Giáo trình Điện từ trường - Chương 5: Trộn tần
70
CHÆÅNG 5
TRÄN TÁN
5.1 Âënh nghéa
5.1.1 Âënh nghéa
Trän tán la qua trçnh tac âäng lãn hai tên hiãu sao cho trãn âáu ra cua bä trän nhán
âæåc tên hiãu täng hoàc hiãu cua hai tên hiãu âo.
Goi : fns : la tán sä cua tên hiãu ngoai sai
fth : la tán sä cua tên hiãu cán trän våi fns
ftg : la tán sä trung gian láy å âáu ra cua bä trän tán.
5.1.2 Nguyãn tàc
Khi tên hiãu ngoai sai va tên hiãu hæu êch âæa vao phán tæ phi tuyãn thç dong âiãn
täng håp âæåc khai triãn theo chuäi Taylo.
i = ao + a1v + a2v2 + ... anvn + ...
Trong âo : v = vns + vth
Gia sæ :
vns = Vns cos ωnst
vns = Vth cos ωtht
a2
2
⇒ i = ao + a1 (Vns cos ωnst + Vth cos ωtht) +
(Vn2s + Vt2h ) +
a2
2
+
(Vn2s cos 2ωnst + (Vt2h cos2ωtht) + a2VnsVth[cos(ωns + ωth)t+cos (ωns - ωth)t
Tên hiãu ra gäm co thanh phán mät chiãu, thanh phán cå ban : (ωns, ωth, ωns ± ωth,
2ωns, 2ωth. Ngoai ra con co cac thanh phán bác cao.
ω = | ± rωns ± mωth |
Khi m, n = 1 ⇒ ω = ωns ± ωth : bä trän tán âån gian
m, n > 1 ⇒ bä trän tán tä håp.
Thäng thæång ta chon bä trän tán âån gian.
71
5.2 Mach trän tán
5.2.1. Mach trän tán dung Diode
Æu âiãm : âæåc æng dung räng rai å moi tán sä, âàc biãt å pham vi tán sä cao (trãn
16Hz). Nhæåc âiãm : lam suy giam tên hiãu.
vth
vtg
a)
vtg
vth
b)
vns
vns
vtg
vth
c)
vns
Hçnh 5.1. Mach trän tán dung diode
a. Mach trän tán âån. b. Mach trän tán cán bàng
c. Mach trän tán vong.
72
5.2.1.1. Så âä trän tán âån :
i
S
S
v
ωnst
π/2
ωns
Hçnh 5.2. Âàc tuyãn cua diode va dang song tên hiãu
Theo âàc tuyãn ly tæång hoa cua diode ta viãt âæåc quan hã :
s.v khi v ≥ 0
⎧
⎨
0 khi v < 0
⎩
i =
di
1
Trong âo :
s =
=
= Gi
du Ri
Vç âiãn ap ngoai sai la ham tuán hoan theo thåi gian, nãn hä dán la mät day
xung vuäng goc våi âä räng phu thuäc vao goc càt θ. Våi âiãm âènh chon tai gäc toa
π
2
âä θ =
.
Theo chuäi Fourier ta tênh âæåc biãn âä hai bác n cua S :
θ
2
π
2sin nθ
nπ
Sn =
S cosnω td(ω t) =
.S
∫
ns
ns
o
π
2
Thay θ = va gia thiãt n = 1 ta tênh âæåc hä dán trän tán :
1
2
S
π
Stt = Sn =
Tæång tæ âiãn dán trän tán âæåc xac âënh :
θ
1
π
Sθ
π
π
2
S
2
Gitt = Gio =
G d(ω t) =
Våi θ = thç Gitt =
∫
i
ns
o
Chu y : âã chäng tap ám ngoai sai, thæång dung så âä trän tán cán bàng.
73
5.2.1.2. Så âä trän tán cán bàng :
Âiãn ap tên hiãu âàt lãn hai diode ngæåc pha.
Âiãn ap ngoai sai âàt lãn hai diode âäng pha.
VthD1 = Vth cos ωtht
VthD2 = Vth (cos ωtht + π)
VnsD1 = Vns D2 = vns
Dong âiãn trung tán tao ra âi qua cac diode :
itg1 = Itg2 cos (ωns - ωth) t
itg2 = + Itg2 cos (ωns - ωth) t - π = Itg2 cos [(ωns - ωth) t - π]
= Itg2 cos [π - (ωns - ωth)] = - Itg2 cos [ωns - ωth] t
= Itg2 cos [ωns - ωth] t
Trãn mach cäng hæång ra ta âæåc :
itg = itg1 - itg2 = 2 Itg.cos ωtgt
5.2.1.3. Mach trän tán vong
Gäm 2 mach trän tán cán bàng màc näi tiãp. Trãn âáu ra så âä nay chè co cac
thanh phán tán sä ωns ± ωth con cac thanh phán khac âãu bë khæ do âo dã tach âæåc
thanh phán tán sä trung gian mong muän.
5.2.2. Mach trän tán dung phán tæ khuãch âai
5.2.2.1. Mach trän tán dung BJT
vth
~
vth
vns
~ ~
vns
~
Hçnh 5.4. Mach trän tán dung BJT
Màc BC våi Vns âàt vao bazå
Hçnh 5.3. Mach trän tán dung BJT
Màc BC våi Vns âàt vao emitå
74
vth
vns
~
~
vth
v
~ ~
ns
Hçnh 5.6. Mach trän tán dung BJT
Màc EC våi Vns âàt vao emitå
Hçnh 5.5. Mach trän tán dung BJT
Màc EC våi Vns âàt vao bazå
• Âàc âiãm cua så âä BC :
- Pham vi tán sä cao va siãu cao vç tán sä giåi han cua no cao.
- Hã sä truyãn âat cua bä phán trän tán tháp hån so våi så âä EC.
• Cac så âä khac nhau å cach âàt âiãn ap ngoai sai vao BJT:
Trãn cå så så âä nguyãn ly, ngæåi ta âa thiãt kã nhiãu loaiå âä thæc tã khac
nhau nhæ dæåi âáy :
A. Trän tán dung BJT màc theo BC
-VCC
R1
R2
C1
C2
vth L1
L2
R4
C5
C3
L5
L4
vtg
C4 R3
vns
Hçnh 5.7. Mach trän tán dung BJT âån
màc BC våi Vns âàt vao bazå
A) Mach trän tán dung BJT âån màc theo BC våi âiãn ap ngoai sai vns âàt vao
bazå
C1 , C3 : tu liãn lac; C2L2 : cäng hæång Vth;
Âiãn ap uns ghep long våi bazå âã tranh anh hæång tæång hä giæa mach tên hiãu
va mach ngoai sai.
C4 : näi masse Vth.
75
B. Trän tán dung BJT âån màc theo EC
C2
R3
vtg
C3
R2
C7
C6
L5
L4
vth L1
L2
C1
R4
C5
R1
C4
vns
- VCC
Hçnh 5.8. Mach trän tán dung BJT âånmàc EC våi Vns âàt vao bazå
B) Mach âiãn trän tán dung BJT âån màc EC våi vns å bazå.
Âiãn ap vns âæåc âàt vao bazå qua âiãn trå nho R3:10 - 50Ω, âiãn trå nay co tac
dung náng cao âiãn trå màt ghep rbb’ cua BJT, do âo náng cao âæåc âä tuyãn tênh cua
âàc tuyãn BJT.
C. Táng trän tán tæ âäng
‘
C4
L2
vtg
‘
vth
C3
L1
L1
R3
C3
L2
L3
L4
C5
C6
C1
R2 R1
VCC
Hçnh 5.9. Mach trän tán tæ âäng
BJT væa lam nhiãm vu trän tán væa tao dao âäng ngoai sai.
Vns âæåc tao nhå qua trçnh häi tiãpdæång vã E qua L2 va L3
Vth âæåc âàt vao bazå cua BJT qua biãn ap vao
C1, L1 tao thanh khung cäng hæång näi tiãp âäi våi tán sä trung gian. Nhå âo vtg
bë ngàn mach å âáu vao, tranh âæåc hiãn tæång trän tán ngæåc.
76
Âã tranh anh hæång tæång hä giæa vth va vns,
ngæåi ta kãt cáu mach dæåi dang så âä cáu,
trong âo :
Ce
L2
L3
E
Re
B
.
Re,Ce la phán tæ ky sinh cua mach vao BJT.
Khi cáu cán bàng thç khäng con tän tai sæ
liãn hã giæa vth va vns trãn L3 cam æng sang
L2 gáy anh hæång âãn vns
A
D. Trän tán âáy keo
T1
C
vth
Vtg
T2
a)
vns
VCC
C2
vtg
R2
C3
R1
b)
T1 T2
C1
vth
vns
R3
R4
R5
Hçnh 5.10. Mach trän tán âáy keo
a.Så âä nguyãn ly b. Mach trän tán âáy keo EC
Æu âiãm cua mach trän tán âáy keo so våi så âä âån :
- Meo phi tuyãn nho (hai bác chàn bë triãt tiãu) - Phä tên hiãu ra hep.
- Liãn hã giæa tên hiãu va mach ngoai sai êt. - Kha nàng âiãu chã giao thoa tháp.
Vç nhæng æu âiãm âo, nãn loai mach nay hay âæåc dung trong bä trän tán may
phat. Trong så âä âáy keo (A), do cach màc mach nãn âiãn ap vao T1, T2 lán læåt la :
77
v = v + v
⎧
⎨
⎩
1
ns
th
Dong âiãn ra : ic = ic1 - ic2
v2 = vns − vth
Våi :
ic1 = ao + a1 (vns + vth) + a2 (vns + vth)2 + ...
ic2 = ao + a1 (vns - vth) + a2 (vns - vth)2 + ...
⇒ ic = 2a2vth + 4a2vth.vns + 2a3 v3th + 6a3vth.vns + ...
Thay vns = Vns.cosωnst , Vth = Vth.cosωtht va biãn âäi ta tháy trong dong âiãn ra co cac
thanh phán tán sä : ωth, 3ωth, ωns ±ωth va 2ωns ±ωth
5.2.2.2 Mach trän tán dung Transistor træång FET
Æu âiãm cua trän tán dung FET so våi BJT:
- Quan hã giæa dong ra ID (dong mang) va âiãn ap vao (VGS) la quan hã bác hai,
nãn tên hiãu ra cua mach trän tán giam âæåc cac thanh phán phä va han chã âæåc hiãn
tæång âiãu chã giao thoa, giam âæåc tap ám va tàng âæåc dai räng cua tên hiãu vao.
A. Trän tán dung FET: Nguyãn ly cua viãc trän tán dung FET cung giäng nhæ BJT
C2
C4
vth
C1
R1
R2 C3
R3
C5
Hçnh 5.11. Mach trän tán dung FET
B. Trän tán dung FET màc âáy keo
Vcc
vtg
C2
C1
vth
vns
R1
R2
R3
Hçnh 5.12. Mach trän tán dung FET âáy keo
Bạn đang xem tài liệu "Giáo trình Điện từ trường - Chương 5: Trộn tần", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
giao_trinh_dien_tu_truong_chuong_5_tron_tan.pdf

