›
›

Giáo trình Cơ sở kỹ thuật bờ biển

Download
Tr‡êng ®¹i häc thñy lîi  
Gi¸o tr×nh  
C¬ së kü thuËt bê biÓn  
Biªn so¹n: PGS. TS. Vò Minh C¸t  
HiÖu ®Ýnh: PGS. TS. Vò Thanh Ca  
Hμ néi, th¸ng 5 n¨m 2005  
Lêi nãi ®Çu  
Víi sù t¨ng nhanh nhu cÇu sö dông ®a môc tiªu vïng ven biÓn trong nh÷ng n¨m gÇn  
®©y, viÖc hiÓu s©u s¾c dßng ch¶y vïng ven bê, sãng, chuyÓn vËn bïn c¸t vμ t¸c ®éng  
t†¬ng hç cña c¸c nh©n tè nμy víi c¸c c«ng tr×nh lμ rÊt quan träng. MÆt kh¸c cã thÓ thÊy  
r»ng c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ x· héi quan träng nhÊt ®ang diÔn ra trªn d¶i bê biÓn.  
ViÖt nam cã trªn 3200 km bê biÓn, hiÓu biÕt qui luËt mét c¸ch cÆn kÏ, khai th¸c vμ  
ph¸t triÓn bÒn v÷ng d¶i ven biÓn sÏ thóc ®Èy sù ph¸t triÓn ®Êt n†íc trong sù nghiÖp  
c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa.  
Cho ®Õn nay, viÖc nghiªn cøu d¶i bê biÓn cña n†íc ta ch†a ®†îc nhiÒu, cã rÊt nhiÒu t¸c  
®éng xÊu do c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ x· héi ®ang diÔn ra ë d¶i bê biÓn. Chóng ta ch†a cã  
nguån nh©n lùc cã ®Çy ®ñ kiÕn thøc ®Ó phôc vô cho c¸c ho¹t ®éng ®ang diÔn ra trªn d¶i  
bê biÓn.  
TËp bμi gi¶ng ”NhËp m«n kü thuËt bê biÓn” ®†îc viÕt lμ mét ho¹t ®éng n»m trong  
khu«n khæ dù ¸n :”N©ng cao n¨ng lùc ®μo t¹o ngμnh kü thuËt bê biÓn” víi môc tiªu  
cung cÊp kiÕn thøc cho ng†êi häc nh»m khai th¸c vμ ph¸t triÓn bÒn v÷ng d¶i ven biÓn  
n†íc ta.  
TËp bμi gi¶ng gåm 12 ch†¬ng ®†îc chia lμm 2 phÇn, phÇn I cung cÊp cho ng†êi häc  
nh÷ng kiÕn thøc c¬ së vÒ d¶i bê biÓn nh† qu¸ tr×nh h×nh thμnh, ph¸t triÓn cña ®†êng bê  
biÓn vμ c¸c thμnh t¹o cña nã, khÝ t†îng biÓn, h¶i d†¬ng häc, thñy triÒu, sãng v.v...  
PhÇn 2 sÏ tr×nh bμy s©u h¬n vÒ h×nh th¸i, ®Þa m¹o, nhiÔm bÉn vïng ven biÓn, dßng ch¶y  
vμ t¸c ®éng cña c¸c nh©n tè nμy ®Õn m«i tr†êng vμ c¸c gi¶i ph¸p nh»m qu¶n lý bÒn  
v÷ng d¶i ven biÓn.  
Tμi liÖu tham kh¶o chÝnh ®Ó x©y dùng tËp bμi gi¶ng nμy lμ cuèn :”NhËp m«n kü thuËt  
bê biÓn” cña c¸c Gi¸o s† vμ c¸n bé gi¶ng d¹y khoa Kü thuËt D©n dông vμ §Þa kü thuËt,  
Tr†êng §¹i häc c«ng nghÖ Delft (Hμ lan) viÕt lÇn ®Çu n¨m 1982, ®· ®†îc n©ng cÊp,  
söa ch÷a, cËp nhËt nhiÒu lÇn, lμ gi¸o tr×nh chÝnh thøc gi¶ng d¹y t¹i §¹i häc c«ng nghÖ  
Delft .  
T¸c gi¶ xin ch©n thμnh c¶m ¬n GS. TS. Marcel Stive, GS. K. d’Angremond, PGS. H.J.  
Verhagen ®· ®äc vμ cho c¸c ý kiÕn ®ãng gãp quý b¸u cho tËp bμi gi¶ng nμy.  
T¸c gi¶ còng xin ch©n thμnh c¶m ¬n nhμ khoa häc Krystian Pilarczyk, ViÖn Qu¶n lý  
n†íc vμ c¬ së h¹ tÇng, Bé Giao th«ng c«ng chÝnh Hμ Lan; TS. Randa Hassan, Gi¶ng  
viªn kü thuËt bê biÓn, tr†êng quèc tÕ vÒ c¬ së h¹ tÇng, qu¶n lý n†íc vμ kü thuËt m«i  
tr†êng, TS. Ad J.F. van der Spek, ViÖn Khoa häc ®Þa chÊt øng dông Hμ lan ®· cung cÊp  
tμi liÖu vμ cã nhiÒu ý kiÕn ®ãng gãp quÝ b¸u. Cuèi cïng, xin c¶m ¬n c¸c c¸n bé thuéc  
Phßng Hîp t¸c quèc tÕ, §¹i häc c«ng nghÖ Delft (CICAT) ®· gióp ®ì mét c¸ch hiÖu  
qu¶ ®Ó t¸c gi¶ hoμn thμnh tËp bμi gi¶ng nμy.  
1
http://www.ebook.edu.vn  
Môc lôc  
C¬ së kü thuËt bê biÓn  
Ch‡¬ng 1: më ®Çu  
1.1  
Kh¸i qu¸t chung vÒ kü thuËt bê biÓn  
06  
06  
07  
09  
40  
49  
1.1.1 §Þnh nghÜa  
1.1.2 C¸c nghiªn cøu c¬ b¶n  
1.2  
1.3  
1.4  
C¸c thuËt ng÷ chuyªn m«n  
C¸c ký hiÖu  
§¬n vÞ theo hÖ SI  
ch‡¬ng 2: Tõ sù ra ®êi cña vò trô tíi viÖc h×nh thμnh  
®‡êng bê biÓn  
2.1  
2.2  
2.3  
2.4  
2.5  
Më ®Çu  
51  
51  
52  
59  
64  
Sù h×nh thμnh cña vò trô, tr¸i ®Êt, ®¹i d†¬ng vμ khÝ quyÓn  
CÊu t¹o ®Þa chÊt cña tr¸i ®Êt  
Ph©n lo¹i ®†êng bê theo quan ®iÓm ®Þa chÊt kiÕn t¹o  
§†êng bê biÓn ViÖt Nam  
Ch‡¬ng 3: khÝ hËu biÓn  
3.1  
3.2  
3.3  
3.4  
3.5  
3.6  
Më ®Çu  
74  
74  
75  
75  
77  
82  
85  
HÖ thèng khÝ t†îng  
Tõ khÝ t†îng ®Õn khÝ hËu  
Chu tr×nh tuÇn hoμn n†íc  
Bøc x¹ mÆt trêi vμ sù ph©n bè cña nhiÖt ®é  
Hoμn l†u khÝ quyÓn - giã  
3.7 B¶ng giã Beafort  
ch‡¬ng 4: h¶i d‡¬ng häc  
4.1  
4.2  
4.3  
4.4  
4.5  
4.6  
4.7  
Më ®Çu  
88  
89  
90  
92  
93  
95  
97  
HÖ thèng giã  
Vμi nÐt vÒ ®¹i d†¬ng  
Dßng ch¶y do giã  
§éng lùc cña dßng biÓn  
TÝnh chÊt cña n†íc biÓn  
Dßng mËt ®é  
ch‡¬ng 5: Thuû triÒu  
5.1  
5.2  
5.3  
5.4  
5.5  
5.6  
Më ®Çu  
98  
99  
104  
108  
109  
110  
Nguån gèc cña thuû triÒu  
N†íc d©ng  
Sãng thÇn  
Dao ®éng mùc n†íc trong hå do sù thay ®æi cña ¸p suÊt kh«ng khÝ  
BiÓu diÔn to¸n häc vÒ thuû triÒu  
2
http://www.ebook.edu.vn  
5.7  
5.8  
ChÕ ®é triÒu däc bê biÓn ViÖt Nam  
§Þnh nghÜa c¸c mùc n†íc triÒu  
117  
119  
ch‡¬ng 6: Sãng ng¾n  
6.1  
6.2  
Sãng vμ ph©n lo¹i sãng  
Sãng ®Òu  
123  
125  
125  
130  
133  
133  
133  
134  
136  
139  
140  
141  
141  
142  
143  
146  
147  
154  
155  
155  
159  
159  
160  
6.2.1 C¬ häc sãng  
6.2.2 Tèc ®é truyÒn sãng  
6.3  
Sãng ven bê  
6.3.1 Më ®Çu  
6.3.2 HiÖu øng n†íc n«ng  
6.3.3 Sãng khóc x¹  
6.3.4 Sãng vì  
6.3.5 Sãng ph¶n x¹  
6.3.6 Sãng nhiÔu x¹  
6.3.7 HiÖn t†îng n†íc d©ng do sãng  
6.3.8 Sãng leo  
6.4  
Ph©n bè sãng ng¾n vμ dμi h¹n (Ph©n bè sãng theo mÉu vμ tæng thÓ)  
6.4.1 Ph©n bè sãng ng¾n h¹n (theo mÉu)  
6.4.2 Ph©n bè sãng dμi h¹n (tæng thÓ)  
6.4.3 C¸c øng dông cña ph©n bè sãng dμi h¹n  
6.5  
6.6  
6.7  
6.8  
Quan tr¾c sãng  
Dù b¸o sãng tõ tμi liÖu giã  
Sö dông tμi liÖu ®o ®¹c sãng toμn cÇu  
Phæ sãng  
6.8.1 Phæ chiÒu cao sãng  
6.8.2 Phæ h†íng sãng  
Ch‡¬ng 7: Cöa s«ng vμ cöa vÞnh triÒu  
7.1  
7.2  
7.3  
7.4  
7.5  
7.6  
7.7  
7.8  
Sù kh¸c nhau gi÷a cöa vÞnh triÒu vμ cöa s«ng  
§Æc tÝnh cöa vÞnh triÒu  
161  
161  
164  
165  
165  
168  
170  
171  
ChuyÓn vËn bïn c¸t/ båi l¾ng ë cöa vÞnh triÒu  
§Èy nhanh qu¸ tr×nh båi tô  
Cöa s«ng vïng triÒu  
ChuyÓn ®éng cña dßng bïn  
L¹ch triÒu lªn vμ triÒu rót  
C¸c cöa s«ng siªu mÆn  
Ch‡¬ng 8: C¸c kiÓu bê biÓn  
8.1  
8.2  
Më ®Çu  
173  
176  
176  
179  
180  
188  
190  
§Æc ®iÓm bê biÓn c¸t  
8.2.1 Vïng cöa s«ng  
8.2.2 B·i triÒu  
8.2.3 §ång b»ng ven biÓn  
8.2.4 B·i biÓn  
8.2.5 Cån c¸t, ®ôn c¸t  
3
http://www.ebook.edu.vn  
8.2.6 §Çm ph¸  
8.2.7 Bê biÓn ®†îc che ch¾n  
8.2.8 Cöa l¹ch triÒu, vÞnh triÒu  
193  
194  
195  
196  
196  
198  
200  
201  
204  
204  
206  
209  
209  
209  
209  
209  
210  
210  
8.3  
§†êng bê biÓn chÞu h†ëng tréi cña c¸c hÖ sinh th¸i biÓn  
8.3.1 C¸c ®Çm n†íc mÆn  
8.3.2 Rõng ngËp mÆn  
8.3.3 HÖ thùc vËt sèng trªn c¸t  
8.3.4 D¶i san h«  
8.4  
Bê biÓn ®¸  
8.4.1 Nguån gèc cña bê biÓn ®¸  
8.4.2 Bê ®¸ x©m thùc  
8.5 C¸c d¹ng bê biÓn cña ViÖt Nam  
8.5.1 Bê ®¸ vμ san h«  
8.5.2 D¹ng b·i vïng cöa s«ng  
8.5.3 D¹ng ®ång b»ng ch©u thæ  
8.5.4 §†êng bê vïng ®Çm ph¸  
8.5.5 Cöa vμo vÞnh triÒu  
8.5.6 §Çm lÇy, rõng ngËp mÆn vμ c¸c loμi cá biÓn  
Ch‡¬ng 9: vÊn ®Ò ¤ nhiÔm vμ dßng mËt ®é  
9.1  
9.2  
Më ®Çu  
212  
212  
212  
214  
215  
215  
217  
219  
221  
222  
224  
232  
232  
236  
¤ nhiÔm  
9.2.1 C¸c lo¹i « nhiÔm  
9.2.2 C¸c gi¶i ph¸p kiÓm so¸t « nhiÔm  
9.3  
Dßng mËt ®é vïng cöa s«ng  
9.3.1 Sù thay ®æi ®é mÆn theo thuû triÒu  
9.3.2 Nªm mÆn  
9.3.3 HiÖn t†îng ph©n tÇng theo ph†¬ng ngang  
9.3.4 Båi l¾ng trong s«ng  
9.3.5 Mét sè biÖn ph¸p kiÓm so¸t dßng mËt ®é trong s«ng  
9.4  
Dßng mËt ®é trong c¶ng  
9.4.1 Båi l¾ng trong c¶ng  
9.4.2 Bμi to¸n thùc tÕ  
9.4.3 Gi¶i ph¸p gi¶m ¶nh h†ëng dßng mËt ®é trong c¶ng  
Ch‡¬ng 10: H×nh th¸i häc bê biÓn  
10.1 Më ®Çu  
10.2 C¸c qu¸ tr×nh trong vïng sãng vì  
10.3 ChuyÓn vËn bïn c¸t  
10.4 Sù thay ®æi vμ tr¹ng th¸i c©n b»ng cña ®†êng bê  
10.5 TÝnh to¸n l†îng bïn c¸t ven bê  
238  
240  
241  
244  
248  
Ch‡¬ng 11: Qu¶n lý d¶i ven bê  
11.1 Më ®Çu  
11.2 Nh÷ng thay ®æi mang tÝnh toμn cÇu  
11.2.1 T¨ng tr†ëng d©n sè thÕ giíi  
250  
251  
251  
4
http://www.ebook.edu.vn  
11.2.2 Sù thay ®æi khÝ hËu vμ mùc n†íc biÓn t¨ng  
11.2.3 NhiÔm bÈn  
11.3 C¸c hÖ thèng kinh tÕ - x· héi  
11.4 Sù cÇn thiÕt cña bμi to¸n qu¶n lý  
11.5 C¸c c«ng cô qu¶n lý  
11.5.1 Träng sè c¸c quan t©m  
11.5.2 Bμi to¸n qu¶n lý thùc tÕ  
11.6 Chung sèng víi tù nhiªn  
253  
254  
255  
257  
262  
262  
264  
265  
Ch‡¬ng 12: C¸c bμi to¸n thùc tÕ vμ c¸c gi¶i ph¸p b¶o vÖ  
12.1 Më ®Çu  
12.2 C¸c d¹ng xãi  
12.2.1 Xãi do c«ng tr×nh  
12.2.2 Xãi bê biÓn vμ ®ôn c¸t trong b·o cã n†íc d©ng  
12.2.3 Xãi c¸c vïng ®Êt míi  
267  
267  
267  
269  
270  
271  
271  
274  
276  
276  
277  
12.2.4 Xãi cöa vÞnh triÒu  
12.3 Gi¶i ph¸p c«ng tr×nh b¶o vÖ bê biÓn  
12.3.1 B¶o vÖ khu vùc bÞ xãi do c«ng tr×nh  
12.3.2 B¶o vÖ b·i biÓn vμ ®ôn c¸t khi b·o n†íc d©ng cao  
12.3.3 B¶o vÖ c¸c vïng ®Êt míi  
12.3.4 æn ®Þnh cöa vÞnh triÒu  
12.4 Gi¶i ph¸p phi c«ng tr×nh  
12.4.1 Nu«i b·i  
277  
277  
280  
287  
12.4.2 Trång rõng ngËp mÆn  
Tμi liÖu tham kh¶o  
5
http://www.ebook.edu.vn  
I. Giíi thiÖu chung  
1.1  
Kh¸i qu¸t chung vÒ kü thuËt bê biÓn  
1.1.1 §Þnh nghÜa  
Kh«ng cã mét ®Þnh nghÜa chÝnh x¸c vÒ bê biÓn vμ vïng ven biÓn. Vïng ven biÓn phô  
thuéc vμo c¸c vÊn ®Ò kinh tÕ - x· héi vμ ®†îc qui ®Þnh tïy thuéc vμo mçi n†íc. Ch¼ng  
h¹n vïng cöa s«ng cã ®†îc xem lμ vïng ven biÓn hay kh«ng?, m«i tr†êng tù nhiªn vμ  
x· héi trong vïng ven biÓn mang nÐt ®Æc tr†ng g×?v.v... V× vËy, trong mçi tr†êng hîp  
cô thÓ, sÏ cã mét ®Þnh nghÜa phï hîp nhÊt vÒ vïng ven biÓn. ë mét sè n†íc, vïng ven  
biÓn ®†îc x¸c ®Þnh kh¸ hÑp n»m gi÷a vïng giíi h¹n thuû triÒu lín nhÊt vμ nhá nhÊt.  
Tuy nhiªn, mét sè n†íc qui ®Þnh vïng ven biÓn réng h¬n, ch¼ng h¹n ®ã lμ vïng sãng  
¶nh h†ëng ®Õn ®¸y biÓn ë phÝa biÓn vμ giíi h¹n xa nhÊt cña thuû triÒu biÓn vμo hÖ  
thèng s«ng ngßi. Mét sè n†íc kh¸c l¹i lÊy giíi h¹n vïng nμy n»m gi÷a cao ®é + 10 vμ -  
10 m trªn mùc n†íc biÓn trung b×nh.  
§Æc ®iÓm c¬ b¶n nhÊt cña vïng ven biÓn lμ sù ¶nh h†ëng hçn hîp gi÷a m«i tr†êng biÓn  
vμ lôc ®Þa, gi÷a n†íc ngät vμ n†íc mÆn, bïn c¸t s«ng vμ bïn c¸t biÓn. §iÒu nμy t¹o nªn  
mét vïng víi mét hÖ sinh th¸i ®a d¹ng vμ lμ c¬ héi tèt cho con ng†êi.  
Nãi tãm l¹i, ho¹t ®éng kinh tÕ x· héi vïng ven biÓn kh¸ ®a d¹ng, ®«i khi tr¸i ng†îc  
nhau, trong ®ã quan träng nhÊt lμ sinh ho¹t lμng x·, nu«i trång ®¸nh b¾t thuû s¶n, n«ng  
nghiÖp, cÊp n†íc, vËn t¶i thñy, b¶o tån c¸c hÖ sinh th¸i tù nhiªn vμ vui ch¬i, gi¶i trÝ. ë  
Hμ Lan, vai trß quan träng nhÊt cña c¸c d¶i c¸t lμ b¶o vÖ c¸c vïng ®Êt phÝa trong  
kh«ng bÞ ngËp n†íc. Thªm vμo ®ã viÖc x©y dùng c¸c d¶i bê biÓn phôc vô nghØ m¸t  
còng kh«ng kÐm phÇn quan träng. Tuy nhiªn, hai ho¹t ®éng nμy th†êng m©u thuÉn víi  
nhau. Khi cã nhiÒu ho¹t ®éng cïng diÔn ra ®ång thêi th× tÝnh phøc t¹p sÏ t¨ng lªn.  
NÕu ®i s©u nghiªn cøu vïng ven biÓn th× cã thÓ s¬ ®å ho¸ theo nhiÒu c¸ch kh¸c nhau.  
C¸c thμnh phÇn trong hÖ thèng cã thÓ ph©n chia thμnh hai nhãm chÝnh: Tù nhiªn vμ  
nh©n t¹o. Nhãm nh©n t¹o chÞu sù t¸c ®éng cña con ng†êi ®†îc ®Æc tr†ng bëi c¸c hÖ  
thèng c¬ së h¹ tÇng, c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ - x· héi. Cã thÓ thÊy r»ng hai hÖ thèng ®ã cã  
mèi liªn hÖ mËt thiÕt víi nhau vμ v× vËy ®ßi hái c¸c kü s† kü thuËt bê biÓn ph¶i cã kiÕn  
thøc vÒ hÖ thèng tù nhiªn vïng ven biÓn.  
Còng cÇn nhÊn m¹nh r»ng viÖc qu¶n lý bÒn v÷ng vïng bê lμ rÊt cÇn thiÕt. Theo dù b¸o  
sÏ cã h¬n 50% d©n sè sèng ë vïng ven biÓn (Vïng ven biÓn trong tr†êng hîp nμy ®†îc  
më réng h¬n). HÇu hÕt c¸c siªu ®« thÞ ®Òu ®†îc x©y dùng ven biÓn, ch¼ng h¹n Tokyo,  
Jakarta, Th†îng H¶i, Hong Kong, Bangkok, Calcutta, Bombay, New York, Buenos  
Aires, Los Angeles. Khi thiÕu sù c©n b»ng gi÷a c¸c qu¸ tr×nh tù nhiªn vμ x· héi ë vïng  
ven biÓn sÏ dÉn tíi c¸c vÊn ®Ò nh† ®ãi nghÌo, « nhiÔm vμ c¸c vÊn ®Ò x· héi kh¸c. Nãi  
tãm l¹i, t†¬ng lai cña thÕ giíi phÇn lín phô thuéc vμo t†¬ng lai cña vïng ven biÓn.  
6
http://www.ebook.edu.vn  
Tãm l¹i, kü thuËt bê biÓn lμ c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ kü thuËt liªn quan tíi vïng ven biÓn.  
C¸c ho¹t ®éng ®ã bao gåm:  
x C¸c hÖ thèng, c¸c qu¸ tr×nh vμ ph©n tÝch c¸c vÊn ®Ò  
x Qu¶n lý th«ng tin vμ c¸c d÷ liÖu  
x HÖ thèng ho¸ vμ m« h×nh ho¸  
x Qui ho¹ch, thiÕt kÕ, x©y dùng, vËn hμnh vμ qu¶n lý hÖ thèng c¬ së h¹ tÇng  
x HÖ thèng c¸c gi¶i ph¸p b¶o vÖ hÖ sinh th¸i tù nhiªn.  
X¸c ®Þnh c¸c ho¹t ®éng kü thuËt nμo trong nh÷ng t×nh huèng cô thÓ thuéc hÖ thèng bê  
biÓn ph¶i ®†îc nghiªn cøu lμ vÊn ®Ò rÊt quan träng. C¸c qu¸ tr×nh vïng bê biÓn ®†îc  
chia thμnh c¸c qu¸ tr×nh tù nhiªn ch¼ng h¹n chuyÓn ®éng cña bïn c¸t vμ c¸c qu¸ tr×nh  
kinh tÕ - x· héi vÝ dô qui ho¹ch vμ ph¸t triÓn kinh tÕ vïng ven biÓn. §èi víi kü s† lμm  
viÖc vïng ven biÓn th× viÖc nghiªn cøu c¸c qu¸ tr×nh tù nhiªn lμ träng t©m. ViÖc nghiªn  
cøu c¸c qu¸ tr×nh kinh tÕ – x· héi cã xu h†íng ®†îc bao gåm trong nghiªn cøu qu¶n lý  
tæng hîp vïng bê. §©y lμ c¸c ho¹t ®éng ®a môc tiªu, trong ®ã vai trß chñ ®éng cña kü  
s† bê biÓn lμ rÊt quan träng.  
Nh† ®· tr×nh bμy ë trªn, rÊt khã ph©n chia ranh giíi cña vïng ven biÓn. Kh«ng ph¶i  
®†êng bê lμ ranh giíi ®ã. Tuy nhiªn, vËy vïng bê sÏ lμ ë ®©u? ph¶i ch¨ng ®ã lμ giíi  
h¹n ngoμi cña vïng thÒm lôc ®Þa? hay nã ®†îc x¸c ®Þnh phô thuéc vμo sù ph¸t triÓn  
cña kü thuËt?. ThËm chÝ ranh giíi trong ®Êt liÒn cßn khã x¸c ®Þnh h¬n. Mét con s«ng  
chi phèi bê biÓn th«ng qua l†îng bïn c¸t vËn chuyÓn ra biÓn. Sù thay ®æi chÕ ®é s«ng  
ngßi sÏ t¸c ®éng lËp tøc ®Õn bê biÓn. Do vËy viÖc nghiªn cøu qu¸ tr×nh bê biÓn ph¶i  
g¾n víi viÖc nghiªn cøu toμn bé hoÆc phÇn chñ yÕu cña l†u vùc s«ng. Hay nãi mét  
c¸ch kh¸c, nh÷ng lÜnh vùc mμ ng†êi kü s† bê biÓn ph¶i quan t©m rÊt réng.  
C¸c ho¹t ®éng kü thuËt t¸c ®éng ngμy cμng lín ®Õn bê biÓn v× c«ng nghÖ t¸c ®éng vμo  
c¸c qu¸ tr×nh bê biÓn ngμy cμng hiÖn ®¹i (ch¼ng h¹n dïng gi¶i ph¸p n¹o vÐt lμm thay  
®æi l†îng bïn c¸t ë c¸c ®o¹n bê kh¸c nhau). §iÒu ®ã cÇn cã kiÕn thøc ngμy cμng ®Çy  
®ñ vÒ qu¶n lý tæng hîp vïng bê.  
C¸c kh¸i niÖm vμ c¸c tõ kho¸ vÒ kü thuËt bê biÓn ch¼ng h¹n nh† ®Æt vÊn ®Ò, th«ng tin,  
®o ®¹c, m« pháng, c¸c gi¶i ph¸p c«ng tr×nh nh©n t¹o vμ c¸c c¸c gi¶i ph¸p kh¸c v.v...  
cÇn ®†îc th¶o luËn trong mét ph¹m vi réng lín h¬n.  
1.1.2 C¸c nghiªn cøu c¬ b¶n  
Mét trong nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n mμ c¸c kü s† bê biÓn ph¶i nghiªn cøu lμ chuyÓn ®éng  
cña n†íc däc bê biÓn, t¸c ®éng t†¬ng hç gi÷a dßng n†íc vμ xãi båi bê vμ b·i biÓn, c¸c  
lùc t¹o ra do sãng, giã vμ dßng ch¶y t¸c ®éng lªn c«ng tr×nh. Mét sè vÝ dô ®¬n gi¶n sÏ  
tr×nh bμy trong phÇn nμy, nh÷ng vÝ dô kh¸c sÏ tr×nh bμy trong c¸c phÇn sau. Kh¶o s¸t  
nh÷ng nh©n tè ®ã h×nh thμnh c¬ së nghiªn cøu kü thuËt bê biÓn.  
Kü thuËt bê biÓn ®†îc chia thμnh hai phÇn vμ néi dung c¬ b¶n cña mçi phÇn ®†îc tr×nh  
bμy ë phÇn d†íi.  
7
http://www.ebook.edu.vn  
C¶ng  
C¶ng ®†îc con ng†êi x©y dùng ®Ó dïng tμu thuyÒn vËn chuyÓn hμng ho¸. Khi x©y  
dùng c¶ng th× tÝnh thuËn tiÖn vμ kinh tÕ lμ nh÷ng vÊn ®Ò ®†îc quan t©m. Hai vÊn ®Ò nμy  
cÇn ®†îc xem xÐt ®ång thêi vμ sù hîp t¸c cña c¸c kiÕn tróc sù hμng h¶i vμ nh÷ng ng†êi  
lμm c«ng t¸c ë c¶ng sÏ gióp cho viÖc lùa chän nh÷ng vÊn ®Ò tèi †u nhÊt.  
§†êng vμo c¶ng th†êng ®†îc b¶o vÖ b»ng c¸c ®ª ch¾n sãng. ThiÕt kÕ lo¹i c«ng tr×nh  
nμy ®†îc tr×nh bμy trong m«n häc:” ThiÕt kÕ ®ª ch¾n sãng”.  
Còng cã rÊt nhiÒu c¶ng ®†îc x©y dùng ë cöa s«ng nªn sù h×nh thμnh b·i ngÇm vμ luång  
tμu vïng cöa s«ng ®†îc nghiªn cøu trong c¸c m«n kü thuËt bê biÓn vμ râ rμng m«n häc  
nμy cã quan hÖ mËt thiÕt víi kü thuËt trong s«ng. VÊn ®Ò ¶nh h†ëng cña dßng mËt ®é  
vμ sù thay ®æi nång ®é muèi theo thêi gian ¶nh h†ëng tíi qu¸ tr×nh båi l¾ng khu vùc  
c¶ng. ë ®©y, Dßng mËt ®é sÏ ®†îc xem xÐt trªn quan ®iÓm kü thuËt; lý thuyÕt c¬ b¶n  
cña dßng mËt ®é ®†îc häc kü h¬n trong m«n häc dßng mËt ®é. §Æc tÝnh cña bïn c¸t  
trong c¶ng vμ vïng cöa s«ng lμ vÊn ®Ò rÊt quan träng v× liªn quan tíi vÊn ®Ò n¹o vÐt vμ  
¶nh h†ëng tíi h×nh th¸i ®Þa m¹o ngoμi cöa s«ng kh¸ xa. ViÖc x©y dùng c¶ng cã quan  
hÖ rÊt chÆt chÏ víi c¸c vÊn ®Ò h×nh th¸i bê biÓn vμ kh«ng thÓ t¸ch rêi viÖc xem xÐt mét  
trong hai vÊn ®Ò nμy. Mét vÊn ®Ò quan träng nhÊt cña h×nh th¸i ®Þa m¹o liªn quan tíi  
c¶ng lμ vÊn ®Ò båi l¾ng luång tμu vμ ¶nh h†ëng cña ®ª ch¾n sãng tíi qu¸ tr×nh thay ®æi  
®†êng bê.  
H×nh th¸i bê biÓn  
Nghiªn cøu h×nh th¸i bê biÓn lμ nghiªn cøu t†¬ng t¸c gi÷a sãng, dßng ch¶y víi ®†êng  
bê. PhÇn lín bê biÓn lμ c¸c bê c¸t vμ nã thay ®æi rÊt lín d†íi t¸c ®éng cña sãng giã. Bê  
®¸ Ýt chÞu ¶nh h†ëng cña c¸c ®iÒu kiÖn sãng giã vμ d†êng nh† liªn quan tíi c¸c nhμ ®Þa  
chÊt nhiÒu h¬n lμ c¸c kü s† bê biÓn. Sù biÕn ®æi cña ®†êng bê cã thμnh t¹o vËt chÊt  
mÞn (bïn, phï sa) còng sÏ ®†îc tr×nh bμy trong phÇn cuèi cña m«n häc nμy.  
PhÇn lín c¸c bê biÓn ®†îc thμnh t¹o bëi c¸t, nªn cã thÓ dù b¸o ®†îc sù thay ®æi cña  
®†êng bê b»ng c¸c m« h×nh to¸n häc. Nh÷ng m« h×nh nμy sÏ ®†îc giíi thiÖu trong  
m«n häc. Nghiªn cøu s©u h¬n vÒ m« h×nh ®†îc tr×nh bμy trong c¸c gi¸o tr×nh vμ s¸ch  
liªn quan tíi vËn chuyÓn bïn c¸t ven bê.  
Mét c¸ch râ rμng r»ng, muèn ®¸nh gi¸ ®†îc sù thay ®æi cña ®†êng bê th× chóng ta cÇn  
ph¶i hiÓu c¬ chÕ chuyÓn ®éng cña n†íc biÓn d†íi t¸c ®éng cña sãng vμ c¸c ngo¹i lùc  
kh¸c.  
Do vËy, nh÷ng kiÕn thøc vÒ c¬ häc chÊt láng, thuû lùc rÊt cÇn thiÕt trong qu¸ tr×nh häc.  
Nh÷ng kiÕn thøc kh¸c còng cÇn thiÕt trong qu¸ tr×nh nghiªn cøu m«n häc nμy. Dßng  
ch¶y vïng ven biÓn chÞu ¶nh h†ëng cña thuû triÒu mμ thuû triÒu lμ mét d¹ng sãng dμi.  
Sãng do giã lμ lo¹i sãng ng¾n. Do vËy trong thuû lùc biÓn, cÇn ph¶i ph©n biÖt râ sãng  
dμi vμ sãng ng¾n.  
8
http://www.ebook.edu.vn  
Cho ®Õn nay, hiÓu biÕt cña con ng†êi vÒ t¸c ®éng cña sãng ng¾n lªn bê c¸t còng ch†a  
hoμn toμn râ rμng. ChuyÓn ®éng cña bïn c¸t ven bê vμ ngoμi kh¬i lμ nh÷ng nghiªn cøu  
hÕt søc quan träng khi nghiªn cøu sù thay ®æi cña bê biÓn. RÊt nhiÒu kÕt qu¶ ®· vμ  
®ang nghiªn cøu nh»m c¶i thiÖn c¸c m« h×nh to¸n m« pháng vμ dù b¸o sù thay ®æi cña  
®†êng bê.  
V× rÊt nhiÒu thay ®æi cña ®†êng bê ngoμi ý muèn cña con ng†êi, nªn c¸c c«ng tr×nh  
b¶o vÖ bê lμ rÊt cÇn thiÕt. C¸c c«ng tr×nh nμy, vÒ nguyªn t¾c, lμm chËm t¸c ®éng xÊu  
tíi bê biÓn hoÆc lμ gi÷ bê biÓn ë tr¹ng th¸i c©n b»ng. Ch¼ng h¹n, x©y dùng má hμn  
vu«ng gãc hoÆc song song víi ®†êng bê sÏ lμm gi¶m qu¸ tr×nh xãi lë. Mét gi¶i ph¸p  
kh¸c lμ chuyÓn c¸t ë nh÷ng ®o¹n bê båi ®Õn c¸c ®o¹n bê xãi. C¸c lo¹i c«ng tr×nh b¶o  
vÖ bê biÓn sÏ ®†îc nghiªn cøu trong c¸c m«n häc sau.  
Ngoμi ra, hÖ thèng ®ª ch¾n sãng, ®†êng vμo c¶ng vμ dßng ch¶y ra biÓn tõ c¸c s«ng  
trong néi ®Þa lμ nh÷ng nh©n tè g©y nªn sù thay ®æi cña ®†êng bê  
1.2  
C¸c thuËt ng÷ chuyªn m«n  
C¸c thuËt ng÷ nμy ®†îc dïng th†êng xuyªn trong c¸c m«n häc kü thuËt bê biÓn. Còng  
cÇn nhÊn m¹nh r»ng, nghÜa cña c¸c thuËt ng÷ nμy cã thÓ kh¸c víi c¸c thuËt ng÷ th†êng  
dïng trong cuéc sèng. Tuy nhiªn, c¸c kü s† bê biÓn còng cÇn biÕt c¸c biÖt ng÷ (ng«n  
ng÷ ®Þa ph†¬ng) cña c¸c lÜnh vùc kh¸c nhau thuéc kü thuËt bê biÓn. C¸c thuËt ng÷  
chuyªn m«n cã thÓ t×m trªn Website:  
www.minvenw.nl/projects/netcoast/address/glossary.htm  
Abrasion  
Sù mμi mßn  
Frictional erosion by material transported by wind and waves  
Sù xãi mßn ma s¸t cña c¸c vËt chÊt do sãng vμ giã  
Abrasion platform  
ThÒm mμi mßn  
A rock or clay platform which has been worn by the processes of abrasion  
ThÒm ®¸ hoÆc ®Êt sÐt h×nh thμnh trong qu¸ tr×nh mμi mßn  
Abutment  
That part of the valley side against which the dam is constructed, or the approach  
embankment in case of bridges which may intrude some distance into the waterway  
Hai ®Çu thung lòng n¬i ®Æt ®Ëp (cßn gäi lμ vai ®Ëp), hoÆc lμ trô ®Çu cÇu n¬i cã  
®†êng dÉn lªn cÇu  
Trô chèng, têng bªn  
Accretion  
Båi l¾ng  
The accumulation of (beach) sediment, deposited by natural fluid flow processes  
Qu¸ tr×nh tÝch tô bïn c¸t do dßng ch¶y  
Aggradation  
Båi tô  
A build-up or raising of the river/sea bed due to sediment deposition  
Sù n©ng lªn cña ®¸y s«ng do qu¸ tr×nh båi l¾ng bïn c¸t  
Alignment  
§êng tuyÕn  
The course along which the centre line of a channel, canal or drain is located  
Lμ ®†êng trung t©m (tim) s«ng, kªnh t†íi, tiªu  
Alongshore  
Däc bê biÓn  
see longshore  
Xem tõ longshore  
Alluvial plane  
A plain bordering a river, formed by the deposition of material eroded from areas of  
higher elevation  
Vïng ®ång b»ng h×nh thμnh do c¸c vËt chÊt mμi mßn tõ vïng cao h¬n ch¶y xuèng  
Vïng ®Êt båi tÝch  
9
http://www.ebook.edu.vn  
Altitude  
Cao ®é  
Vertical height of a ground or water surface above a reference level (datum)  
§é cao theo ph†¬ng th¼ng ®øng so víi mÆt chuÈn  
Amplitude  
Biªn ®é  
Half of the peak-to-trough range (or height)  
Mét nöa kho¶ng c¸ch gi÷a ch©n vμ ®Ønh liªn tiÕp  
Angle of repose  
The maximum slope (measured from the horizon) at which soils and loose  
materials on the banks of canals, rivers or embankments stay stable  
Gãc nghiªng lín nhÊt theo ®ã ®Êt ®¸ vμ c¸c vËt chÊt cã thÓ n»m æn ®Þnh trªn m¸i  
Gãc nghØ  
Anisotropic  
Kh«ng ®¼ng híng  
Having properties that change with changing directions  
Cã tÝnh chÊt thay ®æi khi thay ®æi h†íng trong mét m«i tr†êng  
Antidunes  
Bed forms that occur in trains and that are in phase with and strongly interact with  
water-surface waves  
Mét d¹ng h×nh th¸i ®¸y s«ng cã d¹ng h×nh sin cïng pha víi sãng trªn mÆt  
Sãng c¸t  
Apron  
TÊm ch¾n  
Lay  
er of stone, concrete or other material to protect the toe of a seawall  
TÊm ®¸, tÊm bª t«ng hoÆc vËt liÖu kh¸c b¶o vÖ ch©n kÌ hoÆc t†êng ®øng  
Armour layer  
Líp b¶o vÖ  
Protective layer on a breakwater or sea wall composed or Armour units  
Líp b¶o vÖ ngoμi ®ª ch¾n sãng hoÆc t†êng ®øng  
Armour unit  
Large quarried stone or specially shaped concrete block used as primary protection  
against wave action  
Mét viªn ®¸ tù nhiªn hoÆc 1 khèi bª t«ng cã h×nh d¹ng ®Æc biÖt ®†îc sö dông nh† lμ  
líp chèng sãng ngoμi cïng.  
TÊm b¶o vÖ  
Artificial  
Supplementing the natural supply of beach material to a beach, using imported  
nourishment, beach  
replenishment,  
recharge, beach  
feeding  
material.  
Bæ sung l†îng c¸t mÊt ®i t¹i mét ®o¹n bê biÓn  
Nu«i b·i  
Asperities  
The three-dimensional irregularities forming the surface of an irregular stone (or  
rock) subject to wear and rounding during attraction  
MÊu cÊu t¹o trªn bÒ mÆt viªn ®¸ hoÆc khèi bª t«ng vμ bÞ mμi nh½n dÇn khi bÞ sãng  
®¸nh  
MÊu gi¶m sãng  
Astronomical tide  
The tidal level  
s and character which would result from gravitational effects, e.g. of  
the Earth, Sun and Moon, without any atmospheric influences  
Mùc n†íc vμ c¸c ®Æc tr†ng triÒu do t¸c dông cña lùc träng tr†êng cña tr¸i ®Êt, mÆt  
trêi vμ mÆt tr¨ng bá qua ¶nh h†ëng cña khÝ quyÓn.  
TriÒu thiªn v¨n  
Atoll  
§¶o san h« vßng  
A ring-shaped coral reef, often carrying low sand islands, enclosing a lagoon  
D¶i san h« ngÇm cã h×nh vßng cung, th«ng th†êng ph¸t triÓn ë ®¶o Ýt c¸t vμ qu©y  
quanh c¸c ®Çm ph¸  
Attenuation  
A l  
essening of the amplitude of a wave with distance from the origin  
The decrease of water particle motion with increasing depth; particle motion  
resulting from surface oscillatory waves attenuates rapidly with depth, and  
practically disappears at a depth equal to a surface wavelength  
Sù gi¶m dÇn biªn ®é sãng theo h†íng sãng tiÕn hay sù gi¶m chuyÓn ®éng cña h¹t  
n†íc khi ®é s©u t¨ng dÇn; ChuyÓn ®éng cña h¹t n†íc t¹o ra do dao ®éng cña sãng  
bÒ mÆt gi¶m nhanh theo ®é s©u vμ hÇu nh† t¾t h¼n ë ®é s©u b»ng chiÒu dμi sãng trªn  
mÆt  
Sù t¾t dÇn  
10  
http://www.ebook.edu.vn  
Back-rush  
Dån ngîc  
The seaward return of water following the up-rush of a wave  
Dßng ch¶y ng†îc ra biÓn sau khi sãng leo lªn bê  
Back-shore  
The upper part of the active beach above the normal reach of the tides (high water),  
but affected by large waves occurring during a high tide  
PhÇn phÝa trªn b·i biÓn cao h¬n mùc n†íc triÒu c†êng b×nh th†êng, nh†ng chÞu ¶nh  
h†ëng cña sãng lín trong kú triÒu c†êng  
PhÇn trªn bê biÓn  
Backwater curve  
The longitudinal profile of the water surface in an open channel where the depth of  
flow has been increased by an obstruction as a weir or a dam across the channel, by  
increase in channel roughness, by decrease in channel width or by a decrease of the  
bed gradient  
§†êng mÆt n†íc däc theo kªnh cã ®é s©u t¨ng dÇn khi dßng ch¶y ch¶y qua ®Ëp do  
t¨ng ®é nh¸m hay gi¶m ®é réng s«ng hay gi¶m ®é dèc ®¸y s«ng  
§êng cong níc vËt  
Bank  
Bӡ  
(1) The rising grounds bordering a lake, river or sea; of a river or channel,  
designated as right or left as it would appear facing downstream  
(1) Gê ®Êt cao bao quanh hå, s«ng, biÓn  
(2) An elevation of the sea floor of large area, located on a continental (or island)  
shelf and over which the depth is relatively shallow but sufficient for safe  
navigation; a group of shoals  
(2) Mét vïng ®¸y biÓn réng hoÆc thÒm lôc ®Þa cã cao tr×nh cao h¬n xung quanh  
(3) A shallow area consisting of shifting forms of silt, sand, mud, and gravel; in  
this case usually used with a qualifying word such as “sandbank”, “mudbank”  
(4) Vïng n«ng tÝch tô bïn, c¸t, hoÆc sái; Trong tr†êng hîp nμy th†êng dïng kh¸i  
niÖm d¶i c¸t hoÆc d¶i bïn  
Bar  
A submerged or emerged embankment of sand, gravel, or other unconsolidated  
material built on the sea floor in shallow water by waves and currents in front of a  
river entrance or and estuary  
D¶i c¸t, sái hoÆc c¸c vËt chÊt ch†a cè kÕt hoμn toμn n»m ngÇm d†íi ®¸y biÓn tÝch tô  
l¹i (®†îc dån l¹i) do sãng vμ dßng ch¶y tr†íc cöa s«ng vμ vÞnh triÒu  
Cӗn, doi  
Barrage  
A barrage built across a river, comprising a series of gates which when fully open  
allow the flood to pass without appreciably increasing the flood level upstream of  
the barrage  
C«ng tr×nh x©y dùng trªn s«ng bao gåm mét lo¹t cèng mμ khi më hoμn toμn cã thÓ  
th¸o ®†îc n†íc lò kh«ng lμm t¨ng mùc n†íc th†îng l†u  
TiÕng ViÖt gäi lμ Ba  
Ra  
Barrier  
The function of a barrier is to control the water level. It consists of a combination of  
concrete or a steel structure with or without adjacent rockfill  
Chøc n¨ng cña vËt ch¾n lμ kiÓm so¸t mùc n†íc, cã thÓ lμ c«ng tr×nh bª t«ng hoÆc  
c«ng tr×nh thÐp cã ®æ ®¸ hoÆc kh«ng ®æ ®¸  
Vұt chҳn  
Barrier beach  
A bar, essentially parallel to the shore, the crest of which is above normal high  
water level; also called offshore barrier and barrier island  
D¶i ®Êt mμ cao tr×nh cña nã th†êng cao h¬n mùc n†íc triÒu c†êng b×nh th†êng n»m  
song song víi bê biÓn; mét sè tμi liÖu gäi lμ ®¶o ch¾n hoÆc nói ch¾n ngoμi kh¬i  
VËt ch¾n ngoμi biÓn  
Barrier island  
§¶o ch¾n  
Long island, parallel to the shore, mainly consisting of sand, on which sometimes  
dunes are formed, behind which intertidal flats exists  
§¶o n»m song song bê biÓn chñ yÕu lμ c¸t mμ phÝa trong ®ã lμ b·i triÒu.  
Barrier reef  
A coral reef parallel to an separated from the coast by a lagoon that is too deep for  
coral growth; generally, barrier reefs follow the coast for long distances, and are cut  
through at irregular intervals by channels or passes  
11  
http://www.ebook.edu.vn  
D¶i san h« n»m song song víi bê biÓn mμ gi÷a chóng lμ vÞnh triÒu kh¸ s©u. Th«ng  
th†êng d¶i san h« ph¸t triÓn kh¸ dμi däc theo bê biÓn vμ bÞ chia c¾t t¹i nh÷ng  
kho¶ng c¸ch kh«ng ®Òu bëi c¸c l¹ch s©u.  
§¶o san h«  
Bastion  
A massive groyne, or projecting section of seawall normally constructed with its  
crest above water level.  
Lμ má hμn vu«ng gãc víi t†êng ®øng víi cao tr×nh ®Ønh cao h¬n mùc n†íc  
Má hμn  
Bathymetry  
§é s©u cña biÓn  
Refers to the spatial variability of levels on the seabed  
Liªn quan tíi sù thay ®æi cao ®é ®¸y biÓn  
Bay  
A recess in  
the shore or an inlet of the sea between two capes or headlands, not as  
large as a gulf but larger than a cove; see also bight and embayment  
Chç hâm vμo ë bê biÓn hoÆc cöa biÓn gi÷a 2 mòi ®Êt nh« ra, nhá h¬n gulf, nh†ng  
lín h¬n cove  
VÞnh  
Bayou  
A minor sluggish waterway or estuarial creek, tributary to, or connecting other  
streams or bodies of water; its course is usually through lowlands or swamps,  
sometimes called slough  
Mét nh¸nh s«ng nhá hoÆc con l¹ch nèi víi c¸c s«ng suèi hoÆc hå kh¸c trong vïng  
®Êt thÊp h¬n hoÆc vïng ®Êt ngËp n†íc, ®«i khi gäi lμ ®Çm lÇy  
Con l¹ch  
Beach  
A deposit of non-cohesive material (e.g. sand, gravel) situated on the interface  
between dry land and the sea (or other large expanse of water) and actively  
"worked" by present-day hydrodynamics processes (i.e. waves, tides and currents)  
and sometimes by winds  
Vïng cÊu t¹o bëi vËt liÖu kh«ng dÝnh kÕt víi nhau (C¸t hoÆc sái) n»m gi÷a biÓn vμ  
®Êt liÒn vμ chÞu t¸c ®éng m¹nh cña c¸c qu¸ tr×nh ®éng lùc biÓn (sãng, triÒu vμ dßng  
ch¶y) vμ giã  
B·i biÓn  
Beach crest  
§Ønh b·i  
The point representing the limit of high tide storm wave run-up (see Fig. 1.1)  
§iÓm ®¸nh dÊu giíi h¹n cao nhÊt sãng leo khi triÒu cao gÆp b·o  
Beach face  
§é réng b·i  
From the beach crest owl to the limit of sediment movement (see Fig. 1.1)  
Kho¶ng c¸ch theo chiÒu ngang tõ ®Ønh b·i tíi vïng n†íc kh«ng cßn bïn c¸t chuyÓn  
®éng d†íi t¸c ®éng cña sãng n÷a (®†êng sãng vì)  
Beach head  
Th  
e cliff, dune or sea wall looming the land ward limit of the active beach (see Fig.  
1.1)  
Mòi b·i  
Mám ®¸, doi c¸t nh« ra biÓn  
Beach material  
VËt chÊt b·i biÓn  
Granular sediments, usually sand or shingle moved by the sea  
H¹t c¸t chuyÓn ®éng d†íi t¸c ®éng c¸c nh©n tè biÓn vμ giã  
Beach plan shape  
The shape of the beach in plan; usually shown as a contour line, combination of  
contour lines or recognizably features such as beach crest and/or still water line  
H×nh d¹ng cña b·i ®†îc thÓ hiÖn b»ng c¸c ®†êng ®ång møc th«ng qua ®ã mμ ph©n  
biÖt ®†îc ®Ønh b·i, mùc n†íc lÆng...  
MÆt b»ng b·i  
Beach profile  
A cross-section taken perpendicular to a given beach contour; the profile may  
include the face of a dune or sea wall, extend over the backshore, across the  
foreshore, and seaward underwater into the nearshore zone  
MÆt c¾t vu«ng gãc víi bê biÓn cã thÓ bao gåm mÆt b·i hoÆc t†êng ®øng ®†îc tÝnh  
c¶ phÇn trong cïng cña b·i + b·i + Vïng n†íc n«ng  
MÆt c¾t ngang b·i  
Beach recharge  
Supplementing the natural volume of sediment on a beach, using material from  
elsewhere - also known as beach replenishment / nourishment / feeding  
Bæ sung thªm c¸t vμo b·i tõ n¬i kh¸c  
Nu«i b·i  
12  
http://www.ebook.edu.vn  
Beach scarp  
An almost vertical slope along the beach caused by erosion by wave action; it may  
vary in height from a few inches to several feet, depending on wave action and the  
nature and composition of the beach  
PhÇn bê ®øng bÞ xãi do sãng. Theo chiÒu cao nã thay ®æi tõ vμi cm ®Õn hμng mÐt  
phô thuéc vμo c†êng ®é sãng, thμnh phÇn vμ cÊu t¹o cña vËt chÊt b·i  
Bê dèc b·i  
Beach wall  
Têng ®øng  
Bed forms  
A (mostly vertical) structure of masonry or concrete to protect the backshore from  
erosion  
T†êng bª t«ng hoÆc tre b¶o vÖ bê biÓn  
Features on a seabed (e.g. ripples and sand waves) resulting from the movement of  
sediment over it  
H×nh th¸i cña ®¸y biÓn (gîn sãng hoÆc sãng c¸t) khi c¸c vËt chÊt ®¸y chuyÓn ®«ng  
d†íi t¸c ®éng cña sãng, giã t¹o ra  
H×nh th¸i ®¸y  
Bed load  
Sediment transport mode in which individual particles either roll or slide along the  
bed as a shallow, mobile layer a few particle diameters deep.  
H×nh thøc chuyÓn ®éng cña bïn c¸t. C¸c h¹t vËt chÊt hoÆc l¨n, nh¶y hoÆc tr†ît  
Bïn c¸t ®¸y  
Bed protection  
Líp b¶o vÖ ®¸y  
A (rock) structure on the bed in order to protect the underlying bed against erosion  
due to current and/or wave action  
Líp b¶o vÖ tr¸nh xãi ®¸y d†íi t¸c ®éng cña sãng vμ dßng ch¶y  
Bed shear stress  
øng suÊt c¾t ®¸y  
The way in which waves (or currents) transfer energy to the sea bed  
C¸ch mμ sãng hoÆc dßng ch¶y truyÒn n¨ng l†îng vμo ®¸y biÓn  
Benefits  
The economic value of a scheme, usually measured in terms of the cost of damages  
avoided by the scheme, or the valuation of perceived amenity or environmental  
improvements  
Gi¸ trÞ kinh tÕ ®†îc ®o b»ng lîi Ých mang l¹i cña hÖ thèng (cã thÓ b»ng vËt chÊt cô  
thÓ hoÆc gi¸ trÞ mang l¹i do c¶i thiÖn m«i tr†êng)  
Lîi Ých  
Bench marks  
A permanently fixed point of known elevation; a primary bench mark is one close  
to a tide station to which the tide staff and tidal datum originally are referenced  
Mét ®iÓm cè ®Þnh ®†îc g¾n cao ®é ®Æt gÇn tr¹m triÒu  
§iÓm chuÈn  
Berm  
On  
a beach: a nearly horizontal plateau on the beach face or backshore, formed by  
the deposition of beach material by wave action or by means of a mechanical plant  
as part of a beach recharge scheme  
On a structure: a nearly horizontal area, often built to support or key-in an armour  
layer  
Lμ ®o¹n n»m ngang trªn mÆt b»ng do tù nhiªn t¹o ra (sãng, giã) hoÆc mÆt ph¼ng  
trªn c«ng tr×nh ®Ó ®Æt líp b¶o vÖ.  
C¬  
Berm breakwater  
Rubble mound with horizontal berm of armour stones at about sea-side water level,  
which is allowed to be (re)shaped by the waves.  
Lμ c«ng tr×nh ®¸ cã c¬ n»m ngang phÝa biÓn. H×nh d¹ng cña nã cã thÓ bÞ biÕn d¹ng  
do t¸c ®éng cña sãng.  
§ª ph¸ sãng cã c¬  
Location where a river sepa  
rates in two or more reaches or branches (the opposite  
Bifurcation  
of a confluence)  
N¬i s«ng ph©n nh¸nh (ng†îc víi hîp l†u)  
Ph©n lu  
Bight  
Chç lâm vμo  
A bend in a coastline forming an open bay; a bay formed by such a bend  
Chç cong vμo h×nh thμnh vÞnh hë.  
Blanket  
A layer or layers of graded fine stones underlying a breakwater, groyne or rock  
embankment to prevent the natural bed material being washed away.  
Mét líp hoÆc nhiÒu líp ®¸ ®†îc xÕp cÊp phèi trong ®ª ph¸ sãng, kÌ hoÆc má hμn  
gi÷ kh«ng cho vËt chÊt trong c«ng tr×nh tr«i ra ngoμi  
Líp b¶o vÖ  
13  
http://www.ebook.edu.vn  
Bluff  
Dèc ®øng  
A high steep bank or cliff  
Bê rÊt dèc  
A very rapid rise of the tide in which the advancing water presents an abrupt front  
of considerable height; in shallow estuaries where the range of tide is large, the  
high water is propagated inward faster that the low water because of the greater  
depth at high water; if the high water overtakes the low water, an abrupt front is  
presented with the high water crest finally falling forward as the tide continues to  
advance; sometimes called eager  
Qu¸ tr×nh triÒu lªn rÊt nhanh t¹o ra mÆt tr†íc cã chiÒu cao ®¸ng kÓ. ë nh÷ng vïng  
cöa s«ng n«ng khi gÆp triÒu cã biªn ®é lín, sãng thuû triÒu d©ng tiÕn vμo bê nhanh  
h¬n ë vïng biÓn cã ®é s©u lín h¬n, gÆp vïng n†íc n«ng t¹i ch©n triÒu lμm ®é dèc  
sãng t¨ng dÇn cho tíi khi sãng ®æ trªn ®†êng tiÕn.  
Bore  
Thӫy triӅu Bo  
Boulder  
A rounded rock on a beach, greater than 250 mm in diameter, larger than a cobble -  
see also gravel, shingle  
§¸ cã kÝch th†íc lín h¬n 250 mm bÞ mμi trßn do sãng vμ dßng ch¶y  
§¸ cuéi lín  
Boundary conditions  
§iÒu kiÖn biªn  
Bound long wave  
Sãng dμi giíi h¹n  
Environmental conditions, e.g. waves, currents, drifts, etc. used as boundary input  
to physical or numerical models  
C¸c th«ng sè nh† sãng, dßng ch¶y, dßng tr«i v.v... ®†îc sö dông nh† ®Çu vμo cña  
c¸c m« h×nh vËt lý vμ m« h×nh sè  
Lo  
ng wave directly due to the variation in set-down at the breaker line due to wave  
groups  
Sãng dμi ®†îc t¹o ra do thay ®æi trong qu¸ tr×nh dao ®éng t¹i ®†êng sãng vì  
Braided river  
S«ng d¹ng d¶i lôa  
A river type with multiple channels separated by shoals, bars and islands  
Mét d¹ng s«ng nhiÒu nh¸nh ph©n c¸ch víi nhau b»ng c¸c ®¶o, b·i c¸t  
Breaching  
Vì  
Failure of the beach head or a dike allowing flooding by tidal action  
HiÖn t†îng vì ®ª hoÆc c¸c c¸c ®ôn c¸t vμ n†íc biÓn trμn vμo  
Breaker  
A wave breaking on a shore, over a reef, etc.; breakers may classified into four  
types:  
Spilling breaker; bubbles and turbulent water spill down front face of the wave; the  
upper 25 percent of the front face may become vertical before breaking; breaking  
generally across over quite a distance;  
HiÖn tîng sãng vì  
Punging breaker; crest curls over air pocket; breaking is usually with a crash;  
smooth splash-up usually follows;  
Collapsing breaker; breaking occurs over lower half of wave; minimal air pocket  
and usually no splash-up; bubbles and foam present;  
Surging breaker; Wave peaks up, but bottom rushes forward from under wave, and  
wave slides up beach face with little or no bubble production; water surface  
remains almost plane except where ripples may be produced on the beachface  
during runback  
Sãng vì ë bê biÓn hoÆc trªn c¸c d¶i ®¸ ngÇm. HiÖn t†îng vì ®uîc chia thμnh 4 lo¹i  
nh† trªn  
HiÖn tîng vì  
Breaker depth  
Depth of water, relative to still water level at which waves break; also known as  
breaking depth or limiting depth  
§é s©u n†íc tÝnh tõ ®¸y tíi mùc n†íc thiÕt kÕ, t¹i ®ã sãng vì; cßn gäi lμ ®é s©u  
sãng vì hay ®é s©u giíi h¹n  
§é s©u vì  
Breaker index  
ChØ sè vì  
M
aximum ratio of wave height to water depth in the surf zone  
TØ sè lín nhÊt gi÷a chiÒu cao sãng vμ ®é s©u n†íc t¹i ®iÓm sãng vì  
Breaker zone  
The zone within which waves approaching the coastline commence breaking,  
typically in water depths of between 5 and 10 metres (see Figure 1.1)  
Vïng khi sãng tiÕn vμo bê bÞ vì t¹i khu vùc nμy b¾t ®Çu vì, th«ng th†êng ë ®é s©u  
tõ 5 m ®Õn 10m (xem h×nh 1.1)  
Vïng sãng vì  
14  
http://www.ebook.edu.vn  
Breaking  
HiÖn tîng vì  
Reduction in wave energy and height in the surf zone due to limited water depth  
ViÖc gi¶m n¨ng l†îng vμ chiÒu cao sãng trong vïng sãng vì do ®é s©u nhá  
Breakwater  
§ª ph¸ sãng  
A structure protecting a harbour entrance, anchorage or shore area from waves  
C«ng tr×nh b¶o vÖ ®†êng vμo c¶ng, n¬i neo ®Ëu cña tμu thuyÒn hoÆc vïng bê biÓn  
khi chÞu t¸c ®éng cña sãng  
Breastwork  
Vertically-faced or steeply inclined structure usually built with timber and parallel  
to the shoreline, at or near the beach crest, to resist erosion or mitigate against  
flooding  
C«ng tr×nh th¼ng ®øng hoÆc gÇn thÈng ®øng th†êng lμm b»ng gç, song song víi  
®†êng bê t¹i ®†êng sèng cao trªn bê chèng xãi vμ gi¶m n†íc trμn  
C«ng tr×nh b¶o vÖ  
Bulkhead  
V¸ch ng¨n  
Bull nose  
Mòi hÊt sãng  
Buoy  
A structure or partition to retain or prevent sliding of the land; a secondary purpose  
is to protect the upland against damage from wave action  
C«ng tr×nh chèng tr†ît ®Êt vμ b¶o vÖ phÇn ®Êt trªn cao kh«ng bÞ ph¸ huû do sãng  
Substantial lip or protuberance at the top of the seaward face of a wall, to deflect  
waves seaward  
PhÇn nh« ra t¹i ®Ønh vÒ phÝa biÓn cña t†êng ®øng cã t¸c dông hÊt sãng vÒ phÝa biÓn  
A loat; especially a floating object moored to the bottom, to mark a channel,  
anchor, shoal, rock, etc.  
VËt næi ®†îc neo xuèng ®¸y ®¸nh dÊu ®†êng ®i, c¸c d¶i ®¸ ngÇm, vïng n«ng  
Phao  
Bypassing  
Moving beach material from the up drift to the down drift side or an obstruction to  
longshore-drift  
VËn chuyÓn c¸t tõ phÝa ®†îc båi xuèng phÝa bÞ xãi cña c«ng tr×nh c¾t ngang bê biÓn  
The area which drains naturally to a particular point on a river, thus contributing to  
its natural discharge  
Catchment area  
Vïng høng n†íc m†a h×nh thμnh dßng ch¶y cña mét con s«ng  
DiÖn tÝch lu vùc  
Caisson  
Thùng chìm  
Concrete box-type structure  
Lo¹i c«ng tr×nh d¹ng hép b»ng bª t«ng  
Chart datum  
The level to which both tidal levels and water depths are reduced- on most Nautical  
charts, this level is that of the predicted lowest astronomical tide level (LAT)  
Cao ®é ®†îc chän b»ng mùc n†íc triÒu thiªn v¨n thÊp nhÊt tÝnh to¸n.  
A fine grained, plastic, sediment with a typical grain size less than 0.004 mm.  
Possesses electromagnetic properties which bind the grains together to give a bulk  
strength or cohesion  
Cao ®é hμng h¶i  
Clay  
H¹t mÞn, dÎo víi cì h¹t th†êng nhá h¬n 0.004 mm, cã tÝnh chÊt ®iÖn tõ lμm cho c¸c  
h¹t kÕt hîp l¹i víi nhau  
§Êt sÐt  
Climate change  
Thay ®æi khÝ hËu  
Refers to any long-term trend in mean sea level, wave height, wind speed, drift rate  
etc.  
VÊn ®Ò liªn quan tíi xu thÕ t¨ng cña mùc n†íc biÓn, chiÒu cao sãng, tèc ®é giã vμ  
tèc ®é vËn chuyÓn cña dßng tr«i  
Closure depth  
The depth at the offshore limit of discernible bathymetric change between surveys.  
Practically this is the limit of the cross-shore sediment transport.  
Lμ ®é s©u phÝa ngoμi kh¬i cho thÊy sù thay ®æi cña ®Þa h×nh ®¸y biÓn qua c¸c kú  
kh¶o s¸t. Trong thùc tÕ ®©y lμ khu vùc cã vËn chuyÓn bïn c¸t theo h†íng vu«ng gãc  
víi bê.  
§é s©u lÊp dßng  
General term used to encompass both coast protection against erosion and sea  
defence against flooding  
§©y lμ thuËt ng÷ chung chØ c¸c c«ng tr×nh chèng xãi bê vμ n†íc trμn  
Coastal defence  
C«ng tr×nh b¶o vÖ bê  
15  
http://www.ebook.edu.vn  
Coastal forcing  
The natural processes which drive coastal hydro- and morphodynamics (e.g. winds,  
waves, tides, etc)  
C¸c qu¸ tr×nh tù nhiªn chi phèi c¸c qu¸ tr×nh ®éng lùc vμ h×nh th¸i biÓn (Giã, sãng,  
thuû triÒu v.v...)  
C¸c t¶i träng vïng bê  
Coastal processes  
Collective term covering the action of natural forces on the shoreline, and near  
shore seabed  
C¸c qu¸ tr×nh bê biÓn Thuұt ngӳ tәng hӧp vӅ tác ÿӝng tӵ nhiên lên ÿѭӡng bӡ và ÿáy biӇn gҫn bӡ  
Coastal zone  
Some combination of land and sea area, delimited by taking account of one or more  
elements  
Sù kÕt hîp gi÷a biÓn vμ ®Êt liÒn víi c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ x· héi trong ®ã  
Vïng bê  
Coastline  
management  
Qu¶n lý vïng bê  
The development of a strategic, long-term and sustainable coastal defence policy,  
sometimes also called ‘shoreline management'  
Ph¸t triÓn c¸c chiÕn l†îc b¶o vÖ bÒn v÷ng d¶i ven bê  
Coast protection  
B¶o vÖ bê  
Protection of the land from erosion and encroachment by the sea  
B¶o vÖ ®Êt chèng xãi mßn vμ sù tÊn c«ng cña biÓn  
Cobble  
A rounded rock on a beach, with diameter ranging from about 75 to 250 mm - see  
also boulder, gravel, shingle  
§¸ trßn trªn bê biÓn cã ®†êng kÝnh tõ 75 ®Õn 250mm.  
Cuéi, sái  
Coffer dam  
§ª quai xanh  
Cohesive sediment  
Bïn c¸t dÝnh kÕt  
A temporary structure enclosing all or part of the construction area so that  
construction can proceed in the dry  
C«ng tr×nh t¹m ®†îc qu©y kÝn vμ lμm kh« ®Ó x©y dùng c«ng tr×nh chÝnh  
Sedi  
ment containing significant proportion of clays, the electromagnetic properties  
of which cause the sediment to bind together  
Bïn c¸t cã tØ lÖ h¹t sÐt cao. Víi tÝnh ®iÖn tõ cao c¸c h¹t nμy cã thÓ liªn kÕt víi nhau.  
Combined closure  
method  
Construction of a dam by means of partly the horizontal closure method and partly  
the vertical closure method  
Confluence  
The junction of two or more river reaches or branches (the opposite of a  
bifurcation)  
§iÓm héi tô cña 2 hay nhiÒu nh¸nh s«ng (ng†îc nghÜa víi ph©n l†u)  
Hîp lu  
Conservation  
The protection of an area, or particular element within an area, whilst accepting the  
dynamic nature of the environment and therefore allowing change  
B¶o vÖ mét vïng, mét c¸ thÓ trong vïng trong khi thõa nhËn b¶n chÊt n¨ng ®éng  
cña tù nhiªn víi sù thay ®æi cña nã.  
B¶o toμn, b¶o vÖ  
Consolidation  
The gradual, slow compression of a cohesive soil due to weight acting on it, which  
occurs as water is driven out of the voids in the soil. Consolidation only occurs in  
clays or other soils of low permeability  
Qu¸ tr×nh nÐn chÆt c¸c h¹t kÕt dÝnh diÔn ra chËm ch¹p do träng lùc b¶n th©n. N†íc  
tho¸t ra trong qu¸ tr×nh nμy. Cè kÕt x¶y ra ®èi víi ®Êt sÐt vμ c¸c ®Êt cã kh¶ n¨ng  
thÊm n†íc yÕu  
Cè kÕt, hîp nhÊt  
Core  
A cylindrical sample extracted from a beach or seabed to investigate the types and  
depths of sediment layers  
An inner, often much less permeable portion of a breakwater, or barrier beach  
MÉu h×nh trô lÊy tõ b·i hoÆc ®¸y biÓn ®Ó x¸c ®Þnh lo¹i ®Êt vμ ®é s©u t†¬ng øng  
Lâi lμ phÇn cã hÖ sè thÊm nhá nhÊt trong ®ª ch¾n sãng vμ c¸c c«ng tr×nh b¶o vÖ bê  
Lâi  
Coriolis  
Lùc Coriolis  
Force due to the Earth's rotation, capable of generating currents  
Lùc ph¸t sinh do tr¸i ®Êt quay cã kh¶ n¨ng t¹o dßng ch¶y  
16  
http://www.ebook.edu.vn  
Cover layer  
Líp b¶o vÖ  
Crenulate  
The outer layer used in a revetment system as protection against external hydraulic  
loads  
Líp ngoμi cïng cña kÌ chèng l¹i t¶i träng sãng giã  
An indented or wavy shoreline beach form, with the regular seaward- pointing parts  
§êng bê r¨ng ca låi rounded rather than sharp, as in the cuspate type  
Mét d¹ng ®†êng bê h×nh gîn sãng (r¨ng c†a) víi phÇn ®Ønh låi trßn  
Crest  
§Ønh  
Highest point on a beach lace, breakwater or sea wall  
§iÓm cao nhÊt trªn bê biÓn, ®ª ph¸ sãng hay t†êng ch¾n sãng  
Cross-shore  
MÆt c¾t ngang  
Perp  
endicular to the shoreline  
Vu«ng gãc víi ®†êng bê  
Crown wall  
Têng ®Ønh  
Concrete superstructure on a rubble mound  
C«ng tr×nh bª t«ng n»m trªn ®ª ch¾n sãng cã ch©n b»ng ®¸ héc  
Current  
Dßng ch¶y  
Flow of water  
Dßng ch¶y  
Current-refraction  
Khóc x¹ do dßng ch¶y  
Process by which wave velocity is affected by a current  
Qu¸ tr×nh mμ vËn tèc sãng bÞ ¶nh h†ëng do dßng ch¶y  
Cusp  
Seaward bulge, approximately parabolic in shape, in the beach contours. May occur  
singly, in the lee of an offshore bulk or island, or as one of a number of similar,  
approximately regularly- spaced features on a long straight beach  
Chç låi ra phÝa biÓn h×nh parabol, cã thÓ lμ 1 c¸i ë phÝa khuÊt sãng hoÆc nhiÒu c¸i  
gÇn t†¬ng tù nhau trªn bê biÓn th¼ng  
§Ønh, chám  
Cuspate  
§Ønh nhän  
Dam  
Form of beach shoreline involving sharp seaward-pointing cusps (normally at  
regular intervals) between which the shoreline follows a smooth arc.  
Mét d¹ng ®†êng bê cã nh÷ng ®iÓm nhän n»m gi÷a c¸c ®o¹n bê h×nh cung ch¬n  
Structure built in rivers or estuaries, basically to separate water at both sides and/or  
to retain water at one side  
C«ng tr×nh x©y ch¾n ngang s«ng, gi÷ n†íc  
§Ëp  
Datum  
Any pe  
rmanent line, plane or surface used as a reference datum to which elevations  
are referred  
C¸c ®èi t†îng trªn mÆt ®Êt sö dông ®iÓm nμy nh† møc so s¸nh  
Water too deep for waves to be affected by the seabed; typically taken as half the  
wavelength, or greater  
N†íc s©u nªn sãng kh«ng bÞ ¶nh h†ëng bëi ®¸y. Th«ng th†êng lín h¬n hoÆc b»ng  
nöa b†íc sãng.  
Mèc, mùc chuÈn  
Deep water  
Níc s©u  
Deflation  
Xãi do giã  
Erosion of dunes by wind action  
Xãi c¸c ®ôn c¸t do giã  
Degradation  
Suy gi¶m, suy tho¸i  
see erosion  
Xem xãi mßn  
Density  
Dung träng  
m
ass (in kg) per unit of volume of a substance;kg/m3  
Khèi l†îng riªng, mËt ®é.  
Density current  
Phenomenon of relative flow within water due to difference in density; the salt-  
water wedge is a density current when stratification occurs between identifiable  
flow masses  
Dßng ch¶y trong n†íc do cã sù kh¸c nhau vÒ mËt ®é; nªm mÆn lμ dßng mËt ®é khi  
sù ph©n tÇng x¶y ra gi÷a c¸c khèi n†íc cã mËt ®é kh¸c nhau  
Dßng mËt ®é  
17  
http://www.ebook.edu.vn  
Depth-limited  
§é s©u giíi h¹n  
Situation in which wave generation (or wave height)is limited by water depth  
§é s©u t¹i ®ã viÖc t¹o sãng bÞ h¹n chÕ bëi ®é s©u n†íc  
Design storm  
Seawalls will often be designed to withstand wave attack by the extreme design  
storm. The severity of the storm (i.e. return period) is chosen in view of the  
acceptable level of risk of damage or failure. A design storm consist of a design  
wave condition, a design water level and a duration.  
T†êng ®øng th†êng ®†îc thiÕt kÕ chèng chÞu ®†îc søc ph¸ ho¹i cña b·o thiÕt kÕ .  
Chu kú lÆp l¹i ®†îc chän dùa trªn quan ®iÓm thõa nhËn møc rñi ro x¸c ®Þnh. B·o  
thiÕt kÕ bao gåm sãng thiÕt kÕ, mùc n†íc vμ thêi ®o¹n thiÕt kÕ.  
B·o thiÕt kÕ  
Design wave  
condition  
§iÒu kiÖn sãng thiÕt  
kÕ  
Usually an extreme wave condition with a specified return period used in the design  
of coastal works  
Th«ng th†êng ®iÒu kiÖn sãng cùc h¹n víi chu kú lÆp l¹i x¸c ®Þnh ®†îc sö dông  
trong thiÕt kÕ c«ng tr×nh bê biÓn  
Detached breakwater A breakwater without any constructed connection to the shore  
C«ng tr×nh ph¸ sãng t¸ch rêi khái bê biÓn  
§ª ph¸ sãng t¸ch rêi  
Pr  
ocess affecting wave propagation, by which wave energy is radiated normal to  
Diffraction  
the direction of wave propagation into the lee of an island or breakwater  
Qu¸ tr×nh t¸c ®éng lªn sù truyÒn sãng theo ®ã n¨ng l†îng sãng bÞ ph¸t x¹ vu«ng  
gãc víi h†íng truyÒn sãng vμo phÝa khuÊt sãng cña ®¶o hoÆc ®ª ph¸ sãng.  
NhiÔu x¹  
Diffraction coefficient Ratio of diffracted wave height to deep water wave height  
TØ sè gi÷a chiÒu cao sãng nhiÔu x¹ so víi chiÒu cao sãng n†íc s©u  
HÖ sè nhiÔu x¹  
Dike  
Sometimes written as dyke; earth structure along sea or river in order to protect  
littoral lands from flooding by high water; dikes along rivers are sometimes called  
levees  
Cã thÓ viÕt Dyke lμ c«ng tr×nh ®Êt däc theo s«ng hoÆc bê biÓn ®Ó b¶o vÖ c¸c vïng  
®Êt duyªn h¶i bÞ n†íc trμn. §ª däc s«ng cßn gäi lμ levees  
§ª  
Discharge  
Lu lîng  
The volume of water per unit of time flowing along a pipe or channel  
ThÓ tÝch n†íc trªn mét ®¬n vÞ thêi gian ch¶y qua mÆt c¾t ngang s«ng hay èng  
Ditch  
R·nh  
A long and small channel to convey water for irrigation or drainage  
Lμ kªnh nhá, dμi chuyÓn n†íc t†íi hoÆc tiªu  
Diversion channel  
A waterway used to divert water from its natural course. The term is generally  
applied to a temporary arrangement e.g. to by-pass water around a dam site during  
construction  
Kªnh sö dông chuyÓn n†íc sang l†u vùc kh¸c. Kh¸i niÖm nμy còng ®†îc dïng nh†  
lμ c«ng tr×nh t¹m chuyÓn n†íc ra h†íng kh¸c ®Ó thi c«ng  
Kªnh chuyÓn níc  
Diurnal  
Literally ‘of the day’, but here meaning having a period or a ‘tidal day’, i.e. about  
24.8 hours  
NghÜa thËt lμ ngμy. ë ®©y cã nghÜa chØ nhËt triÒu víi t=24.8 giê  
Mét ngμy ®ªm  
Downdrift  
Tr«i xu«i  
In the direction of the next long shore transport of beach material  
Theo h†íng chuyÓn ®éng cña vËt chÊt ®¸y däc theo bê biÓn  
Drowned flow  
Ch¶y ªm  
see sub-critical flow  
Dßng ch¶y d†íi ph©n giíi  
Drying beach  
That part of the beach which is uncovered by water (e.g. at low tide). Sometimes  
referred to as 'sub-aerial' beach  
PhÇn b·i kh«ng cã n†íc, cßn gäi lμ 'sub-aerial' beach  
B·i biÓn kh«  
18  
http://www.ebook.edu.vn  
Dunes  
Accumulations of windblown sand on the backshore, usually in the form of small  
hills or ridges, stabilized by vegetation or control structure  
A type of bed form indicating significant sediment transport over a sandy seabed  
C¸t tÝch tô do giã phÝa trong mÐp n†íc. tån t¹i d†íi d¹ng c¸c nói c¸t nhá ®†îc cè  
®Þnh bëi líp c©y cèi hoÆc c«ng tr×nh khèng chÕ  
§ôn c¸t  
Durability  
The ability of a rock to retain its physical and mechanical properties (i.e. resist  
degradation) in engineering service.  
Kh¶ n¨ng b¶o tån c¸c tÝnh chÊt c¬ lý cña ®Êt ®¸ (chèng l¹i ph¸ huû) trong kü thuËt  
TÝnh bÒn, l©u bÒn  
Duration  
The length of time a wind blows at a particular speed and from the same direction  
during the generation of storm waves  
Kho¶ng thêi gian giã thæi víi tèc ®é x¸c ®Þnh theo 1 h†íng x¸c ®Þnh trong qu¸ tr×nh  
t¹o sãng  
Thêi kho¶ng  
Dyke  
see dike  
Dynamic equilibrium Short term morphological changes that do not affect the morphology over a long  
period  
Sù thay ®æi h×nh th¸i tøc thêi kh«ng ¶nh h†ëng tíi ®Þa m¹o trong thêi kho¶ng dμi  
C©n b»ng ®éng  
Dynamic viscosity  
In fluid dynamics, the ratio between the shear stress acting along any plane between  
neighbouring fluid elements and the rate of deformation of the velocity gradient  
perpendicular to this plane  
Trong ®éng lùc häc chÊt láng, tØ sè gi÷a lùc c¾t t¸c ®éng lªn mét mÆt bÊt kú gi÷a  
c¸c phÇn tö chÊt láng vμ tèc ®é biÕn d¹ng cña gradient vËn tèc theo h†íng vu«ng  
gãc víi mÆt ph¼ng ®ã  
§é nhít ®éng lùc  
Period when tide level is falling; often taken to mean the ebb current which occurs  
during this period  
Thêi kú n†íc triÒu xuèng thÊp víi sù xuÊt hiÖn dßng triÒu rót  
Ebb  
Níc rót  
Ebb current  
Dßng rót  
Seaward movement of water along a tidal channel  
ChuyÓn ®éng h†íng ra biÓn cña dßng n†íc däc theo l¹ch triÒu  
Eddy  
Xo¸y  
A vortex type motion of water flowing partly opposite to the main current  
ChuyÓn ®éng xo¸y cña n†íc víi 1 phÇn ng†îc víi h†íng cña dßng ch¶y chÝnh  
Edge waves  
Waves which mainly exist shoreward of the breaker line, and propagate along the  
shore. They are generated by the incident waves, their amplitude is a maximum at  
the shoreline and diminishes rapidly in a seaward direction  
Sãng tån t¹i chñ yÕu phÝa trong ®†êng sãng vì vμ truyÒn däc theo ®†êng bê. Nã  
®†îc t¹o ra do sãng tíi, biªn ®é cña nã lín nhÊt t¹i ®†êng mÐp n†íc vμ gi¶m nhanh  
ra phÝa ngoμi  
Sãng biªn  
Embankment  
Fill material, usually earth or rock, placed with sloping sides and with a length  
greater than its height. Usually an embankment is wider than a dike  
C«ng tr×nh ®Êt hoÆc ®¸ cã m¸i nghiªng, th†êng cã ch©n réng h¬n ®ª th«ng th†êng  
§ª ch©n réng  
Epifauna  
HÖ ®éng vËt mÆt ®¸y  
Anim  
als living in the sediment surface or on the surface of other plants or animals  
§éng vËt sèng trªn c¸t, trªn c¬ thÓ ®éng vËt, thùc vËt kh¸c  
Erosion  
Xãi mßn  
The wearing away of material by the action of natural forces.  
Röa tr«i vËt chÊt bëi c¸c t¸c nh©n tù nhiªn.  
Event  
An occurrence meeting specified conditions, e.g. damage, a threshold wave height  
or a threshold water level  
ViÖc x¶y ra trong ®iÒu kiÖn cô thÓ. VÝ dô tæn thÊt, chiÒu cao sãng, mùc n†íc tíi h¹n  
Trêng hîp, kh¶  
n¨ng, sù kiÖn  
19  
http://www.ebook.edu.vn  
Tải về để xem bản đầy đủ
pdf 288 trang Mãnh Khiết 13/01/2024 9140 Free
Download
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Giáo trình Cơ sở kỹ thuật bờ biển", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

  • pdfgiao_trinh_co_so_ky_thuat_bo_bien.pdf