Bài giảng Nhập môn điện toán
MÔN NHꢀP MÔN ĐIꢁN TOÁN
Đꢈi tꢆꢉng : SV đꢋi hꢇc chính quy khoa Khoa hꢊc & Kꢋ thuꢌt Máy tính
Nꢄi dung chính gꢅm 7 chꢆꢇng :
1. Khái niꢀm cơ bꢄn.
2. Phꢈn cꢉng máy tính.
3. Hꢀꢀđꢇꢊu hành và mꢋng máy tính.
4. Ngôn ngꢌ lꢃp trình.
5. Cơ sꢍ dꢌ liꢀu.
6. Phꢈn mꢊm ꢉng dꢎng.
7. Các vꢏn đꢊ tꢐ chꢉc & xã hꢑi.
Tài liꢂu tham khꢃo :
ꢀ Computing, 3rd ed., Geoffrey Knott & Nick Waites, 2000.
ꢀ Tꢃp slide bài giꢄng & thꢅc hành cꢆa môn hꢇc này.
Môn : Nhꢃp môn điꢀn toán
Khoa Công nghꢀꢀꢁꢂꢃꢄꢅꢀꢆꢇꢄ
Trꢁꢂng ĐH Bách Khoa Tp.HCM
Slide 1
MÔN NHꢀP MÔN ĐIꢁN TOÁN
Chương 1
KHÁI NIꢁM Cꢍ BꢎN
1.1ꢀĐꢒnh ngh
1.2 L ch s phát tri
1.3 H th ng sꢔꢀđꢗ
1.4 Bi u di n d li
1.5 Lu n lý máy tính
ꢓ
a s
ơ
kh
ꢍi vꢊ máy tính sꢔ
ꢒ
ꢀ
ꢕ
ꢔ
ꢖn máy tính sꢔ
m
ꢖ
ꢃ
ꢘ
ꢌ ꢀu
Môn : Nhꢃp môn điꢀn toán
Khoa Công nghꢀꢀꢁꢂꢃꢄꢅꢀꢆꢇꢄ
Trꢁꢂng ĐH Bách Khoa Tp.HCM
Chꢁơng 1 : Khái niꢀm cơ bꢄn
Slide 2
1.1ꢀĐꢏnh nghꢐa sꢇ khꢑi vꢒ máy tính sꢈ
ꢀ Con ngꢁꢂi thông minh hơn các đꢑng vꢃt khác nhiꢊu, trong cuꢑc sꢔng,
hꢇꢀđꢈꢀꢉꢂꢗ tꢋo ngày càng nhiꢊu công cꢎ, thiꢗt bꢒꢀđꢖ hꢙ trꢚ mình trong
hoꢋt đꢑng. Các công cꢎ, thiꢗt bꢒꢀꢊꢋꢀꢉꢋꢄꢀꢄꢅꢁꢂi chꢗ tꢋo ngày càng tinh
vi, phꢉc tꢋp và thꢅc hiꢀn nhiꢊu công viꢀc hơn trꢁꢛc đây. Mꢙi công cꢎ,
thiꢗt bꢒꢀꢆꢂꢁꢂng chꢜ thꢅc hiꢀn đꢁꢚc 1 vài công viꢀc cꢎ thꢖ nào đó. Thí
dꢎ, cây chꢐi đꢖ quét, radio đꢖ bꢝt vàꢀꢄꢅꢂꢌꢀđài audio...
ꢀ Máy tính sꢔ (digital computer) cꢞng là 1 thiꢗt bꢒ, nhꢁng thay vì chꢜ thꢅc
hiꢀn 1 sꢔ chꢉc năng cꢎ thꢖ, sát vꢛi nhu cꢈu đꢂi thꢁꢂng cꢆa con ngꢁꢂi,
nó có thꢖ thꢅc hiꢀn 1 sꢔ hꢌu hꢋn các chꢉc năng cơ bꢄn (tꢃp lꢀnh), mꢙi
lꢀnh rꢏt sơ khai chꢁa giꢄi quyꢗt trꢅc tiꢗp đꢁꢚc nhu cꢈu đꢂi thꢁꢂng nào
cꢆa con ngꢁꢂi. Cơ chꢗ thꢅc hiꢀn các lꢀnh là tꢅꢀđꢑng, bꢝt đꢈu tꢟ lꢀnh
đꢁꢚc chꢜꢀđꢒnh nào đó rꢠi tuꢈn tꢅ tꢟng lꢀnh kꢗ tiꢗp cho đꢗn lꢀnh cuꢔi
cùng. Danh sách các lꢀnh đꢁꢚc thꢅc hiꢀn này đꢁꢚc gꢇi là chꢁơng
trình.
Môn : Nhꢃp môn điꢀn toán
Khoa Công nghꢀꢀꢁꢂꢃꢄꢅꢀꢆꢇꢄ
Trꢁꢂng ĐH Bách Khoa Tp.HCM
Chꢁơng 1 : Khái niꢀm cơ bꢄn
Slide 3
Đꢏnh nghꢐa sꢇ khꢑi vꢒ máy tính sꢈ (tt)
ꢀ Các lꢀnh mà máy hiꢖu và thꢅc hiꢀn đꢁꢚc đꢁꢚc gꢇi là lꢀnh máy. Ta
dùng ngôn ngꢌꢀđꢖ miêu tꢄ các lꢀnh. Ngôn ngꢌ lꢃp trình cꢏu thành tꢟ 2
yꢗu tꢔ chính yꢗu : cú pháp và ngꢌ nghꢓa. Cú pháp qui đꢒnh trꢃt tꢅ kꢗt
hꢚp các phꢈn tꢕꢀđꢖ cꢏu thành 1 lꢀnh (câu), còn ngꢌ nghꢓa cho biꢗt ý
nghꢓa cꢆa lꢀnh đó.
ꢀ Bꢏt kꢡ công viꢀc (bài toán) ngoài đꢂi nào cꢞng có thꢖꢀđꢁꢚc chia thành
trình tꢅ nhiꢊu công viꢀc nhꢢꢀꢂơn. Trình tꢅ các công viꢀc nhꢢ này đꢁꢚc
gꢇi là giꢄi thuꢃt giꢄi quyꢗt công viꢀc ngoài đꢂi. Mꢙi công viꢀc nhꢢꢀꢂơn
cꢞng có thꢖꢀđꢁꢚc chia nhꢢꢀꢂơn nꢌa nꢗu nó còn phꢉc tꢋp,... ⇒ công
viꢀc ngoài đꢂi có thꢖꢀ đꢁꢚc miêu tꢄ bꢣng 1 trình tꢅ các lꢀnh máy
(chꢁơng trình ngôn ngꢌ máy).
Môn : Nhꢃp môn điꢀn toán
Khoa Công nghꢀꢀꢁꢂꢃꢄꢅꢀꢆꢇꢄ
Trꢁꢂng ĐH Bách Khoa Tp.HCM
Chꢁơng 1 : Khái niꢀm cơ bꢄn
Slide 4
Đꢏnh nghꢐa sꢇ khꢑi vꢒ máy tính sꢈ (tt)
ꢀ Vꢏnꢀđꢊ mꢏu chꢔt cꢆa viꢀc dùng máy tính giꢄi quyꢗt công viꢀc ngoài đꢂi
là lꢃp trìnhꢀꢍđꢁꢚc hiꢖu nôm na là qui trình xác đꢒnh trình tꢅꢀđúng các
lꢀnh máy đꢖ thꢅc hiꢀn công viꢀc). Cho đꢗn nay, lꢃp trình là công viꢀc
cꢆa con ngꢁꢂi (vꢛi sꢅ trꢚ giúp ngày càng nhiꢊu cꢆa máy tính).
ꢀ Vꢛi công nghꢀ phꢈn cꢉng hiꢀn nay, ta chꢜ có thꢖ chꢗ tꢋo các máy tính
mà tꢃp lꢀnh máy rꢏt sơ khai, mꢙi lꢀnh máy chꢜ có thꢖ thꢅc hiꢀn 1 công
viꢀc rꢏt nhꢢ vàꢀđơn giꢄn ⇒ công viꢀc ngoài đꢂi thꢁꢂng tꢁơng đꢁơng
vꢛi trình tꢅ rꢏt lꢛn (hàng triꢀu) các lꢀnh máy ⇒ Lꢃp trình bꢣng ngôn
ngꢌ máy rꢏt phꢉc tꢋp, tꢔn nhiꢊu thꢂi gian, công sꢉc, kꢗt quꢄ rꢏt khó
bꢄo trì, phát triꢖn.
ꢀ Ta muꢔn có máy luꢃn lý vꢛi tꢃp lꢀnh (đꢁꢚc đꢤc tꢄ bꢍi ngôn ngꢌ lꢃp
trình) cao cꢏp và gꢈn gꢆi hơn vꢛi con ngꢁꢂi. Ta thꢁꢂng hiꢀn thꢅc máy
này bꢣng 1 máy vꢃt lý +ꢀꢎꢀchꢁơng trình dꢒch. Có 2 loꢋi chꢁơng trình
dꢒch : trình biên dꢒch (compiler) và trình thông dꢒch (interpreter).
Môn : Nhꢃp môn điꢀn toán
Khoa Công nghꢀꢀꢁꢂꢃꢄꢅꢀꢆꢇꢄ
Trꢁꢂng ĐH Bách Khoa Tp.HCM
Chꢁơng 1 : Khái niꢀm cơ bꢄn
Slide 5
Đꢏnh nghꢐa sꢇ khꢑi vꢒ máy tính sꢈ (tt)
ꢀ Gꢇi ngôn ngꢌ máy vꢃt lý là N0. Trình biên dꢒch ngôn ngꢌ N1 sang
ngôn ngꢌ N0 sꢥ nhꢃn đꢈu vào là chꢁơng trình đꢁꢚc viꢗt bꢣng ngôn
ngꢌ N1, phân tích tꢟng lꢀnh N1 rꢠi chuyꢖn thành danh sách các lꢀnh
ngôn ngꢌ N0 có chꢉc năng tꢁơng đꢁơng. Đꢖ viꢗt chꢁơng trình dꢒch
tꢟ ngôn ngꢌ N1 sang N0 dꢘ dàng, đꢑ phꢉc tꢋp cꢆa tꢟng lꢀnh ngôn
ngꢌ N1 không quá cao so vꢛi tꢟng lꢀnh ngôn ngꢌ N0.
ꢀ Sau khi có máy luꢃn lý hiꢖu đꢁꢚc ngôn ngꢌ luꢃn lý N1, ta có thꢖ đꢒnh
nghꢓa và hiꢀn thꢅc máy luꢃn lý N2 theo cách trên và tiꢗp tꢎc đꢗn khi ta
có 1 máy luꢃn lý hiꢖu đꢁꢚc ngôn ngꢌ Nm rꢏt gꢈn g
ꢞi vꢛi con ngꢁꢂi,
dꢘ dàng miêu tꢄ giꢄi thuꢃt cꢆa bài toán cꢈn giꢄi quyꢗt...
ꢀ Nhꢁng qui trình trên chꢁa có điꢖm dꢟng, vꢛi yêu cꢈu ngày càng cao
và kiꢗn thꢉc ngày càng nhiꢊu, ngꢁꢂi ta tiꢗp tꢎc đꢒnh nghꢓa nhꢌng
ngôn ngꢌ mꢛi vꢛi tꢃp lꢀnh ngày càng gꢈn g
ꢞi hơn vꢛi con ngꢁꢂi đꢖ
miêu tꢄ giꢄi thuꢃt càng dꢘ dàng, gꢇn nhꢦ và trong sáng hơn.
Môn : Nhꢃp môn điꢀn toán
Khoa Công nghꢀꢀꢁꢂꢃꢄꢅꢀꢆꢇꢄ
Trꢁꢂng ĐH Bách Khoa Tp.HCM
Chꢁơng 1 : Khái niꢀm cơ bꢄn
Slide 6
Đꢏnh nghꢐa sꢇ khꢑi vꢒ máy tính sꢈ (tt)
ꢀ Ngôn ngꢌ máy vꢃt lý là loꢋi ngôn ngꢌ thꢏp nhꢏt màꢀ ꢄꢅꢁꢂi lꢃp trình
bình thꢁꢂng có thꢖ dùng đꢁꢚc. Các lꢀnh và tham sꢔ cꢆa lꢀnh đꢁꢚc
miêu tꢄ bꢍi các sꢔ binary (hay hexadecimal - sꢥꢀđꢁꢚc miêu tꢄ chi tiꢗt
trong chꢁơng 2).ꢀĐꢏꢐꢀꢑà loꢋi ngôn ngꢌ mà máy vꢃt lý có thꢖ hiꢖu trꢅc
tiꢗp, nhꢁng con ngꢁꢂi thì gꢤp nhiꢊu khóꢀꢒꢂăꢄꢀꢆꢓꢋꢄꢅꢀꢔꢇꢀc viꢗt và bꢄo trìꢀ
chꢁơng trình ꢍ cꢏp này.
ꢀ Ngôn ngꢌ assembly rꢏt gꢈn vꢛi ngôn ngꢌ máy, nhꢌng lꢀnh cơ bꢄn
nhꢏt cꢆa ngôn ngꢌꢀ ꢕꢖꢖꢌꢗꢘꢑꢐꢀ ꢆꢁơng ꢉng vꢛi lꢀnh máy nhꢁng đꢁꢚc
biꢖu diꢘn dꢁꢛi dꢋng gꢚi nhꢛ. Ngoài ra,ꢀꢄꢅꢁꢂi ta tăng cꢁꢂng thêm khái
niꢀm "lꢀnh macro"ꢀđꢖ nâng sꢉc mꢋnh miêu tꢄ giꢄi thuꢃt.
ꢀ Ngôn ngꢌ cꢏp caoꢀꢆꢂꢌꢋꢀꢆꢓꢁꢂng phái lꢃp trình cꢏu trúc nhꢁ Pascal, C,...
Tꢃp lꢀnh cꢆa ngôn ngꢌ này khá mꢋnh và gꢈn vꢛi tꢁ duy cꢆa ngꢁꢂi
bình thꢁꢂng.
ꢀ Ngôn ngꢌꢀꢂꢁꢛng đꢔi tꢁꢚngꢀꢄꢂꢁ C++, Visual Basic, Java, C#,... cꢄi tiꢗn
phꢁơng pháp cꢏu trúc chꢁơng trình sao cho trong sáng, ꢐn đꢒnh, dꢘ
phát triꢖn và thay thꢗ linh kiꢀn.
Môn : Nhꢃp môn điꢀn toán
Khoa Công nghꢀꢀꢁꢂꢃꢄꢅꢀꢆꢇꢄ
Trꢁꢂng ĐH Bách Khoa Tp.HCM
Chꢁơng 1 : Khái niꢀm cơ bꢄn
Slide 7
1.2 Lꢏch sꢓ phát triꢔn máy tính sꢈ
ꢁ Máy tính xu
ti n t
ꢏt hiꢀn t
ꢟ
r
ꢏt lâu theo nhu c
ꢈ
u buôn bán vàꢀꢆꢓꢕꢋꢀđꢐ
i
ꢊ
ꢀ.
ꢁ Bàn tính tay abacus là d
ꢋ
ng s khai c
ơ
ꢆa máy tính.
5 ꢧơn vꢒ
1 ꢧơn vꢒ
Môn : Nhꢃp môn điꢀn toán
Khoa Công nghꢀꢀꢁꢂꢃꢄꢅꢀꢆꢇꢄ
Trꢁꢂng ĐH Bách Khoa Tp.HCM
Chꢁơng 1 : Khái niꢀm cơ bꢄn
Slide 8
Các thꢕ hꢂ máy tính sꢈ
Blaise Pascal (Pháp-1642)
ENIAC (1946)
18.000 bóng ꢧèn
1500 rꢂ le
30 tꢏn
Intel 8080 (1974)
Charles Babbage (Anh-1830)
ꢧꢁꢚc xem nhꢁ CPU ꢧꢈu
tiên ꢧꢁꢚc tích hꢚp trên 1
chip
140 KW
IBM 360 (1965)
Von Neumann (1945)
PDP-1 (1961)
Cꢇ
ꢖ
èn
80x86 (1978)
ꢗ
i
ꢂn t
ꢓ
Transistors
IC
?
(1642 - 1945)
(1945 - 1955)
(1955 - 1965) (1965 - 1980) (1980 - ????)
Herman Hollerith lꢃp IBM
(International Business
Machine) ꢍ Mꢩ - 1890
Bꢑ nhꢛ dây trꢘ, tꢓnh
ꢧiꢀn. Giꢏy, phiꢗu ꢧꢎc
lꢐ. Bꢨng tꢟ
Bꢑ nhꢛ xuyꢗn tꢟ.
Bꢨng tꢟ, trꢔng tꢟ,
ꢧꢓa tꢟ.
Môn : Nhꢃp môn điꢀn toán
Khoa Công nghꢀꢀꢁꢂꢃꢄꢅꢀꢆꢇꢄ
Trꢁꢂng ĐH Bách Khoa Tp.HCM
Chꢁơng 1 : Khái niꢀm cơ bꢄn
Slide 9
1.3 Hꢂ thꢈng sꢈꢀꢁꢕm
Hꢀ thꢔng sꢔ (number system) là công cꢎꢀđꢖ biꢖu thꢒꢀđꢋi lꢁꢚng. Mꢑt hꢀ
thꢔng sꢔ gꢠm 3 thành phꢈn chính :
1. cꢇ sꢈ : sꢔꢀꢑꢁꢚng ký sꢔ (ký hiꢀu đꢖ nhꢃn dꢋng các sꢔꢀꢉơ bꢄn).
2. qui luꢌt kꢕt hꢉp các ký sꢈꢀđꢖ miêu tꢄꢀꢎꢀđꢋi lꢁꢚng nào đó.
3. các phép tính cꢇ bꢃn trên các sꢔ.
Trong 3 thành phꢈn trên, chꢜ có thành phꢈn 1 là khác nhau giꢌa các hꢀ
thꢔng sꢔ, còn 2 thành phꢈn 2 và 3 thì giꢔng nhau giꢌa các hꢀ thꢔng
sꢔ.
Thí dꢎ : - hꢀ thꢔng sꢔ thꢃp phân (hꢂ thꢌp phân) dùng 10 ký sꢔ :
0,1,2,3,4,5,6,7,8,9.
- hꢂ nhꢏ phân dùng 2 ký sꢔ : 0,1.
- hꢀ bát phân dùng 8 ký sꢔ : 0,1,2,3,4,5,6,7.
- hꢂ thꢌp lꢘc phân dùng 16 ký sꢔꢀꢙꢀ0 đꢗn 9,A,B,C,D,E,F.
Môn : Nhꢃp môn điꢀn toán
Khoa Công nghꢀꢀꢁꢂꢃꢄꢅꢀꢆꢇꢄ
Trꢁꢂng ĐH Bách Khoa Tp.HCM
Chꢁơng 1 : Khái niꢀm cơ bꢄn
Slide 10
Hꢂ thꢈng sꢈꢀꢁꢕm -ꢀꢂꢇ sꢈ
ꢁ Trꢁꢛc khi có máy tính, con ngꢁꢂi dùng hꢀ sꢔꢀđꢗm thꢃp phân (10).
Thập phân (decimal)
Ký sꢈ
0 1 2 3 4
5 6 7 8 9
Quy tꢙc ꢗꢕm
0 → 1 → 2 → . . . → 9 →
10 → 11 → 12 → . . . → 19 →
20 → 21 → 22 → . . . → 29 → . . . → 90 → 91 → 92 → . . . → 99 →
100 → 101 → . . . → 109 → . . . → 990 → 991 → . . . → 999 →
1000 → 1001 → 1002 → . . . → 1009 →
→ . . .
Môn : Nhꢃp môn điꢀn toán
Khoa Công nghꢀꢀꢁꢂꢃꢄꢅꢀꢆꢇꢄ
Trꢁꢂng ĐH Bách Khoa Tp.HCM
Chꢁơng 1 : Khái niꢀm cơ bꢄn
Slide 11
Hꢂ thꢈng sꢈꢀꢁꢕm -ꢀꢂꢇ sꢈ
ꢁ Sau khi máy tính sꢔꢀꢁꢂꢀꢃꢂi, các h
ꢀ
sꢔ
m
ꢛi hình thành.
Hệ nhị phân (Binary)
Ký sꢈ
0 1
Quy tꢙc ꢗꢕm
0 → 1 →
10 → 11 →
100 → 101 → 110 → 111 →
1000 → 1001 → . . . → 1110 → 1111 →
10000 → 10001 →
→ . . .
Môn : Nhꢃp môn điꢀn toán
Khoa Công nghꢀꢀꢁꢂꢃꢄꢅꢀꢆꢇꢄ
Trꢁꢂng ĐH Bách Khoa Tp.HCM
Chꢁơng 1 : Khái niꢀm cơ bꢄn
Slide 12
Hꢂ thꢈng sꢈꢀꢁꢕm -ꢀꢂꢇ sꢈ
ꢁ Sꢔ ꢍ
h
ꢅ
ꢀ
nh
c ti
ꢁ Con ngꢁꢂi dùng s
nh phân (d ng t
ꢒ
ꢗ
phân dài, khó nh
p h nh phân.
bát phân (8) và th
c ký hay rút g n c a h
ꢛ
, nh
ꢁ
ng ph
ꢈ
n c
ꢉng máy tính chꢜ
hi
ꢖu tr
ꢀ
ꢒ
ꢔ
h
ꢀ
ꢃ
p l
ꢎ
c phân (16) thay cho
hꢀ
ꢒ
ꢋ
ꢔ
ꢇ
ꢆ
ꢀ
nh phân).
ꢒ
Hệ bát phân (Octal)
Ký sꢈ
0 1 2 3
4 5 6 7
Quy tꢙc ꢗꢕm
0 → 1 → 2 → . . . → 7 →
10 → 11 → 12 → . . . → 17 →
20 → 21 → 22 → . . . → 77 →
100 → 101 → 102 → . . . → 107 → . . . → 777 →
1000 → 1001 → 1002 → . . . → 1007 →
→ . . .
Môn : Nhꢃp môn điꢀn toán
Khoa Công nghꢀꢀꢄꢅꢆꢇꢈꢀꢉꢊꢇ
Trꢁꢂng ĐH Bách Khoa Tp.HCM
Chꢁơng 1 : Khái niꢀm cơ bꢄn
Slide 13
Hꢂ thꢈng sꢈꢀꢁꢕm -ꢀꢂꢇ sꢈ
ꢁ M
ꢁ M
ꢑ
t ký s
t ký s
ꢔ
ꢔ
h
ꢀ
ꢀ
8 b
ꢣ
ng 3 ký s
ꢔ
h
ꢀ
2 (23 = 8).
2 (24 = 16).
ꢑ
h
16 b
ꢣ
ng 4 ký s
ꢔ
h
ꢀ
Hệ thập lục phân (hexadecimal)
Ký sꢈ
0 1 2 3 4 5 6 7
8 9 A B C D E F
Quy tꢙc ꢗꢕm
0 → 1 → 2 → . . . → 9 → A → B → . . . → F →
10 → 11 → 12 → . . . → 19 → 1A → . . . → 1F → 20 → . . . → 9F →
A0 → A1 → A2 → . . . → AF → . . . → F0 → F1 → F2 → . . . → FF →
100 → 101 → 102 → . . . → 10F → . . . → FFF →
1000 → 1001 → 1002 → . . . → 100F →
→ . . .
Môn : Nhꢃp môn điꢀn toán
Khoa Công nghꢀꢀꢄꢅꢆꢇꢈꢀꢉꢊꢇ
Trꢁꢂng ĐH Bách Khoa Tp.HCM
Chꢁơng 1 : Khái niꢀm cơ bꢄn
Slide 14
Hꢂ thꢈng sꢈꢀꢁꢕm - Qui luꢌt miêu tꢃꢀꢃꢆꢉng
Biꢖu diꢘn cꢆa lꢁꢚng Q trong hꢀ thꢔng sꢔ B (B>1) là :
dndn-1...d1d0d-1...d-m ⇔
Q = dn*Bn + dn-1*Bn-1 +...+d0*B0 +d-1*B-1 +...+d-m*B-m
trong đó mꢙi di là 1 ký sꢔ trong hꢀ thꢔng B.
Trong thꢅc tꢗ lꢃp trình bꢣng ngôn ngꢌ cꢏp cao,ꢀꢆꢕꢀꢆꢂꢁꢂng dùng hꢀ thꢔng
sꢔ thꢃp phân đꢖ miêu tꢄ dꢌ liꢀu sꢔ cꢆa chꢁơng trình (vìꢀđꢈꢀꢚꢛꢌꢄ). Chꢜ
trong 1 sꢔꢀꢆꢓꢁꢂng hꢚp đꢤc biꢀt, ta mꢛi dùng hꢀ thꢔng sꢔ nhꢒ phân (hay
thꢃp lꢎc phân)ꢀđꢖ miêu tꢄ 1 vài giá trꢒꢀꢄꢅꢛꢐꢜꢄ, trong trꢁꢂng hꢚp này, qui
luꢃt biꢖu diꢘn cꢆa lꢁꢚng nguyên Q trong hꢀ thꢔng sꢔ B sꢥꢀđơn giꢄn là :
dndn-1...d1d0 ⇔
Q = dn*Bn + dn-1*Bn-1 +...+d1*B1+d0*B0
trong đó mꢙi di là 1 ký sꢔ trong hꢀ thꢔng B.
Môn : Nhꢃp môn điꢀn toán
Khoa Công nghꢀꢀꢄꢅꢆꢇꢈꢀꢉꢊꢇ
Trꢁꢂng ĐH Bách Khoa Tp.HCM
Chꢁơng 1 : Khái niꢀm cơ bꢄn
Slide 15
Ví dꢘ sꢈ nguyên
1011 2
173 8
1×23 + 0×22 + 1×21 + 1×20
= 8+0+2+1 = 11 10
1×82 + 7×81 + 3×80 = 64+56+3 = 12310
A4B5 16
A×163 + 4×162 + B×161 + 5×160
10×4096 + 4×256 + 11×16 + 5×1 = 40960+1024+176+5
= 42165
Môn : Nhꢃp môn điꢀn toán
Khoa Công nghꢀꢀꢄꢅꢆꢇꢈꢀꢉꢊꢇ
Trꢁꢂng ĐH Bách Khoa Tp.HCM
Chꢁơng 1 : Khái niꢀm cơ bꢄn
Slide 16
Ví dꢘ sꢈ lꢚ
1011.01 2
1×23 + 0×22 + 1×21 + 1×20 + 0×2-1 + 1×2-2
1×8 + 0×4 + 1×2 + 1×1 + 0×0.5 + 1×0.25 = 11.2510
10.4 8
1×81 + 0×80 + 4×8-1
1×8 + 0×1 + 4×0.125 = 8.510
Môn : Nhꢃp môn điꢀn toán
Khoa Công nghꢀꢀꢁꢂꢃꢄꢅꢀꢆꢇꢄ
Trꢁꢂng ĐH Bách Khoa Tp.HCM
Chꢁơng 1 : Khái niꢀm cơ bꢄn
Slide 17
Các phꢆꢇng pháp chuyꢔn miêu tꢃ sꢈ
Đꢖ chuy
ta c n dùng 1 phꢁơng pháp chuy
sau tꢁơng ng v i t ng yêu c u chuy
th khác v th
phân v th p l c phân (hay bát phân).
p l nh phân.
th ng s khác.
ꢖ
n 1 miêu t
ꢄ
s
ꢔ
t
ꢟ
h
ꢀ
th
ꢔ
ng s
n thích h
n tꢁơng
p phân.
ꢔ
này sang h
p. Cóꢀꢝꢀphꢁơng pháp
ng
ꢀ thꢔng sꢔ khác,
ꢈ
ꢖ
ꢚ
ꢉ
ꢛ
ꢟ
ꢔ
ꢈ
ꢖ
ꢃ
ꢉ
:
1. chuy
2. chuy
3. chuy
4. chuy
ꢖ
n t
n t
n t
n t
ꢟ
ꢟ
ꢟ
ꢟ
h
nh
th
ꢀ
ng s
ꢔ
ꢊ
ꢊ
ꢖ
ꢖ
ꢖ
ꢒ
ꢃ
ꢎ
ꢃ
ꢎc phân (hay bát phân) v
ꢊ
ꢒ
hꢀ
ꢔ
ng s th p phân v th
ꢔ
ꢃ
ꢊ
hꢀ
ꢔ
ꢔ
Môn : Nhꢃp môn điꢀn toán
Khoa Công nghꢀꢀꢁꢂꢃꢄꢅꢀꢆꢇꢄ
Trꢁꢂng ĐH Bách Khoa Tp.HCM
Chꢁơng 1 : Khái niꢀm cơ bꢄn
Slide 18
Chuyꢔn tꢛ hꢂ thꢈng nhꢏ phân vꢒ thꢌp lꢘc phân
Đꢖ chuy
ꢖ
n 1 miêu t
ꢄ
sꢔ
t
ꢟ
hꢀ
thꢔng sꢔ
khác (nh
ꢒ
phân, th
ꢃp lꢎc
phân hay bát phân) sang h
ꢀ
thꢃp phân, ta dùng công thꢉ
c tính Q.
Thí dꢎ :
1. 1A2H = 1*162+10*161+2*160 = 256+160+2 = 418D
2. 642O = 6*82+4*81+2*80 = 384+32+2 = 418D
3. 110100010B = 28 + 27+25+21 = 256+128+32+2 =418D
Môn : Nhꢃp môn điꢀn toán
Khoa Công nghꢀꢀꢁꢂꢃꢄꢅꢀꢆꢇꢄ
Trꢁꢂng ĐH Bách Khoa Tp.HCM
Chꢁơng 1 : Khái niꢀm cơ bꢄn
Slide 19
Chuyꢔn tꢛ hꢂ thꢈng nhꢏ phân vꢒ thꢌp lꢘc phân
L
ꢁ
u ý r
phân (hay bát phân),
th p l c phân (hay 3 ký s
phân) theo b ng tꢁơng ꢧꢁơng.
ꢣ
ng có 1 m
ꢔ
i quan h
ó là 4 ký s
nhꢒꢀꢞꢂꢏꢄꢀꢆꢁơng đꢁơng v
ꢀ
m
ꢃ
t thi
nhꢒꢀꢞꢂꢏꢄꢀꢆꢁơng đꢁơng v
i 1 ký s
ꢗ
t gi
ꢌ
a h
ꢀ
nh
ꢒ
phân và th
ꢃ
p l
i 1 ký
bát
ꢎ
c
đ
ꢔ
ꢛ
sꢔ
ꢃ
ꢎ
ꢔ
ꢛ
ꢔ
ꢄ
Dec Hex
Oct Binary
Dec Hex
Oct Binary
0
1
2
3
4
5
6
7
0
1
2
3
4
5
6
7
00
01
02
03
04
05
06
07
0000
0001
0010
0011
0100
0101
0110
0111
8
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
1000
1001
1010
1011
1100
1101
1110
1111
9
10
11
12
13
14
15
A
B
C
D
E
F
Môn : Nhꢃp môn điꢀn toán
Khoa Công nghꢀꢀꢁꢂꢃꢄꢅꢀꢆꢇꢄ
Trꢁꢂng ĐH Bách Khoa Tp.HCM
Chꢁơng 1 : Khái niꢀm cơ bꢄn
Slide 20
Tải về để xem bản đầy đủ
276 trang
24440
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Nhập môn điện toán", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- bai_giang_nhap_mon_dien_toan.pdf
