꢀ vꢁꢀ trªnꢀ ®ãꢀ
kh«ngꢀghiꢀ®éꢀcao.ꢀ
§−êngꢀ®ångꢀmøcꢀc¸i:ꢀLꢁꢀ®−êngꢀ®ångꢀmøcꢀbiÓuꢀ thÞꢀ b»ngꢀnÐtꢀlínꢀh¬nꢀ®−êngꢀ®ångꢀ
møcꢀconꢀvꢁꢀtrªnꢀnãꢀcãꢀghiꢀ®éꢀcao.ꢀ
§−êngꢀ®ångꢀmøcꢀphô:ꢀëꢀvïngꢀ®ångꢀb»ngꢀ®Þaꢀh×nhꢀb»ngꢀph¼ngꢀv×ꢀvËyꢀkho¶ngꢀc¸chꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
gi÷aꢀc¸cꢀ®−êngꢀ®ångꢀmøcꢀlín,ꢀ®Óꢀnéiꢀsuyꢀc¸cꢀ®iÓmꢀ®éꢀcaoꢀtrªnꢀb¶nꢀ®åꢀ®−îcꢀdÔꢀdꢁngꢀgi÷aꢀ2ꢀ
®−êngꢀ®ångꢀmøcꢀconꢀngoꢁiꢀraꢀkÎꢀthªmꢀmétꢀ®−êngꢀ®ångꢀmøcꢀphô,ꢀ®−êngꢀ®ångꢀmøcꢀphôꢀ®−îcꢀ
thÓꢀhiÖnꢀb»ngꢀnÐtꢀ®øtꢀtrªnꢀ®ãꢀkh«ngꢀghiꢀ®éꢀcao.ꢀ
1.ꢀC¸cꢀtÝnhꢀchÊtꢀcñaꢀ®−êngꢀ®ångꢀmøc:ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢂꢀC¸cꢀ®iÓmꢀn»mꢀtrªnꢀcïngꢀmétꢀ®−êngꢀ®ångꢀmøcꢀcãꢀcïngꢀ®éꢀcaoꢀngoꢁiꢀthùcꢀ®Þa.ꢀ
ꢂꢀC¸cꢀ®−êngꢀ®ångꢀmøcꢀlꢁꢀc¸cꢀ®−êngꢀcongꢀtr¬nꢀtru,ꢀliªnꢀtôcꢀkhÐpꢀkÝn.ꢀ
ꢂꢀN¬iꢀnꢁoꢀcãꢀ®−êngꢀ®ångꢀmøcꢀcꢁngꢀth−aꢀth×ꢀ®Þaꢀh×nhꢀcꢁngꢀtho¶iꢀvꢁꢀng−îcꢀl¹iꢀ®−êngꢀ
®ångꢀmøcꢀcꢁngꢀmauꢀ®Þaꢀh×nhꢀcꢁngꢀdèc.ꢀNÕuꢀchóngꢀtrïngꢀnhauꢀth×ꢀëꢀ®ãꢀcãꢀv¸chꢀ®øng.ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢂꢀC¸cꢀ®−êngꢀ®ångꢀmøcꢀkh«ngꢀbaoꢀgiêꢀc¾tꢀnhauꢀ(trõꢀtr−êngꢀhîpꢀ®Þaꢀh×nhꢀhꢁmꢀÕch).ꢀ
Nh÷ngꢀyÕuꢀtèꢀ®Þaꢀh×nhꢀkh«ngꢀbiÓuꢀthÞꢀ®−îcꢀb»ngꢀc¸cꢀ®−êngꢀ®ångꢀmøcꢀnh−ꢀv¸chꢀnói,ꢀ
bêꢀm−¬ngꢀ®−îcꢀdïngꢀkýꢀhiÖuꢀkh¸cꢀ®ÓꢀbiÓuꢀthÞꢀ.ꢀ§Óꢀph©nꢀbiÖtꢀgi÷aꢀnóiꢀvꢁꢀhåꢀng−êiꢀtaꢀth−êngꢀ
dïngꢀkýꢀhiÖuꢀnÐtꢀchØꢀh−íngꢀdècꢀhoÆcꢀghiꢀchóꢀ®éꢀcaoꢀ®Þaꢀh×nh.ꢀ
ꢀ
ꢂꢀKho¶ngꢀc¸chꢀng¾nꢀnhÊtꢀgi÷aꢀ2ꢀ®−êngꢀ®ångꢀmøcꢀlꢁꢀ®o¹nꢀvu«ngꢀgãcꢀt¹iꢀchçꢀdècꢀnhÊt.ꢀ
15ꢀ
ꢀ
2.ꢀNguyªnꢀt¾cꢀchänꢀkho¶ngꢀcaoꢀ®Òuꢀcu¶ꢀ®−êngꢀ®ångꢀmøcꢀ
Chªnhꢀꢀcaoꢀgi÷aꢀ2ꢀ®−êngꢀ®ångꢀmøcꢀkÒꢀnhauꢀgäiꢀlꢁꢀkho¶ngꢀcaoꢀ®Òu,ꢀkýꢀhiÖuꢀlꢁꢀh.ꢀViÖcꢀ
ꢀ
chänꢀhꢀph¶iꢀ®¶mꢀb¶oꢀtÝnhꢀkinhꢀtÕ,ꢀküꢀthuËt.ꢀTrÞꢀsèꢀhꢀcꢁngꢀnháꢀth×ꢀmøcꢀ®éꢀbiÓuꢀthÞꢀ®Þaꢀh×nhꢀtrªnꢀ
b¶nꢀ®åꢀcꢁngꢀchÝnhꢀx¸c.ꢀTuyꢀnhiªnꢀ®ßiꢀháiꢀkhèiꢀl−îngꢀ®oꢀ®¹cꢀngoꢁiꢀthùcꢀ®ÞaꢀcꢁngꢀnhiÒuꢀvꢁꢀgi¸ꢀ
thꢁnhꢀcꢁngꢀcao.ꢀNgoꢁiꢀraꢀtrÞꢀsèꢀhꢀcßnꢀphôꢀthuécꢀvꢁoꢀ®éꢀdècꢀ®Þaꢀh×nhꢀkhiꢀ®o.ꢀTûꢀlÖꢀb¶nꢀ®åꢀnháꢀ
®éꢀdècꢀ®Þaꢀh×nhꢀlínꢀth×ꢀkh«ngꢀthÓꢀbiÓnꢀthÞꢀc¸cꢀ®−êngꢀ®ångꢀmøcꢀvíiꢀkho¶ngꢀcaoꢀ®Òuꢀnháꢀ®−îcꢀ
v×ꢀkhiꢀ®ãꢀc¸cꢀ®−êngꢀ®ångꢀmøcꢀsÏꢀchångꢀlªnꢀnhau.ꢀChoꢀnªnꢀviÖcꢀtÝnhꢀto¸nꢀkho¶ngꢀcaoꢀ®Òuꢀcñaꢀ
®−êngꢀ®ångꢀmøcꢀph¶iꢀdùaꢀvꢁoꢀ2ꢀyÕuꢀtèꢀ®ãꢀlꢁ:ꢀ®éꢀdècꢀ®Þaꢀh×nhꢀvꢁꢀtûꢀlÖꢀb¶nꢀ®å.ꢀTrongꢀthùcꢀtÕꢀ
kho¶ngꢀcaoꢀ®Òuꢀcñaꢀ®−êngꢀ®ångꢀmøcꢀ®−îcꢀquyꢀ®ÞnhꢀcôꢀthÓꢀtrongꢀquyꢀph¹mꢀ®oꢀvÏꢀb¶nꢀ®åꢀ®Þaꢀ
h×nhꢀ(b¶ngꢀ2.2).ꢀ
B¶ngꢀ2.2ꢀ
Kho¶ngꢀcaoꢀ®Õnꢀhꢀ(m)ꢀ
§Þaꢀh×nhꢀ
1:500ꢀ
1:2000ꢀ
1:ꢀ10000ꢀ
2,0ꢀ
Vïngꢀb»ngꢀph¼ngꢀ(®éꢀdècꢀvꢀ<ꢀ20)ꢀ
Vïngꢀ®åiꢀ(2o<V<ꢀ6o)ꢀ
0,5ꢀ
1,0ꢀ
1,0ꢀ
2,5ꢀ
5,0ꢀ
Vïngꢀnóiꢀ(Vꢀ>ꢀ150)ꢀ
1,0ꢀ
5,0ꢀ
5,0ꢀ
1.9.ꢀKýꢀhiÖuꢀquyꢀ−ícꢀcñaꢀb¶nꢀ®åꢀ
ꢀ
Trªnꢀb¶nꢀ®åꢀ®Þaꢀh×nhꢀ(hoÆcꢀ®ÞaꢀchÝnh)ꢀth−êngꢀbiÓuꢀthÞꢀ2ꢀyÕuꢀtèꢀ®ãꢀlꢁ:ꢀ®Þaꢀh×nhꢀvꢁꢀ®Þaꢀ
vËt.ꢀ§Þaꢀh×nhꢀ®−îcꢀbiÓuꢀthÞꢀb»ngꢀ®éꢀcaoꢀ®iÓmꢀhoÆcꢀb»ngꢀ®−êngꢀ®ångꢀmøc.ꢀ
C¸cꢀyÕuꢀtèꢀ®ÞaꢀvËtꢀ®−îcꢀbiÓuꢀthÞꢀtrªnꢀb¶nꢀ®åꢀb»ngꢀc¸cꢀph−¬ngꢀph¸pꢀkh¸cꢀnhauꢀ®èiꢀvíiꢀ
ꢀ
®ÞaꢀvËtꢀcãꢀkÝchꢀth−ícꢀlínꢀnh−ꢀs«ng,ꢀhå,ꢀ®−êngꢀquècꢀlé,ꢀkhuꢀc«ngꢀnghiÖp...ꢀth×ꢀph¶iꢀbiÓuꢀthÞꢀ
®óngꢀvÞꢀtrÝ,ꢀkÝchꢀth−ícꢀcñaꢀnãꢀtheoꢀtûꢀlÖꢀb¶nꢀ®å.ꢀTøcꢀlꢁꢀchóngꢀ®−îcꢀbiÓuꢀthÞꢀtheoꢀtäaꢀ®éꢀph¼ngꢀ
(x,ꢀy)ꢀhoÆcꢀtheoꢀtäaꢀ®éꢀcùcꢀ(B,ꢀS).ꢀKhiꢀx¸cꢀ®Þnhꢀnãꢀtrªnꢀb¶nꢀ®åꢀtheoꢀtûꢀlÖꢀtaꢀcãꢀthÓꢀtÝnhꢀ®−îcꢀ
kÝchꢀth−íc,ꢀdiÖnꢀtÝchꢀcñaꢀchóngꢀngoꢁiꢀthùcꢀ®Þaꢀvꢁꢀc¸chꢀbiÓuꢀthÞꢀnh−ꢀvËyꢀ®−îcꢀgäiꢀlꢁꢀbiÓuꢀdiÔnꢀ
®ÞaꢀvËtꢀtheoꢀtûꢀlÖ.ꢀ
ꢀ
§èiꢀvíiꢀvËtꢀcãꢀkÝchꢀth−ícꢀnháꢀmꢁꢀkh«ngꢀthÓꢀbiÓuꢀdiÔnꢀnãꢀtheoꢀtûꢀlÖꢀ®−îcꢀng−êiꢀtaꢀbiÓuꢀ
thÞꢀphiꢀtûꢀlÖ.ꢀVÝꢀdô:ꢀgiÕngꢀn−íc,ꢀcétꢀ®iÖn,ꢀ®−êngꢀmßn,ꢀ®Þaꢀgiíi....ꢀkhiꢀ®ãꢀng−êiꢀtaꢀx¸cꢀ®Þnhꢀ
chÝnhꢀx¸cꢀt©mꢀcñaꢀnãꢀvꢁꢀdïngꢀkýꢀhiÖuꢀquyꢀ−ícꢀ®ÓꢀbiÓuꢀthÞ.ꢀC¸cꢀkýꢀhiÖuꢀquyꢀ−ícꢀ®−îcꢀtr×nhꢀbꢁyꢀ
râꢀtrongꢀcuènꢀ"KýꢀhiÖuꢀb¶nꢀ®åꢀ®Þaꢀh×nh"ꢀhoÆcꢀcuènꢀ"kýꢀhiÖuꢀb¶nꢀ®åꢀ®ÞaꢀchÝnh".ꢀC¸cꢀkýꢀhiÖuꢀ
quyꢀ−ícꢀnꢁyꢀ®−îcꢀx©yꢀdùngꢀtrªnꢀc¬ꢀsëꢀkhoaꢀhäc.ꢀTøcꢀlꢁꢀkhiꢀnh×nꢀvꢁoꢀkýꢀhiÖuꢀng−êiꢀtaꢀliªnꢀ
t−ëngꢀ®Õnꢀ®ÞaꢀvËtꢀcãꢀh×nhꢀd¹ngꢀt−¬ngꢀtù.ꢀ§iÒuꢀ®ãꢀgiópꢀchoꢀng−êiꢀdïngꢀdÔꢀnhí,ꢀdÔꢀsöꢀdông.ꢀ
ꢀ
Ngoꢁiꢀraꢀ®ÓꢀthÓꢀhiÖnꢀnéiꢀdungꢀcñaꢀ®ÞaꢀvËtꢀcßnꢀph¶iꢀghiꢀchóꢀb»ngꢀch÷ꢀhoÆcꢀb»ngꢀsèꢀnh−ꢀ
®Þaꢀdanhꢀlꢁng,ꢀxꢃ,ꢀtªnꢀs«ngꢀnói,ꢀ®éꢀs©uꢀlßngꢀhå,ꢀh−íngꢀdßngꢀch¶y...ꢀTuyꢀnhiªnꢀc¸cꢀghiꢀchóꢀ
còngꢀcÇnꢀtu©nꢀtheoꢀc¸cꢀquyꢀ®Þnhꢀsau:ꢀ
ꢀ
Ch÷ꢀghiꢀchóꢀtrªnꢀb×nhꢀ®å,ꢀb¶nꢀ®åꢀph¶iꢀviÕtꢀsongꢀsongꢀvíiꢀc¹nhꢀkhungꢀtrªnꢀhoÆcꢀd−íi.ꢀ
Tªnꢀgäiꢀcñaꢀs«ng,ꢀsuèi,ꢀmámꢀnóiꢀcÇnꢀviÕtꢀdäcꢀtheoꢀh−ãngꢀcñaꢀchóng,ꢀ®éꢀcaoꢀcñaꢀ®−êngꢀ®ångꢀ
møcꢀ®−îcꢀghiꢀëꢀchçꢀng¾tꢀquꢃngꢀvꢁꢀ®Çuꢀch÷ꢀ®−îcꢀquayꢀlªnꢀphÝaꢀcao.ꢀKhiꢀthꢁnhꢀlËpꢀb×nhꢀ®åꢀhoÆcꢀ
b¶nꢀ®åꢀcÇnꢀtu©nꢀtheoꢀc¸cꢀquyꢀ®Þnhꢀtïyꢀtheoꢀlo¹iꢀb¶nꢀ®åꢀ(b¶nꢀ®åꢀ®ÞaꢀchÝnhꢀhoÆcꢀb¶nꢀ®åꢀ®Þaꢀh×nh).ꢀ
16ꢀ
ꢀ
1.10.ꢀC¸cꢀhÖꢀtäaꢀ®éꢀth−êngꢀdïngꢀtrongꢀtr¾cꢀ®Þaꢀ
§Óꢀx¸cꢀ®ÞnhꢀvÞꢀtrÝꢀmétꢀ®iÓmꢀtrªnꢀmÆtꢀ®Êtꢀtrongꢀtr¾cꢀ®Þaꢀng−êiꢀtaꢀth−êngꢀdïngꢀnhiÒuꢀhÖꢀ
ꢀ
täaꢀ®éꢀkh¸cꢀnhau.ꢀHÖꢀtäaꢀ®éꢀ®Þaꢀlý,ꢀhÖꢀtäaꢀ®éꢀtr¾cꢀ®Þa,ꢀhÖꢀtäaꢀ®éꢀvu«ngꢀgãcꢀph¼ngꢀGaussꢀꢂꢀ
Kruger,ꢀhÖꢀtäaꢀ®éꢀUTM.ꢀ
ꢀ
Trongꢀgi¸oꢀtr×nhꢀnꢁy,ꢀchóngꢀtaꢀxÐtꢀhÖꢀtäaꢀ®éꢀth−êngꢀdïngꢀtrongꢀtr¾cꢀ®Þaꢀthùcꢀhꢁnh.ꢀ
1.10.1.ꢀHÖꢀtäaꢀ®éꢀ®Þaꢀlýꢀ
ꢀ
ꢀ
HÖꢀtäaꢀ®éꢀ®Þaꢀlýꢀcßnꢀ®−îcꢀgäiꢀlꢁꢀhÖꢀtäaꢀ®éꢀthiªnꢀv¨n.ꢀ
Täaꢀ®éꢀ®Þaꢀlýꢀcñaꢀmétꢀ®iÓmꢀtrªnꢀmÆtꢀ®Êtꢀ®−îcꢀx¸cꢀ®ÞnhꢀbëiꢀkinhꢀvꢁꢀvÜꢀ®éꢀ®Þaꢀlýꢀvꢁꢀ®−îcꢀ
®ÞnhꢀnghÜa:ꢀ
ꢀ
VÜꢀ®éꢀ®Þaꢀlý:ꢀvÜꢀ®éꢀ®Þaꢀlýꢀcñaꢀmétꢀ®iÓmꢀ
λ
ꢀ
lꢁꢀgãcꢀhîpꢀbëiꢀ®−êngꢀd©yꢀdäiꢀ®iꢀquaꢀ®iÓmꢀ®ãꢀ
vꢁꢀmÆtꢀph¼ngꢀxÝchꢀ®¹o.ꢀVÜꢀ®éꢀ®Þaꢀlýꢀ®−îcꢀkýꢀ
hiÖuꢀlꢁꢀ
ϕ
.ꢀꢀ
ϕ
vꢁꢀNamꢀtÝnhꢀtõꢀxÝchꢀ®¹oꢀ(h×nhꢀ1.7).ꢀꢀ
ꢀbiÕnꢀ®æiꢀtõꢀꢀOꢀ
ꢀ90oꢀvÒꢀ2ꢀphÝaꢀB¾cꢀ
÷
ϕ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
Kinhꢀ®éꢀ®Þaꢀlý:ꢀ
Kinhꢀ®éꢀ®Þaꢀlýꢀcñaꢀmétꢀ®iÓmꢀlꢁꢀgãcꢀnhÞꢀ
diÖnꢀhîpꢀbëiꢀmÆtꢀph¼ngꢀkinhꢀtuyÕnꢀgècꢀvꢁꢀmÆtꢀ
ph¼ngꢀkinhꢀtuyÕnꢀ®iꢀquaꢀ®iÓmꢀ®ã,ꢀkinhꢀ®éꢀ®Þaꢀ
lýꢀ®−îcꢀkýꢀhiÖuꢀlꢁꢀ
2ꢀphÝaꢀ§«ngꢀvꢁꢀT©yꢀtÝnhꢀtõꢀkinhꢀtuyÕnꢀgèc(2*).ꢀ
NÕuꢀ®iÓmꢀ®ãꢀn»mꢀphÝaꢀ§«ngꢀkinhꢀtuyÕnꢀgècꢀth×ꢀ®iÓmꢀ®ãꢀcãꢀkinhꢀ®éꢀ§«ng.ꢀNÕuꢀ®iÓmꢀ
λ.ꢀꢀ
λꢀbiÕnꢀ®æiꢀtõꢀ0ꢀ
÷
ꢀ180oꢀvÒꢀ
H×nhꢀ1.7ꢀ
ꢀ
®ãꢀn»mꢀëꢀphÝaꢀT©yꢀkinhꢀtuyÕnꢀgècꢀth×ꢀ®iÓmꢀcãꢀkinhꢀ®éꢀT©y.ꢀTäaꢀ®éꢀ®Þaꢀlýꢀcñaꢀ1ꢀ®iÓmꢀcãꢀthÓꢀ®oꢀ
trªnꢀb¶nꢀ®åꢀhoÆcꢀx¸cꢀ®ÞnhꢀtrùcꢀtiÕpꢀngoꢁiꢀthùcꢀ®Þaꢀb»ngꢀviÖcꢀ"®oꢀthiªnꢀv¨n".ꢀ
ꢀ
ViÖtꢀNamꢀhoꢁnꢀtoꢁnꢀn»mꢀëꢀphÝaꢀB¾cꢀb¸nꢀcÇuꢀvꢁꢀphÝaꢀ§«ngꢀkinhꢀtuyÕnꢀGreenwichꢀchoꢀ
nªnꢀtoꢁnꢀbéꢀlꢃnhꢀthæꢀViÖtꢀNamꢀ®ÒuꢀcãꢀvÜꢀ®éꢀB¾cꢀvꢁꢀkinhꢀ®éꢀ§«ng.ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
VÝꢀdô:ꢀCétꢀcêꢀHꢁꢀNéiꢀcãꢀtäaꢀ®éꢀ®Þaꢀlýꢀlꢁ:ꢀ
ꢀ=ꢀ21002'B,ꢀ =ꢀ105o50'§ꢀ
Trªnꢀc¸cꢀtêꢀb¶nꢀ®åꢀ®Þaꢀh×nhꢀth−êngꢀbiÓuꢀthÞꢀl−íiꢀkinhꢀvÜꢀtuyÕnꢀvꢁꢀtäaꢀ®éꢀ®Þaꢀlýꢀcñaꢀc¸cꢀ
ꢀ
ϕ
λ
gãcꢀkhungꢀcñaꢀtêꢀb¶nꢀ®å.ꢀChªnhꢀlÖchꢀvÜꢀ®éꢀvꢁꢀkinhꢀ®éꢀcñaꢀgãcꢀkhungꢀlꢁ:ꢀ
ꢀ
ꢀ
∆ϕꢀ=ꢀ
ϕ
Nꢀꢂꢀ
ϕ
M,ꢀꢀꢀ
∆
λꢀ=ꢀ
λ
Nꢀꢂꢀ
λ
Mꢀ
TõꢀsùꢀchªnhꢀlÖchꢀ®ãꢀvꢁꢀtäaꢀ®éꢀcñaꢀc¸cꢀgãcꢀkhungꢀb¶nꢀ®åꢀtaꢀcãꢀthÓꢀx¸cꢀ®Þnhꢀ®−îcꢀtäaꢀ®éꢀ
®ÞaꢀlýꢀcñaꢀbÊtꢀkúꢀ®iÓmꢀnꢁoꢀtrªnꢀb¶nꢀ®å.ꢀ
1.10.2.ꢀHÖꢀtäaꢀ®éꢀvu«ngꢀgãcꢀGaussꢀꢂꢀKrugerꢀ
ꢀ
TõꢀthÕꢀkûꢀ19ꢀnhꢁꢀto¸nꢀhäcꢀK.F.ꢀGaussꢀ®ꢃꢀ®−aꢀraꢀphÐpꢀchiÕuꢀh×nhꢀb¶nꢀ®åꢀvꢁꢀsauꢀ®ãꢀ®−îcꢀ
KrugerꢀhoꢁnꢀthiÖn.ꢀV×ꢀvËyꢀgäiꢀlꢁꢀphÐpꢀchiÕuꢀGaussꢀꢂꢀKruger.ꢀPhÐpꢀchiÕuꢀ®−îcꢀm«ꢀt¶ꢀnh−ꢀsau:ꢀ
ꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀ ꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀ
2ꢀKinhꢀtuyÕnꢀgècꢀlꢁꢀkinhꢀtuyÕnꢀ®iꢀquaꢀ®Çuꢀthiªnꢀv¨nꢀGreenwichꢀꢂꢀLu©nꢀ§«nꢀ
17ꢀ
ꢀ
ꢀ
Ng−êiꢀtaꢀchiaꢀqu¶ꢀ®Êtꢀthꢁnhꢀ60ꢀmói,ꢀhoÆcꢀ120ꢀmói,ꢀmçiꢀmóiꢀlꢁꢀ6oꢀhoÆcꢀ3oꢀ®¸nhꢀ®Êuꢀ
theoꢀthøꢀtùꢀtõꢀT©yꢀsangꢀ§«ngꢀtÝnhꢀtõꢀkinhꢀtuyÕnꢀgèc.ꢀMçiꢀmóiꢀ®−îcꢀchiaꢀthꢁnhꢀ2ꢀphÇnꢀ®Òuꢀ
nhauꢀbëiꢀkinhꢀtuyÕnꢀgi÷aꢀmóiꢀgäiꢀlꢁꢀkinhꢀtuyÕnꢀtrôc.ꢀTõꢀt©mꢀOꢀcñaꢀqu¶ꢀ®ÊtꢀchiÕuꢀlªnꢀmÆtꢀtrôꢀ
sauꢀ®ãꢀc¾tꢀmÆtꢀtrôꢀtheoꢀ®−êngꢀsinhꢀvꢁꢀtr¶iꢀraꢀmÆtꢀph¼ng.ꢀMÆtꢀph¼ngꢀnꢁyꢀgäiꢀlꢁꢀmÆtꢀph¼ngꢀchiÕuꢀ
h×nhꢀGauss.ꢀ
ꢀ
HÖꢀtäaꢀ®éꢀ®−îcꢀx©yꢀdùngꢀtrªnꢀmÆtꢀph¼ngꢀcñaꢀmóiꢀchiÕuꢀ6oꢀtrongꢀmÆtꢀph¼ngꢀchiÕuꢀh×nhꢀ
Gaussꢀ®−îcꢀgäiꢀlꢁꢀhÖꢀtäaꢀ®éꢀGaussꢂꢀKruger.ꢀTrongꢀ®ãꢀnhËnꢀh×nhꢀchiÕuꢀcñaꢀkinhꢀtuyÕnꢀtrôcꢀlꢁmꢀ
trôcꢀX,ꢀcñaꢀxÝchꢀ®¹oꢀlꢁmꢀtrôcꢀY.ꢀNh−ꢀvËyꢀnÕuꢀtÝnhꢀtõꢀgècꢀvÒꢀphÝaꢀB¾cꢀxꢀlu«nꢀlu«nꢀmangꢀdÊuꢀ
d−¬ng,ꢀvÒꢀphÝaꢀNamꢀmangꢀdÊuꢀ©m.ꢀCßnꢀtrÞꢀsèꢀyꢀvÒꢀphÝaꢀ§«ngꢀmangꢀdÊuꢀd−¬ng,ꢀvÒꢀphÝaꢀT©yꢀ
mangꢀdÊuꢀ©m.ꢀB¸nꢀcÇuꢀB¾cꢀcãꢀxꢀ>ꢀ0,ꢀyꢀcãꢀthÓꢀ©mꢀcãꢀthÓꢀd−¬ng.ꢀ§ÓꢀkhiꢀtÝnhꢀto¸nꢀtr¸nhꢀyꢀ©mꢀtaꢀ
quyꢀ−ícꢀ®iÓmꢀgècꢀOꢀcñaꢀtäaꢀ®éꢀxoꢀ=ꢀ0,ꢀyoꢀ=ꢀ500ꢀkm,ꢀnghÜaꢀlꢁꢀtÞnhꢀtiÕnꢀꢀkinhꢀtuyÕnꢀtrôcꢀvÒꢀphÝaꢀ
T©yꢀ500ꢀkmꢀ(h×nhꢀ1.8)ꢀ
ꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀ§ÓꢀtiÖnꢀviÖcꢀsöꢀdôngꢀtrªnꢀb¶nꢀ®åꢀ®Þaꢀh×nhꢀng−êiꢀtaꢀ ꢀ
kÎꢀs½nꢀl−íiꢀtäaꢀ®éꢀvu«ngꢀgãcꢀGaussꢀb»ngꢀnh÷ngꢀ®−êngꢀ
songꢀsongꢀvíiꢀtrôcꢀOXꢀvꢁꢀOYꢀt¹oꢀthꢁnhꢀl−íiꢀkm.ꢀChiÒuꢀ
dꢁiꢀc¹nhꢀcñaꢀl−íiꢀ«ꢀvu«ngꢀcãꢀthÓꢀtÝnhꢀ®Õnꢀ¶nhꢀh−ëngꢀ
cñaꢀbiÕnꢀd¹ngꢀt−¬ngꢀøngꢀvíiꢀtûꢀlÖꢀb¶nꢀ®å.ꢀVÝꢀdôꢀvíiꢀ
b¶nꢀ®åꢀtûꢀlÖꢀ1:10000ꢀchänꢀ«ꢀvu«ngꢀ10ꢀcmꢀxꢀ10cm,ꢀb¶nꢀ
®åꢀtûꢀlÖꢀ1:25000ꢀꢀchänꢀ«ꢀvu«ngꢀ4ꢀcmꢀxꢀ4cm,ꢀb¶nꢀ®åꢀtûꢀ
lÖꢀ1:50.000ꢀchänꢀ«ꢀvu«ngꢀ2cmꢀxꢀ2cm.ꢀ
H×nhꢀ1.8ꢀ
PhÝaꢀngoꢁiꢀkhungꢀb¶nꢀ®åꢀcãꢀghiꢀtrÞꢀsèꢀXꢀvꢁꢀYꢀcñaꢀc¸cꢀ®−êngꢀsongꢀsong.ꢀ§Óꢀph©nꢀbiÖtꢀngayꢀ
®−îcꢀtäaꢀ®éꢀcñaꢀ®iÓmꢀn»mꢀëꢀmóiꢀchiÕuꢀthøꢀmÊyꢀvꢁꢀc¸chꢀ®iÓmꢀgècꢀOꢀbaoꢀnhiªuꢀng−êiꢀtaꢀquyꢀ
®Þnhꢀc¸chꢀviÕtꢀhoꢁnhꢀ®éꢀyꢀvꢁꢀghiꢀkÌmꢀtheoꢀthøꢀtùꢀmóiꢀchiÕu.ꢀ
ꢀ
VÝꢀdô:ꢀtäaꢀ®éꢀ®iÓmꢀL¸ngꢀTrungꢀ(HꢁꢀNéi)ꢀlꢁ:ꢀ2325464,246;ꢀ48.505973,362ꢀcãꢀnghÜaꢀlꢁꢀ
®iÓmꢀc¸chꢀxÝchꢀ®¹oꢀëꢀphÝaꢀB¾c:ꢀ2325464,246ꢀmꢀvꢁꢀëꢀmóiꢀthøꢀ48ꢀvÒꢀphÝaꢀ®«ngꢀkinhꢀtuyÕnꢀgi÷aꢀ
105o§.ꢀ
ꢀ
(505973,362ꢀꢂꢀ500000,000ꢀ=ꢀ5973,362m)ꢀ
®ÓꢀtÝnhꢀtrÞꢀsèꢀkinhꢀ®éꢀcñaꢀkinhꢀtuyÕnꢀgi÷aꢀmóiꢀthøꢀnꢀ(*)ꢀnꢁoꢀ®ãꢀtaꢀdïngꢀc«ngꢀthøcꢀ
ꢀ
ꢀ
λ
Nꢀ=ꢀ6o.nꢀꢂꢀ3ꢀ
§¶oꢀHoꢁngꢀSaꢀn»mꢀëꢀmóiꢀthøꢀ49ꢀkinhꢀtuyÕnꢀgi÷aꢀcñaꢀmóiꢀnꢁyꢀcãꢀkinhꢀ®éꢀ®éꢀlꢁ:ꢀꢀ
λꢀ=ꢀ
6o.19ꢀꢂꢀ3=ꢀ111o§ꢀ
L−íiꢀkhèngꢀchÕꢀtr¾cꢀ®ÞaꢀmÆtꢀph¼ngꢀXYꢀëꢀViÖtꢀNamꢀtrongꢀhÖꢀtäaꢀ®éꢀHNꢂ72ꢀ®−îcꢀx©yꢀ
dùngꢀtheoꢀhÖꢀtäaꢀ®éꢀvu«ngꢀgãcꢀGaussꢀꢂꢀKruger.ꢀꢀ
ꢀ
ꢀ
Trongꢀ®ãꢀEllipꢀsoidꢀquyꢀchiÕuꢀlꢁꢀEllipꢀsoidꢀKraxovski.ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
(*)ꢀ§èiꢀꢀꢀvíiꢀmóiꢀn»mꢀëꢀphÝaꢀ§«ngꢀth×ꢀnꢀph¶iꢀhiÓuꢀlꢁꢀsèꢀmóiꢀtrõꢀ®iꢀ30.ꢀVÝꢀdô:ꢀn=ꢀ49,ꢀth×ꢀhiÓuꢀlꢁꢀn=ꢀ49ꢀ–ꢀ30ꢀ=ꢀ19
18ꢀ
ꢀ
1.10.3.ꢀHÖꢀtäaꢀ®éꢀvu«ngꢀgãcꢀUTMꢀ(N.E)ꢀ
PhÐpꢀchiÕuꢀUTMꢀ(UniversalꢀTranserseꢀMercator)ꢀkh¸cꢀvíiꢀphÐpꢀchiÕuꢀGaussꢀlꢁꢀëꢀchçꢀ
ꢀ
EllipꢀsoidꢀquyꢀchiÕuꢀc¾tꢀmÆtꢀtrôꢀchøꢀkh«ngꢀtiÕpꢀxócꢀvíiꢀmÆtꢀtrôꢀt¹iꢀkinhꢀtuyÕnꢀgi÷¨ꢀ(kinhꢀtuyÕnꢀ
trôc).ꢀ§iÒuꢀ®ãꢀlꢁmꢀh¹nꢀchÕꢀsùꢀbiÕnꢀd¹ngꢀëꢀ2ꢀkinhꢀtuyÕnꢀbiªn.ꢀDùaꢀtrªnꢀc¬ꢀsëꢀcñaꢀphÐpꢀchiÕuꢀ
ng−êiꢀtaꢀx¸cꢀ®ÞnhꢀhÖꢀtäaꢀ®éꢀgäiꢀlꢁꢀhÖꢀtäaꢀ®éꢀUTM.ꢀ
ꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀTrongꢀphÐpꢀchiÕuꢀUTMꢀh×nhꢀchiÕuꢀcñaꢀ ꢀ
kinhꢀ tuyÕnꢀ gi÷aꢀ vꢁꢀ xÝchꢀ ®¹oꢀ lꢁꢀ 2ꢀ ®−êngꢀ
ꢀ
th¼ngꢀ vu«ngꢀ gãcꢀ víiꢀ nhauꢀ ®−îcꢀ chänꢀ lꢁmꢀ
ꢀ
γꢀ
trôcꢀtäaꢀ®éꢀ(h×nhꢀ1.9).ꢀTrongꢀ®ãꢀMꢀlꢁꢀ®iÓmꢀ
cÇnꢀ x¸cꢀ ®Þnhꢀ täaꢀ ®é.ꢀ O'ꢀ lꢁꢀ giaoꢀ ®iÓmꢀ h×nhꢀ
ꢀ
chiÕuꢀkinhꢀtuyÕnꢀtrôcꢀO'ZꢀvꢁꢀxÝchꢀ®¹oꢀO'E.ꢀ ꢀ
§iÓmꢀFꢀlꢁꢀh×nhꢀchiÕuꢀcñaꢀMꢀlªnꢀkinhꢀtuyÕnꢀ
ꢀ
trôc.ꢀ Cungꢀ LMꢀ lꢁꢀ h×nhꢀ chiÕuꢀ cñaꢀ vÜꢀ tuyÕnꢀ
ꢀ
quaꢀ M.ꢀ Cungꢀ ZMꢀ lꢁꢀ h×nhꢀ chiÕuꢀ cñaꢀ kinhꢀ
tuyÕnꢀquaꢀM.ꢀγꢀlꢁꢀꢀ®éꢀlÖchꢀkinhꢀtuyÕnꢀ(®éꢀ
gÇnꢀkinhꢀtuyÕn).ꢀTäaꢀ®éꢀUTMꢀꢀcñaꢀ®iÓmꢀMꢀ
®−îcꢀx¸cꢀ®Þnhꢀbëiꢀtungꢀ
H×nhꢀ1.9ꢀ
®éꢀNMꢀ(North)ꢀvꢁꢀhoꢁnhꢀ®éꢀ(EM)ꢀ(East)ꢀgièngꢀnh−ꢀquyꢀ®ÞnhꢀtrongꢀphÐpꢀchiÕuꢀGaussꢀng−êiꢀtaꢀ
rêiꢀ0'ꢀ®Õnꢀ0,ꢀ00'ꢀ=ꢀ500ꢀkmꢀtøcꢀlꢁꢀgècꢀtäaꢀ®éꢀlꢁꢀ0ꢀv×ꢀvËyꢀtäaꢀ®é:ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
EMꢀ=ꢀE'ꢀ+ꢀ500ꢀkm.ꢀ
Tr−ícꢀn¨mꢀ1975ꢀqu©nꢀ®éiꢀMüꢀsöꢀdôngꢀhÖꢀtäaꢀ®éꢀUTMꢀvíiꢀEllipꢀsoidꢀquyꢀchiÕuꢀlꢁꢀEllipꢀ
soidꢀEverestꢀ®ÓꢀthꢁnhꢀlËpꢀb¶nꢀ®åꢀ®Þaꢀh×nhꢀmiÒnꢀNamꢀViÖtꢀNam.ꢀDoꢀ®ãꢀkhiꢀsöꢀdôngꢀb¶nꢀ®åꢀnꢁyꢀ
choꢀthèngꢀnhÊtꢀtaꢀph¶iꢀchuyÓnꢀhÖꢀtäaꢀ®éꢀUTMꢀ(XUTMꢀvꢁꢀYUTM)ꢀsangꢀhÖꢀtäaꢀ®éꢀGaussꢀꢂꢀKurgerꢀ
(XG,ꢀYG).ꢀ
ꢀ
TrongꢀhÖꢀtäaꢀ®éꢀVNꢂ2000ꢀtaꢀcòngꢀdïngꢀphÐpꢀchiÕuꢀUTMꢀnh−ngꢀEllipꢀsoidꢀquyꢀchiÕuꢀlꢁꢀ
EllipꢀsoidꢀW.G.Sꢂ84.ꢀGècꢀtäaꢀ®éꢀn»mꢀt¹iꢀkhu«nꢀviªnꢀViÖnꢀNghiªnꢀcøuꢀ®ÞaꢀchÝnhꢀꢂꢀHꢁꢀNéi.ꢀꢀ
1.10.4.ꢀHÖꢀtäaꢀ®éꢀgi¶ꢀ®Þnhꢀ
Khiꢀ ®oꢀ vÏꢀ b×nhꢀ ®åꢀ ëꢀ khuꢀ vùcꢀ nhá,ꢀ ëꢀ ®ãꢀ ꢀ
kh«ngꢀcãꢀhÖꢀtäaꢀ®éꢀNhꢁꢀn−ícꢀtaꢀcãꢀthÓꢀgi¶ꢀ
ꢀ
®ÞnhꢀmétꢀhÖꢀtäaꢀ®éꢀvu«ngꢀgãc.ꢀTrongꢀ®ãꢀgècꢀ
ꢀ
täaꢀ®éꢀ0ꢀlꢁꢀtïyꢀý.ꢀTaꢀcãꢀthÓꢀgi¶ꢀthiÕtꢀtäaꢀ®éꢀ
ꢀ
®iÓmꢀgècꢀ0ꢀlꢁꢀxoyoꢀ(h×nhꢀ.1.10).ꢀTrôcꢀxꢀtrïngꢀ
víiꢀkinhꢀtuyÕnꢀtõ.ꢀTrôcꢀnꢁyꢀcãꢀthÓꢀx¸cꢀ®Þnhꢀ
®−îcꢀb»ngꢀc¸chꢀ®Ætꢀm¸yꢀkinhꢀvÜꢀt¹iꢀ0ꢀ®Óꢀx¸cꢀ
®ÞnhꢀkinhꢀtuyÕnꢀtõꢀt¹iꢀ®ã.ꢀTrôcꢀyꢀvu«ngꢀgãcꢀ
víiꢀtrôcꢀx.ꢀ§Óꢀxꢀ>ꢀ0,ꢀyꢀ>ꢀ0ꢀtaꢀchänꢀgècꢀtäaꢀ
®éꢀn»mꢀëꢀvÞꢀtrÝꢀthÝchꢀhîp.ꢀKhiꢀ®ãꢀtäaꢀ®éꢀc¸cꢀ
®iÓmꢀtrongꢀkhuꢀ®oꢀthuécꢀhÖꢀtäaꢀ®éꢀgi¶ꢀ®Þnhꢀ
xoyoꢀ®ꢃꢀlùaꢀchän.ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
H×nhꢀ1.10ꢀ
19ꢀ
ꢀ
1.10.5.ꢀHÖꢀtäaꢀ®éꢀcùcꢀ
ꢀ
ꢀ
Trongꢀ®oꢀvÏꢀ®iÓmꢀchiꢀtiÕtꢀb»ngꢀph−¬ngꢀph¸pꢀtoꢁnꢀ®¹cꢀth−êngꢀdïngꢀhÖꢀtäaꢀ®éꢀnꢁy.ꢀꢀ
Gi¶ꢀ söꢀ trªnꢀ mÆtꢀ ph¼ngꢀ chänꢀ ®iÓmꢀ Aꢀ lꢁꢀ
®iÓmꢀ cùc,ꢀ vꢁꢀ 1ꢀ hꢀ −íngꢀ ABꢀ lꢁmꢀ trôcꢀ cùc.ꢀ VÞꢀ trÝꢀ
®iÓmꢀ1ꢀ®−îcꢀx¸cꢀ®Þnhꢀbëiꢀgãcꢀ 1ꢀc¹nhꢀcùcꢀS1ꢀ(h×nhꢀ
1.11)ꢀgãcꢀcùcꢀ 1ꢀlꢁꢀgãcꢀtÝnhꢀtõꢀh−íngꢀtrôcꢀcùcꢀABꢀ
β
β
1ꢀ
theoꢀchiÒuꢀkimꢀ®ångꢀhåꢀ®Õnꢀh−íngꢀc¹nhꢀcùcꢀS1,ꢀ
cßnꢀc¹nhꢀcùcꢀS1ꢀ lꢁꢀchiÒuꢀdꢁiꢀngangꢀtÝnhꢀtõꢀ®iÓmꢀ
gècꢀAꢀ®Õnꢀ®iÓmꢀ1.ꢀT−¬ngꢀtùꢀnh−ꢀvËyꢀ®Óꢀx¸cꢀ®Þnhꢀꢀ
2ꢀ
β1ꢀ
β2ꢀ
H×nhꢀ1.11ꢀ
Trongꢀ®oꢀvÏꢀ®iÓmꢀchiꢀtiÕtꢀ®iÓmꢀAꢀlꢁꢀ®iÓmꢀ®Ætꢀm¸yꢀkinhꢀvÜ,ꢀcßnꢀ®iÓmꢀBꢀlꢁꢀ®iÓmꢀ®Þnhꢀꢀh−íng.ꢀ
§Óꢀx¸cꢀ®Þnhꢀ®iÓmꢀchiꢀtiÕtꢀiꢀnꢁoꢀ®ãꢀcÇnꢀph¶iꢀx¸cꢀ®Þnhꢀgãcꢀcùcꢀꢀ iꢀvꢁꢀchiÒuꢀdꢁiꢀc¹nhꢀcùcꢀ
®iÓmꢀ2ꢀcÇnꢀbiÕtꢀgãcꢀcùcꢀ 2ꢀvꢁꢀc¹nhꢀcùcꢀS2...ꢀꢀ
β
ꢀ
β
Siꢀt−¬ngꢀøng.ꢀ
1.11.1.ꢀ§Þnhꢀh−íngꢀ®−êngꢀth¼ngꢀ
ꢀ
KhiꢀbiÓuꢀthÞꢀmétꢀ®o¹nꢀth¼ngꢀlªnꢀtrªnꢀb×nhꢀ®åꢀꢀhoÆcꢀb¶nꢀ®åꢀkh«ngꢀnh÷ngꢀbiÕtꢀchiÒuꢀdꢁiꢀ
®o¹nꢀth¼ngꢀmꢁꢀcßnꢀph¶iꢀbiÕtꢀph−¬ngꢀh−íngꢀcñaꢀnã.ꢀViÖcꢀx¸cꢀ®Þnhꢀh−íngꢀcñaꢀ1ꢀ®−êngꢀth¼ngꢀsoꢀ
víiꢀh−íngꢀgècꢀgäiꢀlꢁꢀ®Þnhꢀh−íngꢀ®−êngꢀth¼ng.ꢀH−íngꢀgècꢀ(h−íngꢀchuÈn)ꢀcãꢀthÓꢀlꢁꢀh−íngꢀcñaꢀ
kinhꢀtuyÕnꢀthùcꢀhoÆcꢀkinhꢀtuyÕnꢀtõꢀhoÆcꢀkinhꢀtuyÕnꢀtrôc.ꢀTïyꢀtheoꢀh−íngꢀcñaꢀkinhꢀtuyÕnꢀgècꢀ
mꢁꢀcãꢀc¸cꢀlo¹iꢀgãcꢀkh¸cꢀnhau.ꢀ
1.ꢀGãcꢀph−¬ngꢀvÞꢀ
ꢀ
Gãcꢀph−¬ngꢀvÞꢀcñaꢀmétꢀ®−êngꢀth¼ngꢀlꢁꢀgãcꢀngangꢀhîpꢀbëiꢀh−íngꢀb¾cꢀcñaꢀkinhꢀtuyÕnꢀvíiꢀh−íngꢀ
cñaꢀ®−êngꢀth¼ng.ꢀGãcꢀph−¬ngꢀvÞꢀ®−îcꢀtÝnhꢀtheoꢀchiÒuꢀkimꢀ®ångꢀhå,ꢀbiÕnꢀ®æiꢀtõꢀ00ꢀ ꢀ360o.ꢀ
NÕuꢀkinhꢀtuyÕnꢀ®ãꢀlꢁꢀkinhꢀtuyÕnꢀthùcꢀgãcꢀph−¬ngꢀvÞꢀ®ãꢀgäiꢀlꢁꢀgãcꢀph−¬ngꢀvÞꢀthùcꢀkýꢀ
hiÖuꢀlꢁꢀAꢀthùcꢀ(AꢀthùcꢀbiÕnꢀ®æiꢀꢀ0ꢀ
ꢀ3600)ꢀ
NÕuꢀkinhꢀtuyÕnꢀ®ãꢀlꢁꢀkinhꢀtuyÕnꢀtõꢀth×ꢀgãcꢀph−¬ngꢀvÞꢀ®ãꢀgäiꢀlꢁꢀgãcꢀph−¬ngꢀvÞꢀtõ,ꢀkýꢀ
hiÖuꢀlꢁꢀAꢀtõꢀ(AꢀtõꢀbiÕnꢀ®æiꢀtõꢀ0oꢀ ꢀ360o).ꢀ
KinhꢀtuyÕnꢀthùc:ꢀKinhꢀtuyÕnꢀthùcꢀlꢁꢀ®−êngꢀgiaoꢀcñaꢀmÆtꢀph¼ngꢀquaꢀtrôcꢀtr¸iꢀ®ÊtꢀvꢁꢀbÒꢀ
mÆtꢀtr¸iꢀ®Êt.ꢀ
KinhꢀtuyÕnꢀtõ:ꢀꢀKinhꢀtuyÕnꢀtõꢀlꢁꢀ®−êngꢀgiaoꢀcñaꢀmÆtꢀph¼ngꢀquaꢀtrôcꢀcñaꢀkimꢀnamꢀ
÷
ꢀ
÷
ꢀ
÷
ꢀ
ꢀ
ch©mꢀvꢁꢀbÒꢀmÆtꢀtr¸iꢀ®Êt.ꢀT¹iꢀmétꢀ®iÓmꢀtrªnꢀbÒꢀmÆtꢀtr¸iꢀ®Êtꢀh−íngꢀcñaꢀkinhꢀtuyÕnꢀthùcꢀvꢁꢀkinhꢀ
tuyÕnꢀtõꢀkh«ngꢀtrïngꢀnhau.ꢀGãcꢀhîpꢀbëiꢀkinhꢀtuyÕnꢀthùcꢀvꢁꢀkinhꢀtuyÕnꢀtõꢀgäiꢀlꢁꢀ®éꢀtõꢀthiªnꢀcñaꢀ
kimꢀnamꢀch©m,ꢀkýꢀhiÖuꢀlꢁꢀ
ꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀNÕuꢀkimꢀnamꢀch©mꢀlÖchꢀvÒꢀphÝaꢀ§«ngꢀ ꢀ
kinhꢀtuyÕnꢀthùcꢀth×ꢀ ꢀmangꢀdÊuꢀ+,ꢀnÕuꢀkimꢀ
namꢀch©mꢀlÖchꢀvÒꢀphÝaꢀT©yꢀkinhꢀtuyÕnꢀthùcꢀ
th×ꢀ ꢀmangꢀdÊuꢀꢂ.ꢀ
ꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀQuanꢀ hÖꢀ gi÷aꢀ gãcꢀ ph−¬ngꢀ vÞꢀ thùcꢀ vꢁꢀ
ph−¬ngꢀvÞꢀtõꢀlꢁ:ꢀꢀAꢀthùcꢀ=ꢀAtõꢀ ꢀ
δ
ꢀ.ꢀꢀ
δ
δ+ꢀ
δꢂꢀ
δ
δꢀ
ꢀ
H×nhꢀ1.12ꢀ
20ꢀ
ꢀ
2.ꢀGãcꢀ®Þnhꢀꢀh−íngꢀ ꢀ
ꢀ
Gãcꢀ®Þnhꢀh−íngꢀcñaꢀmétꢀ®−êngꢀth¼ngꢀlꢁꢀgãcꢀngangꢀhîpꢀbëiꢀh−íngꢀb¾cꢀcñaꢀkinhꢀtuyÕnꢀ
trôcꢀhoÆcꢀ®−êngꢀsongꢀsongꢀvíiꢀkinhꢀtuyÕnꢀtrôcꢀvíiꢀh−íngꢀcñaꢀ®−êngꢀth¼ng.ꢀGãcꢀ®Þnhꢀh−íngꢀ
ꢀ360oꢀtheoꢀchiÒuꢀkimꢀ®ångꢀhå,ꢀgãcꢀ®Þnhꢀh−íngꢀkýꢀhiÖulꢁꢀ
biÕnꢀ®æiꢀꢀtõꢀ0ꢀ
÷
α.ꢀ
ꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀKinhꢀ tuyÕnꢀ trôc:ꢀ Trongꢀ phÐpꢀ chiÕuꢀ
b¶nꢀ®åꢀng−êiꢀtaꢀchiaꢀtr¸iꢀ®ÊtꢀlꢁmꢀnhiÒuꢀmóiꢀ
6oꢀhoÆcꢀ3o,ꢀmétꢀmóiꢀ®−îcꢀgiíiꢀh¹nꢀbëiꢀ2ꢀkinhꢀ
tuyÕnꢀlꢁꢀ2ꢀkinhꢀtuyÕnꢀbiªn.ꢀKinhꢀtuyÕnꢀn»mꢀ
ëꢀgi÷aꢀmóiꢀgäiꢀlꢁꢀkinhꢀtuyÕnꢀtrôcꢀ(h×nhꢀ1.13)ꢀꢀ
γ+ꢀ
γꢂꢀ
ꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀ§éꢀ gÇnꢀ kinhꢀ tuyÕn:ꢀ §éꢀ gÇnꢀ kinhꢀ
tuyÕnꢀcñaꢀ1ꢀ®iÓmꢀlꢁꢀgãcꢀhîpꢀbëiꢀkinhꢀtuyÕnꢀ
trôcꢀ hoÆcꢀ ®−êngꢀ songꢀ songꢀ víiꢀ kinhꢀ tuyÕnꢀ
trôcꢀvꢁꢀkinhꢀtuyÕnꢀ®iꢀquaꢀ®iÓmꢀ®ã,ꢀkýꢀhiÖuꢀ
lꢁꢀ
ꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀNh÷ngꢀ ®iÓmꢀ n»mꢀ ëꢀ phÝaꢀ §«ngꢀ kinhꢀ
tuyÕnꢀtrôcꢀ ꢀmangꢀdÊuꢀ+,ꢀnh÷ngꢀ®iÓmꢀn»mꢀëꢀ
γ
.ꢀꢀ
ꢀ
γ
H×nhꢀ1.13ꢀ
phÝaꢀT©yꢀkinhꢀtuyÕnꢀtrôcꢀ
γ
ꢀmangꢀdÊuꢀꢂ.ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀT¹iꢀ kinhꢀ tuyÕnꢀ trôcꢀ vꢁꢀ xÝchꢀ ®¹oꢀ γꢀ =ꢀ 0ꢀ
trongꢀ phÐpꢀ chiÕuꢀ b¶nꢀ ®åꢀ ng−êiꢀ taꢀ chiÕuꢀ c¸cꢀ
yÕuꢀtèꢀgãc,ꢀchiÒuꢀdꢁiꢀlªnꢀmÆtꢀEllipꢀsoidꢀquyꢀ
chiÕu,ꢀsauꢀ®ãꢀchiÕuꢀlªnꢀmÆtꢀtrungꢀgianꢀ(mÆtꢀ
nãnꢀhoÆcꢀmÆtꢀtrô)ꢀvꢁꢀtr¶iꢀraꢀmÆtꢀph¼ng,ꢀkhiꢀ®ãꢀ
c¸cꢀc¹nhꢀlꢁꢀ®−êngꢀcongꢀchuyÓnꢀthꢁnhꢀ®−êngꢀ
th¼ngꢀvꢁꢀkhiꢀ®ãꢀcãꢀthªmꢀsèꢀc¶iꢀchÝnhꢀh−íngꢀlꢁꢀ
γ
ꢀ
α
ꢀ
Aꢀ
δ.ꢀ Gãcꢀ ph−¬ngꢀ vÞꢀ tr¾cꢀ ®Þaꢀ Aꢀ vꢁꢀ gãcꢀ ®Þnhꢀ
h−íngꢀ
α
ꢀcãꢀquanꢀhÖꢀ(h×nhꢀ1.14)ꢀ
ꢀ=ꢀAꢀꢂꢀ ꢀꢂꢀ
δꢀ
ꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀ
α
γ
δꢀ
H×nhꢀ1.14ꢀ
ꢀ
Trongꢀ®ãꢀ
γꢀlꢁꢀ®éꢀgÇnꢀkinhꢀtuyÕnꢀ
Nh−ꢀvËy,ꢀcãꢀthÓꢀdïngꢀgãcꢀph−¬ngꢀvÞꢀthùc,ꢀph−¬ngꢀvÞꢀtõꢀhoÆcꢀgãcꢀ®Þnhꢀh−íngꢀ®Óꢀ®Þnhꢀ
h−íngꢀ®−êngꢀth¼ng.ꢀThùcꢀtÕꢀtrongꢀ®oꢀvÏꢀb×nhꢀ®åꢀth−êngꢀdïngꢀgãcꢀph−¬ngꢀvÞꢀtõꢀ®Óꢀ®Þnhꢀh−íngꢀ
b×nhꢀ®åꢀv×ꢀviÖcꢀx¸cꢀ®Þnhꢀnãꢀ®¬nꢀgi¶n.ꢀTrongꢀ®oꢀvÏꢀb¶nꢀ®åꢀth−êngꢀdïngꢀgãcꢀ®Þnhꢀh−íngꢀ®Óꢀ®Þnhꢀ
h−íngꢀb¶nꢀ®å.ꢀMétꢀ®Æcꢀ®iÓmꢀc¬ꢀb¶nꢀcñaꢀgãcꢀ®Þnhꢀh−íngꢀlꢁ:ꢀT¹iꢀc¸cꢀ®iÓmꢀkh¸cꢀnhauꢀtrªnꢀmétꢀ
®−êngꢀth¼ng,ꢀgãcꢀ®Þnhꢀh−íngꢀ®Òuꢀb»ngꢀnhau.ꢀV×ꢀvËy,ꢀgi÷aꢀgãcꢀ®Þnhꢀh−íngꢀthuËn,ꢀnghÞchꢀcãꢀ
mèiꢀquanꢀhÖꢀlꢁ:ꢀꢀ
α
thuËnꢀ=ꢀαnghÞchꢀ ꢀꢀ1800ꢀ
VÝꢀdô:ꢀGãcꢀ®Þnhꢀh−íngꢀcñaꢀ®−êngꢀth¼ngꢀABꢀlꢁꢀ thuËnꢀgãcꢀ®Þnhꢀh−íngꢀcñaꢀ®−êngꢀth¼ngꢀ
ꢀ
α
21ꢀ
ꢀ
BAꢀlꢁꢀ
αnghÞchꢀꢀꢀ
ꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀTaꢀcã:ꢀ
1800.ꢀTuyꢀnhiªn,ꢀcãꢀtr−êngꢀhîpꢀph¶iꢀ+ꢀ1800.ꢀ
V×ꢀvËyꢀtængꢀqu¸tꢀhãaꢀlꢁꢀ ꢀ1800.ꢀ
α
BAꢀ=ꢀ
α
ABꢀ+ꢀ1800ꢀꢂ>ꢀ
α
ABꢀ=ꢀαBAꢀꢂꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
α
Nꢀ
3)ꢀGãcꢀ2ꢀph−¬ngꢀ
αTꢀ
ꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀV×ꢀgãcꢀph−¬ngꢀvÞ,ꢀgãcꢀ®Þnhꢀh−íngꢀbiÕnꢀ
®æiꢀ tõꢀ 00ꢀ
ꢀ
÷
thuËnꢀlîi.ꢀV×ꢀvËyꢀng−êiꢀtaꢀdïngꢀgãcꢀ2ꢀph−¬ng.ꢀ
ꢀ 3600ꢀ qu¸ꢀ tr×nhꢀ tÝnhꢀ to¸nꢀ kh«ngꢀ
ꢀ
H×nhꢀ1.15ꢀ
ꢀ
Gãcꢀ2ꢀph−¬ngꢀcñaꢀmétꢀ®−ꢀêngꢀth¼ngꢀlꢁꢀgãcꢀngangꢀhîpꢀbëiꢀh−íngꢀB¾cꢀꢂꢀꢀNamꢀgÇnꢀnhÊtꢀ
ꢀ900ꢀ
cñaꢀkinhꢀtuyÕnꢀvíiꢀh−íngꢀcñaꢀ®−êngꢀth¼ng.ꢀKýꢀhiÖuꢀlꢁꢀR,ꢀgãcꢀ2ꢀph−¬ngꢀbiÕnꢀ®æiꢀtõꢀꢀ00ꢀ
÷
cãꢀkÌmꢀtheoꢀtªnꢀcñaꢀgãcꢀphÇnꢀt−ꢀ(h×nhꢀ1.16).ꢀ
ꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀT−¬ngꢀøngꢀ víiꢀgãcꢀph−¬ngꢀvÞꢀthùcꢀcãꢀ ꢀ
gãcꢀ2ꢀph−¬ngꢀthùcꢀkýꢀhiÖuꢀlꢁꢀR'ꢀꢀthùc.ꢀT−¬ngꢀ
ꢀ
øngꢀvíiꢀgãcꢀph−¬ngꢀvÞꢀtõꢀcãꢀgãcꢀ2ꢀph−¬ngꢀtõ,ꢀ
kýꢀ hiÖuꢀ lꢁꢀ R'ꢀ tõ.ꢀ T−¬ngꢀ øngꢀ víiꢀ gãcꢀ ®Þnhꢀ
ꢀ
α
4ꢀ
α
1ꢀ
ꢀ
h−íngꢀcãꢀgãcꢀ2ꢀph−¬ngꢀkýꢀhiÖuꢀlꢁꢀR:ꢀQuanꢀhÖꢀ
gi÷aꢀ gãcꢀ ®Þnhꢀ h−íngꢀ vꢁꢀ gãcꢀ 2ꢀ ph−¬ngꢀ ®−îcꢀ
chØꢀraꢀëꢀb¶ngꢀ1.3.ꢀ
α
2ꢀ
ꢀ
α
3ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀC¨nꢀcøꢀvꢁoꢀb¶ngꢀ1.3ꢀtaꢀcãꢀthÓꢀchuyÓnꢀtõꢀ
gãcꢀ®Þnhꢀh−íngꢀsangꢀgãcꢀ2ꢀph−¬ngꢀvꢁꢀng−îcꢀ
l¹i.ꢀThùcꢀtÕꢀkhiꢀtÝnhꢀto¸nꢀb»ngꢀc¸cꢀthiÕtꢀbÞꢀth«ꢀ
s¬ꢀtaꢀcãꢀthÓꢀꢀtÝnhꢀchuyÓnꢀtõꢀgãcꢀ®Þnhꢀh−íngꢀ
ꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀH×nhꢀ1.6ꢀ
B¶ngꢀ1.3.ꢀ
Xꢀ , Yꢀ
sangꢀ gãcꢀ 2ꢀ ph−¬ngꢀ ®Óꢀ xÐtꢀ dÊuꢀ cñaꢀ
hoÆcꢀx,yꢀtheoꢀc¸cꢀgãcꢀphÇnꢀt−.ꢀ
∆
∆
GãcꢀphÇnꢀt−ꢀ Gãcꢀ®Þnhꢀh−íngꢀvꢁꢀ2ꢀph−¬ngꢀ
ꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀVÝꢀ dô:ꢀ Trongꢀ hÖꢀ täaꢀ ®éꢀ gi¶ꢀ ®Þnhꢀ (h×nhꢀ
1.7)ꢀdÊuꢀcñaꢀgiaꢀsèꢀtäaꢀ®éꢀ®−îcꢀthÓꢀhiÖnꢀtrongꢀ
b¶ngꢀ1.4.ꢀ
Iꢀ
RBDꢀ=ꢀα1ꢀ
RNDꢀ=ꢀ1800ꢀꢂꢀα2
ꢀ
IIꢀ
3ꢀꢂꢀ1800ꢀ
IIIꢀ
RNTꢀ=ꢀ
α
IVꢀ
RBTꢀ=ꢀ3600ꢀꢂꢀ
α4ꢀ
ꢀ
∆xꢀ
αꢀ
ꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀB¶ngꢀ1.4.ꢀ
GãcꢀphÇnꢀ
t−
Gãcꢀ
Giaꢀsèꢀtäaꢀ®éꢀ
∆yꢀ
ꢀ
2ꢀph−¬ngꢀ
∆Xꢀ
+ꢀ
ꢂꢀ
∆Yꢀ
+ꢀ
+ꢀ
ꢂꢀ
Iꢀ
RBDꢀ
ꢀ
RND
IIꢀ
IIIꢀ
RNTꢀ
ꢂꢀ
IV
ꢀ
RBT
ꢀ
+ꢀ
ꢂꢀ
H×nhꢀ1.7ꢀ
ꢀ
22ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀThùcꢀtÕꢀchoꢀthÊy,ꢀkhiꢀbiÕtꢀgãcꢀph−¬ngꢀꢀ
vÞꢀtõꢀcñaꢀmétꢀ®−êngꢀth¼ng,ꢀbiÕtꢀ®éꢀtõꢀthiªnꢀ ꢀvꢁꢀ
®éꢀgÇnꢀkinhꢀtuyÕnꢀ ꢀtaꢀcãꢀthÓꢀtÝnhꢀ®−îcꢀgãcꢀ
®Þnhꢀh−íngꢀcñaꢀ®−êngꢀth¼ngꢀ®ã.ꢀ
VÝꢀdô:ꢀTÝnhꢀgãcꢀ®Þnhꢀh−íngꢀcñaꢀ®−êngꢀ
th¼ngꢀABꢀbiÕtꢀgãcꢀph−¬ngꢀvÞꢀtõꢀcñaꢀnãꢀlꢁꢀAtõꢀ=ꢀ
300ꢀ15',ꢀ®éꢀtõꢀthiªnꢀ ꢀ=ꢀ5',ꢀ®éꢀgÇnꢀkinhꢀtuyÕnꢀꢀꢀꢀ
ꢀ=ꢀꢂꢀ3'ꢀ.ꢀVÏꢀh×nhꢀbiÓuꢀdiÔnꢀnã?ꢀꢀ
δ
γ
δꢀ
γ
ꢀ
ꢀ
αꢀ
δ
γ
ꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀDùaꢀ vꢁoꢀ ®Þnhꢀ nghÜaꢀ taꢀ vÏꢀ ®−îcꢀ c¸cꢀ
kinhꢀ tuyÕnꢀ vꢁꢀ gãcꢀ ph−¬ngꢀ vÞꢀ tõꢀ cñaꢀ ®−êngꢀ
th¼ngꢀAB.ꢀ(h×nhꢀ1.8).ꢀꢀ
//ꢀKTꢀtrôcꢀ
KTꢀtrôcꢀ
H×nhꢀ1.8ꢀ
ꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀꢀTõꢀh×nhꢀvÏꢀtaꢀcã:ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
Athùc=ꢀAtõꢀ+ꢀꢀ
ꢀ=ꢀAthùcꢀ+ꢀ
ꢀ=ꢀ30020'ꢀ+ꢀ3'ꢀ=ꢀ30023'ꢀ
ꢀ<ꢀ900.ꢀ§−êngꢀth¼ngꢀn»mꢀëꢀgãcꢀphÇnꢀt−ꢀthøꢀnhÊtꢀ ꢀ=ꢀRB§ꢀ=ꢀ30023'ꢀ
δ
ꢀ=ꢀ30015'ꢀ+5'ꢀꢀ=ꢀ30020'ꢀ
α
γ
ꢀ
V×ꢀ
α
α
1.12.ꢀBꢁiꢀto¸nꢀx¸cꢀ®Þnhꢀtäaꢀ®éꢀvu«ngꢀgãcꢀph¼ngꢀ
Trongꢀtr¾cꢀ®Þaꢀth−êngꢀph¶iꢀgi¶iꢀ2ꢀbꢁiꢀto¸nꢀc¬ꢀb¶nꢀtrongꢀhÖꢀtäaꢀ®éꢀvu«ngꢀgãcꢀph¼ngꢀ®ãꢀlꢁ:ꢀ
1ꢂꢀBꢁiꢀto¸nꢀtr¾cꢀ®ÞaꢀthuËn:ꢀ
ꢀ
ꢀꢀ
ꢀ
Néiꢀdungꢀbꢁiꢀto¸nꢀtr¾cꢀ®ÞaꢀthuËnꢀlꢁ:ꢀꢀ
Trongꢀ hÖꢀ täaꢀ ꢀ ®éꢀ vu«ngꢀ gãcꢀ ph¼ngꢀ
(h×nhꢀ1.19).ꢀBiÕtꢀtäaꢀ®éꢀ®iÓmꢀAꢀlꢁꢀxA,ꢀyA,ꢀchiÒuꢀ
dꢁiꢀ®o¹nꢀABꢀlꢁꢀSAB.ꢀGãcꢀ®Þnhꢀh−íngꢀc¹nhꢀABꢀ
∆x αꢀ
ꢀ
lꢁꢀ
α
ABꢀ (hoÆcꢀ gãcꢀ 2ꢀ ph−¬ngꢀ c¹nhꢀ ABꢀ lꢁꢀ RB§).ꢀ
∆yꢀ
TÝnhꢀtäaꢀꢀ®éꢀ®iÓmꢀB.ꢀ
ꢀ
ꢀ
Nh×nꢀvꢁoꢀh×nhꢀvÏꢀ1.9ꢀtaꢀcãꢀ:ꢀ
ꢀ
∆
∆
xABꢀ=ꢀSABꢀ.ꢀCos
yABꢀ=ꢀSABꢀ.ꢀSin
αABꢀ=ꢀSAB.CosRB§
αABꢀꢀ=ꢀSAB.SinRB§ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
Täaꢀ®éꢀ®iÓmꢀBꢀlꢁ:ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
xBꢀ=xAꢀ+ꢀ
∆
xAB.ꢀ
yAB.ꢀꢀ
ꢀꢀ
yBꢀ=ꢀyAꢀ+ꢀ
∆
ꢀ
H×nhꢀ1.9ꢀ
2ꢂꢀBꢁiꢀto¸nꢀtr¾cꢀ®Þaꢀng−îcꢀ
BiÕtꢀtäaꢀ®éꢀ®iÓmꢀAꢀlꢁꢀxAyA,ꢀtäaꢀ®éꢀ®iÓmꢀBꢀlꢁꢀxByB,ꢀtÝnhꢀchiÒuꢀdꢁiꢀ®o¹nꢀth¼ngꢀAB;ꢀgãcꢀ
®Þnhꢀh−íngꢀc¹nhꢀAB.ꢀꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
ꢀ
Trªnꢀh×nhꢀ1.9ꢀtaꢀcã:ꢀ
∆
∆
xABꢀ=xBꢀꢂꢀxAꢀ.ꢀ
yABꢀ=ꢀyBꢀ–yAꢀ.ꢀ
∆xA2B + ∆yA2B
SABꢀ=ꢀ
23ꢀ
ꢀ
Tải về để xem bản đầy đủ
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Giáo trình Trắc địa", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
giao_trinh_trac_dia.pdf

