Bài giảng Trường điện từ - Chương 3: Trường từ tĩnh (Mới)
Chapter 3:
Trường từ tĩnh
EM - Ch3
1
Nội dung chương 3:
3.1 Luật Biot-Savart và xếp chồng.
3.2 Áp dụng luật Ampere tính trường từ tĩnh.
3.3 Thế từ vector.
3.4 Năng lượng trường từ (Wm ) .
3.5 Tính toán điện cảm.
EM - Ch3
2
Giới thiệu trường từ tĩnh :
. Nguồn : nam châm vĩnh cửu hay dây dẫn mang dòng DC.
EM - Ch3
3
Mô hình toán :
. Phương trình:
t S
2n
. Điều kiện biên:
. Phương trình liên hệ:
B r0
EM - Ch3
4
3.1: Luật Biot-Savart và
xếp chồng :
EM - Ch3
5
a) Luật Biot-Savart:
Cảm ứng từ tạo ra tại P do yếu tố
dòng dây xác định theo :
Wire carrying a steady current I
Id
R
M
d l
dB
4
(C)
rM
P(x,y,z)
r
P
O (0,0,0)
d l
4
B
C
(Luật Biot-Savart )
(Ta thấy B vuông góc với mặt phẳng chứa yếu tố dòng dây dℓ và
vector khoảng cách R)
EM - Ch3
6
Phương pháp xếp chồng:
1. Chọn hệ tọa độ.
2. Viết ra yếu tố dòng :
Idl
3. Xác định vectorkhoảng cách và biên độ của nó:
R
R
4. Dùng luật Biot – Savart để tính trường từ .
EM - Ch3
7
VD 3.1.1: Phương pháp xếp chồng
Tìm cảm ứng từ tại điểm P(x0,y0,0) do đoạn dây mang dòng I ,
chiều dài a, tạo ra ?
Giải
y
P
y0
(Id l )
Xét yếu tố dòng
tại tọa độ x :
Có:
Id l ax
x
Xác định vectơ khoảng cách:
a
0
x0
I
x
Id
r 0 0
r 0 0
a
ydx
d l
B
az
Áp dụng Biot-Savart:
C
4
(x x0 y0
0
EM - Ch3
8
Các tích phân thường gặp :
x2
x
1
x2
x2
1
x
x
a2 x2
x2
x2
x2
x
1
x
x
2
1
1
x
x.dx
x
x
a
a
EM - Ch3
9
VD 3.1.1: Phương pháp xếp chồng (tt)
Tìm cảm ứng từ tại P(x0,y0,0) do đoạn dây mang dòng I , chiều
dài a, tạo ra ?
Giaûi
y
Cảm ứng từ tạo ra do đoạn dây
theo định luật Biot-Savart :
P
y0
2
B
1
x
1
2
4 0
Lưu ý:
a) Nếu y0 = 0 :
a
0
x0
I
B
b) Chiều dòng so với điểm P là CW :
EM - Ch3
10
VD 3.1.2: Xếp chồng ở hệ tọa độ trụ
Tìm cảm ứng từ tại điểm O(0,0,0) do cung dây mang dòng I tạo
ra ?
y
Giải
R
I
(Id l )
Xét yếu tố dòng (Id l ) tại tọa độ :
I
x
Có:
Id l a
0
R
Xác định vectơ khoảng cách:
r
d l Rd
Áp dụng Biot-Savart:
B
a
4
R
0
EM - Ch3
11
VD 3.1.2: Xếp chồng ở hệ tọa độ trụ (tt)
Tìm cảm ứng từ tại điểm O(0,0,0) do cung dây mang dòng I tạo
ra ?
y
Giải
R
I
Cảm ứng từ tại O theo luật Biot-Savart :
I
x
0
R
B
4
Lưu ý: Chiều cảm ứng từ trùng chiều +z do chiều dòng
điện là CCW.
EM - Ch3
12
VD 3.1.3: Cảm ứng từ của vòng dây
Tìm cảm ứng từ tại điểm P(0,0,z) do vòng dây tròn bkính a,
mang dòng điện I tạo ra ?
Giaûi
Xét yếu tố dòng (Id l ) tại tọa độ :
d l ad a
Có:
r a ar z az
r
Áp dụng:
B
4
d l r azd ar ad az
Do:
Chỉ tồn tại Bz
2 z2
B
az
z
3
4
2r
0
EM - Ch3
13
VD 3.1.4: Cảm ứng từ của đoạn dây
Tính cảm ứng từ tại P(0,0,z) theo
phương z ?
Giaûi
(Id l )
Xét dòng
tại tọa độ (a,y) :
d l dyay
Có:
r a ax y ay z az
r
I d l r
Áp dụng:
B
4
r
d l r zdy ax ady az
Do:
Bz được xác định như sau :
a
Bz
4
EM - Ch3
14
3.2 Áp dụng luật Ampere tính trường từ
tĩnh
Luật Biot-Savart: tích phân vector .
Luật Ampere: phân bố dòng đối xứng .
khó
Dễ và thông dụng
EM - Ch3
15
a) Các phân bố dòng đối xứng:
i. Dây dẫn mang dòng dài vô hạn:
J z
Biot-Savart
& H
H
trên đường tròn
Đường Ampere là hình tròn
ii. Mặt mang dòng rộng vô hạn:
JS Sy
Dùng luật Biot-Savart:
H
Mặt mang dòng và H = const bên ngoài mặt
Đường Ampere là hình chữ nhật
EM - Ch3
16
b) Áp dụng luật Ampere:
1. Xác định tính đối xứng của bài toán và dạng:
H & B.
2. Chọn đường Amper thích hợp :
Và phải đi qua điểm cần tính trường từ.
H (
3. Dùng luật Amper, suy ra biên độ vectơ trường từ.
I*
H
L
4. Viết lại dạng vectơ đặc trưng cho trường từ.
EM - Ch3
17
Lưu ý:
. Với lõi trụ mang dòng, đường Amper là đường tròn, cường độ
trường từ xác định theo :
I*
Chỉ cần tìm I* .
H
2
. Khi lõi mang dòng có mật độ dòng J là hàm
theo tọa độ : J = J(r), phần dòng bên trong
đường Amper xác định theo :
r 2
I*
0 0
. Lõi bán kính R mang dòng I phân bố
đều: mật độ dòng trong lõi: J = I/( R2).
Và phần dòng bên trong đường Amper
xác định:
I*
EM - Ch3
18
VD 3.2.1: PP dùng luật Ampere
Tìm trường từ bên ngoài dây dẫn mang dòng I ?
Giaûi
Ta thấy bài toán đối xứng trụ:
H
Chọn đường Amper là đường tròn,
bán kính r , tâm tại dây dẫn.
I*
I
Áp dụng luật Amper :
H
2
Vectơ cường độ trường từ:
H
2
EM - Ch3
19
VD 3.2.1: Thí nghiệm kiểm chứng
Đặt các kim la bàn trên mặt phẳng vuông góc dây dẫn.
a) Trước khi có dòng điện:
b) Sau khi có dòng điện:
EM - Ch3
20
Tải về để xem bản đầy đủ
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Trường điện từ - Chương 3: Trường từ tĩnh (Mới)", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
bai_giang_truong_dien_tu_chuong_3_truong_tu_tinh_moi.pdf

