Bài giảng Phát triển ứng dụng cơ sở dữ liệu 1 - Chương: Thiết kế chức năng phần mềm

LOGO

THIẾT KẾ CHỨC NĂNG

PHẦN MỀM

Thiết kế sơ đồ 3 lớp

• Các kiểu kiến trúc cài đặt:

– Kiến trúc 3 layer

Tầng giao diện

Giao diện & xử lý giao diện Xử lý nghiệp vụ Truy cập dữ liệu

Dữ liệu

– Trả lời tương tác

– Xử lý nghiệp vụ – Truy xuất dữ liệu

(đọc, ghi, cập nhật)

người dùng

– Chuyển yêu cầu

– Trình bày hiển thị các từ truy xuất dữ

đối tượng nghiệp vụ liệu từ tầng

giao diện xuống

tầng truy cập

dữ liệu

– Xử lý các hiệu ứng

giao diện

ỨNG DỤNG QUẢN LÝ HỌC SINH

• Ứng dụng quản lý học sinh

HOC_SINH (MAHS, HOTEN, DIACHI, MALOP)

LOP_HOC (MALOP, TENLOP)

:

B1. Hệ thống hiện thị DS cá c lớp (lớp và thành viên lớp)

B2. Người dùng cung cấp thô ng tin học sinh cần thêm

( Mã học sinh, học tên, địa chỉ, lớp )

B3. Hệ thống kiểm tra ràng buộc nghiệp vụ về mã học

sinh (khô ng tồn tại hai học sinh có cùng mã )

B4. Hệ thống kiểm tra ràng buộc nghiệp vụ về mặt sỉ số

lớp (Sỉ số 1 lớp quá 30 học sinh)

B5. Hệ thống kiểm tra ràng buộc nghiệp vụ về mặt tên học

sinh (Tên học sinh khô ng quá 32 ký tự)

Cá c ràng buộc nghiệp vụ “thêm học sinh”

- Sỉ số 1 lớp quá 32 học sinh

- Khô ng tồn tại hai học sinh có cùng mã

- Tên học sinh khô ng quá 32 ký tự

B6. Người dùng xá c nhận thêm học sinh

B7. Hệ thống thô ng bá o “ Thêm HS thành cô ng”

Thiết kế sơ đồ 3 lớp

Sự kiện chí nh:

B1. Hệ thống hiện thị DS cá c lớp (lớp và thành viên lớp)

B2. Người dùng cung cấp thô ng tin học sinh cần thêm

( Mã học sinh, học tên, địa chỉ, lớp )

B3. Hệ thống kiểm tra ràng buộc nghiệp vụ về mã học sinh (khô ng tồn tại

hai học sinh có cùng mã )

B4. Hệ thống kiểm tra ràng buộc nghiệp vụ về mặt sỉ số lớp (Sỉ số 1 lớp

quá 30 học sinh)

B5. Hệ thống kiểm tra ràng buộc nghiệp vụ về mặt tên học sinh (Tên học

sinh khô ng quá 32 ký tự)

B6. Người dùng xá c nhận thêm học sinh

B7. Hệ thống thô ng bá o “ Thêm HS thành cô ng”

Xé t cá c phương thức liên quan đến việc

thêm học sinh

TẦNG GIAO DIỆN

Function MHThemHocSinh::btnThemHS_Click()

Begin

hs: HocSinh

hs .Khoi_tao(txtMaHS.Text, txtHoTen.Text, …)

if HocSinh::Kiem_tra_ton_tai(txtMaHS.Text) = false and Lop::Kiem_tra_si so

(ComMaLop.Text) = true then

Begin

if HocSinh::Them_hoc_sinh(hs) == TRUE then

Begin

mh: MHThongBao

mh.Cap_nhat_thong_bao (“Đã thêm thành công”)

mh.Hien_thi()

End

TẦNG NGHIỆP VỤ

Function HocSinh::Khoi tao(m: String, ht: String, …)

Begin

MaHS = m

HoTen = ht

…

End

Xé t cá c phương thức liên quan đến việc

thêm học sinh

TẦNG NGHIỆP VỤ

Function HocSinh::Kiem tra ton tai(mhs:

String)

Begin

b: boolean

h: HocSinh

h = HocSinhDB::DocThongTin (mhs)

if h = NULL then

Function Lop::Kiem tra si so (l: Lop)

Begin

h = LopDB::TinhSiSo (l)

if h >30 then

b = FALSE

else

b = FALSE

else

b = TRUE

return b

b = TRUE

return b

End

Function HocSinh::Them hoc sinh (h: HocSinh)

Begin

End

if len (h.getTenHS()) > 32 then

return FALSE

HocSinhDB::Them(h);

End

Xé t cá c phương thức liên quan đến việc

thêm học sinh

TẦNG TRUY CẬP DỮ LIỆU

Function HocSinhDB:: DocThongTin(mhs: String): HocSinh

Begin

s: String

h: HocSinh

Function LopDB:: TinhSiSo

(malop: Interger): Interger

Begin

…….

End

s = “SELECT * FROM HOC_SINH WHERE MaHS=‘” +

mhs + “’”

Mở kết nối CSDL, thực thi câu SQL, tạo kết quả trả về

return h;

End

Function HocSinhDB:: Them (h: HocSinh)

Begin

s: String

h: HocSinh

s = “INSERT INTO HOC_SINH … “

Mở kết nối CSDL, thực thi câu SQL, tạo kết quả trả về

return h;

End

Xé t cá c phương thức liên quan việc hiển thị

TẦNG GIAO DIỆN

màn hì nh thêm học sinh

Function MHThemHocSinh::HienThi()

Begin

dsLop: Lop[]

dsLop = Lop::LayDanhSachLop();

cbbLop.DataSource = dsLop;

dsHS: HocSinh[]

dsHS = HocSinh::LayDanhSachHocSinh()

griddsHS.DataSource = dsHS

End

TẦNG NGHIỆP VỤ

Function Lop:: LayDanhSachLop()

Begin

dsLop: Lop[]

dsLop = LopDB::LayDanhSach();

return dsLop;

End

Function HocSinh:: LayDanhSachHocSinh()

Begin

dsHS: HocSinh[]

dsHS = HocSinhDB::LayDanhSach();

return dsHS;

End

Thiết kế sơ đồ lớp – TẦNG NGH P VỤ

Thiết kế lớp TẦNG GIAO DIỆN

• Các bước thực hiện:

– Duyệt qua các UC, với mỗi UC phác thảo các giao diện của

UC. Với mỗi giao diện tạo một lớp tương ứng

– Các thuộc tính là những control nhập / xuất dữ liệu quan

trọng. Sử dụng các kiểu dữ liệu đối tượng giao diện cụ thể

của từng công nghệ lập trình:

• txtHoTen: TextBox

• btnThemHocSinh: Button

• cbbMaLop: ComboBox

• dsLop: GridView, …

– Các phương thức là những khởi tạo giao diện, hàm xử lý

sự kiện tương ứng hoặc những hàm cần thiết phục vụ

kiểm tra dữ liệu, …

• btnThemHocSinh_Click()

Thiết kế sơ đồ lớp chi tiết

Thiết kế TẦNG NGHIỆP VỤ

Kết quả:

1. Bổ sung kiểu dữ liệu cho cá c

thuộc tí nh:

❖ Ma HS: String

2. Bổ sung thuộc tí nh cài đặt:

❖ Ma lop: Integer

❖ Siso: Integer

❖ GVCN: Giao vien

3. Duyệt qua phương thức của

lớp giao diện, xem xé t và bổ

sung cá c phương thức

nghiệp vụ cần thiết để cài đặt

cá c UC & tham số

Sơ đồ lớp tầng nghiệp vụ

Thiết kế sơ đồ lớp – TẦNG DỮ LIỆU

Thiết kế lớp TẦNG DỮ LIỆU

• Bước 1: Tạo các lớp quản lý truy xuất dữ liệu

– Mỗi lớp phụ trách truy xuất dữ liệu trên một hay một số

nguồn dữ liệu (bảng)

• Bước 2: Bổ sung các phương thức

– Phân tích hoạt động truy xuất dữ liệu của các phương

thức của tầng nghiệp vụ để bổ sung các phương thức vào

các lớp tương ứng

Thiết kế sơ đồ lớp – TẦNG DỮ LIỆU

Tạo các lớp quản lý truy xuất dữ liệu

• Với mỗi bảng dữ liệu(hoặc một vài bảng), tạo một

lớp truy xuất dữ liệu để quản lý việc truy xuất dữ liệu

ở các bảng này.

– Ví dụ: HocSinhDB, GiaoVienDB, LopDB

• Bổ sung các phương thức cơ bản: CRUD (Thêm, Đọc,

Cập nhật, Xóa)

Thiết kế sơ đồ lớp – TẦNG DỮ LIỆU

Bổ sung các phương thức

• Bổ sung phương thức bằng cách Phân tích hoạt động

truy xuất dữ liệu của các phương thức của tầng

nghiệp vụ

• Ví dụ:

– Xét phương thức HocSinh::Them hoc sinh (hs: HocSinh)

• Nội dung phương thức này sẽ gọi phương thức của lớp quản lý

truy cập dữ liệu để thực hiện thêm học sinh → bổ sung phương

thức HocSinhDB::Them (hs: HocSinh)

– Xét phương thức HocSinh::Kiem tra ton tai(mahs: String)

• Nội dung phương thức này sẽ gọi phương thức của lớp quản lý

truy cập dữ liệu để đọc thông tin học sinh dựa vào mã → Bổ sung

phương thức: HocSinhDB::DocThongTin (mahs: String)

Thiết kế sơ đồ lớp chi tiết: Một số lưu ý

• 1. Có thể tạo thêm lớp ở tầng nghiệp vụ khi cần

– a. Lớp nghiệp vụ hỗ trợ xử lý tính toán và các yêu cầu đặc

biệt (giao tiếp phần cứng, thiết bị, …)

– b. Lớp nghiệp vụ hỗ trợ phối hợp các lớp nghiệp vụ

• 2. Có thể tạo thêm lớp ở tầng truy cập dữ liệu khi

cần

– Lớp phụ trách quản lý cấu hình, giao tiếp với CSDL, tập

tin,…

• 3. Có thể tách ở tầng nghiệp vụ thành lớp cấu trúc và

lớp xử lý

• 4. Có thể tách / gộp để tối ưu hoá xử lý nghiệp vụ

– Tăng tính độc lập và tính tái sử dụng

Thiết kế sơ đồ lớp chi tiết: Một số lưu ý

• 1. Có thể tạo thêm lớp ở tầng nghiệp vụ khi cần

– a. Lớp nghiệp vụ hỗ trợ xử lý tính toán và các yêu cầu đặc

biệt (giao tiếp phần cứng, thiết bị, …)

– b. Lớp nghiệp vụ hỗ trợ phối hợp các lớp nghiệp vụ

• 2. Có thể tạo thêm lớp ở tầng truy cập dữ liệu khi

cần

– Lớp phụ trách quản lý cấu hình, giao tiếp với CSDL, tập

tin,…

• 3. Có thể tách ở tầng nghiệp vụ thành lớp cấu trúc và

lớp xử lý

• 4. Có thể tách / gộp để tối ưu hoá xử lý nghiệp vụ

– Tăng tính độc lập và tính tái sử dụng

Thiết kế sơ đồ lớp chi tiết: Một số lưu ý

Có thể bổ sung lớp nghiệp vụ hỗ trợ phối

hợp các lớp nghiệp vụ

- Khi lớp giao diện

tương tác với nhiều lớp

nghiệp vụ

Thiết kế sơ đồ lớp chi tiết: Một số lưu ý

Bổ sung lớp nghiệp vụ hỗ trợ xử lý tính

toán và các yêu cầu đặc biệt (giao tiếp

phần cứng, thiết bị, …)

Thiết kế sơ đồ lớp chi tiết: Một số lưu ý

Bổ sung lớp ở tầng truy cập dữ liệu để

phụ trách quản lý cấu hình, giao tiếp với

CSDL, tập tin,…

Thiết kế sơ đồ lớp chi tiết: Một số lưu ý

Có thể tách gộp/tách nhiều lớp ở tầng

truy cập dữ liệu

DB2

DB

DB1

Thiết kế sơ đồ lớp chi tiết: Một số lưu ý

Có thể tách ở tầng nghiệp vụ thành lớp

cấu trúc và lớp xử lý