Tài liệu Đánh giá tình hình giới ở Việt Nam
38445
Âa
ï
nh g
ï
iatçnh hçnh giå
ï
i
å
í
Viã
û
t Nam
Thaï ng 12, 2006
Canadian International
Development Agency
Ĉánh giá tình hình Giӟi
ӣ ViӋt Nam
Tháng 12, 2006
ĈѪN Vӎ TIӄN Tӊ
Ĉѫn vӏ tiӅn tӋ = ÿӗng ViӋt Nam
Tӹ giá 1 ÿôla Mӻ = 16.000 ÿӗng ViӋt Nam (tháng 11, 2006)
NĂM TÀI CHÍNH
Tӯ 1/1 ÿӃn 31/12
CÁC CHӲ VIӂT TҲT
ADB
Ngân hàng Phát triӇn châu Á
Cѫ quan Phát triӇn Quӕc tӃ Ca-na-da
Chӭng nhұn quyӅn sӱ dөng ÿҩt
ChӍ sӕ phát triӇn giӟi
CIDA
CNQSDĈ
GDI
GDP
Tәng sҧn phҭm quӕc nӝi
HIV/AIDS
Hӝi chӭng suy giҧm miӉn dӏch ӣ ngѭӡi
HLHPNVN
KHHĈ
Hӝi Liên hiӋp Phө nӳ ViӋt Nam
KӃ hoҥch Hành ÿӝng
KHPTKTXH
KH&ĈT
KӃ hoҥch Phát triӇn Kinh tӃ - Xã hӝi
KӃ hoҥch và Ĉҫu tѭ
KHXHVN
LĈTB&XH
MPDF
Khoa hӑc Xã hӝi ViӋt Nam
Lao ÿӝng, Thѭѫng binh và Xã hӝi
Chѭѫng trình Phát triӇn Dӵ án Mekông
Ngân hàng Nông nghiӋp và Phát triӇn Nông thôn ViӋt Nam
Ngân hàng ThӃ giӟi
NHNN&PTNT
NHTG
NN&PTNT
PTKTXH
TANDTC
TCTK
Nông nghiӋp và Phát triӇn Nông thôn
Phát triӇn Kinh tӃ Xã hӝi
Tòa án Nhân dân Tӕi cao
Tәng cөc Thӕng kê
TN&MT
UBTM&ĈT
UNDP
Tài nguyên và Môi trѭӡng
Ӫy ban Thѭѫng mҥi và Ĉҫu tѭ
Chѭѫng trình phát triӇn Liên hӧp quӕc
Quӻ dân sӕ Liên hӧp quӕc
UNFPA
UNGASS
UNHDR
Phiên hӑp ÿһc biӋt cӫa Ĉҥi hӝi ÿӗng liên hiӋp quӕc
Báo cáo phát triӇn con ngѭӡi cӫa Liên hӧp quӕc
3
UNIFEM
WHO
Quӻ Phө nӳ Liên hӧp quӕc
Tә chӭc sӭc khӓe thӃ giӟi
ĈiӅu tra các giá trӏ thӃ giӟi
Xóa ÿói giҧm nghèo
WVS
XĈGN
Nhóm công tác cӫa NHTG
Phó chӫ tӏch:
James W. Adams
Klaus Rohland
Giám ÿӕc quӕc gia:
Giám ÿӕc Ban Xã hӝi và Môi trѭӡng
khu vӵc Ĉông Á:
Quҧn lý khu vӵc:
ĈiӅu phӕi viên quӕc gia:
Trѭӣng nhóm công tác:
Maria Teresa Serra
Cyprian Fisiy
Phillip Brylski
Phҥm Thӏ Mӝng Hoa
Ĉӗng tài trӧ: ADB, DFID, CIDA
4
Lӡi nói ÿҫu
Là mӝt trong nhӳng nѭӟc dүn ÿҫu thӃ giӟi vӅ tӹ lӋ phө nӳ tham gia vào các hoҥt
ÿӝng kinh tӃ và dүn ÿҫu khu vӵc Châu Á Thái Bình Dѭѫng vӅ tӹ lӋ nӳ giӟi trong
Quӕc hӝi, ViӋt Nam ÿѭӧc xem nhѭ mӝt trong nhӳng nѭӟc tiӃn bӝ hàng ÿҫu vӅ lƭnh
vӵc bình ÿҷng giӟi. ViӋt Nam có nhӳng chính sách phù hӧp nhҵm ÿҧm bҧo quyӅn
bình ÿҷng cho phө nӳ và nam giӟi và ÿã có nhӳng tiӃn bӝ ÿáng kӇ nhҵm giҧm
khoҧng cách vӅ giӟi trong lƭnh vӵc y tӃ và giáo dөc cNJng nhѭ cҧi thiӋn tình hình cӫa
phө nӳ nói chung.
Tuy nhiên, nhӳng thành tӵu này vүn chѭa hoàn toàn mang tính ÿӗng bӝ và cùng vӟi
nhӳng tiӃn bӝ ÿó vүn còn có nhӳng tӗn tҥi nhѭ viӋc phân nӱa các mөc tiêu trong KӃ
hoҥch hành ÿӝng vì sӵ tiӃn bӝ cӫa phө nӳ 2 (2001-2005) vүn chѭa ÿҥt ÿѭӧc. Hѫn
thӃ, cùng vӟi quá trình chuyӇn ÿәi sang nӅn kinh tӃ thӏ trѭӡng ngày càng mӣ rӝng,
nhӳng thách thӭc cӫa bình ÿҷng giӟi cNJng ÿang biӃn ÿәi song hành vӟi sӵ biӃn ÿәi
cӫa cѫ cҩu thӏ trѭӡng lao ÿӝng nhҵm ÿáp ӭng quá trình tăng trѭӣng kinh tӃ vӟi tӕc
ÿӝ nhѭ hiӋn nay. Trong khi sӵ tăng trѭӣng mang ÿӃn các cѫ hӝi mӟi, bҩt bình ÿҷng
giӟi trong viӋc tiӃp cұn các nguӗn lӵc sҧn xuҩt và cѫ hӝi ÿào tҥo ÿã hҥn chӃ khҧ
năng cҥnh tranh cӫa phө nӳ. Chính phӫ và các bên liên quan giӡ ÿây sӁ cҫn phҧi
nhìn xa hѫn vӟi nhӳng phân tích ÿҫy ÿӫ hѫn ÿӇ có thӇ dӵ ÿoán ÿѭӧc xu thӃ cNJng
nhѭ ÿѭa ra ÿѭӧc nhӳng chính sách, thӇ chӃ và chѭѫng trình cho phù hӧp nhҵm ÿҧm
bҧo cho phө nӳ có thӇ ÿѭӧc hѭӣng lӧi ngang bҵng vӟi nam giӟi trong ÿiӅu kiӋn phát
triӇn nhanh chóng nhѭ hiӋn nay.
Cӝng ÿӗng các nhà tài trӧ tҥi ViӋt Nam sӁ tiӃp tөc ӫng hӝ và hӛ trӧ Chính phӫ trong
vұn hӝi mӟi này. Báo cáo Ĉánh giá tình hình Giӟi ӣ ViӋt Nam, ÿѭӧc thӵc hiӋn bӣi
Ngân hàng ThӃ giӟi, Ngân hàng Phát triӇn Châu Á, Vө Phát triӇn Quӕc TӃ Vѭѫng
quӕc Anh và Cѫ quan Phát triӇn Quӕc tӃ Canada, sӁ ÿѭa ra nhӳng phân tích cѫ sӣ và
khung hoҥt ÿӝng chung cho các nhà tài trӧ và Chính phӫ ÿӇ giҧi quyӃt vҩn ÿӅ bҩt
bình ÿҷng giӟi trong tѭѫng lai cNJng nhѭ ÿóng góp vào viӋc thӵc hiӋn ChiӃn lѭӧc 10
năm cӫa Chính phӫ vì Sӵ tiӃn bӝ cӫa Phө nӳ ӣ ViӋt Nam.
Klaus Rohland
Giám Ĉӕc Quӕc gia
tҥi ViӋt Nam
Ayumi Konishi
Giám Ĉӕc Quӕc Gia
Ngân hàng Phát
triӇn Châu Á
Donal Brown
Ĉҥi DiӋn
DFID ViӋt Nam
Gabriel-M. Lessard
Ĉҥi Sӭ Canada tҥi
ViӋt Nam
Ngân hàng ThӃ giӟi
5
6
Lӡi cҧm ѫn
Ĉánh giá tình hình Giӟi ViӋt Nam là sҧn phҭm cuӕi cùng cӫa mӝt loҥt các hoҥt ÿӝng
ÿѭӧc tài trӧ bӣi mӝt sӕ nhà tài trӧ nhҵm ÿѭa ra phân tích ÿӕi vӟi các vҩn ÿӅ ѭu tiên
giӟi và xây dӵng nӅn tҧng cho ÿӕi thoҥi chính sách vӟi Chính phӫ. Báo cáo xác ÿӏnh
các ѭu tiên có thӇ ÿѭa vào chѭѫng trình Tín dөng Hӛ trӧ Giҧm nghèo và các chѭѫng
trình khu vӵc cNJng nhѭ trong các phân tích tiӃp theo, dӏch vө tѭ vҩn, quan hӋ ÿӕi tác
và các hoҥt ÿӝng dӵ án. ViӋc xây dӵng báo cáo và tài liӋu cѫ sӣ ÿѭӧc thӵc hiӋn
ÿӗng thӡi vӟi viӋc xây dӵng KӃ hoҥch Phát triӇn Kinh tӃ Xã hӝi và KӃ hoҥch Hành
ÿӝng vì sӵ tiӃn bӝ cӫa Phө nӳ 2006-2010. Báo cáo ÿã cung cҩp tѭ liӋu cho các tài
liӋu này.
Lӡi cҧm ѫn ÿһc biӋt ÿѭӧc gӱi tӟi các thành viên cӫa Ban tѭ vҩn cho nghiên cӭu này,
là ÿҥi diӋn cӫa Ӫy ban Quӕc gia vì sӵ tiӃn bӝ cӫa Phө nӳ ViӋt Nam, Bӝ KӃ hoҥch và
Ĉҫu tѭ, Hӝi liên hiӋp phө nӳ ViӋt Nam, ViӋn Khoa hӑc Xã hӝi ViӋt Nam, Ngân
hàng Phát triӇn Châu Á, DFID, CIDA, MPDF và tә chӭc Oxfam Anh ÿã có nhӳng
ÿóng góp quý báu và các công chӭc chính phӫ ViӋt Nam cNJng nhѭ các bên tham gia
khác ÿã tѭ vҩn, bình luұn và cung cҩp thông tin, ÿһc biӋt trong Hӝi thҧo quӕc gia tә
chӭc vào tháng 4 năm 2006.
VӅ căn bҧn, báo cáo ÿѭӧc rút ra dӵa trên tài liӋu cѫ sӣ cӫa Melissa Wells, Sunwha
Lee, Naila Kabeer do Ngân hàng Phát triӇn Châu Á, Ngân hàng ThӃ giӟi, Vө Phát
triӇn Quӕc tӃ Vѭѫng quӕc Anh, UNDP và CIDA tài trӧ. Trҫn Thӏ Vân Anh (ViӋn
Gia ÿình và Giӟi, ViӋn Khoa hӑc Xã hӝi ViӋt Nam) và VNJ Mҥnh Lӧi (ViӋn Xã hӝi
hӑc, ViӋn Khoa hӑc Xã hӝi ViӋt Nam) ÿã tham gia xây dӵng các tài liӋu cѫ sӣ cNJng
nhѭ tham gia xây dӵng cho báo cáo cuӕi cùng này.
Nhóm công tác Ngân hàng ThӃ giӟi cNJng nhұn ÿѭӧc sӵ hӛ trӧ và tѭ vҩn cӫa Giám
ÿӕc Quӕc Gia Klaus Rohland và ĈiӅu phӕi viên chѭѫng trình Quӕc gia Keiko Sato.
Trѭӣng nhóm công tác là Phҥm Thӏ Mӝng Hoa - Chuyên gia cao cҩp vӅ phát triӇn xã
hӝi. Báo cáo ÿѭӧc xây dӵng dӵa trên sӵ hѭӟng dүn và giám sát cӫa Gillian Brown -
ĈiӅu phӕi viên vӅ giӟi khu vӵc ÿông Á. Các thành viên khác cӫa nhóm công tác bao
gӗm Froniga Greig (tѭ vҩn), Laila Al-Hamad, Carolyn Turk, Phillip Brylski và
Nina Bhatt tӯ Ngân hàng ThӃ giӟi và Yuriko Uehara, NguyӉn Nhұt TuyӃn tӯ văn
phòng Ngân hàng Phát triӇn Châu Á. Các chuyên gia phҧn biӋn gӗm có Lucia Fort
(Chuyên gia cao cҩp vӅ giӟi, Ngân hàng ThӃ giӟi), Mia Hyun (Tѭ vҩn vӅ ÿói nghèo,
Ngân hàng ThӃ giӟi, Campuchia) và NguyӉn Hӳu Minh (ViӋn trѭӣng ViӋn Gia ÿình
và Giӟi, ViӋn Khoa hӑc Xã hӝi ViӋt Nam). Dan Biller (Chuyên gia kinh tӃ trѭӣng,
Ban Môi trѭӡng Xã hӝi NHTG) cNJng ÿóng góp ý kiӃn cho báo cáo. KiӅu Phѭѫng
Hoa hӛ trӧ mҧng biên tұp và hұu cҫn.
7
8
Mөc lөc
Lӡi nói ÿҫu.............................................................................................................5
Lӡi cҧm ѫn.............................................................................................................7
Tóm tҳt .................................................................................................................11
Giӟi thiӋu..............................................................................................................19
PHҪN 1. TRÊN ĈѬӠNG TIӂN TӞI BÌNH ĈҶNG GIӞI ............................................ 24
1.1 Trong khu vӵc, ViӋt Nam có nhiӅu lӧi thӃ so sánh trong ÿa sӕ các chӍ sӕ vӅ
bình ÿҷng giӟi……................................................................................................. 25
1.2 TiӃp tөc thành tӵu xóa bӓ khoҧng cách trong giáo dөc.......................................... 27
1.3 Chăm sóc sӭc khӓe ÿѭӧc cҧi thiӋn ......................................................................... 30
1.4 Tăng cѫ hӝi kinh tӃ cho cҧ nam và nӳ.................................................................... 32
1.5 Sӵ tham gia cӫa phө nӳ vào chính trӏ và ra quyӃt ÿӏnh chѭa ÿҥt ÿѭӧc tiӃn triӇn
nhѭ ӣ các lƭnh vӵc khác.......................................................................................... 34
1.6 Các vҩn ÿӅ ѭu tiên và các ÿӅ xuҩt .......................................................................... 36
PHҪN 2. TҤO SÂN CHѪI NGANG BҴNG VÌ SӴ PHÁT TRIӆN BӄN VӲNG ....... 39
2.1 Tăng trѭӣng kinh tӃ ÿã và sӁ tiӃp tөc thay ÿәi các cѫ hӝi kinh tӃ cӫa nam giӟi
và nӳ giӟi…............................................................................................................ 39
2.2 Phө nӳ tұp trung quá nhiӅu trong mӝt sӕ lƭnh vӵc và nghӅ nghiӋp, trong khi
nam giӟi tұp trung trong các lƭnh vӵc và nghӅ nghiӋp khác................................... 40
2.3 Vӟi hiӋn trҥng và quyӅn ra quyӃt ÿӏnh cӫa mình, nam giӟi hѭӣng lӧi tӯ công
viӋc nhiӅu hѫn ........................................................................................................ 42
2.4 Khoҧng cách tiӅn lѭѫng ÿã ÿѭӧc thu hҽp nhѭng nam giӟi vүn kiӃm nhiӅu tiӅn
hѫn nӳ giӟi… ......................................................................................................... 42
2.5 Phө nӳ và nam giӟi bӓ ra lѭӧng thӡi gian tѭѫng ÿѭѫng ÿӇ làm viӋc kiӃm sӕng
nhѭng thӡi gian cho viӋc nhà lҥi khác nhau ........................................................... 43
2.6 Nam giӟi có cѫ hӝi lӟn hѫn so vӟi nӳ giӟi trong “tiӅn tӋ hóa” tài sҧn................... 45
2.7 Tҥo sân chѫi ngang bҵng – các vҩn ÿӅ ѭu tiên ÿã ÿѭӧc xác ÿӏnh........................... 46
2.8 ĈӅ xuҩt ................................................................................................................... 49
PHҪN 3. Hӊ QUҦ TӮ NHӲNG THAY ĈӘI KINH Tӂ VÀ XÃ HӜI........................ 53
3.1 Thay ÿәi kinh tӃ kéo theo thay ÿәi xã hӝi .............................................................. 53
3.2 Thӵc tiӉn viӋc làm tách biӋt giӟi và khoҧng cách tiӅn lѭѫng ҧnh hѭӣng tӟi sӵ
di cѭ trong nѭӟc cӫa phө nӳ................................................................................... 53
3.3 Phө nӳ ÿһc biӋt dӉ bӏ tәn thѭѫng trѭӟc các rӫi ro cӫa xuҩt khҭu lao ÿӝng ............ 55
3.4 Cҫn giҧi quyӃt tӕt hѫn khía cҥnh giӟi cӫa các hành vi mang lҥi rӫi ro, tình dөc
không an toàn và HIV/AIDS.................................................................................. 56
3.5 Tӹ lӋ nҥo phá thai cao ÿһt ra nhӳng nguy cѫ vӅ sӭc khӓe...................................... 58
3.6 Bҥo lӵc gia ÿình vүn là mӝt vҩn ÿӅ tӗn tҥi............................................................. 58
3.7 Các vҩn ÿӅ ѭu tiên và các ÿӅ xuҩt can thiӋp........................................................... 59
KӂT LUҰN, Ĉӄ XUҨT VÀ VҰN DӨNG ....................................................................... 63
TÀI LIӊU THAM KHҦO ................................................................................................ 87
Danh mөc các bҧng
Bҧng 1. So sánh các chӍ sӕ phát triӇn con ngѭӡi ӣ Ĉông Á ................................................ 25
Bҧng 2. Thay ÿәi trong tӹ lӋ hӑc sinh ÿӃn trѭӡng chung (GER)* 2000-2004 .................... 28
Bҧng 3. Ĉӏnh kiӃn giӟi trong sách Giáo dөc Công dân lӟp 9.............................................. 30
Bҧng 4. Thay ÿәi ӣ mӝt sӕ chӍ sӕ sӭc khӓe chӑn lӑc 1990-2005........................................ 31
Bҧng 5. Tӹ lӋ lãnh ÿҥo nӳ ӣ cҩp trung ѭѫng...................................................................... 35
9
Bҧng 6. Sӕ ngѭӡi ViӋt Nam cҫn chăm sóc hàng ngày dài hҥn ӣ nhà .................................44
Bҧng 7. Nam giӟi thѭӡng là ngѭӡi ÿӭng tên trên giҩy chӭng nhұn quyӅn chӫ sӱ
dөng ÿҩt ...............................................................................................................45
Bҧng 8. Hӝ gia ÿình có GCNQSDĈ có cѫ hӝi tiӃp cұn các nguӗn tín dөng chính thӭc
tӕt hѫn...................................................................................................................46
Danh mөc các hình
Hình 1. Các hӧp phҫn cӫa các vҩn ÿӅ giӟi trong môi trѭӡng kinh tӃ, văn hóa và xã hӝi ...22
Hình 2. Khoҧng cách giӟi trong thu nhұp ӣ nhiӅu nѭӟc Ĉông Á khác lӟn hѫn ӣ
ViӋt Nam ..............................................................................................................25
Hình 3. Các em gái dân tӝc thiӇu sӕ (ÿӝ tuәi 15-17) tөt hұu trong viӋc ÿӃn trѭӡng...........29
Hình 4. Tuәi thӑ..................................................................................................................30
Hình 5. Các cѫ hӝi kinh tӃ cho ngѭӡi dân tӝc thiӇu sӕ ӣ nông thôn còn hҥn chӃ, ÿһc biӋt
ÿӕi vӟi phө nӳ.......................................................................................................33
Hình 6. Trҿ em dân tӝc thiӇu sӕ thѭӡng phҧi làm viӋc nhiӅu hѫn, nhҩt là các bé gái ........33
Hình 7. Tӹ lӋ phө nӳ trong Quӕc hӝi là khá cao.................................................................34
Hình 8. Tӹ lӋ nӳ trong các Hӝi ÿӗng nhân dân ÿang tăng chұm ........................................35
Hình 9. Tӹ lӋ cán bӝ nӳ trong bӝ máy tѭ pháp ÿã giҧm .....................................................36
Hình 10. Tӹ trӑng lӵc lѭӧng lao ÿӝng, phân theo lƭnh vӵc, năm 1995................................40
Hình 11. Tӹ trӑng lӵc lѭӧng lao ÿӝng, phân theo lƭnh vӵc, năm 2005................................40
Hình 12. ViӋc làm công ăn lѭѫng tăng cho cҧ nam lүn nӳ trong thӡi kǤ tӯ 1998
ÿӃn 2004 ...............................................................................................................40
Hình 13. Nam giӟi có nhiӅu cѫ hӝi ÿào tҥo nghӅ hѫn .........................................................41
Hình 14. Phө nӳ chӏu trách nhiӋm chính trong chăm sóc con cái........................................44
Hình 15. Khoҧng cách giӟi trong tiӅn lѭѫng cӫa nhӳng ngѭӡi ÿѭӧc phӓng vҩn là dân
di cѭ lӟn hѫn.........................................................................................................54
Danh mөc các hӝp
Hӝp 1. Các báo cáo chính ÿóng góp cho Ĉánh giá giӟi ViӋt Nam...................................21
Hӝp 2. Nhӳng thành tӵu ViӋt Nam ÿҥt ÿѭӧc phҫn lӟn nhӡ vào chính sách và
môi trѭӡng thӇ chӃ tӕt...........................................................................................27
Hӝp 3. Vҳn tҳt vӅ Các nhóm dân tӝc thiӇu sӕ ӣ ViӋt Nam...............................................29
Hӝp 4. Vҳn tҳt vӅ Phө nӳ trong nông nghiӋp ...................................................................34
Hӝp 5. Vҳn tҳt vӅ sӵ tham gia cӫa phө nӳ vào lӵc lѭӧng lao ÿӝng..................................39
Hӝp 6. “Cѫ hӝi thăng tiӃn nghӅ nghiӋp cӫa tôi kӃt thúc trѭӟc cҧ khi bҳt ÿҫu!” ...............42
Hӝp 7. Luұt Bình ÿҷng giӟi ..............................................................................................49
Hӝp 8. Vҳn tҳt vӅ Di cѭ trong nѭӟc..................................................................................53
Hӝp 9. Vҳn tҳt vӅ nhӳng hành vi mang lҥi rӫi ro .............................................................56
Phө lөc
Phө lөc 1. Thӵc hiӋn KHHĈ 2 và phѭѫng hѭӟng cӫa KHHĈ 3 ........................................69
Phө lөc 2. Tóm tҳt các phân tích và ÿӅ xuҩt ........................................................................73
10
Tóm tҳt
Giӟi thiӋu
Trong nhӳng thұp kӹ vӯa qua, ViӋt Nam ÿã ÿҥt ÿѭӧc thành tӵu nәi bұt vӅ cҧi
thiӋn ÿiӅu kiӋn sӕng cӫa nhân dân và giҧm chênh lӋch giӟi, phҧn ánh nӛ lӵc ÿáng
kӇ cӫa ÿҩt nѭӟc trong xóa ÿói giҧm nghèo và cam kӃt cӫa Chính phӫ tiӃn tӟi bình
ÿҷng giӟi. ViӋt Nam xӃp hҥng 109 trong sӕ 177 quӕc gia vӅ chӍ sӕ phát triӇn con
ngѭӡi cӫa UNDP (UNDP, 2006), ÿһt ÿҩt nѭӟc vào nhóm các quӕc gia trung bình vӅ
phát triӇn con ngѭӡi. Nhӳng nӛ lӵc trong thu hҽp khoҧng cách giӟi và ÿҫu tѭ vào
nguӗn vӕn con ngѭӡi ÿã ÿѭa ÿҩt nѭӟc ÿӭng hàng thӭ 80 trên thӃ giӟi (trong tәng sӕ
136 quӕc gia) vӅ chӍ sӕ phát triӇn giӟi (GDI) và trӣ thành quӕc gia ÿҥt ÿѭӧc sӵ thay
ÿәi nhanh chóng nhҩt trong xóa bӓ khoҧng cách giӟi trong vòng 20 năm trӣ lҥi ÿây ӣ
khu vӵc Ĉông Á. KӃt quҧ cӫa nhӳng nӛ lӵc này thӇ hiӋn ӣ tӹ lӋ biӃt ÿӑc biӃt viӃt cӫa
ngѭӡi lӟn cao cho cҧ nam và nӳ, sӕ liӋu hӑc sinh nhұp hӑc cho thҩy sӵ khác biӋt
không ÿáng kӇ giӳa bé trai và bé gái, tӹ lӋ ÿҥi biӇu quӕc hӝi nӳ cao nhҩt trong khu
vӵc châu Á – Thái Bình Dѭѫng (27% tӯ năm 2002) và là mӝt trong nhӳng nѭӟc có
tӹ lӋ tham gia kinh tӃ cao nhҩt trên thӃ giӟi: 85% nam giӟi và 83% nӳ giӟi trong ÿӝ
tuәi 15 ÿӃn 60 tham gia vào lӵc lѭӧng lao ÿӝng trong năm 2002 (Báo cáo phát triӇn
ViӋt Nam 2004).
Báo cáo Ĉánh giá tình hình giӟi ViӋt Nam ÿѭӧc thӵc hiӋn nhѭ mӝt quá trình cùng
tham gia nhҵm ÿҥt ÿѭӧc sӵ hiӇu biӃt chung và nhҩt trí cao hѫn nӳa giӳa Chính phӫ
và các nhà tài trӧ vӅ các ѭu tiên giӟi trong các chѭѫng trình và dӵ án cӫa mình, cNJng
nhѭ nhҵm phác thҧo các lƭnh vӵc nghiên cӭu và ÿӕi thoҥi trong tѭѫng lai. Các vҩn
ÿӅ ѭu tiên ÿѭӧc xác ÿӏnh dӵa theo các tiêu chí sau: a) các vҩn ÿӅ phù hӧp vӟi chiӃn
lѭӧc giҧm nghèo cӫa Chính phӫ; b) các vҩn ÿӅ gҳn vӟi quyӅn con ngѭӡi; c) tác ÿӝng
tӟi sӕ ÿông ngѭӡi dân; d) có ҧnh hѭӣng thӭ cҩp hoһc ҧnh hѭӣng cҩp sӕ nhân; và e)
giҧi quyӃt các nguyên nhân căn bҧn cӫa bҩt bình ÿҷng giӟi. Sau khi các vҩn ÿӅ ѭu
tiên ÿã ÿѭӧc xác ÿӏnh, các ÿӅ xuҩt ÿѭӧc ÿѭa ra thông qua viӋc phân tích môi trѭӡng
thúc ÿҭy liên quan tӟi viӋc giҧi quyӃt các vҩn ÿӅ, mӝt khuôn khә vӟi năm hӧp phҫn
ÿѭӧc sӱ dөng gӗm: a) sӕ liӋu và nghiên cӭu; b) khuôn khә chính sách và pháp lý; c)
thӇ chӃ tә chӭc; d) nguӗn lӵc và chѭѫng trình; và e) thái ÿӝ, tұp quán và hành vi.
Con ÿѭӡng tiӃn tӟi bình ÿҷng giӟi
ViӋt Nam ÿã có nhӳng thành tӵu tӕt ÿҽp trong cҧi thiӋn bình ÿҷng giӟi. Vӟi viӋc các
kӃ hoҥch quӕc gia khi xây dӵng có chú ý tӟi vҩn ÿӅ giӟi, chҳc chҳn vҩn ÿӅ bình
ÿҷng giӟi sӁ ÿҥt ÿѭӧc các bѭӟc tiӃn xa hѫn nӳa. ChӍ có bӕn vҩn ÿӅ nêu lên ӣ ÿây cҫn
chú ý thêm nӳa ÿӇ ÿҧm bҧo sӵ tiӃn triӇn ÿúng hѭӟng. Vҩn ÿӅ thӭ nhҩt là sӵ tөt hұu
cӫa phө nӳ và trҿ em gái dân tӝc thiӇu sӕ so vӟi nam giӟi dân tӝc thiӇu sӕ và phө nӳ
ngѭӡi Kinh và Hoa trong tiӃp cұn các dӏch vө y tӃ, giáo dөc và các cѫ hӝi kinh tӃ.
Vҩn ÿӅ thӭ hai là khuôn mүu giӟi cӕ hӳu trong sách giáo khoa thúc ÿҭy bҩt bình
ÿҷng giӟi. Phө nӳ trong nông nghiӋp là vҩn ÿӅ thӭ ba, vӟi thӵc tӃ mӝt sӕ lѭӧng
khәng lӗ phө nӳ ViӋt Nam tham gia vào nông nghiӋp và vai trò ngày càng quan
trӑng cӫa hӑ trong lƭnh vӵc này. Cuӕi cùng là vҩn ÿӅ gia tăng sӕ lѭӧng phө nӳ tham
11
Tóm t̷t
gia vào ra quyӃt ÿӏnh còn tiӃn triӇn chұm và chѭa nhҩt quán. Các ÿӅ xuҩt nhҵm ÿҧm
bҧo duy trì sӵ tiӃn triӇn bao gӗm:
x
Xác lұp các giҧi pháp ÿәi mӟi nhҵm tăng cѭӡng khҧ năng tiӃp cұn dӏch vө y tӃ,
giáo dөc và nông nghiӋp ӣ các vùng có ngѭӡi dân tӝc thiӇu sӕ;
Xây dӵng các mô hình và tài liӋu nhҥy cҧm vӅ giӟi ÿӇ sӱ dөng trong trѭӡng hӑc;
Xây dӵng các giҧi pháp sáng tҥo nhҵm hӛ trӧ nӳ nông dân mӝt cách chӫ ÿӝng
hѫn;
Xây dӵng lӝ trình thay ÿәi chính sách, ÿào tҥo, công cө và nguӗn lӵc ÿӇ tăng sӕ
phө nӳ tham gia vào ra quyӃt ÿӏnh.
x
x
x
Tҥo sân chѫi ngang bҵng cho tăng trѭӣng bӅn vӳng
Tăng trѭӣng kinh tӃ ÿã và sӁ tiӃp tөc thay ÿәi các cѫ hӝi kinh tӃ cho cҧ nam giӟi và
nӳ giӟi, tuy nhiên, sân chѫi chѭa ngang bҵng và phө nӳ vүn chѭa có khҧ năng cҥnh
tranh vӟi nam giӟi trong các ÿiӅu kiӋn bình ÿҷng. Phө nӳ tұp trung quá nhiӅu trong
mӝt sӕ lƭnh vӵc và nghӅ nghiӋp, còn nam giӟi lҥi tұp trung trong mӝt sӕ lƭnh vӵc và
nghӅ nghiӋp khác, - và vӟi quyӅn ra quyӃt ÿӏnh và ÿӏa vӏ cӫa mình, nam giӟi hѭӣng
lӧi nhiӅu hѫn tӯ nghӅ nghiӋp. Vӟi sӵ chuyӇn ÿәi có kӃ hoҥch lӵc lѭӧng lao ÿӝng tӯ
nông nghiӋp sang lao ÿӝng hѭӣng lѭѫng và tӯ khu vӵc công sang khu vӵc tѭ nhân,
mӝt sӕ vҩn ÿӅ sӁ tác ÿӝng ngày càng nhiӅu tӟi phө nӳ trong tѭѫng lai và sӁ trӣ nên
quan trӑng hѫn nӳa, ví dө vҩn ÿӅ lѭѫng thҩp hѫn và khoҧng cách lѭѫng cao hѫn
trong khu vӵc tѭ nhân. Khҧ năng cҥnh tranh bình ÿҷng cӫa phө nӳ vӟi nam giӟi
trong khu vӵc tѭ nhân bӏ hҥn chӃ bӣi thӵc tiӉn phân biӋt ÿӕi xӱ công khai trong
tuyӇn dөng, bӣi trình ÿӝ hӑc vҩn và kӻ năng thҩp cӫa phө nӳ và bӣi phө nӳ ít có khҧ
năng chuyӇn tài sҧn thành vӕn hѫn so vӟi nam giӟi khi hӑ không ÿѭӧc ÿӭng tên
trong các giҩy CNQSDĈ cҩp trѭӟc ÿây. Trong khu vӵc công – nѫi sӁ tiӃp tөc là mӝt
khu vӵc chính thu nhұn lao ÿӝng trong mӝt thӡi gian, sӵ khác biӋt vӅ tuәi nghӍ hѭu
giӳa nam và nӳ, mӝt mһt có nghƭa là mӝt khoҧn nguӗn lӵc công ÿѭӧc giành cho
phө nӳ dѭӟi dҥng lѭѫng hѭu, song ÿӗng thӡi lҥi vӯa là yӃu tӕ làm giҧm triӇn vӑng
nghӅ nghiӋp và thăng tiӃn cӫa nhӳng phө nӳ trҿ. Trong khi ÿó, phө nӳ ViӋt Nam
vӯa phҧi giành mӝt lѭӧng thӡi gian tѭѫng ÿѭѫng ÿӇ kiӃm sӕng lҥi vӯa phҧi mang
trên mình gánh nһng cӫa viӋc nhà và gánh nһng này có thӇ còn trӣ nên nһng nӅ hѫn
nӳa khi sӕ ngѭӡi phө thuӝc tăng lên. Vӟi viӋc thông qua Luұt Bình ÿҷng giӟi, Chính
phӫ ViӋt Nam ÿang tiӃn hành nhӳng bѭӟc ÿi quan trӑng ÿӇ giҧi quyӃt vҩn ÿӅ này.
Tuy nhiên, vүn còn nhӳng thách thӭc ÿáng kӇ cho viӋc ÿѭa luұt vào thӵc tiӉn. Tҥo
sân chѫi ngang bҵng sӁ bao gӗm:
x
x
x
x
Hӛ trӧ ÿӕi thoҥi chính sách vӅ vҩn ÿӅ hѭu trí và lѭѫng hѭu;
Thӵc hiӋn luұt bình ÿҷng giӟi và luұt lao ÿӝng ÿӇ giҧm phân biӋt ÿӕi xӱ;
Hӛ trӧ viӋc ÿào tҥo kӻ năng;
Nâng cao giá trӏ cӫa viӋc nhà ÿӇ khuyӃn khích chia sҿ trách nhiӋm giӳa nam và
nӳ, cNJng nhѭ tҥo ÿiӅu kiӋn cho viӋc xây dӵng các quy phҥm pháp luұt nhҵm
khuyӃn khích khu vӵc kinh tӃ tѭ nhân cung cҩp các dӏch vө giúp viӋc gia ÿình.;
Thay các giҩy CNQSD ÿҩt trѭӟc ÿây bҵng giҩy mӟi ÿӭng tên cҧ hai vӧ chӗng.
x
12
Ĉánh giá tình hình Giͣi ͧ Vi͏t Nam
HӋ quҧ tӯ nhӳng thay ÿәi vӅ kinh tӃ và xã hӝi
Thay ÿәi kinh tӃ kéo theo thay ÿәi xã hӝi nhѭng cách tiӃp cұn, các chính sách và thӇ
chӃ hiӋn hành chѭa ÿѭӧc chuҭn bӏ tӕt ÿӇ giҧi quyӃt các tác ÿӝng xã hӝi liên quan tӟi
sӵ gia tăng cӫa di cѭ và các hành vi mang lҥi rӫi ro. Cҧ các dӏch vө trӧ giúp xã hӝi
hiӋn nay cNJng không ÿӫ khҧ năng giҧi quyӃt các vҩn ÿӅ nhѭ tӹ lӋ nҥo phá thai cao
hoһc bҥo lӵc gia ÿình dai dҷng. Tҩt cҧ nhӳng vҩn ÿӅ này có tác ÿӝng khác nhau tӟi
nam giӟi và nӳ giӟi và bҳt nguӗn tӯ vai trò và mӕi quan hӋ giӟi, cNJng nhѭ cách thӭc
mà quan hӋ này ÿang thay ÿәi. Giҧi quyӃt các vҩn ÿӅ này sӁ cҫn:
x
x
tăng cѭӡng nghiên cӭu và giám sát, ví dө ÿӕi vӟi các xu hѭӟng di cѭ hoһc các
hành vi mang lҥi rӫi ro;
thông qua và/hoһc thӵc thi các luұt vӅ phòng chӕng bҥo lӵc gia ÿình; luұt ngѭӡi
lao ÿӝng ViӋt Nam ÿi làm viӋc ӣ nѭӟc ngoài theo hӧp ÿӗng (gӑi tҳt là luұt vӅ
xuҩt khҭu lao ÿӝng) và luұt vӅ buôn bán ngѭӡi;
thay ÿәi chính sách và thӫ tөc ÿăng ký ÿӕi vӟi ngѭӡi di cѭ trong nѭӟc;
xem xét các nhu cҫu tѭѫng lai vӅ chính sách và thӇ chӃ ÿӕi vӟi viӋc cung cҩp các
dӏch vө hӛ trӧ rӝng rãi và ÿa dҥng hѫn nhҵm giҧi quyӃt các vҩn ÿӅ nҧy sinh cӫa
dân cѭ thӡi hiӋn ÿҥi;
xây dӵng năng lӵc ngҳn hҥn ÿӇ giҧi quyӃt các vҩn ÿӅ nhѭ sӭc khӓe tình dөc trong
thanh niên, hành vi mang lҥi rӫi ro, nҥn nhân cӫa bҥo lӵc gia ÿình và hӛ trӧ
ngѭӡi lao ÿӝng di cѭ trѭӟc và sau di cѭ.
x
x
x
Các ÿӅ xuҩt cө thӇ
Các ÿӅ xuҩt trong mӛi phҫn cӫa báo cáo là tәng hӧp và ÿѭӧc cө thӇ hóa hѫn nӳa
theo các hӧp phҫn khác nhau cӫa mӝt khuôn khә ÿѭӧc gӑi là môi trѭӡng thúc ÿҭy
(Phө lөc 2).
Nghiên cӭu và sӕ liӋu: Nhìn chung, sӕ liӋu thӕng kê ӣ ViӋt Nam tѭѫng ÿӕi tӕt. ViӋc
cҧi thiӋn thêm và bә sung sӵ thiӃu hөt có thӇ ÿѭӧc thӵc hiӋn thông qua:
x
x
Ĉӏnh kǤ tiӃn hành ÿiӅu tra toàn diӋn, có tính ÿӃn yӃu tӕ giӟi lӵc lѭӧng lao ÿӝng
ÿӇ phân tích các xu hѭӟng biӃn ÿәi lӵc lѭӧng lao ÿӝng;
Ĉѭa các câu hӓi liên quan tӟi di cѭ hoһc quan hӋ quyӅn lӵc trong gia ÿình vào
ĈiӅu tra mӭc sӕng hӝ gia ÿình ViӋt Nam. Các hӋ thӕng giám sát khác, ví dө hӋ
thӕng báo cáo vӅ phҥm pháp hoһc hӗ sѫ nhұp viӋn cӫa các bӋnh viӋn có thӇ ÿѭӧc
sӱ dөng trong theo dõi thѭӡng kǤ xu thӃ cӫa bҥo lӵc gia ÿình hoһc các hành vi
mang lҥi rӫi ro;
Thӵc hiӋn các cuӝc ÿiӅu tra ÿһc biӋt hoһc các nghiên cӭu ÿӏnh tính vӅ tác ÿӝng
cӫa di cѭ, thay ÿәi vai trò giӟi, các vҩn ÿӅ liên quan tӟi tình dөc không an toàn,
nҥo phá thai, buôn bán ngѭӡi, hoһc tiӃn hành ÿánh giá tác ÿӝng ÿӇ ÿánh giá hiӋu
quҧ cӫa các biӋn pháp can thiӋp ÿѭӧc thiӃt kӃ nhҵm vào phө nӳ dân tӝc thiӇu sӕ
hoһc ÿӇ tăng sӕ lѭӧng phө nӳ tham gia vào ra quyӃt ÿӏnh, hay giҧm gánh nһng
gia ÿình cho phө nӳ. HiӋu quҧ cӫa các chiӃn lѭӧc ÿào tҥo nghӅ hiӋn nay, hoһc tác
dөng cӫa viӋc cҧ nam và nӳ cùng ÿӭng tên trong các giҩy tӡ chӭng nhұn sӱ dөng
ÿҩt ÿai cNJng nên ÿѭӧc nghiên cӭu.
x
13
Tóm t̷t
x
Phân tích kinh tӃ và phân tích xu hѭӟng là viӋc cҫn làm trong ba lƭnh vӵc ÿһc
biӋt: (1) ÿánh giá tác ÿӝng kinh tӃ cӫa các lӵa chӑn chính sách vӅ tuәi nghӍ hѭu;
(2) lѭӧng hóa khӕi lѭӧng công viӋc chăm sóc/chăm nom trong gia ÿình; và (3)
phân tích các xu hѭӟng tѭѫng lai cӫa lӵc lѭӧng lao ÿӝng ÿӇ xác ÿӏnh các chiӃn
lѭӧc hiӋu quҧ hѫn cho ÿào tҥo nghӅ.
Chính sách và khuôn khә pháp lý: Ĉã có bѭӟc tiӃn quan trӑng trong viӋc xây
dӵng các khuôn khә chính sách và pháp lý hӳu ích. Các ѭu tiên ÿѭӧc nêu lên trong
tài liӋu này bao gӗm:
x
Cҫn phӕi kӃt hӧp các nӛ lӵc và hӛ trӧ ÿӇ ÿѭa Luұt Bình ÿҷng giӟi vào thӵc tiӉn
và ÿҧm bҧo viӋc thӵc hiӋn luұt. Cҫn làm tѭѫng tӵ ÿӕi vӟi luұt xuҩt khҭu lao ÿӝng
và luұt phòng chӕng bҥo lӵc gia ÿình sau khi luұt này ÿѭӧc thông qua;
Các chính sách nhҵm vào các dӏch vө cho phө nӳ dân tӝc thiӇu sӕ nhѭ tuyӇn
dөng và ÿào tҥo thêm phө nӳ dân tӝc thiӇu sӕ trӣ thành các nhà cung cҩp dӏch vө,
cNJng nhѭ các chính sách nhҵm tăng cѭӡng khҧ năng tiӃp cұn vӟi thӏ trѭӡng và kӻ
thuұt cho nӳ nông dân sӁ ÿѭӧc dӵa vào các cam kӃt trong KӃ hoҥch phát triӇn
kinh tӃ xã hӝi. Các chính sách này sӁ cung cҩp nӅn tҧng cho viӋc xác ÿӏnh nguӗn
lӵc mөc tiêu cho các lƭnh vӵc này;
Các chính sách và chѭѫng trình vӅ sӭc khӓe sinh sҧn, sӭc khӓe tình dөc và
HIV/AIDS tұp trung vào thanh niên, nam nӳ chѭa lұp gia ÿình sӁ góp phҫn giҧm
thiӇu tác ÿӝng cӫa các hành vi mang lҥi rӫi ro trong các lƭnh vӵc này. Tuy nhiên,
vӅ mһt dài hҥn, cҫn xem xét tӟi viӋc lұp các chính sách toàn diӋn, thӇ chӃ hóa
viӋc cung cҩp các hӛ trӧ có kӻ năng và chuyên nghiӋp ÿӇ giҧi quyӃt các vҩn ÿӅ
xã hӝi cNJng nhѭ giúp ÿӥ nhӳng ngѭӡi ÿang ÿҩu tranh ÿӇ vѭӧt qua nhӳng thay ÿәi
xã hӝi ÿang diӉn ra mҥnh mӁ;
Trong lƭnh vӵc công viӋc chăm sóc/chăm nom gia ÿình, có thӇ lұp các chính sách
giúp giҧm nhҽ gánh nһng viӋc nhà cho ngѭӡi phө nӳ. Khi ÿã có mӝt cѫ sӣ kinh tӃ
ÿӇ tұp trung vào vҩn ÿӅ này, các lӵa chӑn chính trӏ có thӇ ÿѭa ra ÿӇ thҧo luұn bao
gӗm các chính sách nhҵm khuyӃn khích và quy ÿӏnh viӋc phát triӇn và cung cҩp
dӏch vө chăm sóc tӯ các nhà cung cҩp dӏch vө tѭ nhân (ví dө cho trҿ em, ngѭӡi
già hoһc ngѭӡi ӕm), các chính sách nhҵm ÿào tҥo và chӭng nhұn hoһc các cá
nhân ÿӫ ÿiӅu kiӋn cung cҩp dӏch vө chăm sóc, hoһc các dӏch vө ÿѭӧc cung cҩp
thông qua các chѭѫng trình cө thӇ cӫa chính phӫ, ví dө nhѭ thông qua cӝng ÿӗng.
ViӋc ngѭӡi cha ÿѭӧc nghӍ chăm con có thӇ giúp xóa bӓ phân biӋt giӟi và khuyӃn
khích nam giӟi chia sҿ gánh nһng vӟi phө nӳ;
x
x
x
x
Cҫn có mӝt lӝ trình toàn diӋn ÿӇ tăng cѭӡng sӵ tham gia cӫa phө nӳ vào viӋc ra
quyӃt ÿӏnh bҵng viӋc xác ÿӏnh các chính sách cҫn thay ÿәi cNJng nhѭ lұp ra các
mөc tiêu và các KHHĈ.
ThӇ chӃ và Tә chӭc: ÿã có các thӇ chӃ, tә chӭc và tiӃn trình tӕt cho các lƭnh vӵc
truyӅn thӕng nhѭ sӭc khӓe, giáo dөc và nông nghiӋp. Bên cҥnh ÿó, các tә chӭc quҫn
chúng ÿóng vai trò quan trӑng trong viӋc tiӃp cұn vӟi các hӝi viên. Cҫn tiӃp tөc xây
dӵng hoһc thay ÿәi thӇ chӃ ÿӇ giҧi quyӃt các vҩn ÿӅ nҧy sinh trong các lƭnh vӵc sau:
x
Xây dӵng năng lӵc cán bӝ ӣ các cѫ quan thuӝc các lƭnh vӵc sӭc khӓe, giáo dөc
và nông nghiӋp và xây dӵng năng lӵc cho cán bӝ làm viӋc ӣ nông thôn ÿӇ tăng
14
Ĉánh giá tình hình Giͣi ͧ Vi͏t Nam
cѭӡng khҧ năng cung cҩp các dӏch vө nhҥy cҧm vӅ mһt văn hóa cho phө nӳ dân
tӝc thiӇu sӕ;
x
Các cѫ quan liên quan cҫn xây dӵng các chѭѫng trình hӛ trӧ viӋc thӵc hiӋn các
mөc tiêu ÿӅ ra trong KHHĈ 3 và KӃ hoҥch phát triӇn kinh tӃ xã hӝi 5 năm (2006-
2010);
x
x
Thành lұp các tә chӭc mà theo quy ÿӏnh trong Luұt Bình ÿҷng giӟi có trách
nhiӋm thӵc hiӋn hoһc giám sát viӋc thӵc hiӋn luұt này;
VӅ mһt dài hҥn, sau khi ÿã xây dӵng các chính sách, có thӇ xây dӵng các cѫ cҩu
thӇ chӃ hoһc trong các cѫ quan hiӋn tҥi, hoһc ӣ các cѫ quan mӟi, ÿӇ thӭ nhҩt,
cung cҩp dӏch vө chăm sóc góp phҫn xóa bӓ gánh nһng viӋc nhà (chăm sóc trҿ
em, ngѭӡi ӕm hoһc ngѭӡi già), thӭ hai, cung cҩp hӛ trӧ chuyên nghiӋp trong giҧi
quyӃt các vҩn ÿӅ xã hӝi nhѭ các hành vi mang lҥi rӫi ro, sӭc khӓe tình dөc và bҥo
lӵc gia ÿình. VӅ mһt ngҳn hҥn, các cán bӝ trong các tә chӭc hiӋn hành nhѭ cҧnh
sát hoһc cán bӝ y tӃ nên ÿѭӧc ÿào tҥo thêm cNJng nhѭ nên có cѫ cҩu thѭӣng hӧp
lý ÿӇ góp phҫn tăng cѭӡng trӧ giúp cho nhӳng ngѭӡi có nhu cҫu;
Thay ÿәi nhҵm ÿѫn giҧn hóa thӫ tөc ÿăng ký cho ngѭӡi di cѭ sӁ có khҧ năng cҧi
thiӋn tình trҥng cӫa ngѭӡi di cѭ ӣ các vùng thành thӏ.
x
Nguӗn lӵc và chѭѫng trình: Vӟi các chính sách và thӇ chӃ ÿã có, các chѭѫng trình
và dӵ án có thӇ ÿѭӧc thӵc hiӋn bҵng cách lӗng ghép các ý kiӃn phҧn hӗi vào chѭѫng
trình hoһc bҵng viӋc tiӃn hành các dӵ án thí ÿiӇm. Các hoҥt ÿӝng này bao gӗm:
x
x
Thӵc hiӋn các dӵ án ÿәi mӟi nhҵm tăng cѭӡng sӵ tiӃp cұn vӟi các dӏch vө sӭc
khӓe, giáo dөc và nông nghiӋp cӫa ngѭӡi dân tӝc thiӇu sӕ, ÿһc biӋt là phө nӳ;
Xây dӵng các dӵ án và thí ÿiӇm thӵc hiӋn ÿӇ kӃt nӕi nӳ nông dân mӝt cách có
hiӋu quҧ hѫn vӟi các thӏ trѭӡng và các nguӗn lӵc hӑ có thӇ sӱ dөng ÿӇ tăng năng
suҩt;
x
x
Giҧi quyӃt vҩn ÿӅ ÿӏnh kiӃn giӟi trong sách giáo khoa và chѭѫng trình giҧng dҥy
nhà trѭӡng bҵng viӋc xây dӵng và in mӟi tài liӋu;
Mӣ rӝng thӵc hiӋn thí ÿiӇm viӋc ÿѭa thêm tên phө nӳ vào giҩy CNQSDĈ ÿã cҩp
trѭӟc ÿây.
Ĉӕi vӟi các chѭѫng trình khác, có thӇ cҫn phҧi thҧo luұn thêm và cҫn thêm nӛ lӵc ÿӇ
phát triӇn, nhѭng khi thӵc hiӋn dѭӟi dҥng thí ÿiӇm, chúng có thӇ có tác ÿӝng tӟi viӋc
xây dӵng các cách tiӃp cұn có tính thӇ chӃ hóa cao hѫn trong tѭѫng lai. Các chѭѫng
trình sau thuӝc dҥng này:
x
x
Các dӵ án và hoҥt ÿӝng cө thӇ ÿѭӧc thiӃt kӃ nhҵm chuҭn bӏ cho phө nӳ ÿҧm
ÿѭѫng các vӏ trí lãnh ÿҥo và tham gia vào ra quyӃt ÿӏnh;
Thí ÿiӇm ÿӇ thӱ nghiӋm các mô hình cung cҩp dӏch vө chăm sóc khác nhau,
trong ÿó có cung cҩp dӏch vө dӵa vào cӝng ÿӗng nhѭ chăm sóc ban ngày hoһc
chăm sóc cho ngѭӡi ӕm và ngѭӡi già;
Thí ÿiӇm thӵc hiӋn các hoҥt ÿӝng nhҵm hӛ trӧ cho ngѭӡi di cѭ trѭӟc khi hӑ rӡi
khӓi làng xã cӫa mình và khi hӑ tӟi nѫi di cѭ. Sӵ hӛ trӧ này có thӇ dѭӟi hình
thӭc thông tin, ÿào tҥo hoһc ÿѭӡng dây nóng cNJng nhѭ các hӛ trӧ khác. ViӋc này
có thӇ làm không chӍ vӟi ngѭӡi di cѭ trong nѭӟc mà thông qua các ÿҥi sӭ quán
ViӋt Nam có thӇ giúp ÿӥ ngѭӡi di cѭ ra nѭӟc ngoài.
x
15
Tóm t̷t
Ĉӕi vӟi các cѫ quan Chính phӫ
VӅ mһt thӇ chӃ, các ÿӅ xuҩt này có liên quan tӟi các cѫ quan có quan hӋ ÿһc biӋt vӟi
các vҩn ÿӅ cӫa phө nӳ nhѭ Ӫy ban quӕc gia vì sӵ tiӃn bӝ cӫa phө nӳ hay Hӝi LHPN
ViӋt Nam, ÿӗng thӡi vӟi các bӝ, ngành và các nhà tài trӧ.
Ӫy ban quӕc gia vì sӵ tiӃn bӝ cӫa phө nӳ ÿã làm tӕt viӋc ÿҧm bҧo KӃ hoҥch phát
triӇn kinh tӃ xã hӝi và quá trình xây dӵng KHHĈ có chú ý tӟi vҩn ÿӅ giӟi, nhѭng
ÿiӅu quan trӑng cҫn nhҩn mҥnh ӣ ÿây là vai trò giӟi hҥn cӫa hӑ trong viӋc thӵc hiӋn
các kӃ hoҥch này, vӕn chӫ yӃu ÿѭӧc thӵc hiӋn bӣi nhӳng cѫ quan khác. Tuy nhiên,
ÿӇ có thӇ thӵc hiӋn Luұt Bình ÿҷng giӟi, mӝt phҫn lӟn trách nhiӋm thuӝc vӅ Ӫy ban
quӕc gia vì sӵ tiӃn bӝ cӫa phө nӳ và Hӝi LHPNVN. Hӑ cNJng ÿóng vai trò trong viӋc
ÿѭa các lƭnh vӵc mӟi vào chѭѫng trình nghӏ sӵ, ví dө nhѭ các ÿӅ xuҩt do báo cáo
này ÿѭa ra liên quan tӟi công viӋc chăm sóc. Trong vai trò phӕi kӃt hӧp và giám sát
cӫa mình, Ӫy ban quӕc gia vì sӵ tiӃn bӝ cӫa phө nӳ sӁ cҫn làm viӋc vӟi các cѫ quan
khác ÿӇ xây dӵng các kӃ hoҥch thӵc hiӋn KHHĈ 3 và xây dӵng lӝ trình ÿӇ tăng
cѭӡng sӵ tham gia cӫa phө nӳ trong lãnh ÿҥo và ra quyӃt ÿӏnh.
Bӝ LĈTB&XH cNJng là mӝt cѫ quan có nhiӅu liên quan ÿӃn viӋc thӵc hiӋn nhiӅu nӝi
dung quan trӑng nêu trong báo cáo này. Không chӍ vì hӑ là trung tâm trong các cuӝc
bàn luұn vӅ lӵc lѭӧng lao ÿӝng, tuәi nghӍ hѭu và ngѭӡi lao ÿӝng di cѭ, mà còn vì
tiӅm năng cӫa hӑ trong cҧi thiӋn và mӣ rӝng viӋc cung cҩp các dӏch vө xã hӝi, trong
ÿó có dӏch vө chăm sóc. ĈӇ chuҭn bӏ sҹn sàng cho thách thӭc này, Bӝ LĈTB&XH
sӁ cҫn xây dӵng cách tiӃp cұn chiӃn lѭӧc và sҳp xӃp ѭu tiên các hoҥt ÿӝng phҧn hӗi
cӫa mình, cNJng nhѭ sӁ cҫn sӵ hӛ trӧ tӯ các nhà tài trӧ ÿӇ làm ÿѭӧc viӋc này.
Bӝ Y tӃ, Bӝ Giáo dөc và Ĉào tҥo và Bӝ NN&PTNT là nhӳng cѫ quan cҫn chӏu trách
nhiӋm ÿҧm bҧo các dӏch vө ÿӃn ÿѭӧc vӟi phө nӳ và trҿ em gái dân tӝc thiӇu sӕ. Bӝ
NN&PTNT cùng vӟi Hӝi LHPNVN và các ngân hàng sӁ là các cѫ quan chính mӣ
rӝng các dӏch vө cho nӳ nông dân, còn Bӝ Giáo dөc và Ĉào tҥo là cѫ quan chӏu trách
nhiӋm xem xét lҥi sách giáo khoa nhҵm loҥi bӓ các ÿӏnh kiӃn giӟi trong sách. Các ÿӅ
xuҩt nhҵm nâng cao sӭc khӓe tình dөc và sӭc khӓe sinh sҧn liên quan ÿһc biӋt tӟi Bӝ
Y tӃ.
Tәng cөc Thӕng kê có thӇ ÿem lҥi sӵ ÿóng góp lӟn bҵng viӋc tham gia giúp ÿӥ xây
dӵng và thӵc hiӋn mӝt cuӝc ÿiӅu tra lӵc lѭӧng lao ÿӝng (cùng Bӝ LĈTB&XH) và
sӱa ÿәi ĈiӅu tra mӭc sӕng hӝ gia ÿình ViӋt Nam. ViӋt Nam có mӝt sӕ cѫ quan
nghiên cӭu tuyӋt vӡi có thӇ tham gia vào phân tích các lƭnh vӵc ÿѭӧc xác ÿӏnh nhѭ
phân tích công viӋc chăm sóc, các cách tiӃp cұn vӟi ngѭӡi dân tӝc thiӇu sӕ, các hành
vi mang lҥi rӫi ro hoһc hiӋn trҥng cӫa ngѭӡi lao ÿӝng di cѭ và gia ÿình hӑ.
Mӝt cѫ quan khác có liên quan tӟi các phát hiӋn trong báo cáo này là Bӝ Tài chính.
Bӝ Tài chính có thӇ hӛ trӧ phân tích kinh tӃ vӅ chi phí cӫa công viӋc chăm sóc/chăm
nom trong gia ÿình và ÿѭa chi phí này vào tính toán quӕc gia. Bӝ TN&MT cҫn ÿi
ÿҫu trong viӋc tái cҩp giҩy CNQSDĈ ÿӇ ÿѭa cҧ tên phө nӳ vào cùng tên nam giӟi.
Cѫ quan công an và Bӝ Y tӃ cNJng có liên quan vì ÿây là hai cѫ quan cҫn cҧi tiӃn
cách phҧn ӭng vӟi và ÿiӅu trӏ cho nҥn nhân cӫa bҥo lӵc gia ÿình.
16
Ĉánh giá tình hình Giͣi ͧ Vi͏t Nam
Ĉӕi vӟi các nhà tài trӧ
Các nhà tài trӧ có tiӅm lӵc ÿӇ giúp các cѫ quan Chính phӫ hành ÿӝng theo các ÿӅ
xuҩt trong báo cáo. Mӝt sӕ nhà tài trӧ ÿѭӧc ÿánh giá cao trong viӋc tài trӧ cho các
nghiên cӭu riêng biӋt ÿã ÿѭӧc công nhұn, trong khi vӟi lӧi thӃ so sánh trong phân
tích kinh tӃ cӫa mình, mӝt sӕ nhà tài trӧ khác có thӇ cung cҩp hӛ trӧ kӻ thuұt trong
phân tích các xu thӃ tѭѫng lai cӫa lӵc lѭӧng lao ÿӝng, các vҩn ÿӅ xung quanh lѭѫng
hѭu, hoһc giúp ÿӥ xác lұp các luұn cӭ kinh tӃ cho viӋc ÿҫu tѭ vào công viӋc chăm
sóc trong tѭѫng lai. Các tә chӭc tài chính quӕc tӃ ÿóng vai trò quan trӑng trong viӋc
giúp lӗng ghép nhӳng ý kiӃn phҧn hӗi nҧy sinh trong quá trình hoҥt ÿӝng vào
chѭѫng trình cӫa các bӝ ngành, ví dө vào quҧn lý ÿҩt ÿai, nông nghiӋp, sӭc khӓe,
HIV/AIDS hay giáo dөc.
Vài trong sӕ các vҩn ÿӅ ÿѭӧc xác ÿӏnh ÿòi hӓi mӝt sӵ hӛ trӧ cho Chính phú ÿѭӧc lұp
kӃ hoҥch và ÿiӅu phӕi tӕt, ví dө trong viӋc giúp ÿӥ thӵc hiӋn Luұt Bình ÿҷng giӟi,
hoһc xây dӵng và thӵc hiӋn mӝt chiӃn lѭӧc nhҵm cung cҩp dӏch vө chăm sóc, hoһc
giҧi quyӃt các hành vi mang lҥi rӫi ro.
17
18
Tải về để xem bản đầy đủ
94 trang
23640
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Tài liệu Đánh giá tình hình giới ở Việt Nam", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- tai_lieu_danh_gia_tinh_hinh_gioi_o_viet_nam.pdf
