Bài giảng Thống kê doanh nghiệp - Chương V đến VII
Ch−¬ng V:
thèng kª nguyªn vËt liÖu trong doanh nghiÖp
A. Tãm t¾t lý thuyÕt:
5.1. C¸c chØ tiªu ph¶n ¶nh t×nh h×nh cung øng vμ dù tr÷
nguyªn vËt liÖu:
5.1.1. ChØ tiªu khèi l−îng NVL cung øng:
Ph¶n ¶nh tæng khèi l−îng tõng lo¹i nguyªn vËt liÖu thùc tÕ ®−îc cung cÊp
trong kú.
5.1.2. ChØ tiªu gi¸ trÞ nguyªn vËt liÖu cung øng:
Tæng gi¸ trÞ nguyªn vËt liÖu cung øng
= ∑ (Khèi l−îng tõng lo¹i NVL cung øng x gi¸ thμnh 1 ®¬n vÞ NVL)
5.1.3. KiÓm tra, ®¸nh gi¸ t×nh h×nh thùc hiÖn kÕ ho¹ch cung cÊp nguyªn vËt liÖu
theo yªu cÇu ®Çy ®ñ:
* Tû lÖ hoμn thμnh kÕ ho¹ch cung cÊp nguyªn vËt liÖu cho s¶n xuÊt SP cña
DN
M1
x100%
Mk
Trong ®ã: M1, Mk: Sè l−îng vËt liÖu cung cÊp theo thùc tÕ, kÕ ho¹ch.
* Møc thêi gian ®¶m b¶o vËt t− cung cÊp cho s¶n xuÊt:
M
T =
mq
∑
Trong ®ã:
- T: Thêi gian ®¶m b¶o nguyªn vËt liÖu cho s¶n xuÊt (ngμy vμ ®ªm).
- m: møc tiªu hao NVL cho mét ®¬n vÞ s¶n phÈm.
- q: khèi l−îng s¶n phÈm s¶n xuÊt b×nh qu©n(ngμy vμ ®ªm)
5.2. Thèng kª t×nh h×nh sö dông nguyªn vËt liÖu trong
Doanh nghiÖp:
5.2.1.C¸c chØ tiªu thèng kª t×nh h×nh sö dông nguyªn vËt liÖu:
a. ChØ tiªu khèi l−îng nguyªn vËt liÖu xuÊt dïng trong kú:
Lμ chØ tiªu ph¶n ¶nh khèi l−îng hiÖn vËt tõng lo¹i nguyªn vËt liÖu thùc tÕ
sö dông vμo s¶n xuÊt trong kú.
M = m.q
∑
b. ChØ tiªu gi¸ trÞ nguyªn vËt liÖu sö dông trong kú:
Lμ chØ tiªu biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña toμn bé khèi l−îng NVL thùc tÕ sö
dông vμo s¶n xuÊt trong kú
M = s.m.q
∑
Trong ®ã: s: ®¬n gi¸ nguyªn vËt liÖu
5.2.2. KiÓm tra, ph©n tÝch t×nh h×nh sö dông nguyªn vËt liÖu:
a. KiÓm tra t×nh h×nh sö dông NVL:
* Theo ph−¬ng ph¸p gi¶n ®¬n:
- Sè t−¬ng ®èi: M1/M0
- Sè tuyÖt ®èi: M1 - M0
* Theo ph−¬ng ph¸p kÕt hîp víi kÕt qu¶ s¶n xuÊt:
37
M1
GO1
- Sè t−¬ng ®èi:
x100%
M0 x
GO0
- Sè tuyÖt ®èi: M1 - ( M0 x GO1 / GO0)
b. Ph©n tÝch t×nh h×nh sö dông nguyªn vËt liÖu:
*Tr−êng hîp doanh nghiÖp dïng mét lo¹i NVL ®Ó s¶n xuÊt s¶n phÈm (hiÖn vËt)
C¨n cø vμo ph−¬ng tr×nh kinh tÕ:
M =
(mq)
∑
*Tr−êng hîp doanh nghiÖp dïng nhiÒu lo¹i NVL ®Ó s¶n xuÊt s¶n phÈm (gi¸ trÞ)
C¨n cø vμo ph−¬ng tr×nh kinh tÕ:
M =
(smq)
∑
5.2.3. Ph©n tÝch møc tiªu hao nguyªn vËt liÖu cho mét ®¬n vÞ s¶n phÈm:
. Tr−êng hîp doanh nghiÖp dïng 1 lo¹i nguyªn vËt liÖu ®Ó s¶n xuÊt 1 lo¹i s¶n
a
phÈm:
ChØ sè cã d¹ng: Im = m1 / m0
Δ
m = m1 m0
b.Tr−êng hîp doanh nghiÖp dïng 1 lo¹i NVL ®Ó s¶n xuÊt nhiÒu lo¹i s¶n phÈm:
ChØ sè cã d¹ng:
m q
∑
∑
1
1
Im =
m q
0
1
Δ
m =
-
(m q )
(m q )
0 1
∑
∑
1
1
Tr−êng hîp doanh nghiÖp dïng nhiÒu lo¹i NVL ®Ó s¶n xuÊt 1 lo¹i s¶n phÈm:
c.
ChØ sè cã d¹ng:
s m
∑
0
1
Im =
s m
∑
∑
0
0
Δ
m =
-
(s m )
(s m )
0 0
∑
0
1
d.Tr−êng hîp doanh nghiÖp dïng nhiÒu lo¹i NVL ®Ó s¶n xuÊt nhiÒu lo¹i s¶n
phÈm:
ChØ sè cã d¹ng:
s m q
1 1
∑
0
Im =
s m q
0 1
∑
∑
0
Δ
m =
.
s m q − s m q
∑
0
1
1
0
0 1
B. C¸C bμi tËp C¥ B¶N:
Bμi sè 1:
Cã sè liÖu sau vÒ t×nh h×nh sö dông g¹ch cña mét ®¬n vÞ x©y l¾p:
ChØ tiªu
1. Khèi l−îng c«ng t¸c x©y t−êng (m3)
2. Sè l−îng g¹ch sö dông (viªn)
Yªu cÇu:
§Þnh møc
1.000
460.000
Thùc tÕ
1.200
540.000
1. KiÓm tra t×nh h×nh sö dông khèi l−îng g¹ch trong kú theo 2 ph−¬ng
ph¸p?
38
2. Ph©n tÝch c¸c nh©n tè ¶nh h−ëng ®Õn t×nh h×nh sö dông khèi l−îng g¹ch
trong kú?
Bμi sè 2:
Cã tμi liÖu vÒ t×nh h×nh s¶n xuÊt vμ sö dông nguyªn vËt liÖu cña mét xÝ
nghiÖp ®å gèm trong 2 quý ®Çu n¨m 2006 nh− sau:
S¶n
phÈm
Khèi l−îng s¶n phÈm
Møc hao phÝ nguyªn vËt
liÖu cho 1 ®¬n vÞ s¶n phÈm
(kg/c¸i)
§¬n gi¸ cè
®Þnh
(1.000®/c¸i)
SX (c¸i)
Quý 1
500
800
Quý 2
520
820
Quý 1
2,2
2,8
Quý 2
2,0
3,0
A
B
C
20
25
30
1.000
1.200
3,0
2,6
Yªu cÇu: KiÓm tra t×nh h×nh sö dông nguyªn vËt liÖu cña xÝ nghiÖp theo 2
ph−¬ng ph¸p gi¶n ®¬n vμ kÕt hîp víi kÕt qu¶ s¶n xuÊt?
Bμi sè 3:
Cã sè liÖu vÒ t×nh h×nh sö dông nguyªn vËt liÖu cña XÝ nghiÖp X©y l¾p X
trong 2 kú b¸o c¸o nh− sau:
Møc hao phÝ
NVL
cho 1 §VSP
NVL
sö
dông
§¬n
vÞ
tÝnh
§¬n gi¸ NVL Khèi l−îng
(1.000 ®ång) c«ng viÖc HT
C«ng viÖc
KH
460
0,2
35
TT
KH
0,5
30
1
TT KH
0,45
28 1.000 1.200
0,9
TT
X©y
t−êng
G¹ch
C¸t
110 (m3 ) XM
viªn
m3
kg
450
0,22
35
Yªu cÇu: Ph©n tÝch t×nh h×nh biÕn ®éng cña tæng khèi l−îng nguyªn vËt
liÖu kú b¸o c¸o so víi kú gèc do ¶nh h−ëng cña c¸c nh©n tè: §¬n gi¸ tõng lo¹i
nguyªn vËt liÖu, møc tiªu hao nguyªn vËt liÖu cho mét ®¬n vÞ s¶n phÈm vμ khèi
l−îng s¶n phÈm s¶n xuÊt?
Bμi sè 4:
Cã sè liÖu vÒ t×nh h×nh sö dông nguyªn vËt liÖu cña mét doanh nghiÖp X©y
l¾p Y trong 2 kú b¸o c¸o nh− sau:
Møc hao phÝ
NVL
cho 1 §VSP
C«ng
viÖc
NVL
sö
dông
§¬n
vÞ
tÝnh
§¬n gi¸ NVL Khèi l−îng
(1.000 ®ång) c«ng viÖc HT
KH
170
1,2
TT
150
1,0
KH
10
100
1
TT
9,8
105
0,9
KH
300
TT
§æ
S¾t
kg
bª t«ng §¸(1x2) m3
270
( m3 )
Xi m¨ng kg
300
280
Yªu cÇu: Dïng ph−¬ng ph¸p hÖ thèng chØ sè ph©n tÝch ¶nh h−ëng cña c¸c
nh©n tè ®Õn t×nh h×nh sö dông tæng khèi l−îng nguyªn vËt liÖu cña xÝ nghiÖp?
Bμi sè 5:
Cã sè liÖu vÒ t×nh h×nh sö dông nguyªn vËt liÖu cña XÝ nghiÖp X©y l¾p A
trong 2 kú b¸o c¸o nh− sau:
39
Møc hao phÝ
NVL
cho 1 §VSP
NVL
sö
dông
§¬n
vÞ
tÝnh
§¬n gi¸ NVL Khèi l−îng
(1.000 ®ång) c«ng viÖc HT
C«ng
viÖc
KH
25
TT
26
KH
6
30
1
TT
5,8
28
KH
240
TT
L¸t
nÒn
G¹ch 20x20 viªn
C¸t
m3
kg
0,3
10
0,25
7
250
( m2) Xi m¨ng
0,9
Yªu cÇu: Ph©n tÝch t×nh h×nh biÕn ®éng cña tæng khèi l−îng nguyªn vËt
liÖu kú b¸o c¸o so víi kú gèc do ¶nh h−ëng cña c¸c nh©n tè: §¬n gi¸ tõng lo¹i
nguyªn vËt liÖu, møc tiªu hao nguyªn vËt liÖu cho mét ®¬n vÞ s¶n phÈm vμ khèi
l−îng s¶n phÈm s¶n xuÊt?
Bμi sè 6:
Cã tμi liÖu sau ®©y vÒ t×nh h×nh sö dông nguyªn vËt liÖu cña mét xÝ nghiÖp
c¬ khÝ trong kú b¸o c¸o nh− sau:
S¶n
phÈm
s¶n
S¶n
l−îng
thùc tÕ
(c¸i)
Hao phÝ NVL cho
1 ®¬n vÞ s¶n phÈm
Nguyªn
vËt liÖu
sö dông
§¬n
vÞ
tÝnh
§¬n gi¸
NVL
(1.000®/kg)
§Þnh møc Thùc tÕ
xuÊt
X
Y
Z
X
Y
Z
X
Y
Z
Kg
-
-
Kg
-
-
Kg
-
-
250
300
100
300
150
8
100
5
6
220
280
90
280
150
6
110
6
5
120
250
400
120
250
400
120
250
400
A
B
C
10
12
15
Yªu cÇu: H·y x¸c ®Þnh t×nh h×nh biÕn ®éng møc hao phÝ nguyªn vËt liÖu
cho mét ®¬n vÞ s¶n phÈm (tÝnh chung cho c¶ 3 lo¹i s¶n phÈm) thùc tÕ so víi
®Þnh møc?
Bμi sè 7:
C¨n cø vμo tμi liÖu sau, h·y ph©n tÝch t×nh h×nh biÕn ®éng chi phÝ nguyªn
vËt liÖu X do ¶nh h−ëng cña 3 nh©n tè:
Khèi l−îng SP SX (1.000c¸i) Nguyªn vËt liÖu X sö dông (tÊn)
S¶n phÈm
N¨m 2004
800
N¨m 2005
1.000
N¨m 2004
N¨m 2005
115
A
B
C
96
55
57
1.000
1.300
65
1.900
1.500
48,75
BiÕt r»ng: Gi¸ nguyªn vËt liÖu X n¨m 2004 lμ 20.000®ång/kg vμ n¨m 2005
t¨ng 20% so víi n¨m 2004.
Bμi sè 8:
Cã sè liÖu vÒ t×nh h×nh tiªu dïng nguyªn vËt liÖu ®Ó s¶n xuÊt s¶n phÈm cña
doanh nghiÖp nh− sau:
40
ChØ tiªu
Khèi l−îng thμnh phÈm
Khèi l−îng NVL dïng cho s¶n xuÊt
Trong ®ã:
§¬n vÞ tÝnh
ChiÕc
Quý I
20.000
25.800
Quý II
23.923
31.100
Kg
- Dïng cho s¶n xuÊt thμnh phÈm
- Dïng cho phÕ liÖu
- Dïng cho phÕ phÈm
Yªu cÇu h·y tÝnh:
Kg
Kg
Kg
21.500
2.800
1.500
25.200
3.850
2.050
1. Møc chi phÝ nguyªn vËt liÖu ®Ó s¶n xuÊt 1 s¶n phÈm?
2. Träng l−îng thùc cho 1 ®¬n vÞ s¶n phÈm?
3. PhÕ liÖu vμ phÕ phÈm trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt?
4. Ph©n tÝch møc ®é ¶nh h−ëng cña c¸c yÕu tè cÊu thμnh møc hao phÝ
nguyªn vËt liÖu tÝnh cho mét ®¬n vÞ s¶n phÈm ?
Bμi sè 9:
XÝ nghiÖp b¸nh kÑo H¶i Hμ sö dông ®−êng ®Ó s¶n xuÊt b¸nh, theo ®Þnh
møc tÝnh ®−îc nh− sau: §Ó s¶n xuÊt mét s¶n phÈm th× träng l−¬ng thùc lμ 3.000
gam, hao hôt do phÕ liÖu lμ 60 gam, hao hôt do phÕ phÈm lμ 40 gam. Thùc tÕ
theo dâi vμ tÝnh ®ù¬c: Träng l−îng thùc cho mét s¶n phÈm gi¶m 5%, hao hôt do
phÕ liÖu gi¶m 10%, hao hôt do phÕ phÈm t¨ng 20%.
Yªu cÇu: Ph©n tÝch c¸c nh©n tè ¶nh h−ëng ®Õn t×nh h×nh thùc hiÖn møc
hao phÝ nguyªn vËt liÖu cho mét ®¬n vÞ s¶n phÈm ?
Bμi sè 10:
Cã t×nh h×nh sö dông nguyªn vËt liÖu cña mét xÝ nghiÖp May xuÊt khÈu
nh− sau:
ChØ tiªu
Kú gèc
1.260
1.200
38
Kú b¸o c¸o
1.430
1.300
40
1. Khèi l−îng v¶i ®−a vμo s¶n xuÊt (m)
2. S¶n phÈm hoμn thμnh (thμnh phÈm) (c¸i)
3. S¶n phÈm háng (1.000 c¸i)
4. Träng l−îng thùc cho 1®¬n vÞ SP (m)
1
1,05
Yªu cÇu: Ph©n tÝch t×nh h×nh biÕn ®éng khèi l−îng v¶i sö dông ¶nh h−ëng
bëi c¸c nh©n tè cÊu thμnh?
41
Ch−¬ng VI:
thèng kª gi¸ thμnh s¶n phÈmtrong doanh nghiÖp
A. Tãm t¾t lý thuyÕt:
6.1. Kh¸i niÖm chi phÝ s¶n xuÊt vμ gi¸ thμnh s¶n phÈm:
6.1.1. Chi phÝ s¶n xuÊt:
Chi phÝ lμ biÓu hiÖn b»ng tiÒn toμn bé hao phÝ vÒ lao ®éng sèng, lao ®éng
vËt ho¸ vμ c¸c chi phÝ cÇn thiÕt kh¸c mμ doanh nghiÖp ph¶i chi ra trong qu¸
tr×nh ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh tÝnh cho 1 thêi kú nhÊt ®Þnh.
Theo quan ®iÓm hiÖn nay, chi phÝ doanh nghiÖp bao gåm:
- Chi phÝ ho¹t ®éng kinh doanh.
- Chi phÝ ho¹t ®éng tμi chÝnh.
- Chi phÝ kh¸c
6.1.2. Gi¸ thμnh s¶n phÈm:
Gi¸ thμnh s¶n phÈm: lμ biÓu hiÖn b»ng tiÒn toμn bé chi phÝ vËt chÊt, dÞch
vô, lao ®éng vμ chi phÝ b»ng tiÒn kh¸c mμ doanh nghiÖp bá ra trong qu¸ tr×nh
s¶n xuÊt kinh doanh trong kú.
6.2. C¸c chØ tiªu thèng kª gi¸ thμnh s¶n phÈm:
6.2.1. ChØ tiªu tæng gi¸ thμnh c«ng x−ëng cña s¶n phÈm s¶n xuÊt:
Ph¶n ¶nh toμn bé chi phÝ mμ doanh nghiÖp ®· bá ra cho khèi l−îng s¶n
phÈm ®−îc hoμn thμnh trong kú.
6.3.2. ChØ tiªu tæng gi¸ thμnh c«ng x−ëng cña s¶n phÈm tiªu thô:
Ph¶n ¶nh toμn bé chi phÝ mμ doanh nghiÖp ®· bá ra ®Ó s¶n xuÊt khèi l−îng
s¶n phÈm ®−îc tiªu thô trong kú 6.3.3. ChØ tiªu tæng gi¸ thμnh toμn bé cña s¶n
phÈm tiªu thô: ph¶n ¶nh toμn bé chi phÝ mμ doanh nghiÖp bá ra cho khèi l−îng
s¶n phÈm ®−îc tiªu thô trong kú.
6.3.4. ChØ tiªu gi¸ thμnh c«ng x−ëng 1 ®¬n vÞ s¶n phÈm:
Ph¶n ¶nh chi phÝ b×nh qu©n ®Ó s¶n xuÊt 1 ®¬n vÞ s¶n phÈm nμo ®ã trong kú.
6.3. Thèng kª nghiªn cøu sù biÕn ®éng vμ tr×nh ®é hoμn
thμnh kÕ ho¹ch cña gi¸ thμnh s¶n phÈm so s¸nh ®−îc:
6.3.1.Ph©n tÝch sù biÕn ®éng cña gi¸ thμnh s¶n phÈm theo thêi gian:
a. ChØ sè biÕn ®éng gi¸ thμnh ®¬n vÞ s¶n phÈm:
Z1 Z2
Z
Zn
Zn−1
Zn
n−1 ...;
Z0 Z1 Zn−2
ChØ sè liªn hoμn:
;
;
*
Z1 Z2
Z
n−1 ;...;
Z0 Z0 Z0
ChØ sè ®Þnh gèc:
;
;
*
Z0
b. ChØ sè biÕn ®éng gi¸ thμnh cña nhiÒu lo¹i s¶n phÈm:
Z .q
Z .q
Z .q
∑
∑
∑
∑
∑
∑
∑
∑
∑
1
1
2
2
n n
* ChØ sè liªn hoμn:
;
;...;
Z .q
Z .q
Z .q
n
∑
∑
∑
0
1
1
2
n−1
Z .q
Z .q
Z .q
1
1
2
2
n
n
n
ChØ sè ®Þnh gèc:
*
;
;...;
Z .q
Z .q
Z .q
0
1
0
2
0
6.3.2. Ph©n tÝch t×nh h×nh hoμn thμnh kÕ ho¹ch gi¸ thμnh:
a. ChØ sè hoμn thμnh kÕ ho¹ch gi¸ thμnh cña 1 lo¹i s¶n phÈm:
iz = Z1 / ZK
42
L−îng tiÕt kiÖm hay v−ît chi:
- Cho ®¬n vÞ s¶n phÈm:
Z1 - ZK
- Cho toμn bé khèi l−îng SP:
(Z1 - ZK) q1
b. ChØ sè hoμn thμnh kÕ ho¹ch gi¸ thμnh tÝnh chung cho nhiÒu lo¹i s¶n phÈm:
Z .q
Z .q
Z .q
∑
∑
∑
∑
∑
∑
1
1
1
1
k
1
Iz =
=
x
Z .q
Z .q
Z .q
k
k
k
1
k
k
L−îng tiÕt kiÖm hoÆc v−ît chi:
Z .q − Z .q = ( Z .q − Z .q ) + ( Z .q − Z .q )
∑
∑
∑
∑
∑
∑
1
1
k
k
1
1
k
1
k
1
k
k
Trong ®ã:
- Z1, Zk: gi¸ thμnh ®¬n vÞ s¶n phÈm thùc tÕ vμ kÕ ho¹ch.
- q1, qk: khèi l−îng s¶n phÈm tõng lo¹i thùc tÕ vμ kÕ ho¹ch.
6.3.3. Ph©n tÝch mèi quan hÖ gi÷a hoμn thμnh kÕ ho¹ch gi¸ thμnh s¶n phÈm víi
biÕn ®éng gi¸ thμnh:
a. §èi víi doanh nghiÖp s¶n xuÊt 1 lo¹i s¶n phÈm:
- ChØ sè nhiÖm vô kÕ ho¹ch gi¸ thμnh
- ChØ sè gi¸ thμnh thùc tÕ
- ChØ sè hoμn thμnh kÕ ho¹ch gi¸ thμnh
:
:
:
ZK / Z0
Z1 / Z0
Z1 / ZK
Trong ®ã: Z0, Z1, Zk: gi¸ thμnh ®¬n vÞ s¶n phÈm thùc tÕ kú gèc, kú nghiªn
cøu vμ kú kÕ ho¹ch.
Chªnh lÖch tuyÖt ®èi:
- Møc tiÕt kiÖm (v−ît chi) kÕ ho¹ch ®Ò ra:
( ZK - Zo )qk
- Møc tiÕt kiÖm (v−ît chi) thùc tÕ:
( Z1 - Z0 )q1 (2)
(1)
- Chªnh lÖch tuyÖt ®èi gi÷a thùc tÕ so víi kÕ ho¹ch (2) so víi (1)
( Z1 - Z0 )q1 - ( Zk - Z0 )qk
- Nguyªn nh©n:
+ Do gi¸ thμnh ®¬n vÞ s¶n phÈm thay ®æi
(Z1 - Zk )q1
+ Do khèi l−îng s¶n phÈm s¶n xuÊt ra thay ®æi:
( Zk - Z0 ) x (q1- qk )
Trong ®ã: Z0: gi¸ thμnh ®¬n vÞ s¶n phÈm n¨m gèc.
b. §èi víi doanh nghiÖp s¶n xuÊt nhiÒu lo¹i s¶n phÈm: (t−¬ng tù tr−êng hîp 1
lo¹i s¶n phÈm)
6.4. Ph©n tÝch ¶nh h−ëng cña tõng kho¶n môc chi phÝ ®èi
víi gi¸ thμnh s¶n phÈm:
6.4.1. Ph©n tÝch kho¶n môc chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp: xÐt 2 tr−êng hîp:
a. Tr−êng hîp s¶n xuÊt 1 lo¹i s¶n phÈm:
* Sè tuyÖt ®èi:
s m − s m = ( s m − s m ) + ( s m − s m )
∑
∑
∑
∑
∑
∑
1
1
k
k
1
1
k
1
k
1
k
k
* Sè t−¬ng ®èi:
s m − s m
s m − s m
s m − s m
∑
∑
∑
∑
∑
+
∑
1
1
k
k
1
1
k
1
k
1
k
k
=
Zk
Zk
Zk
Trong ®ã:
43
- m1, mk: møc hao phÝ nguyªn vËt liÖu cho mét ®¬n vÞ s¶n phÈm thùc tÕ vμ
kÕ ho¹ch
- s1, sk: gi¸ thμnh ®¬n vÞ nguyªn vËt liÖu thùc tÕ vμ kÕ ho¹ch.
b. Tr−êng hîp s¶n xuÊt nhiÒu lo¹i s¶n phÈm:
* Sè tuyÖt ®èi:
s m q − s m q = ( s m q − s m q ) + ( s m q − s m q )
∑
∑
∑
∑
∑
∑
1
1
1
k
k
1
1
1
1
k
1
1
k
1
1
k
k
1
* Sè t−¬ng ®èi:
s m q − s m q
s m q − s m q
s m q − s m q
∑
∑
∑
∑
∑
+
∑
1
1
1
k
k
1
1
1
1
k
1
1
k
1
1
k
k
1
=
Z q
Z q
Z Zq
k 1
∑
∑
∑
k
1
k
1
6.4.2. Ph©n tÝch kho¶n môc chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp:
a. Tr−êng hîp s¶n xuÊt 1 lo¹i s¶n phÈm:
*Sè tuyÖt ®èi:
x t − x t = ( x t − x t ) + ( x t − x t )
∑
∑
∑
∑
∑
∑
1 1
k
k
1 1
k 1
k 1
k k
* Sè t−¬ng ®èi:
x t − x t
x t − x t
x t − x t
∑
∑
∑
∑
∑
+
∑
1 1
k
k
1 1
k
1
k
1
k k
=
Zk
Zk
Zk
Trong ®ã:
- t1, tk: L−îng thêi gian lao ®éng hao phÝ ®Ó s¶n xuÊt ra mét ®¬n vÞ s¶n
phÈm thùc tÕ vμ kÕ ho¹ch.
- x1, xk: §¬n gi¸ tiÒn l−¬ng tr¶ cho ®¬n vÞ thêi gian lao ®éng thùc tÕ vμ kÕ
ho¹ch
b. Tr−êng hîp s¶n xuÊt nhiÒu lo¹i s¶n phÈm:
*Sè tuyÖt ®èi:
x t q − x t q = ( x t q − x t q ) + ( x t q − x t q )
∑
∑
∑
∑
∑
∑
1 1
1
k
k
1
1 1
1
k 1
1
k 1
1
k
k
1
* Sè t−¬ng ®èi:
x t q − x t q
x t q − x t q
x t q − x t q
∑
∑
∑
∑
∑
∑
1 1
1
k
k
1
1 1
1
k 1
1
k 1
1
k
k
1
=
+
Z q
Z q
Z Zq
k 1
∑
∑
∑
k
1
k
1
6.4.3. Ph©n tÝch kho¶n môc chi phÝ s¶n xuÊt chung:
a. Ph©n tÝch chi phÝ chung b×nh qu©n cho mét ®¬n vÞ s¶n phÈm.
c
* TÝnh chi phÝ chung b×nh qu©n cho mét ®¬n vÞ s¶n phÈm:
c =
q
Trong ®ã:
- : Chi phÝ chung b×nh qu©n trong gi¸ thμnh ®¬n vÞ s¶n phÈm.
c
- c: Kho¶n chi phÝ chung ph©n bæ cho mét lo¹i s¶n phÈm.
- q: Khèi l−îng s¶n phÈm lo¹i ®ã:
* TÝnh l−îng tuyÖt ®èi:
c1 − ck = (c1 − ck1 ) + (ck1 − ck )
*Sè t−¬ng ®èi:
C1 − Ck
Ck − Ck
C1 − Ck
1
1
=
+
Zk
Zk
Zk
6.5. Ph©n tÝch hiÖu qu¶ chi phÝ s¶n xuÊt:
HiÖu qu¶ chi phÝ s¶n xuÊt lμ chØ tiªu ph¶n ¶nh quan hÖ so s¸nh gi÷a tæng
gi¸ trÞ s¶n phÈm hμng ho¸ víi tæng gi¸ thμnh s¶n xuÊt cña s¶n phÈm hμng ho¸
44
C«ng thøc:
Trong ®ã:
Pq
Zq
∑
∑
HZ =
- P: Gi¸ b¸n ®¬n vÞ s¶n phÈm hμng ho¸
- Z: Gi¸ thμnh s¶n xuÊt cña ®¬n vÞ s¶n phÈm hμng ho¸
- q: Khèi l−îng s¶n phÈm s¶n xuÊt hoμn thμnh trong kú
- ∑Pq: Tæng gi¸ trÞ s¶n phÈm hμng ho¸
- ∑Zq: Tæng gi¸ thμnh s¶n xuÊt s¶n phÈm hμng ho¸
ChØ tiªu nμy ph¶n ¶nh cø mét ®¬n vÞ tiÒn tÖ chi cho s¶n xuÊt s¶n phÈm hμng
ho¸ trong kú th× t¹o ra ®−îc mÊy ®¬n vÞ tiÒn tÖ gi¸ trÞ s¶n phÈm hμng ho¸. Do ®ã
nÕu Hz cã trÞ sè cμng cao th× hiÖu qu¶ chi phÝ s¶n xuÊt cμng cao vμ ng−îc l¹i.
Tõ c«ng thøc trªn ta x©y dùng hÖ thèng chØ sè ph©n tÝch t×nh h×nh biÕn
®éng cña hiÖu qu¶ sö dông chi phÝ s¶n xuÊt do ¶nh h−ëng c¸c nh©n tè:
* Sè t−¬ng ®èi:
P q
P q
P q
∑
∑
∑
∑
∑
∑
∑
∑
∑
∑
∑
∑
1
1
1
1
0
1
Z q
Z q
Z q
HZ1
HZ 0
1
1
0
1
0
1
=
x
x
P q
P q
P q
1
1
0
1
0
0
Z q
Z q
Z q
0 0
0
1
0
1
* Sè tuyÖt ®èi:
(HZ1 - HZ0) =
(
P q / Z q ) − ( P q / Z q )
∑
∑
∑
∑
1
1
1
1
1
1
0 1
+( Pq / Z q ) − ( P q / Z q )
∑ ∑
∑ ∑
1
1
0
1
0
1
0 1
+( P q / Z q ) − ( P q / Z q ) .
∑ ∑
∑ ∑
0
1
0
1
0
0
0 0
B. C¸C bμi tËp C¥ B¶N:
Bμi sè 1:
Cã sè liÖu sau ®©y vÒ t×nh h×nh gi¸ thμnh s¶n phÈm cña doanh nghiÖp c¬
khÝ H nh− sau:
Gi¸ thμnh
N¨m 2003
N¨m 2004
N¨m 2005
S¶n
phÈm
§VSP
n¨m 2002
(®ång /sp)
15.000
11.000
S¶n
S¶n
S¶n
G/thμnh
§VSP
(®ång/sp)
14.000
10.000
5.000
G/thμnh
§VSP
(®ång/sp)
13.000
9.000
G/thμnh
§VSP
(®ång/sp)
12.500
8.000
l−îng
SX (sp)
200
100
50
l−îng
SX (sp)
180
120
70
l−îng
SX (sp)
220
150
100
A
B
C
4.000
4.000
Yªu cÇu: Ph©n tÝch t×nh h×nh biÕn ®éng gi¸ thμnh s¶n phÈm theo thêi gian?
Bμi sè 2:
Cã tμi liÖu sau ®©y vÒ t×nh h×nh gi¸ thμnh s¶n phÈm cña doanh nghiÖp A
biÕn ®éng qua c¸c n¨m nh− sau:
SP
Gi¸
N¨m thø 1
N¨m thø 2
N¨m thø 3
45
thμnh
§VSP
n¨m gèc
(1.000® (1.000®/sp)
/sp)
S¶n
l−îng
SX
S¶n
l−îng
SX
S¶n
l−îng
SX
G/thμnh
§VSP
G/thμnh
§VSP
(1.000®/sp)
G/thμnh
§VSP
(1.000®/sp)
(c¸i)
(c¸i)
(c¸i)
A
B
C
D
E
150
110
140
100
80
500
800
100
130
90
75
620
1.000
150
50
120
88
70
410
200
700
900
120
50
400
10
Yªu cÇu: Ph©n tÝch t×nh h×nh biÕn ®éng gi¸ thμnh s¶n phÈm theo thêi gian?
Bμi sè 3:
Cã tμi liÖu vÒ t×nh h×nh s¶n xuÊt vμ gi¸ thμnh ®¬n vÞ s¶n phÈm cña doanh
nghiÖp nh− sau:
Khèi l−îng s¶n phÈm (c¸i) Gi¸ thμnh ®¬n vÞ SP (1.000®/c¸i)
C¸c lo¹i SP
KH
100
110
TT
150
120
KH
3.800
5.700
TT
3.600
5.800
A
B
Yªu cÇu: Ph©n tÝch t×nh h×nh hoμn thμnh kÕ ho¹ch tæng gi¸ thμnh s¶n phÈm
theo c¸c nh©n tè ¶nh h−ëng?
Bμi sè 4:
Cã tμi liÖu thèng kª ba ph©n x−ëng cña mét ®¬n vÞ s¶n xuÊt trong 6 th¸ng
®Çu n¨m 2006 nh− sau:
Sè s¶n phÈm s¶n xuÊt
(sp)
Gi¸ thμnh ®¬n vÞ s¶n phÈm
Ph©n x−ëng
(1.000 ®/sp)
Quý 1
4.000
6.000
5.000
Quý 2
2.800
7.200
6.500
Quý 1
100
150
Quý 2
110
180
1
2
3
160
160
Yªu cÇu:
1. TÝnh gi¸ thμnh b×nh qu©n 1 ®¬n vÞ s¶n phÈm cña toμn ®¬n vÞ trong mçi
quý?
2. Ph©n tÝch c¸c nh©n tè ¶nh h−ëng ®Õn gi¸ thμnh b×nh qu©n?
3. Ph©n tÝch t×nh h×nh biÕn ®éng cña tæng chi phÝ s¶n xuÊt do ¶nh h−ëng 2
nh©n tè: gi¸ thμnh ®¬n vÞ s¶n phÈm vμ khèi l−îng s¶n phÈm s¶n xuÊt?
Bμi sè 5:
Cã t×nh h×nh gi¸ thμnh s¶n phÈm cña mét nhμ m¸y chÕ biÕn n−íc hoa qu¶
nh− sau:
Lo¹i s¶n
phÈm
Døa
D−a hÊu
Cam
S¶n l−îng (hép)
Gi¸ thμnh 1 s¶n phÈm (1.000 ®ång)
KH 2004
TT 2004
2.500
TT 2003
12
KH 2004
TT 2004
2.400
1.200
6.000
2.400
12
8
11
9
1.400
10
1.000
20
18
19
17
17
15
Xoμi
1.800
Yªu cÇu: TÝnh c¸c chØ sè sau cña c¸c lo¹i s¶n phÈm
46
1. ChØ sè gi¸ thμnh kÕ ho¹ch
2. ChØ sè gi¸ thμnh thùc tÕ
3. ChØ sè hoμn thμnh kÕ ho¹ch gi¸ thμnh
Bμi sè 6:
Cã tμi liÖu vÒ t×nh h×nh gi¸ thμnh mét sè s¶n phÈm t¹i xÝ nghiÖp c«ng
nghiÖp chÕ biÕn K nh− sau:
S¶n phÈm
S¶n l−îng (t¹)
Gi¸ thμnh 1 s¶n phÈm (1.000®/ t¹ )
KH 2005
TT 2005
840
1.800
900
TT 2004
100
KH 2005
90
TT 2005
80
A
B
700
1.600
680
80
150
75
150
70
140
C
D
1.000
600
250
260
240
Yªu cÇu: Ph©n tÝch tr×nh ®é hoμn thμnh kÕ ho¹ch gi¸ thμnh kÕt hîp víi
biÕn ®éng gi¸ thμnh s¶n phÈm cña toμn xÝ nghiÖp .
Bμi sè 7:
Cã sè liÖu vÒ t×nh h×nh sö dông nguyªn vËt liÖu cña mét doanh nghiÖp nh−
sau:
Gi¸
thμnh
§VSP
KH
Hao phÝ NVL
cho 1 §VSP (kg)
S¶n
S¶n l−îng
PhÈm thùc
tÕ
§¬n gi¸ NVL (®ång)
NVL
sö
dông
KÕ ho¹ch Thùc tÕ KÕ ho¹ch Thùc tÕ
(1.000 ®)
A
B
750
600
7,5
X
Y
X
Y
300
225
225
180
270
180
195
180
2.700
3.750
2.700
3.750
2.400
3.600
2.400
3.600
5,25
Yªu cÇu: Ph©n tÝch ¶nh h−ëng cña chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp ®Õn sù
biÕn ®éng cña gi¸ thμnh s¶n phÈm.
Bμi sè 8:
Cã sè liÖu vÒ t×nh h×nh lao ®éng vμ tiÒn l−¬ng cña c«ng nh©n t¹i mét
doanh nghiÖp.
Thêi gian lao ®éng hao §¬n gi¸ tiÒn l−¬ng
S¶n l-
−îng
thùc tÕ
(c¸i)
Gi¸ thμnh
§VSP
kÕ ho¹ch
(®ång)
phÝ ®Ó s¶n xuÊt
mét ®¬n vÞ s¶n phÈm
(giê)
cho mét ®¬n vÞ
thêi gian lao ®éng
(®ång/ giê)
Lo¹i
SP
KÕ ho¹ch
Thùc tÕ KÕ ho¹ch Thùc tÕ
A
B
1.200
800
600.000
200.000
60
40
50
36
4.000
3.600
3.600
3.200
Yªu cÇu: H·y ph©n tÝch kho¶n môc chi phÝ tiÒn l−¬ng c«ng nh©n trùc tiÕp
SX trong gi¸ thμnh s¶n phÈm.
Bμi sè 9:
Cã tμi liÖu t¹i mét doanh nghiÖp vÒ sè l−îng s¶n phÈm s¶n xuÊt, gi¸ thμnh,
gi¸ b¸n cña 3 lo¹i s¶n phÈm nh− sau:
47
SP
S¶n l−îng s¶n phÈm Gi¸ thμnh s¶n xuÊt ®¬n vÞ
s¶n xuÊt (1.000 c¸i) s¶n phÈm(1.000®/c¸i)
Gi¸ b¸n ®¬n vÞ s¶n
phÈm (1.000®/c¸i)
KH
40
80
TT
38
80
KH
20
16
TT
20
15
9
KH
30
25
TT
30
25
15
A
B
C
120
128
10
16
Yªu cÇu:
1. TÝnh c¸c chØ tiªu hiÖu suÊt chi phÝ s¶n xuÊt trong tõng kú?
2. Ph©n tÝch t×nh h×nh biÕn ®éng cña hiÖu suÊt chi phÝ s¶n xuÊt gi÷a 2 kú do
¶nh huëng c¸c nh©n tè: gi¸ thμnh s¶n xuÊt ®¬n vÞ s¶n phÈm, gi¸ b¸n ®¬n vÞ
s¶n phÈm, khèi l−îng s¶n phÈm s¶n xuÊt.
Ch−¬ng VII:
48
THèNG K£ HIÖU qu¶ s¶n xuÊt KINH DOANH CñA Doanh nghiÖp
A. Tãm t¾t lý thuyÕt:
7.1. Kh¸i niÖm:
HiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp lμ mét ph¹m trï kinh tÕ
ph¶n ¶nh tr×nh ®é khai th¸c c¸c nguån lùc vμ tr×nh ®é sö dông c¸c nguån lùc
cña doanh nghiÖp trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt nh»m thùc hiÖn c¸c môc tiªu kinh
doanh cña doanh nghiÖp.
7.2. Nguyªn t¾c x¸c ®Þnh vμ ®¸nh gi¸ c¸c chØ tiªu hiÖu
qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh:
7.2.1. Nguyªn t¾c 1:
HiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh x¸c ®Þnh b»ng c¸ch so s¸nh kÕt qu¶ ®Çu ra
víi chi phÝ ®Çu vμo, theo 2 c¸ch so s¸nh:
* So s¸nh thuËn:
Trong ®ã:
H = Y / X
- X: chi phÝ ®Çu vμo
- Y: kÕt qu¶ ®Çu ra
* So s¸nh nghÞch: E = X / Y
7.2.2. Nguyªn t¾c 2:
C¸c chØ tiªu hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh ph¶i xem xÐt mét c¸ch toμn
diÖn trªn nhiÒu gãc ®é, nhiÒu khÝa c¹nh kh¸c nhau muèn vËy ta ph¶i sö dông hÖ
thèng c¸c chØ tiªu thèng kª hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh bao gåm:
* ChØ tiªu hiÖu qu¶ sö dông nguån lùc vμ chØ tiªu hiÖu qu¶ sö dông chi phÝ
th−êng xuyªn.
* ChØ tiªu hiÖu qu¶ bé phËn vμ chØ tiªu hiÖu qu¶ chung.
7.2.3. Nguyªn t¾c 3:
Muèn ®¸nh gi¸ chÝnh x¸c hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp
trong kú, cÇn ph¶i so s¸nh møc hiÖu qu¶ ®ã theo c¸c mèc so s¸nh kh¸c nhau tuú
theo môc ®Ých nghiªn cøu vμ nguån tμi liÖu cung cÊp, cô thÓ lμ:
* So s¸nh gi÷a thùc tÕ vμ kÕ ho¹ch, hay gi÷a thùc tÕ vμ ®Þnh møc.
* So s¸nh gi÷a thùc tÕ kú b¸o c¸o vμ thùc tÕ kú gèc.
* So s¸nh gi÷a c¸c doanh nghiÖp cïng ngμnh.
* So s¸nh gi÷a c¸c doanh nghiÖp thuéc c¸c ngμnh kh¸c nhau, hay thuéc c¸c
®Þa ph−¬ng kh¸c nhau, hay thuéc c¸c quèc gia kh¸c nhau.
7.3. HÖ thèng chØ tiªu ph¶n ¶nh hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh
doanh:
7.3.1. Chi phÝ vÒ lao ®éng:
* Tæng sè giê - ng−êi lμm viÖc trong kú
* Tæng sè ngμy - ng−êi lμm viÖc trong kú
* Sè lao ®éng lμm viÖc b×nh qu©n trong kú
* Tæng quü l−¬ng.
7.3.2. Chi phÝ vÒ vèn:
* Tæng sè vèn b×nh qu©n trong kú
* Gi¸ trÞ TSC§ b×nh qu©n trong kú
* Tæng sè vèn l−u b×nh qu©n trong kú
* Tæng gi¸ trÞ khÊu hao TSC§ trong kú
49
* Tæng chi phÝ s¶n xuÊt trong kú
* Tæng chi phÝ trung gian trong kú
7.3.3. Chi phÝ vÒ ®Êt:
* Tæng diÖn tÝch mÆt b»ng cña doanh nghiÖp
* Tæng diÖn tÝch sö dôngvμo s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp.
7.3.4 Tæng nguån lùc ®−îc huy ®éng vμo s¶n xuÊt kinh doanh:
Tuú theo sè chØ tiªu kÕt qu¶ vμ chØ tiªu chi phÝ thu thËp ®−îc sÏ tÝnh ®−îc mét
sè chØ tiªu hiÖu qu¶:
Gi¶ sö ta thu thËp ®−îc 3 chØ tiªu kÕt qu¶ lμ: GO, VA, lîi nhuËn(M) vμ 3 chØ
tiªu chi phÝ: sè lao ®éng b×nh qu©n trong kú( ), gi¸ trÞ TSC§ b×nh qu©n( ) vμ
T
G
tæng chi phÝ s¶n xuÊt (C).
Víi chØ tiªu kÕt qu¶ vμ chi phÝ nh− trªn ta cã thÓ tÝnh ®−îc hiÖu qu¶ ®Çy ®ñ
d−íi d¹ng thuËn nh− sau:
KQ
Chi phÝ
GO
VA
M
W = GO/
W= VA/
H = VA/
HC = VA/ C
TSLN = M/
TSLN = M/
TSLN = M/C
T
T
T
T
H = GO/
G
C
G
G
G
HC = GO/ C
B. C¸C bμi tËp C¥ B¶N:
Bμi sè 1: Cã tμi liÖu vÒ t×nh h×nh sö dông vèn l−u ®éng cña mét doanh nghiÖp
trong n¨m b¸o c¸o:
* Doanh thu tiªu thô trong n¨m : 2.400 triÖu ®ång
* Vèn l−u ®éng cã ë c¸c thêi ®iÓm (triÖu ®ång)
Ngμy 1/1
: 1.840
: 1.800
: 1.760
: 1.780
: 1.700
1/4
1/7
1/10
31/12
Yªu cÇu x¸c ®Þnh:
1. Sè vßng quay cña vèn l−u ®éng trong n¨m ?
2. §é dμi b×nh qu©n cña 1 vßng quay vèn?
Møc ®é ®¶m nhiÖm vèn l−u ®éng ?
3.
Bμi sè 2: Cã tμi liÖu t¹i 1 doanh nghiÖp nh− sau:
* Tæng doanh thu b¸n hμng n¨m 2004 lμ:
* Tæng doanh thu b¸n hμng n¨m 2005 lμ:
* Gi¸ trÞ TSL§ b×nh qu©n cña n¨m 2004:
1,8 tû ®ång
2,4 tû ®ång
0,45 triÖu ®ång
* Gi¸ trÞ TSL§ hiÖn cã vμo ngμy ®Çu c¸c th¸ng trong n¨m 2005 lμ (tr.®)
- Ngμy 1/1: 600; 1/2 : 700; 1/3 : 700; 1/4 : 685; 1/5 : 400; 1/6 : 450; 1/7 :
300; 1/8 : 300; 1/9 : 400; 1/10 : 450; 1/11 : 500; 1/12 : 550;
1/1/06 : 400.
Yªu cÇu:
1. H·y tÝnh c¸c chØ tiªu ph¶n ¶nh hiÖu qu¶ sö dông vèn l−u ®éng trong
tõng n¨m. So s¸nh ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ sö dông vèn l−u ®éng gi÷a 2 n¨m vμ cho
nhËn xÐt?
50
y ph©n tÝch sù biÕn ®éng chØ tiªu tæng doanh thu b¸n hμng 2005 so
2. H·
víi n¨m 2004 do ¶nh h−ëng cña c¸c nh©n tè : Sè vßng quay vèn (L) vμ vèn l−u
V
®éng
b×nh qu©n ( )
Bμi sè 3:
Cã tμi liÖu ë mét doanh nghiÖp c«ng nghiÖp:
ChØ tiªu
1. GO (triÖu ®ång)
2. IC (triÖu ®ång)
3. Gi¸ trÞ TSC§ b×nh qu©n trong n¨m (tr.®)
4. Tû lÖ khÊu hao TSC§ trong n¨m (%)
5. Sè lao ®éng cã b×nh qu©n trong n¨m (ng−êi)
6. Thu nhËp b×nh qu©n 1 lao ®éng (tr.®/ng−êi)
N¨m 2004
24.000
12.000
60.000
10
N¨m 2005
26.000
12.500
60.000
11
450
10,2
500
10,4
Yªu cÇu: H·y tÝnh c¸c chØ tiªu qua ®ã ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ s¶n xuÊt, kinh
doanh cña doanh nghiÖp n¨m 2005 so víi n¨m 2004?
Bμi sè 4: Cã tμi liÖu ë C«ng ty X qua hai n¨m:
ChØ tiªu
N¨m 2004
12.000
85
N¨m 2005
15.000
90
1. GO (triÖu ®ång)
2. % doanh thu tiªu thô trong GO (%)
3. % lîi nhuËn trong doanh thu (%)
4. Gi¸ trÞ TSC§ b×nh qu©n trong n¨m (tr.®)
5. Gi¸ trÞ TSL§ b×nh qu©n trong n¨m (tr. ®)
6. Sè lao ®éng cã b×nh qu©n trong n¨m (ng−êi)
Yªu cÇu:
20
25
8.000
4.000
100
8.500
4.000
110
1. TÝnh c¸c chØ tiªu ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh
nghiÖp n¨m 2005 so víi n¨m 2004? .
2. Sö dông hÖ thèng chØ sè ph©n tÝch t×nh h×nh biÕn ®éng cña gi¸ trÞ s¶n
xuÊt(GO) n¨m 2005 so víi n¨m 2004 do ¶nh h−ëng 2 nh©n tè: hiÖu qu¶ sö dông
TSC§ (H) vμ gi¸ trÞ TSC§ ( )
G
3. Ph©n tÝch t×nh h×nh biÕn ®éng cña GO n¨m 2005 so víi n¨m 2004 do
¶nh h−ëng cña 2 nh©n tè thuéc vÒ lao ®éng (W, T) ?
51
52
16 trang
20440
Free
Bạn đang xem tài liệu "Bài giảng Thống kê doanh nghiệp - Chương V đến VII", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- bai_giang_thong_ke_doanh_nghiep_chuong_v_den_vii.pdf
