Bài giảng Vật liệu xây dựng - Chương VI: Vữa xây dựng
CHÖÔNG VI
VÖÕA XAÂY DÖÏNG
§6-1. KHAÙI NIEÄM CHUNG VEÀ VÖÕA
XAÂY DÖÏNG.
Vöõa laø vaät lieäu ñöôïc cheá taïo töø ximaêng, nöôùc coát
lieäu nhoû vaø coù theå pha theâm caùc chaát phuï gia. Vì
vaäy vöõa coù theå coi nhö moät loaïi beâ toâng haït nhoû
(khoâng coù coát lieäu thoâ).
Döïa vaøo loaïi coát lieäu phaân thaønh vöõa naëng vaø vöõa
nheï.
Caên cöù vaøo loaïi chaát dính keát duøng khaùc nhau
phaân vöõa thaønh caùc loaïi sau: - Vöõa ximaêng, vöõa
voâi, vöõa ñaát seùt, vöõa hoãn hôïp ximaêng – voâi vaø
ximaêng – ñaát seùt, v.v…
Theo muïc ñích söû duïng, phaân vöõa thaønh caùc loaïi
sau ñaây: vöõa xaây (xaây gaïch vaø ñaù) vöõa traùt (traùt
maët khoái xaây gaïch, ñaù, panen, töôøng, traàn, v.v…)
§ 6-2.VAÄT LIEÄU CHEÁ TAÏO VÖÕA
I – XIMAÊNG
Phaûi caên cöù vaøo maùc vöõa ñeå choïn maùc ximaêng thích
hôïp. Coù theå löïa vaøo baûng ñeå choïn maùc ximaêng thích
hôïp cho caùc maùc vöõa khaùc nhau.
Maùc ximaêng
Maùc vöõa
Söû duïng chính
Cho pheùp söû duïng
4 – 8
25
Chaát keát dính maùc thaáp
200
300 vaø 400
400 vaø 500
500 vaø 600
600
50
200 – 300
300 – 400
400 – 500
400 – 500
400 – 500
75
100
150
200
600
600
II- CAÙT
Khi xaây ñaù hoäc duøng caùt coù Dmax tôùi 5mm; khi xaây
gaïch duøng caùt coù Dmax≤5mm. Yeâu caàu caáp phoái cuûa
caùt duøng cho vöõa thaáp hôn duøng cho beâ toâng. Löôïng soùt
tích luõy cuûa caùt treân caùc saøng quy ñònh nhö trong baûng
hoaëc bieåu ñoà
5
1,25 0,315
0,14
Kích thöôùc maét saøng
(mm)
Löôïng soùt tích luõy (%) 0 - 10 0 – 55 30 – 95 75 -100
III - PHUÏ GIA
Phuï gia coù taùc duïng caûi thieän caùc tính chaát
nhaát ñònh cuûa vöõa. Ñeå tieát kieäm chaát dính
keát, giaûm löôïng nöôùc troän vaø laøm taêng ñoä
deûo cuûa vöõa thöôøng duøng phuï gia hoaït tính
beà maët. Khi caàn haï maùc ximaêng vaø ñeå tieát
kieäm ximaêng duøng phuï gia khoaùng vaät
nghieàn nhoû gioáng nhö trong beâ toâng.
Bieåu ñoà caáp phoái caùt duøng
chöa vöõa
§ 6-3. CAÙC TÍNH CHAÁT CHUÛ YEÁU
CUÛA VÖÕA XAÂY
I - TÍNH DEÃ THI COÂNG
Ñoù laø khaû naêng cuûa vöõa coù theå taïo neân moät lôùp moûng
vaø ñeàu treân neàn. Tính chaát naøy aûnh höôûng nhieàu ñeán
chaát löôïng cöùng raén cuûa vöõa vaø ñöôïc coi laø moät trong
caùc tính chaát quan troïng cuûa vöõa trong khoái xaây.
II - ÑOÄ DEÛO CUÛA VÖÕA
Vöõa xaây cuõng nhö vöõa traùt caàn coù ñoä deûo nhaát ñònh
ñeå deã thi coâng vaø ñam baûo chaát löôïng khoái xaây.
Ñoä deûo cuûa vöõa ñöôïc bieåu thò baèng ñoä caém saâu vaøo
vöõa cuûa moät quaû chuøy hình noùn baèng kim loaïi coù goùc ôû
Maùy caém chuøy duøng ñeå xaùc ñònh ñoä deûo
choùp baèng 30o, naëng 300g.
Duïng cuï thí nghieäm duøng ñeå
xaùc ñònh ñoä deûo cuûa vöõa nhö
trong hình
cuûa vöõa
1-Quaû chuøy tieâu chuaån;
2- Thuøng ñöïng vöõa thí nghieäm;
3- Kim vaø maët khaéc ñoä ñeå bieåu thò ñoä caém
III - KHAÛ NAÊNG GIÖÕ NÖÔÙC CUÛA VÖÕA (khoâng
phaân taàng)
Khi duøng vöõa ñeå xaây hoaëc traùt, vöõa thöôøng tieáp xuùc
vôùi neàn huùt nöôùc. Neáu vöõa khoâng coù khaû naêng giöõ
nöôùc toát thì löôïng nöôùc naèm trong vöõa deã bò huùt ñi,
khoâng ñuû ñeå ñaûm baûo quaù trình thuûy hoùa, raén chaéc cuûa
ximaêng tieán haønh ñöôïc bình thöôøng. Maët khaùc vöõa
thöôøng ñöôïc daøn thaønh lôùp moûng, neân nöôùc deã bay hôi
hoaëc trong quaù trình vaän chuyeån nöôùc deã taùch ra laøm
vöõa bò phaân taàng, khoâng ñoàng nhaát.
Tính giöõ nöôùc cuûa vöõa coù theå bieåu thò baèng ñoä phaân
taàng vaø ñöôïc xaùc ñònh theo hai phöông phaùp:
Phöông phaùp ñeå laéng
Phöông phaùp chaán ñoäng
IV- CÖÔØNG ÑOÄ CUÛA VÖÕA
1. Cöôøng ñoä neùn
Sau khi ñoâng cöùng khoái xaây phaûi coù cöôøng ñoä nhaát ñònh.
Cöôøng ñoä khoái xaây chuû yeáu phuï thuoäc vaøo cöôøng ñoä cuûa
vöõa.
Cöôøng ñoä cuûa vöõa ximaêng phuï thuoäc vaøo nhieàu yeáu toá
nhö maùc ximaêng, löôïng ximaêng, tæ leä, löôïng phuï gia, chaát
löôïng caùt v…v…
2. Löïc dính keát cuûa vöõa vôùi neàn.
Löïc dính keát cuûa vöõa vôùi neàn aûnh höôûng ñeán cöôøng ñoä
khoái xaây. Löïc dính keát caøng cao cöôøng ñoä khoái xaây caøng
lôùn. Coù raát nhieàu nhaân toá aûnh höôûng ñeán löïc dính keát nhö
cöôøng ñoä thaønh phaàn vöõa, ñoä aåm vaø hình thaùi maët ngoaøi
cuûa gaïch ñaù, ñieàu kieän döôõng hoä vaø xaây, v.v...
Löïc dính keát cuûa vöõa ñöôïc phaân ra hai loaïi : löïc dính keát
choáng caát vaø löïc dính keát choáng keát..
V - TÍNH CHOÁNG THAÁM CUÛA VÖÕA
Vöõa caùt ôû maët ngoaøi khoái xaây cuûa coâng trình thuyû coâng
chòu aùp löïc caàn phaûi coù tính choáng thaám töông öùng.
Muoán xaùc ñònh tính choáng thaámphaûi duøng maãu coù chieàu
daøy 2cm cho chòu aùp löïc nöôùc luùc daàu 0,5atm. sau moät
giôø taøng aùp löïc leân 1atm, sau 2 giôø taêng leân 1, 5atm,
sau 3 giôø taêng leân 2atm. Ñeå qua 24 giôø neáu nöôùc khoâng
thaám qua maãu thì coi laø vöõa coù tính choáng thaám.
VI - TÍNH CHOÁNG XOÙI MOØN CUÛA VÖÕA
Nöôùc chaûy coù löôøng ngaäm caùt nhaát ñònh, coï xaùt vaøo
maët khoái xaây, gaây taùc haïi xoùi moøn nhaát ñònh. Söïc
choáng xoùi moøn cuûa khoái xaây chuû yeáu döïa vaøo gaïch ñaù,
coøn vöõa laø boä phaän yeáu hôn neân deã bò xoùi moøn daãn tôùi
khoái xaây bò hö haïi. Ñeå ñaûm baûo khoái xaây ñöôïc oån ñònh
trong ñieàu kieän tieáp xuùc vôùi doøng nöôùc chaûy maïnh, vöõa
phaûi coá khaû naêng choáng xoùi moøn nhaát ñònh.
VII-TÍNH CHOÁNG XAÂM THÖÏC CUÛA VÖÕA
Vöõa xaây vaø traùi ôû boä phaän coâng trình naèm trong nöôùc
coù tính chaát xaâm thöïc seõ phaù hoaïi, neáu khoâng coù bieän
phaùp choáng xaâm thöïc. Xaâm thöïc vöõa cuõng nhö xaâm
thöïc beâ toâng chuû yeáu taùc duïng vaøo ximaêng. Tuy nhieân
ñoä ñaëc cuûa vöõa cuõng aûnh höôûng ñeán tính chaát xaâm thöïc
cuûa vöõa.
Phaûi caên cöù vaøo ñaëc tröng xaâm thöïc cuûa moâi tröôøng
nöôùc ñeå choïn loaïi ximaêng thích hôïp ñoàng thôøi coá bieän
phaùp ñeå naâng cao ñoä ñaëc chaéc cuûa vöõa vaø duøng caùc
bieän phaùp caàn thieát khaùc ñeå ngaên ngöøa xaâm thöïc
§ 6-4. TÍNH THAØNH PHAÀN CAÁP PHOÁI
CUÛA VÖÕA
I - PHÖÔNG PHAÙP TRA BAÛNG
Caên cöù vaøo caùc baûng tính saün tìm tyû leä phoái hôïp
cuûa vöõa coù maùc yeâu caàu.
Caàn troän thöû vaø thí nghieäm cöôøng ñoä, khi caàn thieát
phaûi hieäu chænh laïi thaønh phaàn vöõa ñaõ tra baûng.
Ñoái vôùi khoái xaây naèm trong nöôùc hoaëc ôû khu vöïc
möïc nöôùc leân xuoáng thöôøng xuyeân hoaëc chòu taùc
duïng maøi moøn vaø baõo hoaø cuûa nöôùc neân duøng vöõa
caùt ximaêng. Coøn ñoái vôùi khoái xaây ôû treân phaïm vi
huùt nöôùc, duøng caùc tyû leä phoái hôïp cuûa vöõa caùt hoãn
hôïp
II - PHÖÔNG PHAÙP VÖØA TÍNH TOAÙN VÖAØ THÖÏC NGHIEÄM
1. Tính troïng löôïng ximaêng öùng vôùi 1m3 caùt (hoaëc 1m3 vöõa) theo
Rv
coâng thöùc
X
1000 kg
KRx
2. Tính troïng löôïng vaät lieäu hoãn hôïp (voâi)
V = 170(1-0,001X) (1)
3. Xaùc ñònh löôïng nöôùc (N) theo yeâu caàu cuûa ñoä caém chuøy
4. Duøng tyû leä ñaõ xaùc ñònh ñöôïc trong caùc böôùc 1 – 3 troän vöõa vaø thí
nghieäm cöôøng ñoä vaø caùc chæ tieâu khaùc. Neáu keát quaû thí nghieäm
ñöôïc khoâng ñuùng vôùi yeâu caàu thì ñieàu chænh laïi thaønh phaàn xi
maêng ñaõ tính ñeå vöõa ñaït ñöôïc cöôøng ñoä quy ñònh.
Töø thaønh phaàn cuûa vöõa xaùc ñònh ñöôïc coù theå tính tyû leä phoái hôïp theå
tích cuûa vöõa nhö sau:
Ñoái vöõa caùt – xi maêng:
X
ox
X
:1
Vx :Vc =
hoaëc 1: Ñoái vöõa caùt xi maêng voâi (vöõa hoãn hôïp)
ox
X V
:
Dox ox
hoaëc 1:
:
:1
Vx : Vv: Vc =
ox 1000
1000X X
III - PHÖÔNG PHAÙP THÖÏC NGHIEÄM
HOAØN TOAØN
Duøng caùc vaät lieäu thöïc teá ñeå thí nghieäm tìm ra caùc
quan heä caàn thieát giöõa caùc yeáu toá: ñoä löu ñoäng,
nöôùc
xi maêng
caùt
cöôøng ñoä cuûa vöõa, tyû leä
vaø tyû leä
.
xi maêng
Töø caùc quan heä ñoù tính thaønh phaàn phoái hôïp cuûa
vöõa.
§ 6-5. VÖÕA TRAÙT MAËT VAØ VÖÕA
PHUN CHOÁNG THAÁM
Vöõa traùt cuõng coù nhöõng tính chaát yeâu caàu nhö vöõa xaây, nhö do vò
trí vaø coâng duïng cuûa noù trong keát caáu coâng trình ñaõ neâu ôû treân,
coù moät soá ñaëc ñieåm sau ñaây:
Vöõa traùt caàn nhaõo hôn vöõa xaây vaø caàn coù khaû naêng giöõ nöôùc toát,
vì vöõa traùt bò khoái xaây huùt maát nöôùc vaø bay hôi nhieàu do tieáp xuùc
roäng vôùi khoâng khí. Neáu vöõa traùt khoâ quaù thì sau khi bò huùt nöôùc
vaø nöôùc bay hôi vöõa seõ thieáu nöôùc, aûnh höôûng ñeán söï thuyû hoaù
cuûa ximaêng.
Vöõa traùt baèng tay thoâng thöôøng dính keát vôùi maët traùt khoâng ñöôïc
chaët cheõ, deã bong ra hoaëc phaùt sinh veát nöùt, do ñoù tính ngaên
nöôùc keùm, neáu duøng vöõa phun thì ñaït hieäu quaû toát hôn.
Nguyeân lyù phun vöõa gioáng nhö khi phun beâtoâng, toác ñoä phun
khoaûng 150m/s. Vöõa phun coù öu ñieåm hôn vöõa traùt laø dính keát
vôùi maët khoái xaây, maët beâtoâng hoaëc nham thaïch chaët cheõ hôn, ñoä
ñaëc chaéc, tính choáng thaám vaø cöôøng ñoä neùn cuûa vöõa cuõng cao
hôn khi traùt.
13 trang
19380
Free
Bạn đang xem tài liệu "Bài giảng Vật liệu xây dựng - Chương VI: Vữa xây dựng", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- bai_giang_vat_lieu_xay_dung_chuong_vi_vua_xay_dung.pdf
