Dạy học theo định hướng năng lực thực hiện nghề nề - Hoàn thiện trình độ sơ cấp tại Trường Cao đẳng xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh
DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG NĂNG LỰC THỰC HIỆN
NGHỀ NỀ - HOÀN THIỆN TRÌNH ĐỘ SƠ CẤP
TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG XÂY DỰNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
COMPETENCY ORIENTATION TEACHING FOR THE MASONRY –
FINISHING OCCUPATION, PRIMARY LEVEL AT THE HO CHI MINH CITY
COLLEGE OF CONSTRUCTION
Huỳnh Phạm Việt Chương
Phân viện Cán bộ quản lý Xây dựng và Đô thị Miền Nam
TÓM TẮT
Nhằm đáp ứng kịp thời những thay đổi về khoa học kỹ thuật cũng như những yêu cầu thực tiễn
của thế giới nghề nghiệp. Giáo dục nghề nghiệp cũng chuyển từ đào tạo theo định hướng nội dung
sang đào tạo theo định hướng phát triển năng lực nghề nghiệp. Vì vậy quá trình dạy học cũng phải
được thay đổi nhằm đảm bảo học sinh sau khi tốt nghiệp có đầy đủ kiến thức, kỹ năng, thái độ đáp
ứng được yêu cầu nghề nghiệp. Bài viết này trình bày kết quả nghiên cứu về tổ chức bài dạy theo
định hướng năng lực thực hiện nghề Nề - Hoàn thiện trình độ Sơ cấp tại Trường Cao đẳng Xây
dựng Thành phố Hồ Chí Minh
Từ khóa: Năng lực thực hiện, Dạy học định hướng năng lực, Nghề Nề - hoàn thiện.
ABSTRACT
To respond promptly to changes in science and technology as well as the practical requirements
of the vocational world. Vocational education has also change from content oriented training to
competency development oriented training. Therefore, the teaching process must be changed in
order to ensure that students after graduation have sufficient knowledge, skills and attitudes to
meet their professional requirements. This article presents the results of the study on the
organization of lesson for the competency orientation for the masonry – finishing occupation,
primary level at the Ho Chi Minh City College of Construction.
Keyword: competency, the competency orientaion teaching, the masonry occupation.
ta hiện nay, dạy học theo định hướng năng lực
thực hiện cũng đã và đang được áp dụng trong
GDNN. Tuy nhiên, việc áp dụng quan điểm
dạy học này vẫn còn nhiều hạn chế. Đặc biệt
đối với các nghề thuộc lĩnh vực xây dựng,
trong đó có Nghề Nề - hoàn thiện trình độ sơ
cấp.
Để thực hiện tốt việc dạy học theo định
hướng NLTH đối với nghề Nề - hoàn thiện
trình độ sơ cấp thì CTĐT phải được xây dựng
theo định hướng mô đun NLTH trên cơ sở
phân tích nghề, các công việc trong CTĐT phù
hợp với các công việc mà những người hành
nghề thực tế phải làm. Các bải học hướng đến
việc giải quyết một tình huống thực tế của
nghề. Do đó việc thực hiện nghiên cứu dạy học
nghề Nề - hoàn thiện trình độ sơ cấp theo định
hướng NLTH là hết sức cần thiết góp phần
nâng cao chất lượng đào tạo nghề trong giai
đoạn hiện nay.
1. ĐẶT VẤN ĐỀ
Để thực hiện thành công sự nghiệp CNH
– HĐH đất nước thì nguồn nhân lực phải đáp
ứng kịp thời những thay đổi và tiến bộ của
khoa học kỹ thuật. Vì vậy yêu cầu cấp thiết
phải đổi mới giáo dục nghề nghiệp cả về
chương trình đào tạo và phương pháp dạy học
để nâng cao chất lượng đào tạo. Trong đó
phương pháp dạy học được xem là yếu tố quan
trọng trong việc quyết định chất lượng đào tạo.
Hiện nay, hệ thống giáo dục nghề nghiệp
(GDNN) của các nước trên thế giới đang tiếp
cận dạy học theo định hướng năng lực thực
hiện. Vận dụng quan điểm dạy học theo định
hướng năng lực thực hiện (NLTH) nhằm giải
quyết vấn đề về nội dung chương trình,
phương pháp, phương tiện giảng dạy đảm bảo
đào tạo ra nguồn nhân lực có trình độ chuyên
môn vững vàng, có kỹ năng thực hành nghề và
tư duy khoa học tốt, đáp ứng được nhu cầu
luôn biến đổi của thị trường lao động. Ở nước
2. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
2.1. Một số khái niệm
2.1.1. Năng lực thực hiện
Năng lực
phương pháp
Năng lực
chuyên môn
Có rất nhiều định nghĩa về NLTH. Trong
lĩnh vực dạy nghề NLTH có thể được định
nghĩa: là sự vận dụng các kiến thức, kỹ năng,
kỹ xảo và thái độ để thực hiện các nhiệm vụ
theo tiêu chuẩn công nghiệp và thương mại
dưới các điều kiện hiện hành; là khả năng thực
hiện các hoạt động (nhiệm vụ, công việc) trong
nghề theo các tiêu chuẩn đặt ra đối với từng
nhiệm vụ, công việc đó [1, tr.36].
Năng lực cá
nhân
Năng lực xã hội
Năng lực thực hiện
2.1.2. Mô hình năng lực thực hiện
Hình 1: Các thành phần của năng lực
thực hiện
Theo quan điểm của các nhà sư phạm nghề
Đức [2, tr.68], năng lực này được coi là sự kết
hợp của 4 thành phần: năng lực chuyên môn
(professional competency), năng lực phương
pháp (Methodical competency) , năng lực xã
hội (Social competency) và năng lực cá thể
(Induvidual competency). Trong đó:
- Năng lực chuyên môn (professional
competency): Là khả năng thực hiện các nhiệm
vụ chuyên môn cũng như khả năng đánh giá
kết quả chuyên môn một cách độc lập, có
phương pháp và chính xác về mặt chuyên môn.
Nó được tiếp nhận thông qua việc học nội dung
chuyên môn và chủ yếu gắn với các khả năng
nhận thức và tâm lý vận động.
Qua hình 1 ta có thể thấy NLTH chính là
phần chung của 4 thành phần năng lực. Do đó
dạy học theo định hướng NLTH nhằm hình
thành cả 4 thành phần năng lực này, giúp người
học phát triển khả năng giải quyết các tình
huống thực tế của nghề dựa vào việc vận dụng
kết hợp các thành phần năng lực.
2.1.3. Dạy học theo định hướng năng lực
thực hiện
Dạy học theo định hướng năng lực thực hiện là
dạy học mở và tích cực hóa học sinh, trong đó:
+ Việc lập kế hoạch, thực hiện, đánh giá định
hướng mục tiêu phát triển các năng lực chuyên
môn, năng lực phương pháp, năng lực xã hội
và năng lực cá nhân
- Năng lực phương pháp (Methodical
competency): Là khả năng đối với những hành
động có kế hoạch, định hướng mục đích trong
việc giải quyết các nhiệm vụ và vấn đề. Nó
được tiếp nhận thông qua việc học phương
pháp luận - giải quyết vấn đề.
+ Học sinh có cơ hội lĩnh hội những tri thức và
kĩ năng hệ thống và liên kết.
- Năng lực xã hội (Social competency): Là
khả năng đạt được mục đích trong những tình
huống xã hội xã hội cũng như trong những
nhiệm vụ khác nhau trong sự phối hợp sự phối
hợp chặt chẽ với những thành viên khác. Nó
được tiếp nhận qua việc học giao tiếp.
- Năng lực cá nhân (Induvidual
competency): Là khả năng xác định, đánh giá
được những cơ hội phát triển cũng như những
giới hạn của cá nhân, phát triển năng khiếu cá
nhân, xây dựng và thực hiện kế hoạch phát
triển cá nhân, những quan điểm, chuẩn giá trị
đạo đức và động cơ chi phối các thái độ và
hành vi ứng xử. Nó có được tiếp nhận qua việc
học cảm xúc – đạo đức và liên quan đến tư duy
và hành động tự chịu trách nhiệm.
+ Trong đó HS có thể thử nghiệm sử dụng tri
thức và kĩ năng trong những tình huống ứng
dụng gần với thực tiễn.
Dạy học theo quan điểm định hướng NLTH
không chỉ chú ý tích cực hoá người học về hoạt
động trí tuệ mà còn chú ý rèn luyện năng lực
giải quyết vấn đề gắn với những tình huống của
cuộc sống và nghề nghiệp, đồng thời gắn hoạt
động trí tuệ với hoạt động thực hành, thực tiễn.
Tăng cường việc học tập trong nhóm, đổi mới
quan hệ người dạy – người học theo hướng
cộng tác có ý nghĩa quan trọng nhằm phát triển
năng lực xã hội. Bên cạnh việc học tập những
tri thức và kỹ năng riêng lẻ của các môn học
chuyên môn cần bổ sung các chủ đề học tập
phức hợp nhằm phát triển năng lực giải quyết
các vấn đề phức hợp [3, tr.70].
Có thể mô tả mô hình NLTH qua hình vẽ
sau:
2.1.4. Đặc điểm của dạy học theo định
hướng năng lực thực hiện
2.4. Các kiểu tổ chức dạy học nghề Nề -
Hoàn thiện theo định hướng NLTH
2.4.1. Dạy học theo quan điểm định hướng
giải quyết vấn đề
Dạy học định hướng giải quyết vấn đề là
cách thức, con đường mà giáo viên áp dụng
trong việc dạy học để làm phát triển khả năng
tìm tòi khám phá độc lập của học sinh bằng
cách đưa ra các tình huống có vấn đề và điều
khiển hoạt động của học sinh nhằm giải quyết
các vấn đề. [4, tr.17]
Đặc điểm cơ bản nhất của dạy học theo
định hướng NLTH là nó định hướng và chú
trọng vào kết quả, vào đầu ra của quá trình đào
tạo, người học có thể làm được công việc trong
một tình huống lao động nhất định theo tiêu
chuẩn đề ra. Có thể thấy dạy học theo định
hướng NLTH có một số đặc điểm như sau:
+ Mục tiêu dạy học nhằm phát triển năng lực,
khả năng vận dụng tri thức
+ Trong dạy học theo định hướng NLTH thì
kiến thức, kĩ năng, thái độ không tách rời nhau
mà tích hợp lại thành các thành tố và đơn vị
năng lực. Vì thế, nội dung dạy học không phải
là từng đơn vị kiến thức, kĩ năng riêng lẻ mà là
thành tố năng lực
+ Kiến thức lý thuyết được học ở mức độ cần
thiết đủ để hỗ trợ cho việc hình thành và phát
triển các NLTH
-
Đặc trưng của dạy học giải quyết vấn
đề:
Xuất phát từ tình huống có vấn đề: đặc
điểm nổi bật của tình huống có vấn đề là: tạo
được nhu cầu, hứng thú, chứa đựng cái đã biết
và chưa biết, có khả năng giải quyết được
Quá trình dạy học theo phương pháp
giải quyết vấn đề được chia thành những giai
đoạn có mục đích chuyên biệt
+ Phương pháp dạy học khuyến khích tính tích
cực, tự lực, định hướng hành động. Cách thức
phổ biến là dạy học dựa trên công việc và tại
nơi làm việc theo chức năng của từng vị trí việc
làm
Quá trình dạy học theo phương pháp
giải quyết vấn đề bao gồm nhiều hình thức tổ
chức đa dạng:
* Làm việc theo nhóm
+ Nhiệm vụ học tập phù hợp với yêu cầu năng
lực, gắn với các tình huống ứng dụng.
+ Đánh giá người học trong dạy học theo định
hướng phát triển NLTH là đánh giá theo tiêu
chí và chỉ số. Tiêu chí sử dụng trong đánh giá
là tiêu chí tối thiểu của ngành công nghiệp đảm
bảo cho người học thực hiện các chức năng an
toàn và hiệu quả tại nơi làm việc
* Thực hiện những kỹ thuật hỗ trợ tranh
luận
* Tấn công não
* Báo cáo và trình bày
Coù nhieàu möùc ñoä tích cöïc tham gia cuûa
hoïc sinh khaùc nhau
2.4.2. Dạy học định hướng hoạt động
2.2. Mục tiêu dạy học theo định hướng
NLTH nghề Nề - Hoàn thiện
Quan điểm đổi mới chất lượng dạy học
trong dạy nghề là trang bị cho học sinh các
năng lực thực hiện nhiều hơn những tri thức có
tính tái hiện lại. Để thực hiện được định hướng
đổi mới này phải cần đến các phương thức đào
tạo có tính hoạt động và có tính giải quyết vấn
đề. Người học cần được trang bị một lượng tri
thức cơ bản đồng thời liên kết và định hướng
tới các năng lực. Bản chất của dạy học định
hướng hoạt động là hướng HS vào hoạt động
cả tay chân và cả trí óc để giải quyết các tình
huống nghề nghiệp nhằm hình thành cho HS
khả năng giải quyết có hiệu quả các nhiệm vụ
trong thực tế hoạt động nghề nghiệp sau này.
Mục tiêu của dạy học theo định hướng
NLTH nghề Nề - Hoàn thiện là hình thành và
phát triển các NL chuyên môn, NL phương
pháp, NL xã hội và NL cá nhân. Các NL này
được xác định qua khảo sát, phân tích thực tiễn
của nghề và được đánh giá là phù hợp. Ngoài
ra các NL còn được căn cứ theo tiêu chuẩn
KNN quốc gia đối với nghề Nề - Hoàn thiện.
Mục tiêu này sẽ được công bố cho người học
trong quá trình dạy học.
2.3. Nội dung chương trình nghề Nề - Hoàn
thiện theo định hướng NLTH
Chương trình đào tạo nghề Nề - Hoàn
thiện trình độ sơ cấp theo định hướng NLTH
được thiết kế theo mô đun. Mỗi mô đun gắn
với một nhiệm vụ thực tế của nghề. Mỗi bài
học là một tình huống thực tiễn công việc của
nghề.
Giờ học theo kiểu định hướng hoạt
động được tổ chức theo qui trình 4 giai đoạn
như sau:
(a) Đưa ra vấn đề nhiệm vụ bài dạy
– Trình bày yêu cầu về kết quả học tập (sản
phẩm)
Giáo viên đưa ra nhiệm vụ bài dạy để
học sinh ý thức được sản phảm hoạt động cần
thực hiện trong bài dạy và yêu cầu cần đạt được
(b) Tự lập kế hoạch lao động của học
sinh
Trong giai đoạn này học sinh tự thu
thập thông tin qua các tài liệu, sổ tay công nghệ
để lập qui trình, công nghệ để thực hiện hoạt
động tạo ra sản phẩm
định hướng NLTH thì phương pháp kiểm tra
bằng quan sát được dùng khá phổ biến, thậm
chí có những mô đun thì phương pháp này là
chủ yếu [5, tr.28].
2.6. Thực trạng dạy học theo định hướng
NLTH nghề Nề - Hoàn thiện tại Trường
Cao đẳng Xây dựng Thành phố Hồ Chí
Minh
-
Chương trình đào tạo: hiện nay chương
(c) Tự thực hiện theo kế hoạch, qui
trình học sinh đã lập
Trong giai đoạn này học sinh tự thực
hiện theo kế hoạch đã lập của mình.
(d) Tự đánh giá của học sinh
trình đào tạo được cấu trúc theo mô đun kết
hợp môn học nên chưa phù hợp dạy học theo
định hướng NLTH. Chương trình còn nặng về
lý thuyết, tính thực tiển chưa cao.
-
Phương pháp dạy học: phương pháp dạy
Bước cuối cùng của dạy học định hướng hoạt
động là học sinh tự đánh giá lại kết quả đã hoạt
động để từ đó điều chỉnh.
2.4.3. Dạy học tích hợp kết hợp dạy học giải
quyết vấn đề và dạy học định hướng hoạt
động
học chủ yếu sử dụng các phương pháp: thuyết
trình, diễn trình làm mẫu. Các phương pháp
dạy học nhằm tăng cường tính chủ động sáng
tạo của HS chưa được áp dụng như: dạy học
theo nhóm, nghiên cứu tình huống, dùng phiếu
hướng dẫn.
Hai quan điểm về dạy học giải quyết vấn
đề và dạy học định hướng hoạt động được kết
hợp vào trong bài dạy tích hợp mà phương
pháp chủ đạo là dạy học giải quyết vấn đề. Do
tính chất nội dung bài dạy là các tình huống
trong thực tiễn nghề nghiệp rất đa dạng nên
kiểu bài dạy học tích hợp cũng rất đa dạng và
nhiều phương án khác nhau.
-
Mức độ dạy học các năng lực: mức độ
dạy học các năng lực cho học sinh: chủ yếu tập
trung hình thành năng lực chuyên môn. Các
năng lực phương pháp, xã hội, cá nhân chưa
được chú trọng.
-
Mức độ đáp ứng về năng lực thực hiện
công việc: mức độ đáp ứng về năng lực thực
hiện công việc tại nơi làm việc của HS sau khi
tốt nghiệp được NSDLĐ đánh giá chỉ đáp ứng
được một phần năng lực thực hiện công việc.
Dạy học tích hợp để nhằm hướng đến các
mục đích sau:
-
Điều kiện cơ sở vật chất phục vụ giảng
Định hướng vấn đề cần giải quyết –
năng lực thực hiện công việc
dạy: điều kiện cơ sở vật chất phục vụ giảng
dạy cần bổ sung thêm thiết bị thực hành phù
hợp với thực tế công việc, bổ sung giáo trình,
tài liệu và phương tiện dạy học.
Định hướng cuộc sống thật, hoạt động
nghề nghiệp thật, giải quyết những vấn đề liên
quan đến cuộc sống và nghề nghiệp.
Phát triển năng lực thực hiện ở học
sinh.
-
Yêu cầu của nhà tuyển dụng: nhà tuyển
dụng yêu cầu đối với người lao động về các
năng lực nghề nghiệp trong lĩnh vực nghề Nề -
Hoàn thiện: ngoài NL chuyên môn người lao
động cần có NL xã hội, NL phương pháp, NL
cá nhân.
Từ thực trạng trên cho thấy cần phải cấu
trúc lại chương trình đào tạo theo hướng mô
đun, thiết kế bài dạy theo định hướng NLTH
2.7. Cấu trúc lại chương trình đào tạo theo
mô đun
Trên cơ sở chương trình đào tạo nghề Nề
- Hoàn thiện (trình độ sơ cấp) hiện có tại
Trường Cao đẳng Xây dựng Thành phố Hồ Chí
Minh, khảo sát thực trạng dạy học nghề Nề -
Hoàn thiện và các quy định về đào tạo trình độ
sơ cấp của Bộ LĐTBXH. chương trình đào tạo
nghề Nề - Hoàn thiện trình độ Sơ cấp được cấu
trúc lại gồm các mô đun sau:
Giảm được sự trùng lắp kiến thức, kỹ
năng giữa các mô đun
2.5. Kiểm tra đánh giá NLTH của HS
Việc đánh giá NLTH dựa trên tiêu chí
(đánh giá tuyệt đối), nghĩa là, nó đo sự thực
hiện của cá nhân trong mối liên hệ so sánh với
các tiêu chí. Các tiêu chí dùng trong việc đánh
giá là những yêu cầu đặt ra ở mức độ tối thiểu
để bảo đảm rằng một người đã sẵn sàng làm
việc được trong thực tiễn hoạt động nghề.
Đồng thời, điều đó có nghĩa là hoạt động thực
hành của một người tại nơi làm việc đã được
chấp nhận trong một ngành nghề hoặc một lĩnh
vực.
Phương pháp kiểm tra, đánh giá được chia
ra thành 3 nhóm chính: quan sát, viết và vấn
đáp. Trong dạy học và kiểm tra, đánh giá theo
Bảng 1: Chương trình đào tạo nghề Nề - Hoàn
thiện theo mô đun
-
Năng lực xã hội: khả năng giao tiếp với
người khác, Khả năng hợp tác, phối hợp trong
nhóm
-
Thời gian học
Năng lực phương pháp: khả năng tra cứu
Mã
MĐ
bảng biểu, Sử dụng được các dụng cụ đo, vẽ,
tính, Thu nhận, phân tích, xử lý và trình bày
những thông tin, Khả năng lập kế hoạch và tổ
chức triển khai
Lý
Thực Tổng
Nội dung
thuyết hành cộng
(giờ)
(giờ)
(giờ)
-
Năng lực cá nhân: giải quyết vấn đề phát
Đọc bản vẽ xây
dựng
MĐ01
5
19
24
sinh, Sử dụng tiết kiệm nguyên vật liệu, Thực
hiện công việc bảo đảm an toàn lao động, vệ
sinh lao động, Sắp xếp chỗ làm việc, chuẩn bị,
bảo quản trang thiết bị đúng quy định.
MĐ02 Xây gạch
MĐ03 Trát vữa
18
12
02
06
122
120
26
140
132
28
2.8.2. Xác định cấu trúc nội dung bài dạy
MĐ04 Láng nền, sàn
MĐ05 Lát, ốp gạch
Cấu trúc nội dung bài dạy bao gồm: kiến
54
60
thức liên quan và kỹ năng thực hiện công việc.
Hoàn thiện bề
MĐ06
-
Kiến thức liên quan bao gồm:
06
34
40
mặt công trình
+ Lý thuyết vừa đủ để hỗ trợ việc hình thành
và phát triển các kỹ năng thực hành.
+ Quy trình thực hiện công việc và các chuẩn
cần đạt được
Tổng cộng
49
375
424
2.8. Thiết kế bài dạy theo định hướng
NLTH
+ Những sai phạm thường gặp, nguyên nhân
và cách khắc phục
Bài dạy theo định hướng NLTH được thiết
kế theo quy trình như sau:
-
Kỹ năng thực hiện công việc thể hiện:
+ Các thao tác thực hành công việc.
+ Các năng lực được hình thành ở từng HS.
2.8.3. Xác định nội dung đánh giá sự thực
hiện của học sinh
1. Xác định mục tiêu bài dạy
Việc đánh giá NL của HS phải được thực
hiện theo tiêu chí, nghĩa là đo sự thực hiện của
một cá nhân HS so sánh với các tiêu chí, tiêu
chuẩn. Tiêu chí đánh giá phải căn cứ vào mục
tiêu của bài học (chính là NLTH cần đạt được).
Tiêu chí thực hiện là một mô tả về các yêu cầu
chất lượng trong hoạt động nghề nghiệp.
Các tiêu chí bắt buộc sử dụng trong đánh
giá sự thực hiện là:
2. Xác định cấu trúc nội dung bài dạy
3. Xác định nội dung đánh giá sự thực hiện
của học sinh
-
-
-
Tiêu chí về thời gian thực hiện.
Tiêu chí về hiệu quả thực hiện.
Tiêu chí về đảm bảo an toàn trong quá
4. Thiết kế kế hoạch dạy học
Hình 2. Quy trình thiết kế bài dạy theo
định hướng NLTH
trình thực hiện.
Việc đánh giá sự thực hiện của HS được
thực hiện thông qua việc đánh giá quá trình
thực hiện bằng bảng kiểm hoặc đánh giá sản
phẩm bằng công cụ thang điểm hoặc bằng cả
hai.
2.8.1. Xác định mục tiêu bài dạy:
Mục tiêu của bài dạy hướng đến việc hình
thành cho HS các thành phần của NLTH sau
đây:
Sử dụng công cụ đánh giá sản phẩm khi:
-
Năng lực chuyên môn: Gồm các kiến
-
-
Kết quả là quan trọng hơn quy trình.
Có nhiều hơn một quy trình để thực hiện
thức liên quan và khả năng thực hiện được các
công việc, nhiệm vụ chuyên môn theo tiêu
chuẩn KNN quốc gia nghề Nề - Hoàn thiện
như: Xây gạch; Trát vữa; Láng nền, sàn; Lát
gạch; Ốp gạch; Hoàn thiện bề mặt công trình.
công việc.
Quy trình khó quan sát.
Sử dụng đánh giá quy trình khi:
-
-
GV muốn chắc rằng HS có thể sử dụng
dụng cụ, trang thiết bị, máy móc một cách hợp
lý.
NỘI
DUNG
NL HÌNH
THÀNH HS
HOẠT ĐỘNG GV
-
Thời gian để thực hiện một kỹ năng là
quan trọng.
- Tổ chức và hướng dẫn - Trình bày quy
HS nghiên cứu kiến thức trình, vận dụng
liên quan đến việc thực kiến thức để
-
Có những nguy hiểm về sức khỏe và an
toàn trong quy trình thực hiện nếu thực hiện
không hợp lý.
hiện công việc
GQVĐ
-
Những vật liệu đắt tiền có thể bỏ đi nếu
- Hướng dẫn HS trình tự - Giao tiếp, làm
các bước thực hiện công việc nhóm
quy trình thực hiện không hợp lý.
việc
2.8.4. Thiết kế kế hoạch dạy học
Kế hoạch dạy học theo định hướng NLTH
là bản thiết kế gồm hai phần hợp thành:
- Thực hiện thành
- Tổ chức cho HS thực thạo công việc,
hiện công việc
đánh giá chất
lượng công việc
Hướng
dẫn HS
giải
quyết
vấn đề
-
Hệ thống các công việc và tình huống dạy
- Đánh giá kết quả thực
hiện công việc của HS
học phù hợp với tính chất và trình độ tiếp nhận
của HS.
- Tra cứu bảng
biểu, tính toán,
lập kế hoạch
-
Hệ thống các hoạt động, thao tác tương
ứng với các công việc và tình huống dạy học
do GV sắp xếp, tổ chức hợp lí nhằm hướng dẫn
HS từng bước tiếp cận công việc một cách tích
cực và sáng tạo. Kế hoạch dạy học không chỉ
chú trọng kiến thức mà cần thiết phải xây dựng
một hệ thống việc làm, thao tác tương ứng
nhằm tổ chức, dẫn dắt HS từng bước thực hiện
để hình thành năng lực.
- Sắp xếp, bảo
quản, sử dụng
trang thiết bị
- Tiết kiệm vật
liệu, ATVSLĐ
- Giải quyết các
vấn đề phát sinh
trong công việc
2.9. Thực hiện kế hoạch dạy học
Bảng 2: Các bước thực hiện dạy học theo định
hướng NLTH
- Củng cố kiến thức,
củng cố kỹ năng, lưu ý
các sai phạm mà HS
thường xuyên mặc phải
trong quá trình thực
hiện, nhận xét kết quả
thực hiện công việc của
HS.
- Phổ biến kinh nghiệm
và sáng kiến học tập
- Thông báo kết luận
đánh giá đến HS
- Khả năng giao
tiếp
- Thu nhận, xử lý
thông tin
NỘI
DUNG
NL HÌNH
THÀNH HS
- Tự điều chỉnh
HOẠT ĐỘNG GV
Kết
thúc
vấn đề
sai sót
- Đề xuất giải
pháp mới
- Tạo sự quan tâm, chú - Vận dụng kiến
ý
thức liên quan để
giải quyết vấn đề
- Tạo sự hứng thú học
tập
Dẫn
nhập
- Khả năng giao
tiếp
- Hướng dẫn HS tự học
- Tạo mối quan hệ
- Thu nhận, xử lý
thông tin
2.10. Kết quả dạy học thử nghiệm
Tiến hành thực nghiệm trên 2 lớp: lớp đối
chứng (18SCN01 – 19HS) và lớp thực nghiệm
(18SCN02 – 18 HS). Hai lớp đối chứng và
thực nghiệm có trình độ đầu vào tương đương
nhau.
- Kích thích động cơ
học tập
- Nêu chủ đề bài học
- Tuyên bố mục tiêu
bài học cho HS
- Giới thiệu tổng quan
về bài học
Nội dung thực nghiệm là bài: Xây tường
≥ 220, ≤ 110.
- Thu nhận, xử lý,
trình bày thông
tin
Giới
thiệu
chủ đề
- Giới thiệu những vấn
đề then chốt của bài
học
Phương pháp thực nghiệm:
-
Đối với lớp đối chứng: được dạy học theo
phương pháp truyền thống, toàn bộ lý thuyết
được học trước sau đó mới tổ chức học thực
hành
- Giới thiệu dụng cụ,
thiết bị và tài liệu học
tập
-
Đối với lớp thực nghiệm: tiến hành dạy
học theo định hướng NLTH với giáo án tích
hợp, đối với mỗi bài, học lý thuyết song song
với thực hành.
công việc được GV thường xuyên phản hồi
giúp cho HS dễ dàng nhận ra những thiếu sót
để khắc phục kịp thời và điều chỉnh các hoạt
động học tập của mình đạt được các năng lực
hoạt động nghề nghiệp.
Phương pháp kiểm tra, đánh giá:
-
Đối với lớp đối chứng: kiểm tra lý thuyết
và kiểm tra kỹ năng thực hành
Đối với lớp thực nghiệm: tiến hành kiểm
-
tra theo các tiêu chí đánh giá đã được xây dựng
gồm kiểm tra đánh giá quá trình và kiểm tra
đánh giá sản phẩm.
Hình thức kiểm tra, đánh giá có khác nhau
do quá trình tổ chức dạy học khác nhau nhưng
nội dung kiểm tra giống nhau.
Căn cứ vào điểm số đạt được của HS 2 lớp.
Sử dụng phương pháp kiểm nghiêm thống kê
cho thấy kết quả học tập của lớp thực nghiệm
tốt hơn lớp đối chứng.
Tần số điểm
8
6
4
2
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Đối chứng
Thực nghiệm
Biểu đồ 1: Phân phối tần số điểm bài kiểm tra
Điều này cho thấy tác động thực nghiệm
sư phạm đối với bài dạy là đạt hiệu quả.
3. KẾT LUẬN
-
Dạy học theo định hướng NLTH nghề Nề
- Hoàn thiện trình độ sơ cấp tại Trường Cao
đẳng Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh là phù
hợp, cần thiết và khả thi
-
Việc dạy học các bài dạy tích hợp lý thuyết
với thực hành và liên quan trực tiếp đến công
việc thực tế của nghề nên giúp HS vận dụng lý
thuyết để giải quyết các tình huống thực tế
nghề nghiệp tốt hơn. Vì vậy, HS nhớ kiến thức
dễ dàng và sâu sắc hơn.
-
Dạy học theo định hướng NLTH đã tăng
cường được tính tích cực của HS, tạo được
hứng thú học tập, phát triển được các năng lực
tự học, tự lập kế hoạch, giải quyết vấn đề, làm
việc nhóm.
-
Mỗi bài học là một công việc nghề nghiệp
và việc dạy học là tổ chức các hoạt động để HS
giải quyết các công việc đó nên sau mỗi bài
học đều có sản phẩm học tập của HS. Các tiêu
chí đánh giá kết quả học tập được công bố
trước, việc tổ chức cho HS tự đánh giá và đánh
giá lẫn nhau, các thông tin về mức độ thực hiện
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Nguyễn Văn Khôi. Lý luận dạy học thực hành kỹ thuật. NXB Đại học sư phạm, 2013.
2. Bern Meier, Nguyễn Văn Cường. Lý luận dạy học hiện đại. NXB Đại học sư phạm, 2016.
3. Nguyễn Văn Cường. Bài giảng lý luận và phương pháp dạy học. Trường Đại học Potsdam,
2017
4. Nguyễn Văn Tuấn. Tài liệu học tập về phương pháp dạy học theo hướng tích hợp. Trường
Đại học Sư phạm kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh, 2010.
5. Tổng cục dạy nghề. Tài liệu bồi dưỡng về tổ chức đào tạo và đánh giá theo năng lực thực
hiện. Bộ LĐTB – XH, 2015.
Tác giả chịu trách nhiệm bài viết:
Họ tên: Huỳnh Phạm Việt Chương
Đơn vị: Học viện cán bộ Quản lý Xây dựng và đô thị - Phân viện cán bộ Quản lý Xây dựng và
đô thị Miền Nam.
Điện thoại: 0913778881
Email: [email protected]m
Xác nhận của GVHD
PGS.TS Nguyễn Văn Tuấn
8 trang
09/01/2024
13180
Free
Bạn đang xem tài liệu "Dạy học theo định hướng năng lực thực hiện nghề nề - Hoàn thiện trình độ sơ cấp tại Trường Cao đẳng xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- day_hoc_theo_dinh_huong_nang_luc_thuc_hien_nghe_ne_hoan_thie.pdf
