Bài giảng Toán rời rạc - Chương 5: Lý thuyết đồ thị
TOÁN RỜI RẠC
Chương 5: LÝ THUYẾT ĐỒ THỊ
GV: NGUYỄN LÊ MINH
Bộ môn Công nghệ thông tin
Nội dung
Khái niệm đồ thị
Các loại đồ thị
Bậc của đồ thị
Biểu diễn đồ thị
Tính liên thông trong đồ thị
Chu trình Euler – Hamilton
Tìm đường đi ngắn nhất
2
Khái niệm
Đồ thị là 1 cấu trúc rời rạc gồm các đỉnh và các cạnh (vô
hướng hoặc có hướng) nối các đỉnh đó.
Có 2 loại đồ thị: Đồ thị có hướng – Đồ thị vô hướng
3
Đồ thị có hướng
Đồ thị có hướng G = (V, E) trong đó:
• Tập khác rỗng V là tập hợp hữu hạn các đỉnh của đồ thị
• E là tập hợp các cặp có thứ tự gồm hai phần tử khác
nhau của V gọi là các cung.
• Mỗi cạnh e∈E liên kết với 1 cặp đỉnh (i,j)∈ 푉2, quy định
hướng đi từ i -> j
Đồ thị vô hướng
Đồ thị vô hướng G = (V, E) trong đó:
• Tập khác rỗng V là tập hợp hữu hạn các đỉnh của đồ thị
• E là tập hợp các cặp không có thứ tự gồm hai phần tử
khác nhau của V gọi là các cạnh.
• Mỗi cạnh e∈E liên kết với 1 cặp đỉnh (i,j)∈ 푉2, không quy
định thứ tự.
3
Cạnh song song và khuyên
• Nếu đồ thị có cạnh nối từ một đỉnh với chính nó, cạnh này
được gọi là khuyên
• Nếu hai cạnh V và V’ cùng liên kết với cặp (i,j) thì V và V’
được gọi là p ạh sg sog ớau
3
Các loại đồ thị
Đồ thị rỗng
Đồ thị đơn
Đồ thị đủ
Có tập cạnh là tập Không có khuyên Là đồ thị vô hướng,
rỗng
và cạnh song song đơn, 2 đỉnh bất kỳ
luôn kề nhau
3
Các loại đồ thị
Đồ thị hai phía (Đồ thị lưỡng phân)
Là một đồ thị trong đó tập các đỉnh có thể được chia thành
hai tập không giao nhau thỏa mãn điều kiện không có cạnh
nối hai điểm bất kỳ thuộc cùng một tập
3
Đỉnh kề
Trong đồ thị vô hướng G=(V,E), nếu e=(u,v) là 1 cạnh thì:
• Đỉnh u, v là hai đỉnh kề nhau
• Cạnh e là cạnh liên thuộc với đỉnh u,v
• Đỉnh u, v là đỉnh đầu
u
cạnh e
e
v
Đỉnh kề
Trong đồ thị có hướng G=(V,E), nếu e=(u,v) là 1 cung thì:
• Đỉnh v là đỉnh kề của đỉnh u
• Cung e là cung đi ra đỉnh u và cung đi vào đỉnh v
• Đỉnh u là đỉnh đầu
cung e, đỉnh v là đỉnh
cuối cung e
u
e
t
v
s
x
3
Bậc của đỉnh
Bậc của đỉnh v trong đồ thị vô hướng G=(V,E), ký hiệu deg(v),
là số các cạnh liên thuộc với nó, riêng khuyên tại một đỉnh
được tính hai lần cho bậc của nó
Deg(v) = 1 -> đỉnh treo
Deg(v) = 0 -> đỉnh cô lập
VD: Deg(9) = ?
Deg(0) = ?
Bậc của đỉnh
Trong đồ thị có hướng G=(V,E),
• Bán bậc ra của một đỉnh v (푑푒푔+ (v)) là số cung đi ra
khỏi nó.
• Bán bậc vào của một đỉnh v (푑푒푔− (v)) là số cung đi vào
nó.
u
e
• Bậc của đỉnh = (푑푒푔+) + (푑푒푔−)
• 푑푒푔+(푣)= ?
t
v
• 푑푒푔−(푣)= ?
s
x
Định lý
Xét đồ thị vô hướng G=(V,E), tổng bậc của tất cả các đỉnh
của đồ thị sẽ bằng hai lần số cạnh của nó
deg(v) 2| E |
vV
3
Định lý
Xét đồ thị có hướng G=(V,E), tổng bán bậc ra của tất cả các
đỉnh sẽ bằng tổng bán bậc vào của tất cả các đỉnh và bằng
số cung của đồ thị
deg (v) deg (v) | E |
vV
vV
u
t
v
x
t
Đường đi
Xét đồ thị G = <V, E>. Một đường đi độ dài n từ u tới v, n là một số
nguyên dương, trong một đồ thị là một dãy:
u = x0 x1 x2 … xn = v
sao cho i{0,…,n-1}, (xi, xi+1)E
VD: Các đường đi từ 1 đến 5:
Độ dài 2
d1: 1 2 5
Độ dài 6
d2: 1 2 4 3 9 2 5
Độ dài 6
d3: 1 9 2 3 9 2 5
Chu trình
Xét đồ thị G = <V, E>. Một chu trình độ dài n (n là một số
nguyên dương) là một đường đi có độ dài n với đỉnh đầu và
đỉnh cuối trùng nhau
VD: Các chu trình trong đồ thị
Độ dài 3
C1: 1 2 9 1
Độ dài 6
C2: 1 9 0 3 9 2 1
Độ dài 5
C3: 1 9 2 3 9 1
Đường đi - Chu trình
• Một đường đi (chu trình) được gọi là đường đi đơn (chu
trình đơn) nếu nó không lặp lại cạnh nào.
• Một đường đi (chu trình) được gọi là đường đi sơ cấp (chu
trình sơ cấp) nếu nó không lặp lại đỉnh nào.
VD:
d1: 1 2 9 1
d2: 1 2 4 3 9 2 5
d3: 1 9 2 3 9 2 5
C1: 1 2 9 1
C2: 1 9 0 3 9 2 1
C3: 1 9 2 3 9 1
Sự liên thông
• Xét đồ thị vô hướng G = <V, E>. G được gọi là đồ thị liên
thông nếu luôn tồn tại đường đi giữa hai đỉnh bất kỳ của G.
Đồ thị vô hướng liên thông
Đồ thị vô hướng không liên thông
3
Sự liên thông
Một đồ thị không liên thông là hợp của nhiều đồ thị con liên
thông rời nhau. Mỗi đồ thị con này được gọi là một thành phần
liên thông của đồ thị ban đầu.
Đồ thị trên có 3 thành phần liên thông
3
Sự liên thông
• Xét đồ thị vô hướng G = <V, E>. G được gọi là đồ thị liên
thông nếu luôn tồn tại đường đi giữa hai đỉnh bất kỳ của G.
Đồ thị vô hướng liên thông
Đồ thị vô hướng không liên thông
3
Tải về để xem bản đầy đủ
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Toán rời rạc - Chương 5: Lý thuyết đồ thị", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
bai_giang_toan_roi_rac_chuong_5_ly_thuyet_do_thi.pdf

