Đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ thư viện phục vụ sinh viên học tập tại Trường Đại học Quốc tế đại học quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh

ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG DỊCH VỤ THƢ VIỆN

PHỤC VỤ SINH VIÊN HỌC TẬP TẠI TRƢỜNG ĐẠI HỌC QUỐC TẾ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

SOLUTIONS TO DEVELOP LIBRARY SERVICE QUALITY FOR STUDENTS’

LEARNING IN THE INTERNATIONAL UNIVERSITY

VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY - HOCHIMINH CITY

Trần Ngọc Ngân

Học viên cao học trường ĐHSPKT Tp. Hồ Chí Minh

TÓM TẮT

Đề tài khảo sát và phân tích thực trạng chất lượng dịch vụ thư viện phục vụ sinh viên học

tập tại Trường Đại học Quốc tế - Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh. Kết quả khảo sát

cũng cho thấy rằng sinh viên rất hài lòng về dịch vụ thư viện và phong cách phục vụ của cán bộ

thư viện, nhưng chưa hài lòng cao về vốn tài liệu và cơ sở vật chất – kỹ thuật phục vụ việc học

tập. Nguyên nhân này xuất phát từ vốn tài liệu và cơ sở vật chất – kỹ thuật thư viện vẫn còn hạn

chế. Qua kết quả phân tích thực trạng, người nghiên cứu đưa ra các giải pháp nâng cao chất

lượng dịch vụ của thư viện như: phát triển nguồn lực thư viện bao gồm vốn tài liệu, cơ sở vật

chất – kỹ thuật, đội ngũ cán bộ thư viện; đẩy mạnh dịch vụ thư viện và một số hoạt động phát

huy văn hóa đọc và trang bị kỹ năng tra tìm thông tin của sinh viên; tăng cường công tác quảng

bá thư viện đến đông đảo sinh viên; đẩy mạnh việc hợp tác với các thư viện bên ngoài và tăng

nguồn kinh phí đầu tư cho hoạt động thư viện.

Từ khóa: thư viện, chất lượng dịch vụ, sinh viên, học tập, sự hài lòng.

ABSTRACT

The study analyzes service quality of the library for learning in International University –

VNU-HCM. The study also shows that students are pleased with librarian and library services,

but materials and physical facilities don’t make the students satisfied at high rate. The reason is

weakness and shortage of materials and physical facilities in the library. The study suggests that

the library should implement the solutions that improve and develop library service quality to

meet students’ need of learning and self-study. The solutions include developing materials,

physical facilities and librarian; improving library services for promoting reading culture and

training information searching skills to students; developing marketing activities to students; co-

operating with other libraries and enhancing funds for library.

Key words: library, service quality, students, learning, satisfaction.

1

Hiện nay, thư viện không chỉ phục vụ vốn tài

1. GIỚI THIỆU

Ngày nay, thư viện ngày càng khẳng liệu mà còn thực hiện các dịch vụ tiện ích

định vai trò quan trọng trong việc cung cấp khác như không gian học tập, dịch vụ tư

thông tin và giáo dục mọi tầng lớp nhân dân vấn… hỗ trợ bạn đọc học tập, tìm kiếm và

trong xã hội, đặc biệt là giáo dục thế hệ trẻ về khai thác thông tin. Các yếu tố cấu thành thư

tư tưởng ý thức hệ, tri thức, thẩm mĩ, giáo dục viện bao gồm: vốn tài liệu, cơ sở vật chất – kỹ

tự học và giáo dục cá nhân phát triển toàn diện thuật, cán bộ thư viện và bạn đọc [2]. Trong

[1]. Tại các trường đại học, thư viện không chỉ quá trình phục vụ bạn đọc, thư viện cung cấp

phục vụ cho công tác giảng dạy, nghiên cứu các loại hình dịch vụ nhằm thỏa mãn nhu cầu

khoa học của cán bộ, giảng viên nhà trường thông tin và trao đổi thông tin của người sử

mà còn phục vụ cho việc học tập và tự học của dụng. Thông thường, dịch vụ thư viện bao

sinh viên – thế hệ trẻ của đất nước. Theo đó, gồm các loại hình như: cung cấp tài liệu

thư viện được xem là một trong những yếu tố (mượn tài liệu tại thư viện và mượn liên thư

có ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo và viện), thông báo tài liệu mới, dịch vụ tư vấn/

nghiên cứu của trường đại học với vai trò cung Tham khảo và trưng bày, triển lãm sách [2].

cấp thông tin đầy đủ, toàn diện, phong phú và

Chất lượng dịch vụ thư viện là sự đáp

đa dạng cho cán bộ giáo dục, cán bộ khoa học ứng mục tiêu chung, mục tiêu cụ thể về nguồn

và sinh viên. Chính vì vậy, thư viện cũng được lực phục vụ và các dịch vụ thư viện theo các

xem là nơi giáo dục ngoài lớp học, giáo dục cá quy định và tiêu chuẩn đề ra phù hợp với nhu

nhân sinh viên phát triển toàn diện.

cầu của đối tượng bạn đọc cũng như chính

Để phục vụ tốt hơn cho việc học tập và sách của từng nơi cụ thể. Hai khái niệm chất

tự học của sinh viên tại trường đại học, đồng lượng dịch vụ và sự hài lòng của bạn đọc về

thời đáp ứng yêu cầu về cải tiến giáo dục chất lượng dịch vụ có mối quan hệ chặt chẽ

trong xã hội thông tin thì chất lượng dịch vụ với nhau. Chất lượng dịch vụ thư viện liên

thư viện cần được nâng cao để chọn lọc, phổ quan đến việc cung cấp dịch vụ còn sự hài

biến tài liệu có giá trị cũng như các dịch vụ sát lòng của bạn đọc chỉ được đánh giá sau khi sử

với nhu cầu của sinh viên. Đồng thời, cán bộ dụng dịch vụ đó. Nói cách khác, sự hài lòng

thư viện phải nỗ lực nhiều hơn, không ngừng của người sử dụng dịch vụ xem như là kết

học tập nâng cao trình độ quản lý, chuyên môn quả, chất lượng dịch vụ xem như là nguyên

để đáp ứng với yêu cầu, nhiệm vụ trong thời nhân - nhân tố tác động đến sự hài lòng của

kỳ mới. Nhận thức được điều đó, tôi chọn đề người sử dụng dịch vụ [4].

tài: “Đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng

Tại các trường đại học, thư viện là nơi

dịch vụ thư viện trong việc phục vụ sinh viên hỗ trợ đắc lực cho việc học tập và mở mang

học tập tại Trường Đại học Quốc tế - Đại học kiến thức cho sinh viên. Thư viện tạo nên

Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh. Đề tài không gian học tập lý tưởng với vốn tài liệu đa

nghiên cứu này thật sự có ý nghĩa thiết thực dạng, phương tiện hỗ trợ và các dịch vụ tiện

trong thực tiễn hoạt động của thư viện tại các ích. Thư viện không chỉ góp phần hình thành

trường đại học hiện nay nhằm hướng đến mục thói quen tự học, tự bổ sung kiến thức cho

tiêu nâng cao chất lượng dịch vụ thư viện sinh viên mà còn giúp sinh viên hình thành và

phục vụ giáo dục & đào tạo của nhà trường.

2. CƠ SỞ LÝ THUYẾT

phát triển kĩ năng đọc tài liệu, kĩ năng tìm

kiếm, khai thác các nguồn thông tin.

Thư viện là nơi lưu giữ, bảo quản và

phục vụ tài liệu đến đông đảo bạn đọc [3].

2

Hệ thống Công nghiệp chiếm 15.4%, sinh viên

thuộc bộ môn Kỹ thuật Y sinh chiếm 9.8%,

sinh viên khoa Công nghệ Thông tin chiếm

3. MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ MẪU

KHẢO SÁT

3.1. Mô hình nghiên cứu

Mô hình đánh giá chất lượng dịch vụ thư 9.3%, sinh viên bộ môn Kỹ thuật Xây dựng

viện phục vụ sinh viên học tập được đề xuất chiếm 9%, sinh viên khoa Điện tử Viễn thông

trong đề tài nghiên cứu dựa trên mô hình đánh chiếm 8.8%, thấp nhất là sinh viên thuộc bộ

giá chất lượng dịch vụ SERVQUAL (Service môn Toán chiếm tỷ lệ 8.2%.

Quality), kỹ thuật/ chức năng, bộ kiểm định

chất lượng giáo dục của các trường đại học

trong nước, bộ kiểm định chất lượng giáo dục

các trường đại học ở các nước trong khu vực

Đông Nam Á (AUN-QA) và cơ sở lý thuyết

về thư viện. Người nghiên cứu đưa ra các yếu

tố cần đánh giá trong chất lượng dịch vụ thư

viện, cụ thể là (1) nguồn lực thư viện: vốn tài

4. PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ THỰC

TRẠNG CHẤT LƢỢNG DỊCH VỤ

THƢ VIỆN PHỤC VỤ SINH VIÊN

HỌC TẬP TẠI TRƢỜNG ĐẠI HỌC

QUỐC TẾ - ĐẠI HỌC QUỐC GIA

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

4.1.

Kiểm nghiệm mô hình nghiên cứu

Mô hình nghiên cứu được kiểm nghiệm

liệu, cơ sở vật chất – kỹ thuật, cán bộ thư viện; hệ số Cronbach’s Alpha và phân tích nhân tố

(2) tổ chức phục vụ trong dịch vụ thư viện; (3) khám phá EFA (Exploratory Factor Analysis)

các loại hình dịch vụ thư viện và sản phẩm do để xác định mức độ tương quan chặt chẽ của

dịch vụ thư viện cung cấp; (4) mức độ hài thang đo. Kiểm nghiệm hệ số Cronbach’s

lòng của sinh viên về chất lượng dịch vụ thư Alpha dùng để kiểm tra độ tin cậy của thang

viện.

đo và mức độ tương quan giữa các biến trong

Bảng hỏi được xây dựng dựa trên thang từng thành phần. Việc kiểm nghiệm này sẽ giữ

đo Likert 5 mức độ đo lường sự cảm nhận của lại những biến phù hợp và loại bỏ các biến rác

sinh viên về chất lượng dịch vụ thư viện từ rất trong mô hình nghiên cứu dựa trên hệ số

không tốt đến rất tốt. Trước khi đưa ra bảng tương quan biến tổng (Corrected Item – Total

hỏi chính thức, người nghiên cứu tiến hành Correlation). Phân tích nhân tố khám phá EFA

phỏng vấn 15 bạn sinh viên để kiểm tra cách dùng để kiểm nghiệm mức độ phù hợp của

dùng từ ngữ, mức độ khó hiểu của bảng hỏi.

3.2. Mẫu khảo sát

thang đo với các biến quan sát.

Khi kiểm nghiệm hệ số Cronbach’s

Mẫu khảo sát chính của đề tài là sinh Alpha, các biến được xem là phù hợp phải

viên sử dụng thư viện đang học các ngành đào thỏa các điều kiện: Hệ số tương quan biến

tạo của Trường Đại học Quốc tế - Đại học tổng lớn hơn 0.3, hệ số Cronbach’s Alpha

Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh. Số lượng trong khoảng chấp nhận từ 0.6 đến 0.9 [5].

mẫu khảo sát với 400 phiếu phát ra, số phiếu

Kết quả kiểm nghiệm hệ số Cronbach’s

thu về là 393 phiếu, trong đó phiếu hợp lệ là Alpha cho thấy biến quan sát hình thức tài liệu

377 phiếu. Trong tổng số 377 sinh viên được và loại hình tài liệu báo, tạp chí có hệ số tương

khảo sát toàn trường, tỷ lệ sinh viên khoa quan biến tổng nhỏ hơn 0.3 nên người nghiên

Quản trị kinh doanh chiếm nhiều nhất trong cứu tiến hành loại bỏ các biến này và chạy dữ

tổng số sinh viên các khoa, bộ môn được khảo liệu lần hai trên phần mềm phân tích thống kê

sát với 20.7%, sinh viên khoa Công nghệ Sinh SPSS (Statistical Package for the Social

học chiếm 18.8%, sinh viên bộ môn Kỹ thuật Sciences). Kết quả hiện thị như sau:

3

Bảng 1: Kiểm nghiệm hệ số Cronbach’s Alpha trong mô hình đánh giá chất lượng dịch vụ

thư viện phục vụ sinh viên học tập tại Trường Đại học Quốc tế - Đại học Quốc gia Thành phố

Hồ Chí Minh

Hệ số

tƣơng

quan

biến

tổng

KÝ

HIỆU

Cronbach’s

Alpha nếu

loại bỏ biến

STT

TÊN CÁC BIẾN QUAN SÁT

VỐN TÀI LIỆU THƢ VIỆN (hệ số Cronbach’s Alpha = 0.869)

Số lượng tài liệu thư viện đầy đủ phục vụ sinh viên

đọc tại chỗ và mượn về nhà.

Nội dung tài liệu (dạng in và điện tử) phù hợp và đáp

ứng nhu cầu sinh viên.

1

2

VTL1

VTL2

.640

.850

.845

.682

Sách giáo trình, sách tham khảo phục vụ học tập của

sinh viên.

Sách khoa học thường thức, giải trí.

Nguồn tài liệu điện tử phong phú tại trang Website

thư viện với giao diện tìm kiếm đơn giản dễ sử dụng.

Thư viện có luận văn/ đề tài nghiên cứu khoa học đa

dạng và phong phú phục vụ sinh viên.

3

4

5

VTL3

VTL4

VTL5

.659

.848

.850

.852

.640

.628

6

7

VTL6

VTL7

.644

.607

.850

.855

Thư viện cập nhật tài liệu mới phục vụ sinh viên.

CƠ SỞ VẬT CHẤT – KỸ THUẬT (hệ số Cronbach’s Alpha = 0.830)

Thư viện nằm ở vị trí thuận tiện cho sinh viên đến học

1

2

3

CSVC1

.518

.600

.639

.819

.803

.795

tập.

CSVC2 Không gian phục vụ sinh viên học tập .

Số chổ ngồi có đầy đủ phục vụ sinh viên trong thư

viện.

CSVC3

Máy tính phục vụ sinh viên tra cứu và học tập (số

4

CSVC4 lượng đầy đủ và tình trạng máy tính phục vụ tốt, .602

không hư hỏng).

.803

Thư viện có phòng học nhóm được trang bị tiện nghi

5

6

CSVC5

CSVC6

.648

.600

.793

.803

với đầy đủ thiết bị: bảng viết, máy chiếu,…

Hệ thống mạng Internet trong thư viện (không dây và

có dây) phục vụ sinh viên với tốc độ nhanh.

CÁN BỘ THƢ VIỆN (hệ số Cronbach’s Alpha = 0.824)

Nhân viên thư viện có trình độ nghiệp vụ giỏi luôn

1

2

3

CBTV1

CBTV2

CBTV3

.616

.820

.768

.676

giải đáp thỏa đáng các yêu cầu của sinh viên.

Thái độ phục vụ của cán bộ thư viện (nhiệt tình, quan

tâm đến sinh viên, lịch thiệp, vui vẻ…).

.670

.759

Cán bộ thư viện luôn sẵn sàng hỗ trợ sinh viên trong

quá trình sử dụng thư viện để học tập và nghiên cứu.

TỔ CHỨC PHỤC VỤ (hệ số Cronbach’s Alpha = 0.853)

1

2

3

TCPV1 Thời gian thư viện mở cửa phục vụ sinh viên học tập. .599

Chính sách mượn tài liệu dành cho sinh viên (thời

TCPV2 gian mượn tài liệu, số lượng tài liệu được mượn và số .672

lần gia hạn mượn tài liệu).

.835

.824

.837

TCPV3 Cách tổ chức, sắp xếp tài liệu trên kệ.

.588

4

Các công cụ tìm kiếm tài liệu (bảng chỉ dẫn trên kệ

sách, giao diện tìm kiếm trên Website thư viện).

Thư viện có các bảng hướng dẫn, nội quy và thông

4

5

TCPV4

.619

.832

.837

TCPV5 báo được bố trí hợp lý, sinh viên dễ dàng cập nhật .590

thông tin.

Thư viện thực hiện các thủ tục mượn trả tài liệu hoặc

TCPV6 các thủ tục khác phục vụ yêu cầu của sinh viên đơn .606

giản và nhanh chóng.

6

7

.834

.831

Thư viện cung cấp thông tin cho sinh viên theo đúng

TCPV7

.633

thời gian thư viện đưa ra.

CÁC LOẠI HÌNH DỊCH VỤ THƢ VIỆN (hệ số Cronbach’s Alpha = 0.849)

1

2

DV1

DV2

Mượn tài liệu về nhà.

Mượn liên thư viện.

.636

.621

.824

.827

Dịch vụ tư vấn, hỗ trợ sinh viên (tìm sách trên mục

lục trực tuyến và trên kệ, hướng dẫn các thủ tục và

3

DV3

quy định thư viện, tư vấn hỗ trợ về sử dụng cơ sở dữ .603

liệu điện tử, mở các lớp tập huấn sử dụng thư

viện,…).

.830

4

5

6

DV4

DV5

DV6

Dịch vụ đặt mua sách theo yêu cầu.

Dịch vụ đặt phòng học nhóm.

Thông báo tài liệu mới.

.591

.683

.676

.834

.814

.816

SẢN PHẨM DO DỊCH VỤ THƢ VIỆN CUNG CẤP (hệ số Cronbach’s Alpha = 0.804)

1

2

3

SP1

SP2

SP3

Tính chính xác.

Khả năng cập nhật thông tin của sản phẩm.

Sự phù hợp với yêu cầu của sinh viên.

.618

.637

.697

.766

.745

.683

MỨC ĐỘ HÀI LÒNG CỦA SINH VIÊN VỀ NGUỒN LỰC VÀ DỊCH VỤ THƢ VIỆN

(hệ số Cronbach’s Alpha = 0.872)

1

2

3

HL1

HL2

HL3

.721

.754

.729

.838

.824

.835

Vốn tài liệu

Cơ sở vật chất – trang thiết bị.

Thái độ, phong cách phục vụ của cán bộ thư viện.

Dịch vụ thư viện (cách tổ chức phục vụ, sản phẩm do

dịch vụ cung cấp, chất lượng các loại hình dịch vụ …)

4

HL4

.700

.846

Các biến đều thỏa điều kiện có hệ số nhân tố khám phá EFA lần hai trên SPSS. Kết

tương quan biến tổng đều lớn hơn 0.3 và hệ số quả hiển thị cho thấy các nhân tố trong mô

Cronbach’s Alpha nằm trong khoảng chấp hình xoay trên đều đảm bảo sự phân biệt và

nhận. Như vậy, các hệ số đều phù hợp để tiến hội tụ với giá trị hệ số tải nhân tố/ trọng số

hành phân tích nhân tố khám phá EFA.

Dựa trên mô hình nhân tố xoay, hai biến

nhân tố (Factor Loading) lớn hơn 0.5.

Ở đây, hệ số tải nhân tố (Factor

quan sát: CSVC1 (trụ sở thư viện) và DV4 Loading) là chỉ tiêu để đảm bảo mức ý nghĩa

(đặt mua sách theo yêu cầu) không thỏa mãn thiết thực của phân tích nhân tố khám phá

yêu cầu do hiển thị trên hai nhân tố. Vì vậy, ta EFA. Hệ số này có ý nghĩa khi có giá trị lớn

tiến hành loại bỏ hai yếu tố này để phân tích hơn 0.5.

5

Bảng 2: Kết quả phân tích nhân tố khám phá EFA các biến quan sát trong mô hình nghiên cứu

Yếu tố cần đánh giá

Giá trị

0.845

0.000

So sánh

Đánh giá

Chỉ số KMO

Đạt

0.5 < 0.845< 1

0.000 < 0.05

Giá trị Sig trong kiểm định

Bartlett

Đạt

Phương sai trích

Đạt

60.357

1.535

60.357% > 50%

1.535> 1

Hệ số Eigenvalue

Chú thích các hệ số trên bảng 2 về kết quả phân tích nhân tố khám khá EFA các biến quan

sát trong mô hình nghiên cứu

 Hệ số KMO (Kaiser-Meyer-Olkin) là chỉ số được dùng để xem xét sự thích hợp của

phân tích nhân tố khám phá EFA.

 Kiểm định Bartlett có ý nghĩa thống kê khi Sig. < 0.05 thì các biến quan sát có mối

tương quan với nhau trong tổng thể

 Phương sai trích (yêu cầu phải lớn hơn 50%): Thể hiện phần trăm biến thiên của các

biến quan sát.

 Hệ số Eigenvalues đại diện cho phần biến thiên được giải thích bởi mỗi nhân tố có giá

trị lớn hơn 1

Dựa trên bảng phân tích số liệu trên, ta phú, mức độ cập nhật tài liệu mới của thư

có thể nói rằng thang đo do người nghiên cứu viện.

đưa ra là phù hợp và có độ tin cậy cao.

Các yếu tố được sinh viên đánh giá ở

mức trung bình: số lượng tài liệu phục vụ sinh

viên với nhiều sách thuộc các lĩnh vực khác

nhau chỉ có 1 cuốn/nhan đề, sách khoa học

thường thức và nguồn tài liệu điện tử phục vụ

sinh viên nghiên cứu, học tập.

4.2. Thực trạng chất lƣợng dịch vụ thƣ

viện Trƣờng Đại học Quốc tế - Đại

học Quốc gia Thành phố Hồ Chí

Minh

 Vốn tài liệu thư viện phục vụ sinh viên

học tập

 Cơ sở vật chất – kỹ thuật

 Tổng diện tích: 1159.1 m².

 Sách bản in: hơn 22.000 bản sách,

trong đó số lượng sách có năm xuất

bản từ năm 2000 trở về trước chiếm tỷ

lệ 40.22% trong tổng sách thư viện.

 Hơn 2.000 luận văn của hệ đại học và

sau đại học.

 Số lượng chỗ ngồi tại thư viện hơn 300

chỗ ngồi.

 Máy tính phục vụ: 14 máy.

 Mạng Internet: có dây và không dây

lắp đặt tại hai tầng lầu thư viện.

 Máy photo và máy scan tài liệu: chưa

trang bị.

Kết quả khảo sát cơ sở vật chất – kỹ

thuật phục vụ sinh viên học tập

 Hơn 8.000 tạp chí khoa học trên cơ sở

dữ liệu điện tử.

 Thư viện không có E-book.

Kết quả khảo sát vốn tài liệu phục vụ

sinh viên học tập

Các yếu tố được sinh viên đánh giá tốt:

nội dung tài liệu phù hợp với yêu cầu của sinh

viên, sách giáo trình và tham khảo đầy đủ,

luận văn/đề tài nghiên cứu đa dạng và phong

Các yếu tố được sinh viên đánh giá tốt:

không gian phục vụ sinh viên học tập, số chỗ

ngồi tại thư viện và phòng học nhóm với đầy

đủ trang thiết bị.

Các yếu tố được sinh viên đánh giá ở

mức trung bình: máy tính và hệ thống mạng

6

Internet (không dây và có dây) phục vụ sinh độ cập nhật và mức độ phù hợp với yêu cầu

viên tại thư viện.

 Cán bộ thư viện

Sinh viên đánh giá tốt về trình độ

chuyên môn, thái độ phục vụ và sự hỗ trợ cán

bộ thư viện đối với sinh viên khi các em có

sinh viên, trong đó cao nhất là tính chính xác

của sản phẩm do dịch vụ thư viện cung cấp.

 Mức độ hài lòng của sinh viên về chất

lượng dịch vụ thư viện

Phần lớn sinh viên đều hài lòng dịch vụ

thắc mắc hoặc gặp khó khăn trong việc tìm thư viện và thái độ, phong cách phục vụ của

kiếm tài liệu, sử dụng cơ sở dữ liệu điện tử…

 Tổ chức phục vụ

cán bộ thư viện, trong đó thái độ phong cách

phục vụ của cán bộ thư viện được sinh viên

Các yếu tố được sinh viên đánh giá tốt: đánh giá cao nhất. Các yếu tố nguồn lực của

thời gian mở cửa phục vụ sinh viên hợp lý; thư viện: vốn tài liệu và cơ sở vật chất kỹ

cách tổ chức, sắp xếp tài liệu trên kệ dễ nhìn thuật phục vụ học tập được sinh viên đánh giá

và thuận tiện cho các em trong việc tìm kiếm mức ở trung bình.

tài liệu; bảng hướng dẫn, nội quy thông báo

được bố trí hợp lý tại thư viện; thủ tục phục vụ

sinh viên đơn giản và nhanh chóng cũng như

thời gian thư viện trả lời sinh viên nhanh

chóng, đúng hẹn.

Các yếu tố được sinh viên đánh giá ở

mức trung bình: chính sách mượn tài liệu và

công cụ tìm kiếm tài liệu (bảng chỉ dẫn trên kệ

tìm sách và công cụ tìm tài liệu trực tuyến trên

Website thư viện).

5. CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT

LƢỢNG DỊCH VỤ THƢ VIỆN PHỤC

VỤ SINH VIÊN HỌC TẬP TẠI

TRƢỜNG ĐẠI HỌC QUỐC TẾ - ĐẠI

HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ

CHÍ MINH

5.1. Giải pháp đầu tƣ và mở rộng cơ sở vật

chất – kỹ thuật phục vụ sinh viên học tập

và tra tìm thông tin tại thƣ viện

Thư viện từng bước ứng dụng công nghệ

thông tin vào hoạt động thư viện; xây dựng

các dịch vụ tiềm năng ứng dụng công nghệ

 Dịch vụ và sản phẩm do dịch vụ thư viện

cung cấp

Cho đến nay, thư viện phát triển nhiều thông tin nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng

dịch vụ khác nhau như dịch vụ mượn tài liệu cao của sinh viên về thông tin và khai thác

về nhà, dịch vụ tham khảo (tư vấn/ hỗ trợ), thông tin.

dịch vụ đặt mua sách theo yêu cầu, thông báo

Bên cạnh đó, thư viện cần đầu tư các

tài liệu mới… Trong đó, sinh viên sử dụng trang thiết bị và mở rộng các phòng óc khang

dịch vụ mượn tài liệu về nhà, dịch vụ tham trang như: tăng cường số lượng máy tính phục

khảo và dịch vụ đặt phòng học nhóm ngày vụ sinh viên học tập và tra tìm thông tin, nâng

càng tăng. Tuy nhiên, một số dịch vụ thư viện cấp hệ thống mạng (có dây và không dây),

hoạt động chưa hiệu quả trong việc thu hút trang thị máy photo và máy scan tài liệu, mở

sinh viên sử dụng như: dịch vụ mượn liên thư thêm các phòng óc phục vụ nhu cầu học tập

viện, thông báo tài liệu mới.

khác nhau của sinh viên như: phòng máy tính

Trong số các dịch vụ tại thư viện, sinh tra cứu thông tin, phòng học nhóm, phòng sử

viên đánh giá tốt nhất là dịch vụ đặt phòng học dụng thiết bị nghe nhìn,…

nhóm và dịch vụ tư vấn cho sinh viên. Riêng

dịch vụ mượn liên thư viện và hoạt động

thông báo tài liệu mới được đánh giá ở mức

trung bình

Đối với sản phẩm do dịch vụ thư viện

cung cấp, phần lớn sinh viên đánh giá sản

5.2. Giải pháp phát triển số lƣợng và chất

lƣợng vốn tài liệu thƣ viện nhằm đảm bảo

cung cấp đầy đủ tài liệu với nội dung phù

hợp nhu cầu học tập, mở mang kiến thức

cho sinh viên

Đầu tiên, thư viện cần lập chính sách

phẩm của dịch vụ thư viện tốt về độ chính xác, phát triển vốn tài liệu thư viện nhằm phát triển

7

số lượng và chất lượng vốn tài liệu thư viện

theo kế hoạch đề ra, phát huy tối đa việc sử nguyên và các loại hình dịch vụ thư viện nhằm

dụng tài liệu của sinh viên. thu hút ngày càng nhiều sinh viên sử dụng và

Lập kế hoạch quảng bá nguồn tài

Trong quá trình thực hiện chính sách khai thác tối đa nguồn lực hiện có của thư

phát triển vốn tài liệu, thư viện tăng cường số viện

lượng các loại hình tài liệu: sách, báo, tạp chí,

Nội dung tiến hành quảng bá là vốn tài

bách khoa toàn thư, E-book, cơ sở dữ liệu điện liệu, dịch vụ thư viện, các sự kiện do thư viện

tử,… có nội dung phù hợp với nhu cầu của tổ chức… Các hình thức quảng bá cần được

sinh viên, đồng thời nâng cao chất lượng vốn thực hiện đó là: trình bày trực quan, truyền

tài liệu thư viện thông qua thanh lọc tài liệu thông và kết nối với với phòng công tác sinh

lỗi thời, không còn phù hợp với yêu cầu sinh viên, giảng viên các khoa, bộ môn, các câu lạc

viên.

bộ sinh viên….

Sau khi triển khai công tác quảng bá,

Bênh cạnh đó, thư viện nên đẩy mạnh

việc chia sẻ tài liệu thư viện với các thư viện thư viện nên đánh giá kết quả của hoạt động

bên ngoài, đặc biệt là các thư viện các trường để đề ra các biện pháp cải thiện ở giai đoạn

đại học thuộc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ tiếp theo.

Chí Minh.

Trong từng giai đoạn, thư viện cần tiến

hành đánh giá định kỳ tính hiệu quả của tài

liệu phục vụ sinh viên học tập để hoàn thiện

và nâng cao chất lượng bộ sưu tập tài liệu kịp

thời.

5.5. Giải pháp tăng cƣờng hợp tác với các

thƣ viện thuộc Đại học Quốc gia Thành phố

Hồ Chí Minh và ngoài Đại học Quốc gia

Thành phố Hồ Chí Minh nhằm nâng cao

chất lƣợng dịch vụ thƣ viện phục vụ sinh

viên học tập

Theo xu thế phát triển, thư viện cần tăng

cường mối quan hệ với các thư viện, các tổ

chức bên ngoài, đặc biệt là thư viện thuộc Đại

5.3. Đẩy mạnh dịch vụ thƣ viện và một số

hoạt động phát huy văn hóa đọc và trang bị

kỹ năng tra tìm thông tin của sinh viên

Thư viện phát triển nguồn tài nguyên học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh để học

thư viện nhằm tạo vốn tài liệu đa dạng, phong hỏi kinh nghiệm, hỗ trợ nhau cùng phát triển.

phú phục vụ nhu cầu đọc của sinh viên

Khi đã tạo nên mối quan hệ vững chắc với các

Thư viện cần thu hút sinh viên quan tâm thư viện khác, thư viện Trường Đại học Quốc

và sử dụng vốn tài liệu có tại thư viện thông tế cần đẩy mạnh việc hợp tác chia sẻ nguồn tài

qua một số hoạt động tuyên truyền, giới thiệu liệu và phát triển dịch vụ giữa các thư viện

tài liệu hay, có giá trị hoặc tài liệu mới bổ nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ thư viện

sung vào thư viện; trưng bày, triển lãm sách phục vụ sinh viên học tập một cách tốt nhất.

theo chủ đề; cải thiện dịch vụ thư viện…

Ngoài ra, một việc quan trọng thư viện

cần tăng cường thực hiện, đó là rèn luyện sinh

viên kỹ năng đọc tài liệu và tra tìm thông tin

5.6. Giải pháp phát triển đội ngũ cán bộ

thƣ viện thực hiện dịch vụ về số lƣợng và

chất lƣợng

Tăng số lượng cán bộ thư viện thực hiện

hiệu quả thông qua tổ chức các lớp tập huấn, dịch vụ nhằm đảm bảo số lượng cán bộ thư

đào tạo kỹ năng cho sinh viên…

viện đầy đủ đáp ứng yêu cầu của sinh viên kịp

thời và nhanh chóng.

5.4. Giải pháp đẩy mạnh hoạt động quảng

bá nguồn tài nguyên và dịch vụ thƣ viện

đến đông đảo sinh viên giúp các em nhận

thức đúng đắn vai trò của thƣ viện cũng

nhƣ tận dụng nguồn tài nguyên, dịch vụ

thƣ viện trong quá trình học tập tại trƣờng

Việc đào tạo cán bộ thư viện không chỉ

là chuyên môn nghiệp vụ, mà còn bồi dưỡng

kiến thức cần thiết khác như anh văn, vi tính,

khai thác thông tin, đồng thời cập nhật kiến

thức về tình hình giáo dục của đất nước, luật

8

pháp trong nước và quốc tế, bản quyền tác giả,

sứ mệnh của nhà trường. Ngoài ra, người cán

6. KẾT LUẬN

Tự học và học tập suốt đời được xem

bộ thư viện còn cần được đào tạo các kiến như giải pháp hữu hiệu nhất của việc tự hoàn

thức về tâm lí, kĩ năng giao tiếp... để biết vận thiện cá nhân mỗi sinh viên ngay từ khi còn

dụng khéo léo, cư xử thích hợp với sinh viên trên ghế nhà trường. Tuy nhiên, học tập suốt

trong từng hoàn cảnh khác nhau.

đời không phải đơn giản, tự thân sinh viên có

thể thực hiện hiệu quả mà cần có các công cụ,

phương tiện hỗ trợ để đạt đến mục tiêu đề ra.

Một trong những công cụ hỗ trợ đắc lực cho

sinh viên học tập suốt đời là thư viện nhà

trường. Đây là nơi không chỉ cung cấp cho

sinh viên thông tin toàn diện về các lĩnh vực

5.7. Giải pháp tăng nguồn kinh phí đầu tƣ

cho nguồn lực và dịch vụ thƣ viện; đảm bảo

việc quản lý nguồn kinh phí một cách hợp

lý nhằm nâng cao chất lƣợng dịch vụ thƣ

viện toàn diện phục vụ sinh viên học tập

hiệu quả nhất

Thư viện cần lập nguồn kinh phí dự trù của đời sống xã hội mà còn hình thành kỹ

đầu tư cho thư viện trong từng giai đoạn phát năng đọc sách, tìm kiếm và khai thác thông tin

triển. Nguồn kinh phí này bao gồm các nội cho sinh viên thông qua các loại hình dịch vụ

dung cần đầu tư: bổ sung vốn tài liệu, trang tại thư viện. Để phát huy vai trò tích cực trong

thiết bị, đào tạo nhân viên và các hoạt động do việc phục vụ sinh viên học tập và tự học, thư

thư viện tổ chức…

viện trường đại học Quốc tế phải phát triển

Khi đã có nguồn kinh phí ổn định, thư nâng cao chất lượng dịch vụ thư viện đáp ứng

viện quản lý nguồn kinh phí phải đảm bảo tốt nhu cầu của sinh viên. Chúng ta tin rằng,

việc phân bổ kinh phí hợp lý và theo đúng kế với sự đóng góp của thư viện, nguồn nhân lực

hoạch đề ra, tránh việc lãng phí nguồn kinh tương lai của nước ta sẽ là lực lượng chuyên

phí được cung cấp.

nghiệp có chất lượng cao với tinh thần ham

học hỏi, năng động, thích nghi mọi hoàn cảnh

và đóng góp sức mình vào sự nghiệp xây dựng

đất nước.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] Bùi Loan Thùy, Lê Văn Viết (2001), Thư viện học đại cương. NXB Đại học Quốc gia TP.

Hồ Chí Minh.

[2] Lê Văn Viết (2000), Cẩm nang nghề thư viện. NXB Văn hóa Thông tin. Hà Nội.

[3] Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5453-1991 về hoạt động thông tin tư liệu. Viện Tiêu chuẩn

Việt Nam. Hà Nội.

[4] Parasuraman, Valarie A. Zeithaml, Leonard L Berry (1988), ServQual: a multiple-Item

scale for measuring consumer perception of service quality, Journal of retailing, No.1 -

Tr.12-40.

[5] J.F.Hair and [et al] (2006), Multivariate data analysis. New Jersey, Prentical-Hall

International, Inc.

9

Thông tin liên hệ tác giả chính (người chịu trách nhiệm bài viết)

Họ tên: Trần Ngọc Ngân

Đơn vị: Học viên cao học trường đại học Sư phạm Kỹ thuật Tp. Hồ Chí Minh

Điện thoại: 0902.790.900

Mail: [email protected]

Xác nhận của Giảng viên hƣớng dẫn

TS. Nguyễn Tiến Dũng

10

BÀI BÁO KHOA HỌC

THỰC HIỆN CÔNG BỐ THEO QUY CHẾ ĐÀO TẠO THẠC SỸ

Bài báo khoa học của học viên

có xác nhận và đề xuất cho đăng của Giảng viên hướng dẫn

Bản quyền tác phẩm đã được bảo hộ bởi Luật xuất bản và Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam.

Nghiêm cấm mọi hình thức xuất bản, sao chụp, phát tán nội dung khi chưa có sự đồng ý

của tác giả và Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP. Hồ Chí Minh.

ĐỂ CÓ BÀI BÁO KHOA HỌC TỐT, CẦN CHUNG TAY BẢO VỆ TÁC QUYỀN!

Thực hiện theo MTCL & KHTHMTCL Năm học 2017-2018 của Thư viện Trường Đại học

Sư phạm Kỹ thuật Tp. Hồ Chí Minh.