Bài giảng Phát triển ứng dụng cơ sở dữ liệu 1 - Chương 4: Thiết kế sơ đồ lớp chi tiết

LOGO

THIẾT KẾ SƠ ĐỒ LỚP

CHI TiẾT

GV: Hoàng Anh Tú

Thiết kế sơ đồ lớp chi tiết

• Bước 1: Lựa chọn kiến trúc cài đặt

– 1 layer, 2 layer, 3 layer, MVC ?

• Bước 2: Thiết kế sơ đồ lớp chi tiết theo kiến trúc đã

chọn:

– Lớp đầy đủ thuộc tính và phương thức

– Sử dụng các thuộc tính để cài đặt các mối quan hệ nếu cần

thiết

– Xác định kiểu dữ liệu của các tham số đầu vào và kiểu dữ

liệu trả về của các phương thức

• Kết quả đạt được: Sơ đồ lớp của các tầng với đầy đủ

phương thức và thuộc tính, kiểu dữ liệu

Thiết kế sơ đồ lớp chi tiết

• Các kiểu kiến trúc cài đặt:

– Kiến trúc 1 tầng (1 layer)

Giao diện + xử lý nghiệp vụ +

xử lý truy xuất dữ liệu

Cơ sở dữ liệu

– Kiến trúc 2 tầng (2 layer)

Giao diện & xử lý nghiệp vụ

Truy cập dữ liệu

Dữ liệu

Thiết kế sơ đồ lớp chi tiết

• Các kiểu kiến trúc cài đặt:

– Kiến trúc 3 tầng (3 layer)

Tầng giao diện

Giao diện & xử lý giao diện Xử lý nghiệp vụ Truy cập dữ liệu

Dữ liệu

– Trả lời tương tác

– Xử lý nghiệp vụ – Truy xuất dữ liệu

(đọc, ghi, cập nhật)

người dùng

– Chuyển yêu cầu

– Trình bày hiển thị các từ truy xuất dữ

đối tượng nghiệp vụ liệu từ tầng

giao diện xuống

tầng truy cập

dữ liệu

– Xử lý các hiệu ứng

giao diện

Thiết kế sơ đồ lớp chi tiết

• Hoạt động của mô hình 3-

layer:

– Khi có yêu cầu xử lý từ lớp

giao diện. Yêu cầu này được

gửi xuống lớp nghiệp vụ

bằng cách gọi phương thức

của lớp nghiệp vụ

– Nếu yêu cầu là truy xuất dữ

liệu  thì sẽ gọi tới phương

thức của lớp truy cập dữ

liệu và phương thức này sẽ

thực hiện truy xuất dữ liệu

trên CSDL

VD1: Xét các phương thức liên quan đến việc

thêm học sinh

Phương thức của lớp giao

diện

TẦNG GIAO DIỆN

Function MHThemHocSinh::btnThemHS_Click()

Gọi phương thức Khoi tao ()

của lớp nghiệp vụ

Begin

hs: HocSinh

hs .Khoi_tao(txtMaHS.Text, txtHoTen.Text, …)

if HocSinh::Kiem_tra_ton_tai(txtMaHS.Text) = false then

Begin

Gọi phương thức Kiem tra ton

tai () của lớp nghiệp vụ

if HocSinh::Them_hoc_sinh(hs) == TRUE then

Begin

Gọi phương thức

Them hoc sinh () của

lớp nghiệp vụ

mh: MHThongBao

mh.Cap_nhat_thong_bao (“Đã thêm thành công”)

mh.Hien_thi()

End

TẦNG NGHIỆP VỤ

Function HocSinh::Khoi tao(m: String, ht: String, …)

Begin

MaHS = m

HoTen = ht

…

End

VD1: Xét các phương thức liên quan đến việc

thêm học sinh

Phương thức của lớp nghiệp

vụ

TẦNG NGHIỆP VỤ

Function HocSinh::Kiem tra ton tai(mhs: String)

Begin

Gọi phương thức

DocThongTin () của lớp truy

cập dữ liệu

b: boolean

h: HocSinh

h = HocSinhDB::DocThongTin (mhs)

if h = NULL then

b = FALSE

else

b = TRUE

return b

Phương thức của lớp nghiệp

vụ

End

Function HocSinh::Them hoc sinh (h: HocSinh)

Begin

Gọi phương thức Them () của

lớp truy cập dữ liệu

if len (h.getTenHS()) > 32 then

return FALSE

HocSinhDB::Them(h);

End

Thực hiện một số kiểm tra

nghiệp vụ

VD1: Xét các phương thức liên quan đến việc

thêm học sinh

Phương thức của lớp truy cập

dữ liệu

TẦNG TRUY CẬP DỮ LIỆU

Function HocSinhDB:: DocThongTin(mhs: String): HocSinh

Begin

s: String

h: HocSinh

s = “SELECT * FROM HOC_SINH WHERE MaHS=‘” +

mhs + “’”

Mở kết nối CSDL, thực thi câu SQL, tạo kết quả trả về

return h;

Phương thức của lớp nghiệp

vụ

End

Function HocSinhDB:: Them (h: HocSinh)

Begin

s: String

h: HocSinh

s = “INSERT INTO HOC_SINH … “

Mở kết nối CSDL, thực thi câu SQL, tạo kết quả trả về

return h;

End

VD2: Xét các phương thức liên quan việc

TẦNG GIAO DIỆN

hiển thị màn hình thêm học sinh

Function MHThemHocSinh::HienThi()

Begin

Gọi phương thức của tầng

nghiệp vụ

dsLop: Lop[]

dsLop = Lop::LayDanhSachLop();

cbbLop.DataSource = dsLop;

dsHS: HocSinh[]

dsHS = HocSinh::LayDanhSachHocSinh()

griddsHS.DataSource = dsHS

End

TẦNG NGHIỆP VỤ

Gọi phương thức của tầng truy

cập dữ liệu

Function Lop:: LayDanhSachLop()

Begin

dsLop: Lop[]

dsLop = LopDB::LayDanhSach();

return dsLop;

End

Function HocSinh:: LayDanhSachHocSinh()

Begin

dsHS: HocSinh[]

dsHS = HocSinhDB::LayDanhSach();

return dsHS;

End

VD2: Xét các phương thức liên quan việc

hiển thị màn hình thêm học sinh

TẦNG TRUY CẬP DỮ LIỆU

Function HocSinhDB:: LayDanhSach(): HocSinh []

Begin

sql: String

ds: HocSinh[]

sql = “SELECT * FROM HOC_SINH”

Mở kết nối CSDL, thực thi câu SQL, tạo kết quả trả về

return ds;

End

Function LopDB:: LayDanhSach(): Lop[]

Begin

sql : String

ds: Lop[]

sql = “SELECT * FROM HOC LOP_HOC”

Mở kết nối CSDL, thực thi câu SQL, tạo kết quả trả về

return ds;

End

Thiết kế sơ đồ lớp chi tiết

• Kết quả:

Tầng giao diện

Tầng nghiệp vụ

Tầng truy cập dữ liệu

Thiết kế sơ đồ lớp chi tiết

Thiết kế TẦNG NGHIỆP VỤ

• Các bước thực hiện:

– Tinh chế sơ đồ lớp ở mức phân tích thành sơ đồ lớp tầng

nghiệp vụ

• Tinh chế thuộc tính (kiểu dữ liệu, phạm vi, các thuộc tính cài đặt

mối kết hợp)

• Bổ sung các phương thức

– Các phương thức đặc trưng: tạo, hủy, chuyển đổi, sao chép, truy

xuất và cập nhật các thuộc tính, đọc, xuất, …

– CÁC PHƯƠNG THỨC NGHIỆP VỤ

• Tinh chế phương thức và bổ sung phương thức mới

– Tạo những lớp điều khiển (Controller) để phối hợp hoạt

động

Thiết kế sơ đồ lớp chi tiết

Thiết kế TẦNG NGHIỆP VỤ

• VD tầng nghiệp vụ của ứng dụng quản lý học sinh:

– Input

Sơ đồ lớp mức phân tích

Các quy định

Sơ đồ UC cho phần mềm quản lý học sinh

Thiết kế sơ đồ lớp chi tiết

Thiết kế TẦNG NGHIỆP VỤ

1. Bổ sung kiểu dữ liệu cho các

thuộc tính:

Kết quả:

 Ma HS: String

2. Bổ sung thuộc tính cài đặt:

 Ma lop: Integer

 Siso: Integer

 GVCN: Giao vien

3. Duyệt qua từng UC, xem xét

và bổ sung các phương thức

nghiệp vụ cần thiết để cài đặt

các UC & tham số

 Them hoc sinh (…)

 Chuyen lop (…)

 …

4. Phân tích hoạt động các

phương thức nghiệp vụ để

bổ sung các phương thức

khác

 Kiem tra ton tai ()

 Tinh si so ()

5. Các phương thức đặc trưng

Sơ đồ lớp tầng nghiệp vụ

Thiết kế sơ đồ lớp –

Thiết kế PROTOTYPE giao diện

• Thiết kế giao diện:

– Duyệt qua các UC, với mỗi UC phác thảo các giao diện của

UC sử dụng một công cụ thiết kế giao diện nào đó.

Các tiêu chí để đánh giá giao

diện:

Các yếu tố liên quan đến việc thiết

kế giao diện:

Tính tiện dụng

Mục đích của giao diện

Hỗ trợ tốt nghiệp vụ

Quen thuộc với người dùng

Nhất quán

Thông tin

Quy trình nghiệp vụ thực tế

Tối thiểu hóa sự bất ngờ

Có khả năng khôi phục

Hướng dẫn người dùng

Tính thẩm mỹ

Tần suất thực hiện

Thói quen của người dùng

Thiết kế sơ đồ lớp –

Thiết kế PROTOTYPE giao diện

• VD: Giao diện quản lý bán cà phê

Thiết kế sơ đồ lớp –

Thiết kế PROTOTYPE giao diện

• Công cụ để thiết kế giao diện:

http://app.mockflow.com/

https://www.draw.io

Microsoft Visual Studio .NET

Microsoft Visio

Thiết kế sơ đồ lớp –

Thiết kế PROTOTYPE giao diện

• Ví dụ:

Thiết kế sơ đồ lớp – TẦNG NGHIỆP VỤ

Thiết kế lớp TẦNG GIAO DIỆN

• Các bước thực hiện:

– Duyệt qua các UC, với mỗi UC phác thảo các giao diện của

UC. Với mỗi giao diện tạo một lớp tương ứng

– Các thuộc tính là những control nhập / xuất dữ liệu quan

trọng. Sử dụng các kiểu dữ liệu đối tượng giao diện cụ thể

của từng công nghệ lập trình:

• txtHoTen: TextBox

• btnThemHocSinh: Button

• cbbMaLop: ComboBox

• dsLop: GridView, …

– Các phương thức là những khởi tạo giao diện, hàm xử lý

sự kiện tương ứng hoặc những hàm cần thiết phục vụ

kiểm tra dữ liệu, …

• btnThemHocSinh_Click()

Thiết kế lớp TẦNTGẦGNIGAOGIDAIOỆNDIỆN

• VD: Tầng giao diện của ứng dụng Quản lý học sinh

Bài giảng Phát triển ứng dụng cơ sở dữ liệu 1 - Chương 4: Thiết kế sơ đồ lớp chi tiết - Hoàng Anh Tú