Báo cáo thực tập Xưởng điện 1 - Lại Việt Anh

B¸o c¸o thùc tËp  
L¹i ViÖt Anh  
Lêi nãi ®Çu  
Thùc tËp lµ mét phÇn quan träng trong qu¸ tr×nh ®µo t¹o ë ®¹i häc. Nã gióp cho sinh  
viªn n¾m ch¾c h¬n nh÷ng lý thuyÕt ®· ®-îc häc vµ ®ång thêi thu ®-îc nh÷ng kiÕn  
thøc trong thùc tÕ ngoµi s¸ch vë. Sinh viªn sau ®ît thùc tËp sÏ ®ì bì ngì h¬n khi  
lµm viÖc trong thùc tÕ, ®¸p øng tèt h¬n nh÷ng ®ßi hái cña c«ng viÖc sau nµy.  
Tr-êng ®¹i häc B¸ch Khoa, lµ mét tr-êng ®¹i häc kü thuËt, hµng n¨m ®Òu tæ chøc  
cho sinh viªn ë giai ®o¹n ®µo t¹o chuyªn ngµnh cã ®-îc mét ®ît thùc tËp .  
Sinh viªn n¨m thø ba khoa n¨ng l-îng cña tr-êng sÏ ®-îc thùc tËp trong ba tuÇn ë  
x-ëng ®iÖn cña nhµ tr-êng víi néi dung sau:  
_ lý thuyÕt m¸y ®iÖn  
_ Thùc hµnh c«ng nghÖ quÊn d©y m¸y biÕn ¸p.  
D-íi sù chØ dÉn thùc tËp cña c¸c thÇy: ThÇy NguyÔn Quang Hïng  
ThÇy NguyÔn Huy BÝnh  
ThÇy NguyÔn Huy ThiÖn  
Trong qu¸ tr×nh thùc tËp kh«ng tr¸nh khái nh÷ng khã kh¨n vµ bì ngì. V× vËy, em  
kÝnh mong c¸c thÇy gióp ®ì em hoµn thµnh tèt ®ît thùc tËp nµy.  
Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n !  
Hµ Néi ngµy 27- 3- 2000  
Sinh Viªn  
L¹i ViÖt Anh  
page1  
B¸o c¸o thùc tËp  
L¹i ViÖt Anh  
PhÇn I  
Lý thuyÕt  
I-Giíi thiÖu chung m¸y ®iÖn.  
1-Kh¸i niªm chung vÒ m¸y ®iÖn.  
M¸y ®iÖn lµ mét thiÕt bÞ ®iÖn tõ nguyªn lý lµm viÖc dùa vµo hiÖn t-îng c¶m øng  
®iÖn tõ  
CÊu t¹o: M¸y ®iÖn gåm cã m¹ch tõ (khÐp kÝn bëi lâi thÐp)vµ m¹ch ®iÖn(c¸c cuén  
d©y) liªn quan chÆt chÏ tíi nhau, dïng ®Ó biÕn ®æi qua l¹i gi÷a c¸c d¹ng n¨ng l-îng  
nh- ®iÖn n¨ng thµnh c¸c d¹ng n¨ng l-îng kh¸c (®éng c¬ ®iÖn) hay ng-îc l¹i tõ c¸c  
d¹ng n¨ng l-îng kh¸c thµnh ®iÖn n¨ng (m¸y ph¸t ®iÖn) hoÆc dïng ®Ó biÕn ®æi c¸c  
th«ng sè ®iÖn n¨ng nh- biÕn ®æi ®iÖn ¸p dßng ®iÖn,tÊn sè,sè pha...  
Lâi thÐp cña m¸y ®iÖn lµ m¹ch tõ khÐp kÝn ®Ó dÉn tõ th«ng, cßn c¸c m¹ch ®iÖn gåm  
hai hay nhiÒu d©y quÊn cã thÓ chuyÓn ®éng t-¬ng ®èi víi nhau cïng c¸c bé phËn g¸  
l¾p.  
M¸y ®iÖn lµ nh÷ng thiÕt bÞ th-êng gÆp nhiÒu nhÈt trªn thùc tÕ nã ®-îc sö dông réng  
kh¾p trong c¸c nghµnh c«ng nghiÖp, kinh tÕ, còng nh- trong ®êi sèng hµng ngµy.  
2-Ph©n lo¹i vµ nhËn biÕt m¸y ®iÖn:  
M¸y ®iÖn cã nhiÒu lo¹i vµ cã nhiÒu c¸ch ph©n biÖt chóng nh-:  
Ph©n lo¹i theo c«ng suÊt  
Ph©n lo¹i theo cÊu t¹o.  
Ph©n lo¹i theo chøc n¨ng.  
Ph©n lo¹i theo dßng ®iÖn(M¸y ®iÖn mét chiÒu vµ xoay chiÒu).  
Ph©n lo¹i theo nguyªn lý lµm viÖc.  
Nh-ng ë ®©y ta ph©n lo¹i theo nguyªn lý biÕn ®æi n¨ng l-îng nh- sau:  
a-M¸y ®iÖn tÜnh (th-êng gÆp lµ m¸y biÕn ¸p): M¸y ®iÖn tÜnh lµm viÖc dùa vµo  
hiÖn t-îng c¶m øng ®iÖn tõ do sù biÕn thiªn tõ th«ng gi÷a c¸c cuén d©y kh«ng cã  
sù chuyÓn ®éng t-¬ng ®èi víi nhau.M¸y ®iÖn tÜnh th-êng dïng ®Ó biÕn ®æi th«ng sè  
®iÖn n¨ng nh- biÕn ®æi dßng diÖn xoay chiÒu tõ ®iÖn ¸p nµy thµnh ®iÖn ¸p xoay  
chiÒu ë ®iÖn ¸p kh¸c. Do tÝnh thuËn nghÞch cña c¸c quy luËt c¶m øng ®iÖn tõ qu¸  
tr×nh biÕn ®æi cã tÝnh thuËn nghÞch.  
page2  
B¸o c¸o thùc tËp  
L¹i ViÖt Anh  
b-M¸y ®iÖn cã phÇn chuyÓn ®éng quay hoÆc chuyÓn ®éng th¼ng :Nguyªn lý  
lµm viÖc dùa vµo hiÖn t-îng c¶m øng ®iÖn tõ,lùc ®iÖn tõ do tõ tr-êng vµ dßng ®iÖn  
cña c¸c cuén d©y cã chuyÓn ®éng t-¬ng ®èi víi nhau g©y ra.Lo¹i m¸y nµy th-êng  
®-îc dïng ®Ó biÕn ®æi d¹ng n¨ng l-îng nµy sang d¹ng n¨ng l-îng kh¸c,m¸y ®iÖn  
cã thÓ lµm viÖc ë chÕ ®é m¸y ph¸t ®iÖn hoÆc ë chÕ ®é ®éng c¬ ®iÖn.  
§éng c¬ ®iÖn m¸y ph¸t ®iÖn gåm cã :PhÇn tÜnh (Stato: vá m¸y+m¹ch tõ).PhÇn  
®éng(quay) (Roto:trôc m¸y+m¹ch tõ ), ngoµi ra cßn cã phÇn n¾p,bu l«ng vµ èc vÝt.  
Ph©n lo¹i vµ nhËn biÕt: M¸y ph¸t mét chiÒu cã bé phËn quay ®Ó ph¸t ®iÖn  
Th«ng th-êng m¸y ph¸t ®iÖn 1 chiÒu phÇn tÜnh lµ phÇn lÊy ®iÖn phÇn quay lµ phÇn  
kÝch tõ.  
M¸y ph¸t ®iÖn xoay chiÒu (lµ m¸y ph¸t ®ång bé )cã bé phËn quay ®Ó ph¸t ®iÖn  
xoay chiÒu.  
• §éng c¬: Gåm cã ®éng c¬ mét chiÒu vµ xoay chiÒu,®éng c¬ xoay chiÒu  
vµnh gãp.  
- §éng c¬ 1 chiÒu:  
a>§éng c¬ mét chiÒu kÝch tõ ®éc lËp:  
§C  
KT  
b>§éng c¬ mét chiÒu kÝch tõ song song:  
§C  
KT  
page3  
B¸o c¸o thùc tËp  
L¹i ViÖt Anh  
c>§éng c¬ mét chiÒu kÝch tõ nèi tiÕp:  
KT  
§C  
d>§éng c¬ mét chiÒu kÝch tõ hçn hîp:Tèc ®é tuú ý th-êng dïng trong Rada  
nh-ng ph¶i cã nguån mét chiÒu.  
KT  
§C  
KT  
page4  
B¸o c¸o thùc tËp  
L¹i ViÖt Anh  
- §éng c¬ xoay chiÒu: §ång bé vµ kh«ng ®ång bé  
a>§éng c¬ ®ång bé: Tèc ®é tõ tr-êng b»ng tèc ®é cña r«to n=n1.  
b>§éng c¬ kh«ng ®ång bé: Tèc ®é tõ tr-êng kh¸c tèc ®é cña r«to nn1  
(víi n lµ tèc ®é Roto ,n1 lµ tèc ®é tõ tr-êng).  
§C  
§éng c¬ kh«ng ®ång bé ®-îc chia lµm hai lo¹i:  
• §éng c¬ R«to d©y quÊn: D©y quÊn th-êng lµm b»ng ®ång, lµ d©y quÊn ba pha,3  
®Çu ra ®-îc nèi víi 3 vµnh tr-ît b»ng ®ång g¾n chÆt trªn trôc m¸y. tiÕp xóc víi 3  
vµnh tr-ît lµ c¸c chæi than ®Ó cã thÓ nèi víi ®iÖn trë phô bªn ngoµi  
60. f  
n   
=3000 vßng/phót.  
p
• §éng c¬ R«to lång sãc: cã d©y quÊn lµ c¸c thanh dÉn b»ng ®ång hoÆc nh«m,  
th-êng ®-îc nèi bëi 2 vßng ng¾n m¹ch, trªn thùc tÕ chñ yÕu lµm b»ng nh«m  
Tuy nhiªn,trong ®ît thùc tËp nµy, do thêi gian cã h¹n, ®ång thêi ®Ó cho phï hîp víi  
l-îng kiÕn thøc cña sinh viªn n¨m ®Çu cña chuyªn nghµnh häc. Nªn chóng ta chØ  
lµm víi néi dung M¸y biÕn ¸p vµ ®éng c¬ kh«ng ®ång bé 3 pha(36 r·nh)  
page5  
B¸o c¸o thùc tËp  
L¹i ViÖt Anh  
Ta cã thÓ biÓu diÔn phÇn m¸y ®iÖn b»ng s¬ ®å khèi sau:  
M¸y ®iÖn  
M¸y ®iÖn tÜnh  
M¸y ®iÖn cã phÇn quay  
M¸y ®iÖn xoay chiÒu  
M¸y ®iÖn 1 chiÒu  
M¸y ®iÖn  
kh«ng  
M¸y ®iÖn  
®ång bé  
®ång bé  
§éng  
c¬  
kh«ng  
®ång  
bé  
M¸y  
§éng  
c¬  
®ång  
bé  
M¸y  
ph¸t  
®ång  
bé  
§éng  
c¬  
®iÖn 1  
chiÒu.  
M¸y  
ph¸t  
®iÖn 1  
chiÒu.  
M¸y  
biÕn  
¸p  
ph¸t  
kh«ng  
®ång  
bé  
3-VËt liÖu dïng trong m¸y ®iÖn:  
a>VËt liÖu kÕt cÊu: lµ vËt liÖu dïng ®Ó chÕ t¹o c¸c chi tiÕt chÞu t¸c ®éng  
c¬ häc.  
-ThÐp khèi :Vá cùc tõ cña m¸y 1 chiÒu ,c¸c lâi thÐp cuén hót 1 chiÒu  
-Gang,nh«m :Vá n¾p cña m¸y c¸c lo¹i ®éng c¬ m¸y ph¸t xoay chiÒu.  
C¶ thÐp vµ gang ®Òu lµ vËt liÖu c¸ch tõ yÕu  
b>VËt liÖu t¸c dông: Gåm cã 2 lo¹i  
• VËt liÖu dÉn tõ: dïng ®Ó t¹o ra c¸c m¹ch tõ trong m¸y ®iÖn. §èi víi  
®éng c¬ vµ m¸y ph¸t xoay chiÒu ng-êi ta dïng thÐp kü thuËt ®iÖn dµy  
0.33- 0.5 mm d¹ng l¸ ghÐp s¸t vµo nhau môc ®Ých lµ chèng dßng fuc«,  
gi¶m tæn hao trong lâi thÐp.  
-ThÐp kü thuËt ®iÖn gåm cã hai lo¹i:  
+C¸n nãng(mµu löa)  
+C¸n l¹nh(mµu c¸nh gi¸n)  
vi dô:  
C¸n nãng : 21; 31(A)...  
page6  
B¸o c¸o thùc tËp  
C¸n l¹nh : 410; 310...  
L¹i ViÖt Anh  
Ch÷ chØ thÐp kü thuËt ®iÖn  
Ch÷ A chØ tæn hao thÊp (coi nh- kh«ng ®¸ng kÓ)  
Ch÷ O chØ thÐp c¸n l¹nh  
ChØ sè thø nhÊt : chØ hµm l-îng Sililc  
ChØ sè thø hai chØ tæn hao riªng cña c¸c lo¹i thÐp  
• VËt liÖu dÉn ®iÖn  
D©y dÉn: Dïng ®ång ®á hoÆc hîp kim cña ®ång®á lµ chñ yÕu ngoµi ra cßn  
dïng b»ng nh«m. Lý do v× ®ång ®á dÎo, dÉn ®iÖn tèt nªn ®a sè d©y quÊn ®Òu dïng  
lµ ®ång ®á. Cßn nh÷ng bé phËn chÞu lùc th× dïng hîp kim cña ®ång.  
c>VËt liÖu c¸ch ®iÖn  
Dïng c¸ch ®iÖn gi÷a c¸c vËt dÉn ®iÖn cíi nhau vµ víi chÝnh vá m¸y. C¸clîi vËt  
liÖu c¸ch ®iÖn(R¾n, Láng, KhÝ).  
-VËt liÖu khÝ: C¸cvËt liÖu xã nguån gèc tõ Xenlul«, c¸c vËt chÊt c« c¬, h÷u c¬,  
vËt liÖu tæng hîp. Tuy nhiªn ®Ó t¹o vËt liÖu tèt h¬n ng-êi ta dïng khÝ tr¬.  
VËt liÖu láng: RÊt quan träng trong m¸y ®iÖn v× nã cã thÓ len lái vµo c¸c khe  
nhá. Nã cßn sö dông ®Ó dËp hå quang(nh- ®Çu m¸y biÕn ¸p...)  
=>Tuú theo lo¹i chÞu ®-îc c-êng ®é c¸ch ®iÖn ng-êi ra chia vËt liÖu c¸ch  
®iÖn ra thµnh 7 cÊp nh- sau:  
CÊp  
Y
A
105  
B
115  
E
120  
F
155  
H
155  
C
>180  
ChÞu nhiÖt C0 95  
4-C¸c th«ng sè ®Æc tr-ng vµ mét sè c«ng thøc kinh nghiÖm  
a.§èi víi M¸y biÕn ¸p(MBA).  
+Q lµ tiÕt diÖn lâi (cm2)  
b
S
Q=a.b cm2 (g«ng to=1/2 trô chÝnh)  
NÕu to h¬n lµ thõa, nÕu nhá h¬n lµ thiÕu  
+S lµ c«ng suÊt cña MBA (VA)  
Q=S (lâi ch÷ O)  
a
Q=0,7S (lâi ch÷ E- h×nh 1)  
+W0 lµ sè vßng cho 1 vol  
45 50  
W0   
5 10%  
H×nh 1.  
Q
+i lµ mËt ®é dßng biÕn ¸p 2,53 A/mm2.  
page7  
B¸o c¸o thùc tËp  
+U=4,44 f.W.B  
L¹i ViÖt Anh  
trong ®ã Blµ hÖ sè tõ thÈm  
f lµ tÇn sè =50 Hz.  
+TiÕt diÖn d©y:  
d 2  
4
4s  
s   
d   
b.§èi víi ®éng c¬:  
-PhÇn tÜnh :lµ phÇn lÊy ®iÖn ra  
-PhÇn quay:lµ phÇn kÝch tõ  
+Z lµ sè r·nh trªn stato hoÆc Roto  
+m lµ sè pha (nÕu kh«ng nãi ®Õn m th× coi m=3)  
+a lµ sè m¹ch nh¸nh song song  
60. f  
+p lµ sè ®«i cùc(p1) p   
n
+P2 lµ c«ng suÊt ®Çu trôc  
+P1 lµ c«ng suÊt vµo m¸y P1=P2/.  
+lµ hiÖu suÊt cña ®éng c¬.  
+y lµ b-íc d©y quÊn tÝnh tõ c¹nh t¸c dông thø nhÊt ®Õn c¹nh t¸c dông thø 2  
Z
cña mét phÇn tö.  
y   
2p  
+q lµ sè r·nh t¸c dông d-íi 1 ®«i cùc (hay lµ sè bèi d©y cña 1 nhãm bèi )  
®-îc tÝnh nh- sau  
Z
q   
2mp  
+T lµ b-íc cùc(kho¶ng c¸ch nhÊt ®Þnh cña pha A,B,C trong m¸y)  
d  
2p  
Z
   
2p  
Th-êng ng-êi ta coi y=(0,671 )T  
§èi víi d©y quÊn b-íc ®ñ lÊy: y= T  
§èi víi d©y quÊn b-íc ng¾n lÊy: y< T.  
24  
Z
24  
VÝ dô: §éng c¬ cã Z=24, 2p=4y   
Nh- vËy ta lÊy y=6 vµ q=2.  
6  
;
q   
2  
4
2mp 3.4  
page8  
B¸o c¸o thùc tËp  
L¹i ViÖt Anh  
60. f  
n: tèc ®é cña tõ tr-êng, n   
p
n1: tèc ®é cña R«to. NÕu n1 n ®éng c¬ kh«ng ®ång bé  
Nªu n1=n ®éng c¬ ®ång bé(Lý t-ëng)  
Th«ng th-êng ng-êi ta chÕ t¹o ®éng c¬ theo tiªu chuÈn sau:  
Sè ®«i cùc  
1
2
3
n: tèc ®é tõ tr-êng  
n1: tèc ®é cña R«to  
3000 Vßng/phót  
1500 Vßng/phót 1000 Vßng/phót  
970 Vßng/phót  
2850 Vßng/phót 1480 Vßng/phót  
II-tr×nh bµy c«ng nghÖ d©y quÊn  
A-§¹i c-¬ng:  
D©y quÊn phÇn øng lµ d©y quÊn b»ng ®ång ®Æt trong c¸c r·nh cña phÇn øng  
lµm thµnh mét hoÆc nhiÒu m¹ch vßng kÝn. D©y quÊn lµ bé phËn quan träng nhÊt  
cña m¸y ®iÖn v× nã trùc tiÕp tham gia c¸c qóa tr×nh biÕn ®æi n¨ng l-îng tõ ®iÖn  
n¨ng sang c¬ n¨ng hay ng-îc l¹i,®ång thêi vÒ mÆt kinh tÕ th× gi¸ thµnh cña d©y  
quÊn còng chiÕm kh¸ cao trong toµn bé gi¸ thµnh m¸y.D©y quÊn phÇn øng cña m¸y  
®iÖn xoay chiÒu cã nhiÖm vô c¶m øng søc ®iÖn ®éng nhÊt ®Þnh ®ång thêi cïng tham  
gia vµo viÖc t¹o nªn tõ tr-êng cÇn thiÕt cho sù thay ®æi n¨ng l-îng c¬ ®iÖn trong  
m¸y.KÕt qu¶ cña d©y quÊn ph¶i ®¶m b¶o ®-îc c¸c nhu cÇu:  
• TiÕt kiÖm ®-îc kim lo¹i vµ ®Çu mèi ph¶i ë ®Çu bói d©y.  
• Cã ®é bÒn c¬,bÒn nhiÖt,bÒn ®iÖn.  
• D©y quÊn 3 pha ®èi xøng nhau tøc lµ ®iÖn trë ,®iÖn c¶m cña d©y quÊn c¸c pha  
ph¶i gièng nhau(nÕu kh«ng th× m¸y ®iÖn lµm viÖc nÆng nÒ cã tiÕng kªu vµ tiÕng  
ån).§iÖn kh¸ng gièng nhau th× tæng sè vßng cña c¸c pha ph¶i gièng nhau.  
• §Êu m¸y ph¶i ®óng cùc tÝnh.  
page9  
B¸o c¸o thùc tËp  
L¹i ViÖt Anh  
B-Mét sè kiÓu d©y quÊn c¬ b¶n:  
Trong m¸y ®iÖn xoay chiÒu cã 2 lo¹i d©y quÊn:D©y quÊn 1líp vµ d©y quÊn 2 líp:  
1-D©y quÊn 1 líp: cã 2 kiÓu  
• D©y quÊn tËp trung: n»m ë nh÷ng vïng kh¸c nhau trªn th©n m¸y  
• D©y quÊn ph©n t¸n: lµ tr-êng hîp ®Æc biÖt cña d©y quÊn tËp trung. Trªn c¬ së  
d©y quÊn tËp trung muèn cã m« men khoÎ h¬n víi cïng c«ng suÊt Êy th× ng-êi  
ta ®-a ra kiÓu d©y quÊn ph©n t¸n  
C¸ch thùc hiÖn: t¸ch nhá c¸c phÇn tö ®Ó d¶i ®Òu trªn th©n m¸y  
¦u ®iÓm:CÊu t¹o ®¬n gi¶n, dÔ l¾p ®Æt vµ söa ch÷a  
Nh-îc ®iÓm:Kh«ng t¹o ®-îc m«men khoÎ lªn chØ dïng cho lo¹i ®éng c¬ cã  
c«ng suÊt P 7 Kw.  
D©y quÊn 1 líp cã nhiÒu lo¹i, ng-êi ta chia thµnh c¸c lo¹i sau:  
*D©y quÊn ®ång khu«n,ph©n t¸n  
D©y cã h×nh d¸ng vµ kÝch th-íc gièng nhau n»m so le víi nhau vµ cã chiÒu ®i  
cña dßng ®iÖn trong d©y theo ®óng cùc tÝnh.  
*D©y quÊn ®ång t©m:Kh¸c nhau vÒ kÝch th-íc vµ bèi nhá n»m trong bèi lín  
D©y quÊn ®ång khu«n  
D©y quÊn ®ång t©m  
A
Y
Z
B
§Ó vÏ 1 d©y quÊn ta c¨n cø vµo:  
-B-íc y ph¶i chøa 2q  
-C¨n cø vµo vßng ®a gi¸c s®®: ®Çu A ra X  
®Çu B ra Y  
®Çu C ra Z  
C
X
page10  
B¸o c¸o thùc tËp  
L¹i ViÖt Anh  
VÝ dô vÒ d©y quÊn ®ång khu«n ph©n t¸n cã Z=24; 2p=4; y=5; q=2.  
S¬ ®å khai triÓn.  
13  
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10 11 12  
14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24  
1’  
A
1
1 nèi 1’  
Z
B
C
X
Y
2-D©y quÊn hai líp:lµ d©y quÊn ë mçi r·nh ®Æt ë hai c¹nh t¸c dông cã sè  
phÇn tö =Z.  
+Trªn c¬ së d©y quÊn tËp trung:nÕu ta muèn m¸y cã M«men khoÎ h¬n th× ®¹i  
bé phËn ®-a sang d©y quÊn 2 líp.  
¦u ®iÓm:  
D©y quÊn hai líp th-êng sö dông hai lo¹i d©y quÊn xÕp vµ d©y quÊn sãng  
nh-ng chñ yÕu vÉn lµ d©y quÊn xÕp  
Nh-îc ®iÓm:ChÕ t¹o phøc t¹p,l¾p r¸p khã kh¨n,söa ch÷a phøc t¹p h¬n d©y  
quÊn 1 líp(nh- ë c¸c ®Çu nèi).  
+§èi víi m¸y ®iÖn cã c«ng suÊt lín h¬n 7 Kw ta sö dông d©y quÊn 2 líp  
+C¸ch thùc hiÖn :t¸ch nhá c¸c nhãm vÒ sè l-îng (nghÜa lµ c¹nh trªn c¹nh d-íi  
cña cïng mét pha trïng nhau) ®-îc tÝnh theo c«ng thøc sau:  
(y q)2p z  
2p  
page11  
B¸o c¸o thùc tËp  
L¹i ViÖt Anh  
VÝ dô: Z=24;2p=4;y=5;q=2.  
13  
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10 11 12  
14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24  
A
page12  
B¸o c¸o thùc tËp  
L¹i ViÖt Anh  
III-ChuÈn bÞ khu«n- c¸ch ®iÖn- §Êu m¸y  
A.§éng c¬  
1.ChuÈn bÞ khu«n (H×nh qu¶ tr¸m).  
+b:lÊy 1 cung ë 1/2 chiÒu cao cña r¨ng tÝnh tõ t©m r·nh c¹nh t¸c dông thø nhÊt  
®Õn c¹nh t¸c dông thø 2 cña mét phÇn tö.  
+h: chiÒu cao cña lâi s¾t +3 cm  
+l1,l2: mçi bªn lÊy 1/2 chiÒu s©u n¾p m¸y khu«n th-êng dïng cho d©y quÊn  
®ång khu«n.NÕu lµm d©y quÊn ®ång t©m ph¶i cã thªm 2 cæ lç n÷a 2 cæ lç nµy liÒn  
nhau vµ c¸ch nhau b»ng 1 b-íc r·nh trªn Stato.  
l1  
y
h
l2  
b
CÊch lµm khu«n: Dïng 2 miÕng gç ®· ®-îc x¸c ®Þnh t©m, sau ®ã khoan theo c¸c lç  
®· ®¸nh dÊu kÝch th-íc s½n. Khu«n th-êng dïng ®Ó quÊn d©y quÊn ®ång khu«n, nÕu  
dïng ®Ó quÊn d©y quÊn ®ång t©m th× ph¶i thªm 2 lç n÷a, 2 lç liÒn kÒ vµ c¸ch nhau  
b»ng 1 b-íc r·nh trªn Stato(0.8mm).  
2-ChuÈn bÞ c¸ch ®iÖn.  
- §Ó tr¸nh sù chËp, ch¹m giøa c¸c vßng d©y, gi÷a c¸c cuén d©y vµ gi÷a c¸c d©y  
quÊn víi vá m¸y, ta ph¶i sö dungj c¸ch ®iÖn cho ®éng c¬.  
-Nh÷ng vËt c¸ch ®iÖn ph¶i ®-îc c¸ch ®iÖn trän vÑn trong vËt liÖu c¸ch ®iÖn  
-Khi sö dông vËt liÖu c¸ch ®iÖn ph¶i ®¶m b¶o ®é bãng cña vËt liÖu, tr¸ch x©y  
x-íc, gÉy gËp.  
-Cã 2 kiÓu c¸ch ®iÖn quan träng:  
• C¸ch ®iÖn gi÷a r·nh vµ d©y(c¸ch ®iÖn pha víi ®Êt).  
• C¸ch ®iÖn gi÷a c¸c phÇn ®Çu nèi (c¸ch ®iÖn pha víi pha)  
page13  
B¸o c¸o thùc tËp  
L¹i ViÖt Anh  
- M¸y ®iÖn lµm trong qu¸ tr×nh thùc tËp ®-îc c¸ch ®iÖn ë cÊp A vµ E cã 2 lo¹i  
vËt liÖu c¸ch ®iÖn(chÞu 950C vµ 105oC)  
C¸ch ®iÖn vá(Stato) gåm hai líp:  
+Líp thø nhÊt: líp 0,3 mm ®ã lµ mét lo¹i b×a mÇu xanh, mét mÆt tr¸ng bãng  
kÝnh ®-îc lãt lôa lªn trªn  
ChiÒu réng: b»ng chu vi r·nh tøc lµ nã chiÕm hÕt tiÕt diÖn tõ mÐp ph¶i sang mÐp tr¸i  
r·nh  
ChiÒu dµi: b»ng chiÒu dµi cña mét r·nh +3 (cm) ®-îc gËp l¹i mçi ®Çu 0,75cm,  
chèng xª dÞch (0.75x4=3).  
+Líp thø hai: lµ líp c¸ch ®iÖn b»ng lôa, líp nµy cã t¸c dông võa c¸ch ®iÖn, võa  
hót Èm. Tuy nhiªn trong ®ît thùc tËp nµy ta kh«ng cÇn líp nµy n÷a v× líp c¸ch ®iÖn  
0.3 mm ®· cã tr¸ng 1 chÊt c¸ch ®iÖn cã t¸c dông nh- mét líp lôa.  
+Líp thø ba : lµ lo¹i giÊy c¸ch ®iÖn dÇy 0,1mm  
ChiÒu réng : Réng h¬n líp 0,3mm mét kho¶ng b»ng hai b¶n r·nh hai bªn ®Ó khi  
vµo d©y song ta gËp l¹i cµi xuèng d-íi r·nh phÇn ®Ó c¸ch ®iÖn, phÇn ®Ó gi÷ d©y  
kh«ng bung lªn ch¹m vµo R«to  
ChiÒu dµi : B»ng chiÒu dµi líp 0,03mm ®· gÊp ®Çu  
3-ChuÈn bÞ dông cô.  
Gåm cã dao tre, kÐo, dao, k×m, bóa, khung d©y quÊn, m¸y quÊn d©y, ®ång hå ®o  
th«ng mÆch.  
Chó ý: dao tre cÇn ph¶i nh½n, bãng, m¶nh ë phÝa ®Çu ®Ó cho d©y xuèng r·nh ®-îc  
dÔ dµng.  
4-C¸ch ®Êu d©y.  
a.§èi víi d©y quÊn mét líp: khi ®Êu nèi tiÕp ®Êu theo quy luËt sau  
- NÕu sè cùc 2p > 2. Th× cuèi cuén thø nhÊt ®Êu vøi ®Çu cña cuén thø hai  
cho tíi hÕt  
-
NÕu 2p=2 ta ®Êu nèi tuÕp cuèi cuén nä víi cuèi cuén kia.  
b.§èi víi d©y quÊn 2 líp(kh«ng lµm trong ®ît thùc tËp):  
- Khi ®Êu nèi tiÕp cÇn thªm ®iÒu kiÖn chiÒu dßng ®iÖn cña c¹nh trªn vµ  
c¹nh d-íi trong cïng 1 r·nh ph¶i nh- nhau. Ng-êi ta ®Êu: cuèi cuén thø  
nhÊt víi cuèi cuén thø hai, ®Çu cuén thø hai víi ®Çu cuén thø ba, cuèi  
cuén hai nèi víi cuèi cuén ba  
c.§Êu m¸y Y/∆  
Yªu cÇu : Ph¶i th«ng m¹ch ®Êu d©y ®óng cùc tÝnh sao cho ®éng c¬ ch¹y ®-îc.  
Th-êng th× khi ®Æt d©y vµo m¸y ta ph¶i kiÓm tra th«ng m¹ch ngay tõ bèi d©y ®Çu  
tiªn. Sau khi ®Êu m¸y xong ph¶i cã c¸c ®o gi÷a AB vµ CD vµ CA cÈn thËn  
page14  
B¸o c¸o thùc tËp  
L¹i ViÖt Anh  
-Quy ®Þnh chung : §Êu m¸y 220/380 - /  
B C  
A
ZA  
§Êu ∆  
CY  
BX  
X Y  
Z
B
C
A
X
Y
A
§ÊuY  
B
C
A
Z Y  
X
Z
X
Y
B
C
page15  
B¸o c¸o thùc tËp  
L¹i ViÖt Anh  
B.m¸y biÕn ¸p  
I-Giíi thiÖuchung  
M¸y biÕn ¸p lµ nét thiÕt bÞ ®iÖn tõ tÜnh, lµm viÖc trªn nguyªn lý c¶m øng ®iÖn tõ,  
dïng ®Ó biÕn ®æi 1 hÖ thèng dßng ®iÖn xoay chiÒu ë ®iÖn ¸p nµy thµnh 1 hÖ thèng  
dßng ®iÖn xoay chiÒu ë ®iÖn ¸p kh¸c, víi tÇn sè kh«ng ®æi.  
1.CÊu t¹o cña M¸y biÕn ¸p: gåm lâi thÐp vµ d©y quÊn.  
M¸y biÕn ¸p cã 2 d©y quÊn gäi lµ M¸y biÕn ¸p 2 d©y quÊn. D©y quÊn nèi víi nguån  
®Ó thu n¨ng l-îng gäi lµ d©y quÊn s¬ cÊp. D©y quÊn nèi víi t¶i ®Ó ®-a n¨ng l-îng  
ra ngoµi gäi lµ d©y quÊn thø cÊp.  
-Lâi thÐp: gåm c¸c l¸ thÐp kü thuËt ®iÖn ghÐp l¹ víi nhau, c¸c l¸ thep ®-îc phñ 1  
líp c¸ch ®iÖn, ®Ó c¸ch ®iÖn víi nhau(Gi¶m dßng Fuc« sinh tæn hao).  
-D©y quÊn:  
• Th-êng dïng lµ ®ång hoÆc nh«m, v× chóng cã ®iÖn trë suÊt bÐ. TiÕt diÖn th-êng  
lµ h×nh trßn hoÆc h×nh ch÷ nhËt, bªn ngoµi cã tr¸ng bäc 1 líp c¸ch ®iÖn b»ng  
ªmay  
• D©y quÊn th-êng ®-îc chia lµm 2 lo¹i chÝnh  
-D©y quÊn ®ång t©m: d©y quÊn h×nh trô  
d©y quÊn xo¾n èc liªn tôc  
-D©y quÊn xen kÏ  
U2  
W1  
U1  
page16  
B¸o c¸o thùc tËp  
L¹i ViÖt Anh  
phÇn II  
Bµi tËp Thùc hµnh trªn ®éng c¬  
I>bµi tËp 1  
Thùc hiÖn trªn m¸y(®éng c¬) bµi d©y quÊn ph©n t¸n ®ång khu«n 1 líp Z=24, y=5,  
q=2, 2p=4.  
S¬ ®å khai triÓn  
13  
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10 11 12  
14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24  
page17  
B¸o c¸o thùc tËp  
L¹i ViÖt Anh  
A
Z
B
C
X
Y
page18  
B¸o c¸o thùc tËp  
L¹i ViÖt Anh  
S¬ ®å c«ng nghÖ ®Æt d©y:  
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10  
+QuÊn d©y: QuÊn riªng tõng bèi mét tæng sè cã 12 bèi, mçi cuén 55 vßng  
-§o th«ng m¹ch kiÓm tra tõng cuén. X¸c ®Þnh cùc tÝnh ®óng cho tõng cuén d©y x¸c  
®Þnh bèi chê vµ c¸c b-íc vµo d©y.  
+Vµo d©y: Dùa vµo c- ®å c«ng nghÖ ®Æt d©y  
-Ta ®Æt d©y sao cho 1 c¹ch ®Ì lªn 2 c¹ch tr-íc, c¹ch sau nµy l¹i cïng víi c¹ch tr-íc  
l¹i t¹o thµnh 2 c¹ch míi ®Ó ®Æt tiÕp c¹ch kh¸c ®Ì lªn chóng  
-§Çu tiªn ta chän mét vÞ trÝ bÊt kú nµo ®ã quy ®Þnh ®ã lµ c¹ch sè 1 (®Çu ra ®-îc dÆt  
vÒ phÝa hép cùc) ta vµo d©y 2 c¹ch lµ c¹ch sè 2 vµ 4 tr-íc, 2 c¹ch cßn l¹i cña 2 bèi  
®ã ®Ó chê. Sau ®ã vµo bèi thø nhÊt ë vÞ trÝ r·nh sè 1vµ 6, tiÕp tôc bèi thø hai vµo  
r·nh 3 vµ r·nh 8. Cø nh- vËy ta vµo tiÕp c¸c bèi cßn l¹i cho ®Õn hÕt råi vµo nèt hai  
c¹ch chê ban ®Çu xuèng r·nh 21 vµ 23 lµ xong.  
Chó ý:  
+Vµo d©y ®-îc r·nh nµo ta nhÐt lu«n giÊy c¸ch ®iÖn vµo khe vµ bÎ trßn hai ®Çu bèi  
d©y, ®ång thêi khi vµo ®-îc bèi nµo ta còng kiÓm tra lu«n xem cã th«ng m¹ch vµ cã  
bÞ ch¹m vá kh«ng, ®Ó cã biÖn ph¸p sö lý lu«n  
+Sau khi ®· vµo d©y vµ nhÐt líp giÊy c¸ch ®iÖn 0,1mm xong. Ta tiÕn hµnh lãt c¸ch  
®iÖn pha vµ dïng dao tre n¾n cho c¸c bèi d©y èp s¸t vµo nhau gän gµng  
+V× ®©y lµ giÊy c¸ch ®iÖn b»ng b×a, giÊy th-êng kh«ng ®ñ tiªu chuÈn c¸ch ®iÖn nªn  
ta kh«ng cho m¸y chËy thö v× thÕ kh«ng cÇn ®ai m¸y b»ng d©y sîi  
+§Êu d©y: ë ®©y cã 12 bèi d©y mµ cã 3 pha ®Òu nhau mçi pha cã 4 bèi. §Ó cho  
thuËn tiÖn cho viÖc ®Êu d©y trong qu¸ tr×nh vµo d©y ta chó ý cho c¸c ®Çu vµo cña  
c¸c bèi vÒ mét phÝa(th-êng lµ phÝa ngoµi),cßn c¸c ®Çu ra vÒ phÝa cßn l¹i,c¸ch ®Êu  
nh- sau:  
-Chän 1 ®Çu cña bèi bÊt kú quy ®Þnh lµm pha A(®©ï vµo cuén A2) cuèi cuén A1®Êu  
víi cuén A2(tøc lµ A2, c¸ch A1 lµ 2 bèi d©y). Cuèi cuén A3 ®em ®Êu víi cuèi cuén  
A4. Cßn ®Çu cuén A4 lµ X.Cø nh- vËy ta ®Êu ®-îc pha B vµ C.C¹nh sau cña 1 pha  
th-êng c¸ch cuén tr-íc 2 bèi liªn tiÕp.  
page19  
B¸o c¸o thùc tËp  
L¹i ViÖt Anh  
NhËn xÐt Qua bµi tËp nµy ta ®-îc lµm quen víi c¸ch quÊn d©y quÊn, lãt c¸ch ®iÖn,  
vµo d©y quÊn còng nh- ®¸u d©y quÊn. Tuy bµi tËp thùchµnh nµy kh«ng ch¹y m¸y  
nh-ng nã lµm nÒn t¶ng, kinh nghiÖm ban ®Çu ®Ó vÒ sau thùc hiÖn bµi tËp ®èi víi  
®éng c¬ 36 r·nh.  
VÒ thêi gian: hoµn thµnh ®óng quy ®Þnh  
VÒ c¸ch ®Êu: biÕt x¸c ®Þnh cùc tÝnh,®Êu c¸c bèi d©y.  
II>Bµi tËp 2:  
QuÊn m¸y biÕn ¸p c«ng suÊt nhá kho¶ng 10 A  
W0=1,2 vol/vßng.  
-C¸c ®iÖn ¸p ra:220V-160V-110V-80V.  
-Sè vßng d©y c¸c møc: 220V160V lµ 60x1,2=72 vßng.  
160V110V lµ 50x1,2=60 vßng.  
110V80V lµ 30x1,2=36 vßng.  
-C¸c nóm tinh chØnh mçi nÊc c¸ch nhau 9 vßng d©y.Thùc hiÖn c¸ch ®iÖn råi quÊn  
d©y trªn khung gç.Sau ®ã th¸o ra vµ ®ãng vµo lâi thÐp.  
-§Çu d©y ra ë mçi nÊc lµ 15 cm.  
*C«ng nghÖ quÊn d©y:  
-Yªu cÇu vuèt d©y th¼ng,chç nµo x-íc ph¶i lãt c¸ch ®iÖn.  
-§Æt líp giÊy 0,3 vµo trong cïng sau ®ã quÊn 72 vßng ®-a ra 1 ®Çu (møc 160V).Sau  
®ã lãt c¸ch ®iÖn quÊn 60 vßng ra tiÕp 1 ®Çu n÷a lãt c¸ch ®iÖn vµ quÊn tiÕp 36 vßng  
th× ®-a ra ®Çu 80V.VËy lµ 3 ®Çu céng víi ®Çu ®Çu tiªn lóc ®-a vµo møc 220V n÷a lµ  
4 ®Çu.  
Sau ®ã tõ ®©y cø 9 vßng ta cho ra 1 ®Çu.Chó ý c¸ch ®iÖn gi÷a c¸c líp vµ c¸ch ®iÖn ë  
vÞ trÝ sao cho phï hîp ®Ó khi l¾p vµo bé chuyÓn m¹ch kh«ng bÞ v¾t d©y qua g«ng  
tõ.Th-êng ta cho ®Çu d©y ra ngoµi theo s¬ ®å sau ®©y:  
page20  
Tải về để xem bản đầy đủ
doc 26 trang myanh 22260 Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Báo cáo thực tập Xưởng điện 1 - Lại Việt Anh", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

  • docbao_cao_thuc_tap_xuong_dien_1_lai_viet_anh.doc