Giáo trình Công tác kỹ sư

Mục lục

CHÖÔNG I

GIÔÙI THIEÄU COÂNG TAÙC KYÕ SÖ

I/. ÑAËT VAÁN ÑEÀ:

II/. CHÖÙC NAÊNG, NHIEÄM VU, PHAÅM CHAÁT VAØ NAÊNG LÖÏC CUÛA NGÖÔØI KYÕ SÖ (NKS):

1 - Chöùc naêng cuûa ngöôøi kyõ sö trong heä thoáng lao ñoäng kyõ thuaät.

a) Vai troø ngöôøi kyõ sö trong heä thoáng lao ñoäng kyõ thuaät.

b) Chöùc naêng chuyeân moân cuûa ngöôøi kyõ sö trong heä thoáng lao ñoäng kyõ thuaät.

c) Chöùc naêng laõnh ñaïo, toå chöùc ñieàu haønh trong heä thoáng lao ñoäng kyõ thuaät,

2 - Nhieäm vuï cuûa ngöôøi kyõ sö.

a) Ngöôøi kyõ sö laø moät coâng daân göông maãu.

b) Nhieäm vuï cuûa ngöôøi kyõ sö trong heä thoáng lao ñoäng kyõ thuaät.

- Nhieäm vuï cuûa ngöôøi kyõ sö vôùi coâng taùc saûn xuaát.

- Nhieäm vuï cuûa ngöôøi kyõ sö vôùi coâng taùc thieát keá vaø chæ ñaïo thi coâng.

- Moät soá nhieäm vuï khaùc cuûa ngöôøi kyõ sö: hoaït ñoäng trong kinh doanh, nghieân

cöùu öùng duïng, ñaøo taïo caùn boä kyõ thuaät treû v v…

c) Quaù trình töï ñaøo taïo boài döôõng vöôn leân khoâng ngöøng vaø saùng taïo cuûa NKS.

ñ) Ngöôøi kyõ sö tham gia laõnh ñaïo ñôn vò

3 – Phaåm chaát vaø Naêng löïc caàn coù cuûa ngöôøi kyõ sö.

3.1- Phaåm chaát cuûa ngöôøi kyõ sö trong heä thoáng lao ñoäng kyõ thuaät.

3.2 – Naêng löïc caàn coù cuûa NKS

a) Kieán thöùc chuyeân moân, kyõ naêng ngheà nghieäp vaø kinh nghieäm thöïc tieãn laø yeáu

toá haøng ñaàu caàn coù ñoái vôùi 1 kyõ sö.

b) Söï caàn maãn vaø tính kyû luaät trong coâng vieäc.

c) Khaû naêng döï ñoaùn vaø tính saùng taïo trong lao ñoäng kyõ thuaät.

d) Caàn coù theå löïc vaø tinh thaàn toát.

ñ) Coù khaû naêng giao tieáp toát.

e) Kieán thöùc taâm lyù xaõ hoäi vaø khaû naêng toå chöùc taäp hôïp quaàn chuùng.

III/. QUAÙ TRÌNH ÑAØO TAÏO KYÕ SÖ:

1 - Quaù trình ñaøo taïo chung.

2 - Quaù trình ñaøo taïo kyõ sö taïi moät soá tröôøng Đại học kyõ thuaät.

a) Ñaøo taïo kyõ sö taïi tröôøng ñaïi hoïc Daân Laäp Coâng Ngheä Saøi goøn.

b) Ñaøo taïo kyõ sö taïi tröôøng ñaïi hoïc Baùch Khoa TP.Hoà Chí Minh.

1

CHÖÔNG II

KYÕ NAÊNG THUYEÁT TRÌNH vaø ÑIEÀU KHIEÅN CUOÄC HOÏP

I/. ÑAËT VAÁN ÑEÀ:

Taïi sao phaûi nghieân cöùu thuyeát trình vaø ñieàu khieån cuoäc hoïp.

II/ KYÕ NAÊNG THUYEÁT TRÌNH

1. Caùc böôùc chuaån bò cho vieäc thuyeát trình.

2. Thuyeát trình

III/. NHÖÕNG HÌNH THÖÙC HOÄI HOÏP CÔ BAÛN:

1. Cung caáp thoâng tin : hoïp phoå bieán thoâng tin töø treân xuoáng.

2. Tieáp nhaän thoâng tin : thu nhaän thoâng tin töø döôùi leân.

3. Tìm giaûi phaùp cho moät vaán ñeà.

4. Ra moät quyeát ñònh tieán ñeán haønh ñoäng.

5. Hieåu roõ söï quan heä beân trong nhoùm.

IV/. CHUAÅN BÒ CHO CUOÄC HOÏP:

1. Chuaån bò muïc tieâu cuoäc hoïp.

2. Chuaån bò cho caù nhaân ngöôøi chuû trì.

3. Chuaån bò thaønh phaàn tham döï.

4. Chuaån bò cho caùc tham döï vieân.

5. Chuaån bò cô sôû vaät chaát cho cuoäc hoïp.

V/. VAI TROØ NGÖÔØI CHUÛ TRÌ:

1. Nhöõng chöùc naêng ñaûm ñöông cuûa ngöôøi chuû trì.

2. Kyõ thuaät ñieàu haønh cuoäc hoïp cuûa ngöôøi chuû trì.

VI/. NHÖÕNG YEÁU TOÁ TAÂM LYÙ CUÛA CAÙC THAØNH VIEÂN TRONG NHOÙM AÛNH HÖÔÛNG

ÑEÁN CAÙCH ÑIEÀU HAØNH CUOÄC HOÏP:

1. Traïng thaùi tình caûm (noäi taâm) cuûa tham döï vieân.

2. Caùc ñieåm töông ñoàng cuûa tham döï vieân.

3. Söï töông taùc cuûa tham döï vieân.

4. Söï naém baét caùc thoâng tin cuûa tham döï vieân.

5. Caùc vai troø cuûa moãi tham döï vieân.

VII/. MOÄT SOÁ VÍ DUÏ VEÁ CAÙC PHÖÔNG THÖÙC HOÄI HOÏP.

1. Dieãn bieán maét xích.

2. Hoïp baøn döï aùn.

VIII/. PHÖÔNG TIEÄN NGHE NHÌN

1. Ñaët vaán ñeà.

2. Söï tieáp nhaän vaø ñoïc hình aûnh.

3. Moät soá phöông tieän hoã trôï nghe nhìn.

KEÁT LUAÄN

2

CHÖÔNG III

KYÕ NAÊNG ÑOÁI THOAÏI

I/. ÑAËT VAÁN ÑEÀ:

- Söï caàn thieát cuûa ñoái thoaïi.

- Theá naøo laø ñoái thoaïi?

II/. CAÙC KIEÅU ÑOÁI THOAÏI TRÖÏC TIEÁP:

1 - Theo muïc tieâu

2 - Theo vai troø cuûa ngöôøi tham gia.

3 - Theo kyõ thuaät söû duïng.

III/. CAN THIEÄP CUÛA NGÖÔØI PHOÛNG VAÁN:

1 - Caùc caâu hoûi.

2 - Caùch trình baøy laïi.

IV/. CAÙC THAÙI ÑOÄ CUÛA NGÖÔØI PHOÛNG VAÁN:

1 - Caùc kieåu thaùi ñoä chung chuû yeáu.

2 - Caùc kieåu thaùi ñoä dieãn tieán.

V/. CHUAÅN BÒ MOÄT BUOÅI ÑOÁI THOAÏI:

1 - Ñeà taøi.

2 - Boái caûnh.

3 - Muïc tieâu.

4 - Caùc thoâng tin.

5 - Keá hoaïch.

VI/. ÑOÁI THOAÏI GIAÙN TIEÁP (ñoái thoaïi qua ñieän thoaïi):

1 - Nhöõng khoù khaên khi ñoái thoaïi giaùn tieáp.

2 - Vaøi con soá gaây kinh ngaïc.

3 - Duy trì söï tieáp xuùc vaø söï chuù yù cuûa ngöôøi ñoái thoaïi.

4 - Keát thuùc cuoäc ñoái thoaïi qua ñieän thoaïi.

VII/. KEÁT THUÙC CUOÄC ÑOÁI THOAÏI CHUNG

3

CHÖÔNG IV

KYÕ NAÊNG GHI CHEÙP

I/. ÑAËT VAÁN ÑEÀ:

II/. GHI CHEÙP TÖØ MOÄT BAØI NOÙI:

1. Caùc khoù khaên.

a) Thôøi gian caàn phaûi noùi vaø vieát khaùc nhau.

b) Caàn keát hôïp nhieàu hoaït ñoäng.

c) Khoâng toàn taïi thuû thuaät chung.

2. Caùc böôùc chuaån bò caàn thieát.

a) Chuaån bò cô sôû vaät chaát.

b) Chuaån bò tinh thaàn.

c) Taäp luyeän ghi cheùp.

d) Ghi cheùp nhö theá naøo ñeå ñaït hieäu quaû.

3. Bieát thích öùng vôùi caùc dieãn giaû khaùc nhau.

4. Caùc yeáu toá giuùp cho vieäc ghi cheùp.

a) Caáu truùc baøi giaûng .

b) Caùc hình thöùc ngoân töø.

c) Caùc chöõ then choát, caùc töø höõu ích giuùp cho vieäc ghi cheùp.

5. Bieát khai thaùc caùc ñieàu ñaõ ghi.

III/. GHI CHEÙP TÖØ BAØI VIEÁT (tham khaûo töø caùc taøi lieäu )

1. Caùc khoù khaên vaø thuaän lôïi.

2. Caùc muïc tieâu ghi cheùp.

3. Kyõ thuaät ghi cheùp.

a) Chuaån bò phöông tieän.

b) Nhöõng yeáu toá quan troïng caàn ghi cheùp :

- Ghi nhaän caùc phaàn theo daøn baøi.

- Choïn yù chính vaø quan troïng trong taøi lieäu theo muïc tieâu cuûa baøi vieát.

- Caùc yeâu caàu thöïc teá cho baøi vieát

IV. THÖÏC HIEÄN MOÄT BAÙO CAÙO.

1. Phaûi xaây döïng ñeà cöông, muïc luïc roõ raøng.

2. Nhöõng ñieàu thöïc hieän trong baùo caùo (thuyeát minh )

4

CHÖÔNG V

THÖÏC HAØNH NGHEÀ NGHIEÄP

I/. ÑAËT VAÁN ÑEÀ:

II/. NHIEÄM VUÏ CUÛA SINH VIEÂN KHI ÑI THÖÏC TAÄP:

1 - Chuaån bò cuûa sinh vieân tröôùc khi ñi thöïc taäp.

2 - Thôøi gian löu laïi trong xí nghieäp.

a) Khuoân khoå cuûa sinh vieân taïi nhaø maùy.

b) Caùch tieán haønh thöïc taäp cuûa sinh vieân taïi xí nghieäp

c) Caùc phöông tieän laøm vieäc cuûa sinh vieân

- Taøi lieäu sinh vieân caàn söû duïng.

- Thieát bò vaên phoøng vaø thoâng tin sinh vieân coù theå söû duïng.

- Caùc buoåi thaûo luaän cuûa sinh vieân vôùi caùn boä nhaø maùy.

- Tham döï cuûa sinh vieân vaøo caùc buoåi hoïp cuûa nhaø maùy.

III/. CAÙCH THIEÁT LAÄP HOÀ SÔ VAØ SOAÏN THAÛO BAÙO CAÙO:

1 - Söï caàn thieát cuûa baùo caùo thöïc taäp.

2 - Caùch hình thaønh caùc hoà sô chuaån bò cho baøi baùo caùo.

3 - Noäi dung baøi baùo caùo.

IV/. CHUAÅN BÒ TRÌNH BAØY, VAØ BAÛO VEÄ BAÙO CAÙO THÖÏC TAÄP:

1 - Chuaån bò trình baøy.

2 - Phaàn trình baøy tröôùc hoäi ñoàng.

3 - Baûo veä tröôùc hoäi ñoàng.

V/. THÖÏC HIEÄN LUAÄN VAÊN TOÁT NGHIEÄP:

1. Luaän aùn laø coâng trình coù giaù trò kyõ thuaät ñaàu tieân cuûa ngöôøi kyõ sö.

2. Traùch nhieäm cuûa ngöôøi sinh vieân khi thöïc hieän luaän aùn toát nghieäp.

3. Chuaån bò vaø baûo veä luaän aùn toát nghieäp.

5

CHÖÔNG VI

SOAÏN THAÛO VAÊN BAÛN XÍ NGHIEÄP

I/. ÑAËT VAÁN ÑEÀ.

II/. THÖ TÖØ .

III/. THOÂNG BAÙO SÖÏ VUÏ:

1 - Ñaëc tính.

2 - Caùc muïc baét buoäc.

3 - Caùch haønh vaên.

IV/. THOÂNG BAÙO THOÂNG TIN:

1 - Ñònh nghóa.

2 - Moät coâng cuï thoâng tin khaùch quan.

V/. THÖ THOÂNG BAÙO:

1 - Ñònh nghóa.

2 - Cuøng moät thoâng tin, coù theå coù nhieàu ñoái töôïng khaùc nhau.

VI/. BAÛN TOÅNG HÔÏP:

1 - Ñònh nghóa.

2 - Caùch thöùc cuûa soaïn thaûo.

VII/. BAÛN TÖÔØNG TRÌNH (BIEÂN BAÛN):

1 - Ñònh nghóa.

2 - Muïc tieâu.

3 - Phöông phaùp.

VIII/. BAÙO CAÙO KYÕ THUAÄT:

1 - Ñònh nghóa.

2 - Thu thaäp caùc thoâng tin.

3 - Choïn loïc thoâng tin cho baûn baùo caùo.

4 - Soaïn thaûo moät baùo caùo.

IX/. BAÛNG CAÂU HOÛI THAÊM DOØ:

1 - Xaùc ñònh thoâng tin caàn tìm hieåu.

2 - Soaïn thaûo caùc caâu hoûi.

* KEÁT LUAÄN

6

CHƯƠNG VII

XÂY DỰNG NHÓM VÀ LÀM VIỆC THEO NHÓM

I.

KHÁI NIỆM NHÓM

1/ Đặt vấn đề

2/ Khái niệm nhóm

3/Tại sao phải hình thành nhóm

4/ Lợi ích của nhóm

II- NHỮNG VAI TRÒ TRONG NHÓM

1/ Đặt vấn đề

2/ Trưởng nhóm

III – CÁC GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN CỦA NHÓM

1/ Đặt vấn đề

2/ Các bước xây dựng nhóm

3/ Cuộc họp đầu tiên của nhóm

IV – THẾ NÀO LÀ NHÓM HOẠT ĐỘNG TỐT, NHÓM HOẠT ĐỘNG

KHÔNG TỐT

1/Những dấu hiệu nhóm hoạt động tốt

2/ Nhóm hoạt động không tốt

3/ Những câu hỏi đánh giá nhóm

V – KỸ NĂNG GIAO TIẾP TRONG NHÓM

1/ Đặt vấn đề

2/ Lắng nghe và trao đổi

3/ Trình bày ý tưởng

4/ Kỹ năng giao lưu trực tuyến

5/ Mâu thuẫn trong nhóm và cách giải quyết

VI – KHẮC PHỤC THỜI KỲ TRÌ TRỆ CỦA NHÓM

1/ Đặt vấn đề

2/ 10 Bước khắc phục thời kỳ trì trệ của nhóm

7

CHÖÔNG I

GIÔÙI THIEÄU COÂNG TAÙC KYÕ SÖ

I – Ñaët vaán ñeà:

Kyõ sö laø taàng lôùp trí thöùc trong xaõ hoäi, coù hoïc vò vaø ñòa vò cao trong xaõ hoäi.

Ngöôøi kyõ sö coù söï ñoùng goùp lôùn veà trí tueä vaø taøi naêng cuûa mình cho coäng ñoàng xaõ

hoäi laøm cho xaõ hoäi phaùt trieån lieân tuïc, mang laïi nhieàu cuûa caûi cho xaõ hoäi. Anh ta

ñöôïc troïng voïng nhö moïi thaønh phaàn trí thöùc khaùc nhö: baùc só, döôïc só, nhaïc só, nhaø

vaên, nhaø thô v v… vaø laø moät trong caùc nhaø khoa hoïc ñöông thôøi.

Do ñoù chuùng ta caàn phaûi nghieân cöùu ñeå bieát roõ: chöùc naêng, vai troø, nhieäm vuï,

quyeàn haïn vaø naêng löïc cuûa ngöôøi kyõ sö … Töø ñoù xaùc ñònh traùch nhieäm ñoùng goùp cuûa

mình ñoái vôùi ñaát nöôùc, ñoái vôùi xaõ hoäi.

II – Chöùc naêng, nhieäm vuï, phaåm chaát vaø naêng löïc cuûa ngöôøi kyõ sö:

1/ Chöùc naêng cuûa ngöôøi kyõ sö trong heä thoáng lao ñoäng kyõ thuaät.

a/ Ngöôøi kyõ sö giöõ moät vai troø quan troïng trong heä thoáng lao ñoäng kyõ thuaät, laø

ngöôøi ñoùng goùp trí tueä, söï saùng taïo vaø laø ngöôøi chuû choát quyeát ñònh moïi thaønh coâng

trong caùc ngaønh ngheà cuûa moïi lónh vöïc trong neàn kinh teá cuûa ñaát nöôùc.

b/ Ngöôøi kyõ sö coù theå ñöùng ôû vò trí ñaûm nhieäm thöïc hieän coâng taùc theo chuyeân

ngaønh ñöôïc ñaøo taïo, coù theå giöõ vai troø kyõ sö tröôûng (chæ huy 1 nhoùm kyõ sö) ñeå thöïc

hieän:

- Chöùc naêng ñieàu haønh trong caùc ñôn vò saûn xuaát gia coâng.

- Chöùc naêng ñieàu haønh caùc ñôn vò thieát keá hoaëc thi coâng.

- Chöùc naêng ñieàu haønh trong caùc ñôn vò kinh doanh, dòch vuï kyõ thuaät.

- Chöùc naêng nghieân cöùu vaø ñaøo taïo.

c/ Ngöôøi kyõ sö coù theå ñaûm nhieäm caùc chöùc vuï laõnh ñaïo töø toå tröôûng kyõ thuaät,

tröôûng phoøng (Keá hoaïch, Thieát keá, Coâng ngheä, KCS, Cung tieâu, Vaät tö v v…) hoaëc Phoù

giaùm ñoác, Giaùm ñoác Xí nghieäp, Coâng ty, Toång Coâng ty v v… vôùi chöùc naêng ñieàu haønh

hoaït ñoäng cuûa heä thoáng kyõ thuaät hoaëc heä thoáng toå chöùc kinh doanh v v… cuûa nhaø

nöôùc hoaëc tö nhaân. Khi ñoù chöùc naêng cuûa ngöôøi kyõ sö theå hieän trong vieäc:

- Toå chöùc quaûn lyù xaây döïng ñôn vò.

- Toå chöùc vaø phaân coâng lao ñoäng kyõ thuaät trong caùc ñôn vò.

- Thöïc hieän chöùc naêng giaùm saùt, kieåm tra ñaùnh giaù caùc hoaït ñoäng cuûa heä

thoáng lao ñoäng kyõ thuaät.

- Thöïc hieän chöùc naêng phaân phoái thaønh quaû lao ñoäng, tham gia caùc hoaït ñoäng

kyõ thuaät quaûng baù giôùi thieäu saûn phaåm cuûa ngaønh mình.

2/ Nhieäm cuï cuûa ngöôøi kyõ sö.

a/ Ngöôøi kyõ sö laø moät coâng daân göông maãu.

- Phaûi thöïc hieän ñaày ñuû quyeàn vaø nghóa vuï cuûa ngöôøi coâng daân.

- Ngöôøi coâng daân vôùi tinh thaàn daân toäc cao.

- Luoân coù tinh thaàn töï löïc cao vaø “ Ñöøng ñoøi hoûi Toå quoác phaûi laøm gì cho

8

mình ?” vaø ngöôïc laïi phaûi suy nghó “ Mình ñaõ laøm ñöôïc gì cho Toå quoác”.

- Luoân neâu cao tinh thaàn vì nghóa lôùn, ñoaøn keát vaø hôïp taùc.

- Laø con ngöôøi laøm vieäc vôùi tinh thaàn töï giaùc.

b/ Nhieäm vuï cuûa ngöôøi kyõ sö.

Nhieäm vuï cô baûn cuûa ngöôøi kyõ sö phaûi thöïc hieän toát coâng taùc chuyeân

moân ñaõ ñöôïc ñaøo taïo :

- Nhieäm vuï cuûa ngöôøi kyõ sö trong ñôn vò saûn xuaát.

+ Bieát khai thaùc, vaän haønh caùc thieát bò, heä thoáng thieát bò v v… trong caùc

nhaø maùy, Xí nghieäp, Coâng ty v v…

+ Bieát caùch toå chöùc quaûn lyù baûo trì söûa chöõa töø caùc thieát bò ñeán caùc heä

thoáng thieát bò cuûa xí nghieäp.

+ Bieát tính toaùn thieát keá caùc gaù laép cho thieát bò caùc cuïm maùy vaø caùc

maùy moùc v v… phuïc vuï cho coâng taùc saûn xuaát.

+ Bieát trieån khai caùc bieän phaùp coâng ngheä phuïc vuï cho coâng taùc cheá taïo

naâng cao naêng suaát vaø chaát löôïng saûn phaåm.

+ Bieát kieåm tra, ñaùnh giaù caùc chaát löôïng cô baûn cuûa saûn phaåm cuûa

ngaønh ngheà.

+ Coù khaû naêng toå chöùc quaûn lyù, saûn xuaát cuûa ñôn vò.

+ Ñeà xuaát tham gia caûi tieán thieát bò naâng cao naêng suaát lao ñoäng öùng

duïng tieán boä khoa hoïc kyõ thuaät vaøo saûn xuaát hoaëc caùc chuyeån giao

coâng ngheä cuûa ñôn vò baïn.

- Nhieäm vuï cuûa ngöôøi kyõ sö vôùi coâng taùc thieát keá vaø chæ ñaïo thi coâng.

+ Tham gia hoaëc chæ ñaïo toå chöùc, quaûn lyù thieát keá , thi coâng “saûn

phaåm”.

+ Baûo ñaûm tính chính xaùc, tính thöïc tieãn cuûa baûn thieát keá.

+ Xaây döïng heä thoáng an toaøn, oån ñònh vaø ñoä tin caäy trong quaù trình vaän

haønh ñieàu khieån caùc trang thieát bò phuïc vuï cho thi coâng.

+ Toå chöùc ghi cheùp nhaät kyù theo doõi coâng trình, giaùm saùt, kieåm tra quaù

trình thi coâng.

+ Tham gia vaø ñeà xuaát caûi tieán qui trình thi coâng caûi tieán trang thieát bò

kyõ thuaät, caûi tieán coâng ngheä ñeå giaûm chi phí nhaân coâng maùy moùc,

naâng cao naêng suaát lao ñoäng vaø chaát löôïng coâng trình.

+ Tích cöïc tham gia caùc hoaït ñoäng quaûng baù caùc thaønh quaû lao ñoäng

cuûa ñôn vò.

- Nhieäm vuï cuûa ngöôøi kyõ sö vôùi coâng taùc kinh doanh, dòch vuï kyõ thuaät.

+ Tham gia xaây döïng keá hoaïch kinh doanh thieát bò, maùy moùc … quaûn lyù

dòch vuï kyõ thuaät (chuyeån giao coâng ngheä) vaø coâng taùc haäu maõi.

+ Ñaåy maïnh coâng taùc giôùi thieäu saûn phaåm vaø tö vaán khaùch haøng.

+ Tích cöïc tham gia vaøo caùc hoaït ñoäng quaûng baù thöông hieäu.

- Ngöôøi kyõ sö vôùi coâng taùc nghieân cöùu khoa hoïc.

9

+ Tham gia toå chöùc, xaây döïng keá hoaïch: caûi tieán saûn phaåm caûi tieán caùc

trang thieát bò ñeå naâng cao naêng xuaát vaø chaát löôïng saûn phaåm.

+ Toå chöùc thieát bò nhieàu gaù laép chung vaø chuyeân duøng phuïc vuï cho saûn

xuaát.

+ Ñöa caùc phöông phaùp coâng ngheä môùi coù tieán boä veà khoa hoïc kyõ thuaät

aùp duïng cho ñôn vò.

+ Hình thaønh vaø xaây döïng caùc ñeà taøi nghieân cöùu coù tính chaát chieán löôïc

ñeå phaùt trieån ñôn vò.

- Ngöôøi kyõ sö vôùi coâng taùc boài döôõng ñoäi nguõ caùn boä kyõ thuaät treû.

+ Toå chöùc caùc lôùp ñeå boå tuùc kieán thöùc chuyeân moân cuûa ngaønh cho ñoäi

nguõ caùn boä kyõ thuaät döôùi mình: Cao ñaúng, Trung caáp vaø coâng nhaân.

+ Toå chöùc thi kieåm tra tay ngheà vaø naâng baäc thôï.

+ Xaây döïng keá hoaïch naâng cao trình ñoä ñoäi nguõ kyõ thuaät thoâng qua caùc

ñôït cöû caùn boä ñi hoïc ngaén haïn daøi haïn taïi caùc Trung taâm, Tröôøng,

Vieän v v….

- Ngoaøi ra ngöôøi kyõ sö coøn tham gia nhieàu coâng taùckhaùc: quaûn lyù vaät tö, kieåm

tra chaát löôïng saûn phaåm (KCS), tham gia giaûng daïy ôû caùc tröôøng Ñaïi hoïc,

Cao ñaúng, Trung hoïc daïy ngheà vaø caùc Trung taâm ñaøo taïo v v …

c/ Quaù trình “ Töï ñaøo taïo”, vöôn leân khoâng ngöøng vaø khoâng ngöøng saùng taïo.

- Ngöôøi kyõ sö caàn xaây döïng cho mình moät keá hoaïch laøm vieäc vaø phaán ñaáu

vöôn leân khoâng ngöøng.

- Khoâng ngöøng trao doài kyõ naêng ngheà nghieäp: hoïc hoûi, trao ñoåi tieáp thu kinh

nghieäm töø thöïc teá.

- Luoân suy nghó, tìm toøi caûi tieán, saùng taïo nhaèm naâng cao naêng suaát lao ñoäng

vaø chaát löôïng saûn phaåm.

d/ Ngöôøi kyõ sö tham gia laõnh ñaïo ñôn vò.

- Ngöôøi kyõ sö luoân laø ngöôøi “laõnh daïo” veà maët kyõ thuaät ôû ñôn vò.

- Ngöôøi kyõ sö laø ngöôøi coù ñaàu oùc toå chöùc, ñoaøn keát, laõnh ñaïo taäp hôïp quaàn

chuùng.

- Ngöôøi kyõ sö giöõ caùc vò trí quan troïng cuûa caùc ñôn vò (töø thaáp ñeán cao).

3/ Phaåm chaát cuûa ngöôøi kyõ sö trong heä thoáng lao ñoäng kyõ thuaät.

- Kyõ sö laø thaønh vieân cuûa taäp theå lao ñoäng.

- Töï löïc, töï giaùc nhöng luoân trong tinh thaàn hôïp taùc “ Moät caây laøm chaúng leân

non”.

- YÙ thöùc traùch nhieäm tröôùc nhieäm vuï ñöïôc giao, ñoù laø phaåm chaát cao quí cuûa

ngöôøi kyõ sö.

- Trung thöïc vaø coù tinh thaàn traùch nhieäm tröôùc taäp theå vaø xaõ hoäi.

4/. Naêng löïc caàn coù cuûa ngöôøi kyõ sö.

Ñeå hoaøn thaønh nhieäm vuï vaø chöùc naêng cuûa ngöôøi kyõ sö ñoøi hoûi ngöôøi kyõ

sö phaûi coù naêng löïc cao veà caùc maët :

10

a/ Kieán thöùc chuyeân moân, kyõ naêng ngheà nghieäp vaø kinh nghieäm thöïc tieãn laø

yeáu toá haøng ñaàu caàn coù ñoái vôùi ngöôøi kyõ sö.

- Naém vöõng kieán thöùc chuyeân moân vaø kinh nghieäm thöïc teá cuûa ngaønh ngheà

mình ñöôïc ñaøo taïo trong caùc laõnh vöïc: thieát bò, vaän haønh thieát bò, giaùm saùt,

kieåm tra ñaùnh giaù saûn phaåm, bieát toå chöùc vaø ñieàu haønh saûn xuaát v v…

- Toå chöùc ñaøo taïo, phoå bieán kieán thöùc kyõ thuaät coâng ngheä.

- Laäp keá hoaïch baûo trì, söûa chöõa thieát bò.

- Laäp keá hoaïch ñaåy maïnh vaø phaùt trieån ñôn vò qua caùc hình thöùc quaûng caùo,

tieáp thò, kinh doanh v v…

- Thaønh thaïo moät ñeán hai ngoaïi ngöõ chính vaø tin hoïc cô baûn.

b/ Söï caàn maãn vaø tính kyû luaät trong coâng vieäc.

- Ngöôøi kyõ sö phaûi xaây döïng tính kieân trì, caàn maãn.

- Thöïc hieän vaø ñieàu haønh coâng vieäc thoâng qua heä thoáng qui ñònh kyõ thuaät chaët

cheõ, ñaûm baûo tính chính xaùc theo qui öôùc.

c/ Khaû naêng döï ñoaùn vaø tính saùng taïo trong lao ñoäng kyõ thuaät.

- Ngöôøi kyõ sö caàn xaây döïng cho mình khaû naêng döï ñoaùn vaø quyeát ñoaùn ñeå coù

theå laøm chuû thôøi gian vaø nhaân löïc.

- Trong lao ñoäng caàn öùng duïng moät caùch khoa hoïc vaø saùng taïo lyù thuyeát vaø

thöïc teá ñeå ruùt ngaén thôøi gian vaø naâng cao hieäu quaû coâng vieäc.

d/ Caàn coù theå löïc vaø tinh thaàn.

- Ngöôøi kyõ sö caàn coù theå löïc toát thoâng qua söï ham thích moät vaøi moân theå thao

nhaèm naâng cao theå löïc vaø söùc khoûe ñeå lao ñoäng toát.

- Caàn hieåu bieát vaø tham gia moät vaøi loaïi hình vaên hoùa ngheä thuaät ñeå giaûi trí

(aâm nhaïc, vaên thô hoaëc hoäi hoïa v v…

ñ/ Coù khaû naêng giao tieáp toát.

- Phaûi coù khaû naêng giao tieáp baèng dieãn ñaït qua noùi (thuyeát trình, ñoái thoaïi,

tham gia vaø ñieàu haønh toát caùc cuoäc hoïp, caùc döï aùn v v…)

- Phaûi coù khaû naêng dieãn ñaït baèng vieát (ghi cheùp nhaät kyù kyõ thuaät, xaây döïng

baùo caùo kyõ thuaät, vieát lyù thuyeát luaän aùn toát nghieäp, laäp thuyeát minh coâng

trình, döï aùn v v…)

- Phaûi coù khaû naêng sö phaïm toát: Truyeàn ñaït cho ñoàng nghieäp hieåu, ñaët mình

vaøo vò trí ngöôøi khaùc.

- Coù khaû naêng laøm vieäc theo nhoùm.

e/ Kieán thöùc taâm lyù xaõ hoäi vaø khaû naêng taäp hôïp quaàn chuùng.

- Caàn naém baét vaø hieåu bieát veà taâm sinh lyù con ngöôøi.

- Coù quan ñieåm ñoái nhaân xöû theá ñuùng ñaén, coù moái quan heä maät thieát, vôùi ñoàng

nghieäp: coâng nhaân, caùn boä kyõ thuaät v v …

- Coù khaû naêng ñoaøn keát taäp hôïp, laõnh ñaïo, chæ ñaïo toå chöùc ñieàu haønh moïi hoaït

ñoäng cuûa ñôn vò.

11

III- Quaù trình ñaøo taïo cuûa ngöôøi kyõ sö:

Ñeå ñöôïc vaøo hoïc taïi caùc tröôøng Ñaïi hoïc, thí sinh phaûi traûi qua 1 kyø thi

tuyeån Quoác gia haøng naêm vaøo thaùng 7.

Sinh vieân seõ nhaäp hoïc vaøo thaùng 9 haøng naêm, vaø phaûi traûi qua ít nhaát laø

4 naêm hoïc (8 hoïc kyø), Tuyø theo ngaønh ngheà vaø qui ñònh cuûa moãi Tröôøng Ñaïi

hoïc, thôøi gian hoïc cuûa sinh vieân coù theå keùo daøi 4, 5 naêm, 5 naêm hoaëc 6 naêm

(nhö Ñaïi hoïc Y Khoa vì phaûi coù thôøi gian thöïc taäp nhieàu hôn).

1/ Quaù trình ñaøo taïo chung.

Thoâng thöôøng khoái kieán thöùc ñöôïc trang bò cho sinh vieân trong quaù

trình hoïc bao goàm:

- Khoái kieán thöùc cô baûn

- Khoái kieán thöùc cô sôû

- Khoái kieán thöùc chuyeân ngaønh

(25-30%)

(40-50%)

(25-30%)

Tuøy theo chuyeân moân ngaønh ngheà tæ leä cuûa caùc khoái kieán thöùc coù theå

thay ñoåi cho phuø hôïp vôùi quaù trình ñaøo taïo vaø söû duïng caùn boä thích hôïp.

Veà maët thöïc teá sinh vieân caàn ñöôïc tieán haønh laøm caùc baøi taäp, baøi taäp

lôùn, ñoà aùn moân hoïc, thí nghieäm, thöïc haønh, thöïc taäp, tham quan xí nghieäp,

nhaø maùy v v… chieám 20-25% thôøi gian ñaøo taïo: Tuøy theo ngaønh ngheà ñaøo

taïo, thôøi gian naøy coù theå ñieàu tieát cho phuø hôïp.

Hoïc kyø cuoái cuûa quaù trình ñaøo taïo, sinh vieân phaûi traûi qua 1 ñôït thöïc taäp

toát nghieäp töø 7-9 tuaàn vaø sau ñoù thöïc hieän 1 luaän aùn toát nghieäp vôùi caùc ñeà

taøi lyù thuyeát hoaëc thöïc teá do Thaày höôùng daãn ñöa ra ñöôïc Chuû nhieäm boä

moân chaáp nhaän.

Tuy nhieân, coù tröôøng thöïc hieän theo phöông aùn: chæ ñònh 1 soá moân thi vaø

laøm 1 baùo caùo chuyeân ñeà vaøo hoïc kyø cuoái cuûa quaù trình hoïc.

Khi sinh vieân ñaõ hoaøn thaønh toát caùc moân thi, baûo veä caùc baùo caùo chuyeân ñeà

ñaït keát quaû toát , hoaëc baûo veä toát luaän aùn toát nghieäp cuøng vôùi ñieåm thi caùc

moân hoïc trong caùc hoïc kyø ñeàu ñaït thì sinh vieân seõ ñöôïc coâng nhaän toát

nghieäp vaø ñöôïc nhaän baèng kyõ sö cuûa ngaønh ñaøo taïo.

Sau khi sinh vieân coù baèng kyõ sö, ngöôøi kyõ sö coù theå hoïc tieáp caùc ngaønh

khaùc ñeå nhaän baèng kyõ sö 2 hoaëc treân ñaïi hoïc (Thaïc só, Tieán só )

2/ Quaù trình ñaøo taïo kyõ sö taïi moät soá tröôøng kyõ thuaät.

a/ Ñaøo taïo kyõ sö taïi tröôøng ñaïi hoïc Daân Laäp coâng Ngheä Saøi Goøn.

- Töø naêm 1997 tröôøng Cao Ñaúng kyõ ngheä Daân Laäp TP.Hoà Chí Minh ñöôïc

thaønh laäp ,sau baûy naêm hoaït ñoäng tröôøng ñöôïc boä Giaùo Duïc vaø Ñaøo Taïo

cho pheùp naâng caáp ñaøo taïo heä ñaïi hoïc .

- Thaùng tö naêm 2000 Tröôøng ñöôïc chính thöùc naâng caáp “ Tröôøng Ñaïi hoïc

Daân Laäp Kyõ Ngheä TP.Hoà Chí Minh “.

- Ngaøy 3/2/2005Tröôøng ñöôïc Chính Phuû , Boä Giaùo Duïc vaø Ñaøo Taïo cho pheùp

ñoåi teân thaønh Tröôøng Ñaïi Hoïc Daân Laäp Coâng Ngheä Saøi Goøn.

12

- Ñaïi hoïc chính quy cuûa Tröôøng ñöôïc ñaøo taïo 4 naêm theo heä nieân cheá vôùi

khoái ngaønh coâng ngheä ñöôïc hoïc 201 ñôn vò hoïc trình ( ÑVHT - 1ÑVHT

laø 15 tieát hoïc) vaø chia ra :

+ Giaùo duïc ñaïi cöông : 85ÑVHT.

+ Giaùo duïc chuyeân nghieäp :116ÑVHT trong ñoù goàm caùc khoái kieán thöùc

cô sôû vaø khoái kieán thöùc chuyeân moân.

- Quùa trình ñaøo taïo chöông trình daønh :

+ Thí nghieäm vaø thöïc haønh : 25 ÑVHT

+ Thöïc taäp vaø laøm luaän aùn toát nghieäp aùn :15ÑVHT( 4ÑVHT cho thöïc taäp ).

- Khoa Quaûn Lyù Kinh Doanh ñöôïc hoïc 165 ÑVHT

Ñoàng thôøi Tröôøng vaãn tieáp tuïc ñaøo taïo heä Cao Ñaúng vaø baäc THCN.

b/ Ñaøo taïo kyõ sö taïi tröôøng ñaïi hoïc Baùch Khoa TP.Hoà Chí Minh

Tröôøng Ñaïi hoïc Baùch Khoa ñaøo taïo kyõ sö heä chính qui 4,5 naêm vaø ñaøo

taïo theo heä tín chæ. Tuøy theo ngaønh ngheà ôû caùc Khoa, soá tín chæ cho khoùa hoïc

coù theå dao ñoäng ñoâi chuùt.

Ví duï: Ngaønh kyõ thuaät cheá taïo khoaù 2002.

Toång soá tín chæ cuûa khoùa laø

Phaân boá: - Caùc moân cô baûn

151 Tín chæ

44 Tín chæ

- Caùc moân cô sôû

- Caùc moân chuyeân ngaønh

77 Tín chi

20 Tín chæ

(coù 14 tín chæ baét buoäc – 06 tín chæ töï choïn)

- Luaän aùn toát nghieäp 10 Tín chæ

Phöông thöùc ñaøo taïo theo heä tín chæ so vôùi ñaøo taïo theo ñôn vò hoïc trình

coù nhieàu öu ñieåm; taïo ñieàu kieän cho sinh vieân coù theå hoïc vöôït, hoïc theo thôøi

khoùa bieåu cuûa rieâng mình, hoaëc thuaän tieän cho vieäc sinh vieân coù theå laáy ñöôïc

nhieàu baèng kyõ sö veà sau naøy.

Tuy nhieân quaù trình thöïc hieän noù cuõng boäc loä moät soá ñieàu caàn quan taâm

nhö : vieäc gíup ñôõ vaø hieåu bieát laãn nhau cuûa sinh vieân bò haïn cheá , thôøi gian

töï hoïc cuûa sinh vieân chöa ñöôïc thöïc hieän toát, thö vieän , giaùo trình , saùch

tham khaûo , phoøng thí nghieäm , xöôûng thöïc taäp chöa ñaùp öùng v.v…Do vaäy

hieäu quaû ñaøo taïo chöa cao.

13

CHÖÔNG II

KYÕ NAÊNG THUYEÁT TRÌNH vaø ÑIEÀU KHIEÅN CUOÄC HOÏP

I- Ñaët vaán ñeà:

- Ngaøy nay kyõ naêng thuyeát trình vaø ñieàu khieån cuoäc hoïp laø caùc kyõ naêng

caàn thieát cho moät caùn boä kyõ thuaät .

- Thuyeát trình ñaõ ñaït ñeán möùc ngheä thuaät , noù laø vuõ khi quan troïng vaø lôïi haïi

giuùp cho baïn thaønh coâng trong caùc cuoäc ñaøm phaùn , thöông löôïng v.v… Khoâng

nhöõng giuùp baïn truyeàn ñaït moät caùch hoøan haûo caùc yù töôûng cho ngöôøi nghe

maø trong nhieàu tröôøng hôïp coøn kích thích khôi daäy nhöõng phaàn toát ñeïp saâu

laéng trong moãi thính giaû ñang laéng nghe baïn.

- Neáu baûn thaân baïn khoâng dieãn ñaït ñöôïc yù cuûa mình baèng lôøi leõ suoân seû thì duø

coù kieán thöùc cao ñeán ñaâu cuõng khoâng laøm cho ngöôøi khaùc hieåu vaø thuyeát phuïc

ñöôïc ngöôøi khaùc.

- Baïn seõ laø nhaø quaûn lyù kinh doanh , nhaø ñieàu haønh , nhaø khoa hoïc hay moät

chuyeân gia v.v…Baïn phaûi thöôøng xuyeân tham döï caùc cuoäc hoïp , hoäi nghò , hoäi

thaûo vaø baïn phaûi trình baøy baùo caùo tröôùc ñaùm ñoâng . Ñöøng bao giôø baïn luùng

tuùng khi bò “Ñoät kích “ baát ngôø .Neáu baïn noùi naêng toát baïn seõ toâ ñeïp hình aûnh

naâng cao uy tín vaø vò theá cuûa mình ñoàng thôøi cuõng giaønh ñöôïc nieàm tin vaø söï

kính troïng cuûa moïi ngöôøi.

- Gioáng vôùi thuyeát trình , ñeå ñieàu khieån cuoäc hoïp thì ngöôøi toå chöùc tröôùc tieân

cuõng phaûi trình baøy baùo caùo moät vaán ñeà tröôùc taäp theå ñeå moïi ngöôøi

naém baét vaán ñeà.Chính caùc cuoäc hoïp naøy laø moät trong caùc caùch ñieàu

haønh cô quan hay ñôn vò trong quaù trình hoaït ñoäng hieän nay.

- Ñieàu khieån cuoäc hoïp coøn ñoøi hoûi ngöôøi chuû trì phaûi luoân theo saùt , naém baét

söï diễn bieán caùc tình huoáng ,phaûi coù kyõ thuaät ñieàu haønh,nhaïy beùn, saùng

taïo vaø luoân tính trung laäp vôùi moïi ngöôøi.

- Buoåi hoïp phaûi taïo cho ngöôøi tham döï naém baét ñöôïc noäi dung , nhaän bieát

caùc thoâng tin caàn thieát . Ngöôøi tham döï caàn ñöôïc baøn baïc trao ñoåi, tham

gia ñoùng goùp yù kieán cuûa mình ñeå tìm giaûi phaùp taïo nieàm tin vaø thuaän lôïi

trong coâng taùc.

- Vieäc ñieàu haønh caùc cuoäc hoïp khoâng phaûi do tuyø höùng, neáu khoâng chuaån bò

toát seõ taïo cho ngöôøi tham döï söï thaát voïng, gia taêng söï böïc boäi, aûnh

höôûng ñeán taâm lyù vaø tình caûm.

Do vaäy vai troø cuûa ngöôøi höôùng daãn vaø chuû trì buoåi hoïp heát söùc quan troïng,

phaûi laøm cho ngöôøi tham döï haøo höùng vaø thaáy hieäu quaû trong cuoäc hoïp.

II- Kyõ naêng thuyeát trình

1/ Caùc böôùc chuaån bò thuyeát trình

14

Ñeå chuaån bò thuyeát trình , ñoøi hoûi ngöôøi thuyeát trình phaûi coù voán kieán thöùc saâu

roäng , löôïng thoâng tin phong phuù về chuû ñeà seõ trình baøy .

Caùc nhaø sö phaïm thöôøng noùi :” Phaûi bieát bieån môùi noùi ñeán soâng “.

- Roõ raøng laø ngöôøi thuyeát trình phaûi xaùc ñònh roõ muïc tieâu cuûa ñeà taøi, ñoù laø

ñieàu coát loõi maø dieãn giaû phaûi thuyeát trình cho moïi ngöôøi, ñöøng say xöa hoaëc

bò loâi cuoán khoûi doøng chuû ñaïo vaø bò laïc ñeà.

- Ñeå traùnh ñieàu naøy ngöôøi thuyeát trình caàn vieát ra giaáy nhöõng noäi dung chính

cuûa baøi noùi döôùi daïng caùc ghi chuù ñeå daãn daét caùc böôùc trình baøy, coù nhöõng

dieãn giaû vieát ra nguyeân vaên baøi noùi cuûa mình , song khoâng ñoïc nguyeân baûn

ñaõ vieát , maø chæ ñeå trích daãn.

Ñaây laø böôùc chuaån bò raát quan troïng vì noù giuùp baïn seõ ñaït ñeán trình ñoä löu

loùat sau naøy .

Phaûi reøn luyeän ,“ Chæ coù reøn luyeän nhieàu môùi trôû thaønh thôï reøn gioûi “ngaïn

ngöõ Phaùp ñaõ noùi. ÔÛ Vieät Nam coù caâu “ Coù coâng maøi saét coù ngaøy neân kim”.

- Ngöôøi thuyeát trình phaûi nhaán maïnh coát loõi cuûa chuû ñeà maø mình trình baøy vaø

laøm noåi baät nhöõng ñieàu quan troïng maø mình muoán truyeàn taûi ñeán ngöôøi

nghe.

- Baøi thuyeát trình cuûa mình phaûi chöùa ñöïng nhieàu thoâng tin môùi vaø ñaëc bieät coù

nhöõng yù töôûng ñoäc ñaùo vì chuû ñeà deã loâi keùo thính giaû laøm hoï say meâ vaø

höùng thuù khi tieáp nhaän thoâng tin.

Muoán nhö vaäy ngöôøi thuyeát trình phaûi lao ñoäng caàn cuø , tìm hieåu ñoäng naõo ,

töôûng töôïng , saùng taïo trong quaù trình lao ñoäng chuaån bò thuyeát trình , chính söï chuaån

bò toát seõ ñaûm baûo thaønh coâng 50% khi ñöùng tröôùc ñaùm ñoâng.

2/ Thuyeát trình .

Ñöùng tröôùc dieãn ñaøn ñoøi hoûi ngöôøi thuyeát trình phaûi bình tónh , töï tin , chuû

ñoäng vaø saùng taïo trong öùng xöû . Khi thuyeát trình caàn chuù yù moät soá vaán ñeà :

a/ Ngoân ngöõ – ngoïai hình .

Vôùi dieân maïo vaø voùc daùng cuûa ngöôøi thuyeát trình laø yeáu toá ñaàu tieân taïo aán töôïng

saâu saéc cho thính giaû , trang phuïc goïn gaøng , lòch söï , neùt maët töôi vui vaø hôi

mæm cöôøi cuøng vôùi tö theá vaø cöû chæ maïnh daïn seõ taïo moái thieän caûm vaø quan heä

thaân tình vôùi moïi ngöôøi. Neáu aên maëc cheånh maûng , toùc tai khoâng goïn gaøng …thì

chæ laøm cho moïi ngöôøi khoù chòu , ngöôøi nghe seõ cho laø baïn coi thöôøng hoï.

Khi baïn ñaõ thu huùt ñöôïc söï chuù yù vaø gaây ñöôïc thieän caûm cuûa thính giaû thì söï

thaønh coâng ñaõ naèm trong taàm tay cuûa baïn.

- Tö theá .

+ Khi ñöôïc môøi leân thuyeát trình , baïn neân böôùc ra chöõng chaïc , khoâng

quaù nhanh hoaëc quaù chaäm vaø ñöùng tröôùc buïc thuyeát trình moät caùch

thoûai maùi . Ñöøng nhìn xuoáng saøn vaø cuõng khoâng ngoù leân traàn maø neân

ñöa maét quan saùt thính giaû taïo ra söï giao löu tình caûm ñaàu tieân ñoái vôùi

hoï.

15

+ Ñaët baøi chuaån bò thuyeát trình leân baøn ,hai tay buoâng xuoâi thanh thaûn töï

nhieân . Khoâng boàn choàn , hoài hoäp haõy coá gaéng thôû ñeàu ñaën , thôû saâu

nhöng nheï nhaøng.

+ Ñieàu chænh khoûang caùch MICROÂ khoâng gaàn hoaëc khoâng quaù xa

( khoûang 20 – 25 mm ) ñeå baûo ñaûm aâm phaùt ra vöøa ñuû. Baïn coù theå hoài

hoäp thaäm chí tim ñaäp maïnh nhöng khoâng sao , ñoù laø chuyeân bình

thöôøng .

+ Khi thuyeát trình ( khi noùi ) thænh thoûang duøng tay laøm caùc cöû chæ nhaèm

minh hoïa dieãn ñaït caùc yù cuûa mình nhöng löu yù khoâng vung maïnh hoaëc

muùa may thaùi quaù khieán mình trôû thaønh “ Anh heà vuïng daïi “.

Sau vaøi phuùt thuyeát trình baïn seõ thaáy töï tin , hoøa nhaäp ñöôïc vôùi

khung caûnh vaø buoåi thuyeát trình seõ dieãn ra thuaän lôïi.

- Nhòp caàu cuûa maét.

“ Ñoâi maét laø cöûa soå cuûa taâm hoàn “, ñuùng nhö vaäy , giao tieáp qua aùnh

maét laø moät trong nhöõng phöông tieän quan troïng , tröïc tieáp vaø hieäu quaû nhaát

ñeå thieát laäp quan heä vôùi thính giaû nhö moät nhòp caàu noái lieàn ngöôøi noùi vôùi

ngöôøi nghe.

Qua söï quan saùt caëp maét cuûa thính giaû ngöôøi thuyeát trình coù theå nhaän

bieát söï chuyeån taûi cuûa mình ñeán hoï nhö laø moät thoâng ñieäp ñaày yù nghóa vaø

ngöôïc laïi cuõng nhaän ñöôïc töø nôi aáy söï ñoàng tình , khuyeán khích vaø söï ñaùnh

giaù qua truyeàn ñaït.

Söï laûng traùnh cuûa cöû toïa khoâng nhìn baïn hoaëc chæ nhìn mô hoà ñaâu ñoù ,

chaéc chaén laø hoï khoâng chuù yù laéng nghe , tín hieäu cho thaáy keânh giao tieáp

chöa ñöôïc môû. Qua ñoù baïn caàn thay ñoåi caùch tieáp caän vaø phöông phaùp truyeàn

ñaït ñeå hoï taäp trung quan taâm ñeán vaán ñeà baïn ñang trình baøy.

b/ Ngöõ ñieäu cuûa gioïng noùi .

- Gioïng noùi laø coâng cuï giao tieáp chính , coù ngöôøi coù gioïng noùi toát do baåm

sinh.

- Thanh quaûn laø boä phaän coá ñònh , coøn caùc boä phaän linh hoïat trong phaùt

aâm laø : moâi , haøm vaø löôõi , neáu moät trong ba boä phaän naøy khoâng hoïat

baùt thì ngöôøi nghe raát vaát vaû vì caùc aâm phaùt ra khoâng chích xaùc , khoâng

chuaån. Do vaäy ñeå coù gioïng noùi toát ñoøi hoûi ngöôøi thuyeát trình caàn phaûi reøn

luyeän gioïng noùi vaøo moãi buoåi saùng, ñoïc vöøa ñuû to ñeå nghe trong khoaûng

10 phuùt.

- Luùc thuyeát trình caàn ngaét thaønh ñoïan ngaén ñeå laáy hôi vaø chia yù baøi noùi

nhaèm laøm cho ngöôøi nghe deã tieáp thu .

- Khi noùi caàn chuù yù :

+ Phaùt aâm chuaån xaùc, traùnh noùi luyeân thuyeân , phaùt aâm sai ( noùi ngoïng )

…deã laøm thính giaû hieåu laàm vaø coi thöôøng baïn.

+ Noùi ñuû lôùn ñeå moïi ngöôøi nghe roõ raøng

16

+ Khoâng noùi quaù nhanh hoaëc quaù chaäm , toác ñoä trung bình töø 125 – 140

töø/phuùt.

+ Thay ñoåi aâm löôïng , nhòp ñoä , aâm ñieäu cuûa gioïng noùi cho phuø hôïp vôùi

boái caûnh ñaây laø ñieàu caàn thieát ñeå truyeàn taûi thoâng ñieäp cuûa baïn ñeán

thính giaû. Noùi ñeàu ñeàu deã laøm cho thính giaû buoàn chaùn vaø deã nguû gaät.

+ Traùnh noùi gioïng oàm oàm , eà aø , neân laáy hôi trong coå hoïng ñeå coù gioïng

noùi traàm maø vang xa .

+ Coá gaéng khoâng duøng nhöõng töø ñeäm ,nhöõng maãu töø voâ nghóa nhö :” caùi

“; “ aáy theá laø “; “ ñaâm ra laø “; “hoùa ra laø “; “ coi nhö laø “; “ noùi thaät

chöù “ v.v…Ñaây laø moät coá taät khoù chöõa caàn reøn luyeän vaø vöùt boû chuùng.

c/ Söï ñoàng caûm cuûa thính giaû.

- Ngöôøi thuyeát trình caàn nhìn khaép hoäi tröôøng quan saùt ñeå öôùc löôïng tuoåi taùc

, giôùi tính caùch trang phuïc vaø moái quan taâm cuûa thính giaû, xem daây coù

phaûi laø moät taäp theå haêng say chôø ñôïi nghe vaø tieáp thu baøi noùi hay chæ laø

toáp ngöôøi khoâng maáy thaân thieän , raàu ró , uû doät vì phaûi cöôõng baùch ñeán

ngoài ñaây. Ta caàn phaûi phaù vôõ haøng raøo ngaên caùch.

- Tröïc giaùc nhaïy beùn , löông tri saùng suoát laø hai ñieàu caàn thieát ñeå trôû thaønh

dieãn giaû thoâng minh ,baïn caàn vaän duïng ñeå choïn caùch tieáp caän thích hôïp

vôùi cöû toïa. Caàn truyeàn ñaït nhöõng ñieàu maø cöû toïa quan taâm , ñoâi luùc caàn

thöùc tænh hoï baèng nhöõng chuyeän vui , chuyeân vui naøy coù lieân quan ñeán

noäi dung baïn ñang ñeà caäp laø tuyeät vôøi nhaát vì noù giuùp cho cöû toïa mau

choùng ñoàng tình vôùi baïn khi hoï ñaõ töøng ñöôïc nghe keå chuyeän ñoù.

- Moät ñieàu cuõng khoâng keùm phaàn quan troïng laø ngöôøi thuyeát trình phaûi coù

nieàm say meâ vôùi baøi noùi cuûa mình, töø ñoù hoï coù khaû naêng saùng taïo , caûm

hoùa vaø quyeán ruõ ngöôøi nghe.

Moät quy luaät cuûa ñaïo lyù thuyeát phuïc neâu leân raèng :” Con ñöôøng tieán vaøo trí

naõo moät ngöôøi ñi qua traùi tim hoï “.

d/ Keá hoïach trình baøy .

- Ñeå tieán haønh thuyeát trình , ngöôøi thuyeát trình caàn chuaån bò baøi trình baøy

ñöôïc vieát hoøan chænh vaø laøm chuû kyõ naêng cuõng nhö ngheä thuaät “Vieát vaø

Noùi “( söû duïng töø ngöõ hôïp lyù , caâu vaên hay , dieãn ñaït roõ raøng ) .

- Laäp keá hoïach phuø hôïp vaø chuaån bò chu ñaùo laø ñieàu kieän coát loõi cho buoåi

thuyeát trình thaønh coâng ; Chuaån bò ñaày ñuû giuùp ngöôøi thuyeát trình vöõng

vaøng , töï chuû, khoâng bò hoài hoäp, luùng tuùng .

- Ngoøai baøi vieát ngöôøi thuyeát trình caàn coù moät daøn baøi cuûa baøi noùi, treân ñoù

,ghi thôøi gian dieãn bieán töøng phaàn , caùc muïc caàn ghi chuù nhö : caùc taøi

lieäu , hình aûnh caàn minh hoïa ñöôïc ghi treân phieáu giaáy cöùng 6cm X 10cm

( khoâng ghi treân giaáy khoå A4 hoaëc soå tay deã laøm ngöôøi nghe thieáu taäp

trung chuù yù nghe khi dieãn giaû tìm kieám nhaát laø laïi gaây ra tieáng ñoäng soät

soaït ).

17

- Ngöôøi thuyeát trình khoâng neân ñoïc baøi vieát saün maø chæ tham khaûo nhaán

maïnh , hoaëc chæ ñoïc moät vaøi ñoïan nhö : keát luaän , trong khi ñoïc thænh

thoûang phaûi ngaång ñaàu leân nhìn cöû toïa ñeå söï giao tieáp khoâng bò giaùn

ñoïan .

- Ngöôøi thuyeát trình caàn thöôøng xuyeân kieåm soùat thôøi gian , noäi dung baøi

noùi khoâng thöøa , khoâng thieáu vaø ñi ñuùng troïng taâm vaán ñeà caàn trình baøy.

- Ngöôøi thuyeát trình caàn taän duïng caùc phöông tieän nghe nhìn ñeå baøi thuyeát

trình cuûa mình theâm phong phuù vaø haáp daãn.

III- Nhöõng hình thöùc hoäi hoïp cô baûn:

Khi tham döï moät buoåi hoïp ta caàn neân bieát tröôùc buoåi hoïp thuoäc loaïi

hình naøo. Caàn bieát loaïi hình hoäi hoïp maø ta seõ ñöôïc môøi tröôùc khi tham döï noù.

Tieâu chí toát nhaát cuûa vieäc phaân loaïi buoåi hoïp laø muïc tieâu cuûa cuoäc hoïp.

Moät buoåi hoïp, duø vôùi muïc ñích gì ñi nöõa chuùng cuõng seõ thuoäc loaïi:

- Hoïp hoaït vuï: trong tröôøng hôïp hoïp ñöôïc toå chöùc vôùi thôøi gian vaø muïc ñích

haïn cheá, noù seõ keát thuùc khi ñaõ ñaït ñöôïc muïc tieâu ñeà ra.

- Hoïp chöùc naêng: trong tröôøng hôïp cuoäc hoïp döï ñònh xaûy ra bình thöôøng vaø

thöôøng xuyeân cuûa moät cô quan. Ví duï: hoïp Quoác hoäi, Hoäi ñoàng quaûn trò,

hoïp giao ban cuûa Ban giaùm ñoác v.v…

Ta coù caùc hình thöùc hoïp sau :

1/ Cung caáp thoâng tin:

Hoïp ñeå phoå bieán thoâng tin töø treân xuoáng : Moät ngöôøi truyeàn ñaït caùc

thoâng tin cho moät nhoùm ngöôøi.

a/ Khoâng phaûn hoài:

Khoâng coù söï ñoái thoaïi, nhöõng ngöôøi tham döï khoâng phaùt bieåu yù

kieán, khoâng trình baøy tình caûm cuûa mình.

Ví duï: hoïp truyeàn caùc meänh leänh, caùc quaân leänh…

b/ Coù phaûn hoài:

Sau khi dieãn giaû trình baøy caùc thoâng tin, nhöõng ngöôøi tham döï ñöôïc

ñaët caâu hoûi, cho yù kieán thaûo luaän.

Töø giai ñoaïn trình baøy ñeán giai ñoaïn ñoái chaát laø caû thôøi gian gay

caán, ngöôøi thuyeát trình khi ñoù trôû thaønh ngöôøi höôùng daãn.

2/ Hoïp thu nhaän thoâng tin:

Taäp hôïp thoâng tin töø döôùi leân : Ngöôøi ñieàu haønh seõ tieáp nhaän thoâng

tin ñoái vôùi nhöõng ngöôøi ñaõ tieáp xuùc thöïc teá. Do vaäy hoï coù theå naém baét

nhöõng gì xaûy ra treân hieän tröôøng tröôùc khi ñi ñeán moät quyeát ñònh.

3/ Hoïp tìm kieám giaûi phaùp cho moät vaán ñeà

Nhöõng cuoäc hoïp loaïi naøy raát ña daïng. Ta coù theå keå ra caùc tröôøng

hôïp hay gaëp nhaát trong caùc toå chöùc:

a/ Hoïp – baøn luaän (hoäi hoïp baøn luaän):

18

Taäp theå tranh luaän veà moät ñeà taøi ñaëc bieät ,nhaèm ñöa ra moät hay nhieàu

giaûi phaùp.

b/ Hoïp nghieân cöùu tình huoáng:

Töø moät tröôøng hôïp ñaõ ñöôïc nghieân cöùu tröôùc, caên cöù treân hoà sô,taøi

lieäu ngöôøi höôùng daãn seõ toå chöùc buoåi hoïp. Trong buoåi hoïp cho pheùp moãi

ngöôøi trình baøy caùc phaân tích , caùc suy nghó cuûa mình vaø töø ñoù taäp theå seõ

suy tính tìm moät giaûi phaùp hôïp lyù.

c/ Ñoäng naõo:

Kyõ thuaät naøy caàn coù oùc saùng taïo. Noù thöôøng ñöôïc söû duïng bôûi caùc

toå chöùc quaûng caùo, caùc caâu laïc boä chaát löôïng, caùc ñoäi nhoùm chòu traùch

nhieäm thieát keá caùc saûn phaåm môùi hay xem xeùt laïi caùc saûn phaåm ñang coù.

Thöôøng khi söû duïng kyõ thuaät naøy, noù lieân keát ba giai ñoaïn:

- Saùng taïo: moät tham döï vieân ñöa ra caùc ñeà nghò, maø khoâng coù söï kieåm

duyeät.

- Phaân tích: taäp theå nhoùm seõ bình phaåm caùc ñeà nghò.

- Ra quyeát ñònh: toaøn nhoùm choïn moät giaûi phaùp tuyø vaøo muïc tieâu ñaõ ñöa ra

hay baèng söï thoaû thuaän cuûa taäp theå.

d/ Nhoùm Balint:

Nhöõng ngöôøi laøm cuøng moät chuyeân moân seõ hoïp nhau laïi ñònh kyø.

Muïc ñích laø giuùp ñôõ moãi thaønh vieân cuûa nhoùm giaûi quyeát nhöõng khoù khaên

maø hoï gaëp phaûi trong quaù trình laøm vieäc. Moãi thaønh vieân cuûa nhoùm trình

baøy vaán ñeà maø hoï gaëp vaø mong chôø söï giuùp ñôõ cuûa taäp theå. Döôùi söï

höôùng daãn cuûa ngöôøi chuû trì buoåi hoïp, nhoùm seõ suy nghó veà caùc giaûi phaùp.

Vieäc phaân tích vaán ñeà raát coù ích cho caû nhoùm, nhôø ñoù moãi thaønh vieân seõ

thích öùng ñöôïc khi gaëp ñuùng vaán ñeà naøy trong moät ngaøy naøo ñoù.

e/ Phillips 66:

Kyõ thuaät naøy laø ñaëc bieät hieäu quaû khi ngöôøi ta muoán nhaän ñöôïc söï

tham gia tích cöïc cuûa moät nhoùm ñoâng ngöôøi hay khi coù söï ñoái nghòch giöõa

caùc yù töôûng hoaëc söï ñoái nghòch cuûa caùc caù nhaân, noù laøm caûn trôû söï tieán

trieån cuûa taäp theå khi ñoái ñaàu vôùi moät vaán ñeà coù giôùi haïn roõ raøng.

Ngöôøi chuû trì trình baøy vaán ñeà caàn giaûi quyeát, keá ñoù ñeà nghò cöû toaï

chia thaønh caùc nhoùm nhoû (6 ngöôøi). Moãi tieåu nhoùm naøy seõ baøn baïc vôùi

nhau döôùi söï höôùng daãn cuûa moät ngöôøi chuû trì (trong voøng 6 phuùt hay

nhieàu hôn )vaø chæ ñònh moät baùo caùo vieân trình baøy nhöõng giaûi phaùp maø

tieåu nhoùm ñaõ tìm ra tröôùc taäp theå hoäi nghò.

4/ Hoïp ra quyeát ñònh tieán ñeán haønh ñoäng:

a/ Hoïp ñeå laáy quyeát ñònh:

Vieäc naøy tieán haønh qua boán giai ñoaïn:

- Ñöa ra caùc söï kieän (giai ñoaïn cung caáp thoâng tin).

- Thu thaäp caùc yù kieán döïa treân caùc söï kieän (giai ñoaïn baøn baïc).

19

- Tìm kieám caùc giaûi phaùp (giai ñoaïn saùng taïo).

- Ra quyeát ñònh (giai ñoaïn löïa choïn).

b/ Hoïp coù tính chaát chieán löôïc:

Ñaây laø loaïi hoïp trong ñoù caùc nhoùm coù quyeàn lôïi vaø yù töôûng traùi ngöôïc

nhau .Moãi nhoùm tìm caùch chieám ñöôïc öu theá toái ña ñoái vôùi caùc nhoùm khaùc.

Moãi nhoùm do moät ngöôøi laõnh ñaïo coù nhieäm vuï baûo toàn, duy trì ñöôïc söï nhaát

quaùn cuûa nhoùm mình vaø tìm caùch chia reõ noäi boä phía ñoái thuû.

5. Hoïp ñeå hieåu roõ söï quan heä beân trong nhoùm:

Caùc nhaø taâm lyù vaø xaõ hoäi hay nhöõng ngöôøi coù kinh nghieäm khuyeán khích

hoïp caùc nhoùm gaëp cuøng vaán ñeà ñeå thoâng caûm vaø giuùp ñôõ nhau.Muoán vaäy ngay

trong nhoùm caàn coù :

a. Ñoäng löïc cuûa nhoùm:

Muïc ñích laø laøm cho tham döï vieân nhaïy caûm vôùi hoaït ñoäng cuûa taäp theå vaø

tìm caùc bieän phaùp ñeå giaûi quyeát caùc vaán ñeà ñöôïc ñaët ra cho taäp theå. Moãi ngöôøi

caàn phaûi bieát mình laøm theá naøo ñeå moïi ngöôøi hieåu mình vaø mình hieåu ngöôøi

khaùc. Buoåi hoïp coù theå keùo daøi nhieàu ngaøy, maø noäi dung laø hoaøn toaøn töï do vôùi

muïc ñích laø laøm roõ nhöõng hieän töôïng, nhöõng vaán ñeà cuûa nhoùm.

b. Phaân tích cô cheá:

Muïc ñích laø phaân tích nhöõng gì ñang xaûy ra giöõa caùc thaønh vieân, baèng

caùch kieåm tra söï aûnh höôûng cuûa cô cheá ñoái vôùi haønh vi cuûa hoï. Phaân tích khi

nhaän thaáy raèng coâng vieäc khoâng tieán trieån toát, coù moät caùi gì ñoù taéc ngheõn.

Ngöôøi chuû trì caàn phaûi phaân tích ñieàu gì ñaõ ngaên caûn söï tieán trieån cuûa nhoùm.

IV- chuaån bò caùc buoåi hoïp:

Ñoù laø yeáu toá ñaàu tieân quyeát ñònh cho söï thaønh coâng hay thaát baïi cho moät buoåi

hoïp.

1/ Muïc tieâu cuûa buoåi hoïp:

- Cuoäc hoïp nhaèm ñaùp öùng nhu caàu cuûa toå chöùc hoaëc caùc tham döï vieân

mong muoán hay chæ nhaèm ñaùp öùng yù ñoà cuûa moät caù nhaân naøo ñoù?

- Vieäc nhaän thöùc söï caàn thieát trieäu taäp moät cuoäc hoïp seõ coù tính chaát quyeát

ñònh cho thaønh coâng cuûa cuoäc hoïp, vì moãi caù nhaân ñeàu coù söï hieåu bieát

khaùc nhau veà tình huoáng cuûa cuoäc hoïp.

- Söï caàn thieát cuûa buoåi hoïp phaûi ñöôïc xeùt treân moät thöïc teá laø vaán ñeà chæ

ñöôïc giaûi quyeát chung vôùi moïi ngöôøi. Nguy cô thaát baïi khaù lôùn neáu quyeát

ñònh hoïp chæ xuaát phaùt töø yù ñoà cuûa ngöôøi toå chöùc, nhaát laø khi chæ chaïy

theo phong traøo, laøm vui loøng moät vaøi ngöôøi, hay ñeå chöùng toû hoaït ñoäng

daân chuû cuûa taäp theå (hoäi hoïp – thuû ñoaïn).

Tröôùc khi ñöa saùng kieán trieäu taäp moät cuoäc hoïp, caàn phaûi traû lôøi moät

caùch roõ raøng caùc caâu hoûi sau ñaây:

- Vaán ñeà ñöôïc ñaët ra coù lieân quan ñeán taäp theå hay khoâng?

- Taäp theå coù quyeàn ñeà nghò giaûi phaùp hay ra moät quyeát ñònh khoâng?

20