Bài giảng Kiến trúc công cộng

1

Néi dung

MꢀC LꢀC

CHƯƠNG 1 : nh÷ng kh¸I niÖm chung

1.1. ®Þnh nghÜa nhꢀ c«ng céng vꢀ ph©n lo¹i:

1.2. §Æc ®iÓm nhꢀ c«ng céng:

1.3. ®Æc ®iÓm vꢀ chøc n¨ng kh«ng gian c«ng céng

CHƯƠNG 2 : C¸c bé phËn nhꢀ c«ng céng

2.1. hÖ thèng kh«ng gian néi thÊt nhꢀ c«ng céng:

2.2. thiÕt kÕ c¸c phßng chÝnh:

2.3. c¸c phßng phô trong nhꢀ c«ng céng:

2.4. c¸c kh«ng gian giao th«ng trong nhꢀ c«ng céng

Ch−¬ng 3 :HÖ thèng m¹ng l−íi c«ng tr×nh vꢀ kh«ng gian dÞch vô c«ng céng, c¸ch x¸c ®Þnh søc chøa hîp

lý

Ch−¬ng 4: ph©n khu hîp nhãm, gi¶I ph¸p tæ hîp kh«ng gian h×nh khèi kiÕn tróc

4.1. ph©n khu hîp nhãm trong nhꢀ c«ng céng

4.2. C¸c gi¶I ph¸p tæ hîp “kh«ng gian ꢁ MÆt b»ng” kiÕn tróc:

4.3. c¸ch tæ hîp c¸c phßng lín tËp trung ®«ng ng−êi

Ch−¬ng 5: thiÕt kÕ nh×n râ trong phßng kh¸n gi¶

5.1. NhiÖm vô, Yªu cÇu

5.2. C¸c yªu cÇu vÒ bè trÝ chç ngåi

5.3. c¸c Ph−¬ng ph¸p thiÕt kÕ nÒn dèc

Ch−¬ng 6: ThiÕt kÕ, kiÓm tra tho¸t ng−êi an toꢀn trong nhꢀ c«ng céng

6.1. Kh¸I NiÖm vꢀ nhiÖm vô

6.2. ph©n lo¹i qu¸ tr×nh tho¸t vꢀ yªu cÇu tæ chøc lèi tho¸t

6.3. C¬ së tÝnh to¸n vꢀ tr×nh tù gi¶I quyÕt mét bꢀI to¸n tho¸t ng−êi

Ch−¬ng 7: ThiÕt kÕ hÖ thèng kü thuËt trong nhꢀ c«ng céng

7.1. hÖ thèng cung cÊp n−íc vꢀ tho¸t n−íc.

7.2. HÖ thèng th«ng giã vꢀ ®iÒu hoꢀ kh«ng khÝ.

7.3. HÖ thèng b¸o ch¸y vꢀ ch÷a ch¸y.

7.4. HÖ thèng truyÒn thanh truyÒn h×nh.

7.5. HÖ thèng th«ng tin liªn l¹c, ®iÖn tho¹i, dÞch thuËt.

7.6. HÖ thèng c«ng nghÖ th«ng tin.

7.7. HÖ thèng kiÓm tra vꢀ gi¸m s¸t an ninh.

7.8. C¸c th«ng tin c¬ b¶n cña ng−êi tꢀn tËt ®I xe l¨n, ng−êi chèng n¹ng, chèng gËy.

2

Ch−¬ng 8: §Æc ®iÓm kÕt cÊu vꢀ thÈm mü kiÕn tróc nhꢀ c«ng céng

8.1. ®Æc ®iªm kÕt cÊu nhꢀ c«ng céng:

8.2. §Æc ®iÓm thÈm mü kiÕn tróc cña nhꢀ c«ng céng:

Ch−¬ng 1

®Æc ®iÓm vꢀ yªu cÇu kiÕn tróc nhꢀ

c«ng céng ,ph©n lo¹i nhꢀ c«ng céng

1

Néi dung

®Æc ®iÓm vꢀ yªu cÇu kiÕn tróc nhꢀ c«ng céng, ph©n lo¹i nhꢀ c«ng céng

1.1. ®Þnh nghÜa nhꢀ c«ng céng vꢀ ph©n lo¹i:

Ph©n nhãm nhꢀ c«ng céng.

Ph©n nhãm nhꢀ c«ng céng theo quy m« x©y dùng.

Ph©n nhãm nhꢀ c«ng céng theo ®èi t−îng phôc vô.

1.2. §Æc ®iÓm nhꢀ c«ng céng:

1.3. ®Æc ®iÓm vꢀ chøc n¨ng kh«ng gian c«ng céng:

Chøc n¨ng vꢀ vai trß cña tæ chøc kh«ng gian c«ng céng.

Ph©n lo¹i vꢀ néi dung c«ng n¨ng c¸c h×nh th¸i kh«ng gian c«ng céng.

C¸c thꢀnh phÇn kh«ng gian thuéc ®« thÞ.

C¸c yªu cÇu vꢀ ®Æc thï v¨n ho¸ cña kh«ng gian më.

Nhu cÇu vꢀ nguyÖn väng cña ng−êi d©n trong vÞªc tæ chøc kh«ng gian.

2

®« thÞ

Nhꢀ ë

C«ng tr×nh c«ng nghiÖp

C«ng tr×nh C¤NG CéNG

®« thÞ ----->

3

1.1. §Þnh nghÜa nhꢀ c«ng céng:

Nhꢀ c«ng céng lꢀ lo¹i nhꢀ d©n dông ®−îc thiÕt kÕ x©y dùng nh»m phôc vô c¸c ho¹t ®éng chuyªn m«n

nghÒ nghiÖp hay ®Ó tháa mꢁn c¸c nhu cÇu sinh ho¹t, v¨n hãa tinh thÇn còng nh− vui ch¬i gi¶i trÝ cña

con ng−êi.

KiÕn tróc nhꢀ c«ng céng phong phó, ®a d¹ng nh− chÝnh c¸c nhu cÇu cña céng ®ång.

4

1.1.1. dùa theo ®Æc ®iÓm chøc n¨ng, c¸c nhꢀ c«ng céng cã thÓ chia

thꢀnh c¸c nhãm lín sau:

C«ng tr×nh GDꢁ§T

CQ hꢀnh chÝnhꢁv¨n phßng

c«ng tr×nh y tÕ

c«ng tr×nh giao th«ng

Cöa hꢀng,XN ¨n uèng

c«ng tr×nh th−¬ng m¹i

c«ng tr×nh v¨n hãa

c«ng tr×nh thÓ thao

C«ng tr×nh DV ®êi sèng

c«ng tr×nh giao liªn c«ng tr×nh thÞ chÝnh c«ng tr×nh t«n gi¸o kØ niÖm

5

C¸c lý do t¹o nªn sù kh¸c biÖt cña KiÕn Tróc nhꢀ c«ng céng

kiÕn tróc

H×nh thøc

(forme)

ThÓ lo¹i

(type)

®a d¹ng:

1ꢁ §a d¹ng t¹o nªn bëi ®Þa h×nh, ®Þa c¶nh.

2ꢁ §a d¹ng vÒ c«ng n¨ng.

3ꢁ §a d¹ng vÒ kÕt cÊu.

4ꢁ VËt liÖu phong phó.

5ꢁ Quan niÖm vꢀ ph−¬ng ph¸p s¸ng t¸c cña

KiÕn Tróc S−.

6

1.1.2 dùa theo tÝnh chÊt quy m« x©y dùng, c«ng tr×nh c«ng céng

®−îc chia thꢀnh hai nhãm lín:

Nhãm 1: c«ng tr×nh cã quy m« x©y dùng lín

Phæ cËp ë nhiÒu n¬i, thi c«ng thiÕt kÕ dùa vꢀo nh÷ng cÊu kiÖn mÉu, thiÕt kÕ ®iÓn h×nh, th−êng cã

quy m« nhá vꢀ trung b×nh, phôc vô ë c¸c c¬ së ®Þa ph−¬ng.

Nhãm 2: c¸c c«ng tr×nh ®Æc biÖt:

ꢁ Mang tÝnh chÊt x©y dùng c¸ thÓ, ®éc ®¸o víi yªu cÇu cao vÒ nghÖ thuËt kiÕn tróc vꢀ chÊt l−îng

tiÖn nghi sö dông.

ꢁ C«ng tr×nh ®−îc thùc hiÖn trªn c¸c thiÕt kÕ ®Æc biÖt, thÓ hiÖn sù ®éc nhÊt v« nhÞ.

7

1.1.3 dùa theo ®èi t−îng phôc vô vꢀ khai th¸c c«ng tr×nh ng−êi ta

chia nhꢀ c«ng céng lꢀm 3 lo¹i:

Lo¹i 1: ®èi t−îng sö dông khÐp kÝn

Phôc vô ®èi t−îng h¹n chÕ trong mét lÜnh vùc

chuyªn m«n h¹n hÑp hoÆc c¸c chuyªn m«n cã

quan hÖ gÇn gòi víi nhau.

VÝ dô: Tr−êng häc, c¬ quan nghiªn cøu, trô së bé…

Lo¹i 2: ®èi t−îng sö dông réng më

Phôc vô cho viÖc tiÕp ®ãn réng rꢂi kh¸ch vꢀ d©n,

cÇn cã tæ chøc kh«ng gian kiÕn tróc dÔ dꢀng tiÕp

cËn vꢀ giao dÞch tõ ®−êng phè vꢀ qu¶ng tr−êng.

VÝ dô: C¸c b−u ®iÖn, nhꢀ ga,nhꢀ h¸t, s©n vËn ®éng…

Lo¹i 2: ®èi t−îng võa më võa khÐp kÝn

Cã nh÷ng bé phËn ®èi néi phôc vô c¬ quan vꢀ ®èi

ngo¹i ®Ó phôc vô ®«ng ®¶o quÇn chóng

VÝ dô: Kh¸ch s¹n, th− viÖn lín, b¶o tꢀng triÓn lꢂm…

8

I.2 ®Æc ®iÓm nhꢀ c«ng céng:

ꢁTÝnh d©y chuyÒn rÊt râ, nghiªm ngÆt t¹o ra sù phong phó ®a

d¹ng cña lo¹i h×nh.

ꢁ X©y dùng hꢀng lo¹t ph©n bè trªn quy m« réng lín vꢀ cã tÝnh

tÇng bËc – hÖ thèng râ rꢀng: cÊp c¬ së phôc vô nhãm nhꢀ, cÊp

trung gian ë khu, quËn vꢀ cÊp trung −¬ng phôc vô toꢀn thꢀnh

phè, cho toꢀn vïng hay toꢀn quèc gia.

ꢁ TÝnh chÊt ®¹i chóng phôc vô cho nhu cÇu ngꢀy cꢀng cao cña

qu¶ng ®¹i quÇn chóng nh©n d©n, ®«ng ®¶o ng−êi cïng ®Õn sö

dông.

ꢁ Phong c¸ch d©n téc truyÒn thèng v¨n ho¸ vꢀ tiÕn bé trong khoa

häc kü thuËt biÓu hiÖn trong néi dung vꢀ h×nh thøc kiÕn tróc ®−îc

chó träng nhiÒu h¬n vꢀ th−êng lꢀ bé mÆt vËt chÊt – tinh thÇn cña

®Êt n−íc.

ꢁ HÖ thèng kÕt cÊu – kh«ng gian phong phó ®a d¹ng h¬n so víi

nhꢀ ë, nhꢀ c«ng nghiÖp.

ꢁ C«ng n¨ng sím bÞ lçi thêi vꢀ ®Ó kh¾c phôc ng−êi ta cã xu h−íng

tæ chøc kh«ng gian lín v¹n n¨ng, kiÓu nhꢀ liªn hîp ®a chøc n¨ng

víi m¹ng l−íi cét lín (6 x 6 m) vꢀ (9 x 9 m) hay h¬n n÷a.

9

1.3 ®Æc ®iÓm vꢀ chøc n¨ng kh«ng gian c«ng céng:

1.3.1: chøc n¨ng vꢀ vai trß tæ chøc kh«ng gian c«ng céng (KGCC)

ꢁ Lꢀ kh«ng gian më (open space) sö dông cho c«ng chóng bªn ngoꢀi c¸c c«ng tr×nh kiªn tróc.

ꢁ ChÊt l−îng thÈm mü cña ®¬n vÞ ë ®−îc ®¸nh gi¸ qua chÊt l−îng cña KGCC.

ꢁ Cã xu h−íng ph¸t triÓn nhiÒu kh«ng gian xanh vꢀ c¸c ®−êng ®i bé, cã xu h−íng ®a d¹ng ho¸

vꢀ mang tÝnh v¨n ho¸ xꢂ héi.

1.3.2: ph©n lo¹i vꢀ néi dung c«ng n¨ng c¸c h×nh th¸I KGCC

1.3.2.1.ph©n lo¹i kh«ng gian c«ng céng:

1. kho¶ng s©n ch¬I (play area): Chñ yªu dꢀnh cho trÎ em nhi

®ång vꢀ thiÕu niªn.

§Æc ®iÓm:

ꢁ Cã c©y xanh vꢀ c¸c th¶m Thùc vËt.

ꢁ Cã chç ngåi cho løa tuæi vÞ thꢀnh niªn.

ꢁ Cã chç ®ꢀm ®¹o cña c¸c ng−êi giꢀ.

2. S©n trong ®¬n vÞ ë (Play ground): §−îc thiÕt kÕ cho thiÕu niªn,

vÞ thꢀnh niªn vꢀ ng−êi lín.

®Æc ®iÓm:

ꢁ Cã vÞ trÝ ch¬i c¸c m«n thÓ thao theo nhãm ng−êi.

ꢁ Cã vÞ trÝ tô tËp, nh÷ng ®iÒu kiÖn giao tiÕp gi¶i trÝ.

2. S©n lín (recreational area): §−îc thiÕt kÕ chñ yªu cho thanh niªn

10

1.3.2.2.néi dung c«ng n¨ng vꢀ t×nh chÊt tæ hîp c¸c kgcc:

ꢁ Kh«ng gian sinh ho¹t c«ng céng lu«n g¾n liÒn víi lèi sèng vꢀ v¨n ho¸ céng ®ång cña con

ng−êi ë ®ã.

ꢁ Kh«ng gian sinh ho¹t c«ng céng t¹i trung t©m ®¬n vÞ ë ngꢀy cꢀng chøng tá vai trß cña m×nh

trong ®êi sèng cña xꢂ héi, lꢀ n¬i giao tiÕp ®Ó t×m kiÕm th«ng tin vꢀ s¸ng t¹o cña con nguêi vꢀ t¹o

®iÒu kiÖn cho con ng−êi hoꢀn thiÖn.

ꢁ Qu¸ tr×nh tæ chøc kh«ng gian c«ng céng ®¬n vÞ ë cÇn ph¶I n¾m ®−îc c¸c c¬ së thiªt kÕ sau:

* Biªn giíi râ rꢀng, h×nh thꢀnh kh«ng gian ®a n¨ng cho c¸c ho¹t ®éng cña c¸c nhãm ®èi t−îng

kh¸c nhau.

* Chó ý c¸c ®−êng ®I bé vꢀ c¸c trang thiÕt bÞ cña c¸c kh«ng gian träng ®iÓm.

* §a d¹ng ho¸ c¸c ho¹t ®éng cña kh«ng gian c«ng céng.

* NhÊn m¹nh sù liªn hÖ vÒ mÆt sö dông vꢀ vÒ c¶m thô thÞ gi¸c cu¶ kh«ng gian:

+ 100m lꢀ cù ly cã thÓ nh×n thÊy, nhËn diÖn mét c¸ thÓ.

+ 700 – 100m cã thÓ ph©n biÖt tuæi t¸c, giíi tÝnh vꢀ ®éng t¸c cña con ng−êi.

+ 30m cã thÓ nhËn biÕt ®−îc ng−êi quen.

+ 20 – 25m b¾t ®Çu kho¶ng c¸ch ¶nh h−ëng.

* Kho¶ng c¸ch giao tiÕp ®−îc x¸c ®Þnh trong ph¹m vi d−íi 1.3m.

11

1.3.3: c¸c thꢀnh phÇn kh«ng gian thuéc ®« thÞ

Ta cã thÓ t¹m chia kh«ng gian kiÕn tróc ®« thÞ thꢀnh 6 thꢀnh phÇn:

1. Kh«ng gian kiÕn truc c«ng céng.

2. Kh«ng gian kiÕn tróc b¸n c«ng céng.

4. Kh«ng gian kiÕn tróc nhãm c«ng céng (group – Public).

5. Kh«ng gian nhãm c¸ thÓ.

6. Kh«ng gian c¸ thÓ thuéc ph¹m vi gia ®×nh.

1.3.4: c¸c yªu cÇu vꢀ ®Æc thï v¨n ho¸ kh«ng gian më

ꢁ Môc ®Ých viÖc tæ chøc kh«ng gian c«ng céng lꢀ t¸i lËp nÕp sinh ho¹t mang tÝnh céng ®ång vèn

cã, xuÊt ph¸t tõ quan hÖ l¸ng giÒng cña quÇn c− n«ng nghiÖp truyÒn thèng – Lꢀng.

Cã 2 ho¹t ®éng v¨n ho¸ chñ yÕu:

+ Ho¹t ®éng v¨n ho¸ mang tÝnh ®Þnh kú: LÔ héi truyÒn thèng, ngꢀy giç thꢀnh hoꢀng lꢀng…

+ Ho¹t ®éng c¨n ho¸ tinh thÇn khu ë: HiÕu hû, giç ch¹p, cóng tÕ…

ꢁ

ViÖc tæ chøc kh«ng gian c«ng céng t¹i khu ë lꢀ c«ng viÖc ®¶m b¶o thÝch øng lèi sèng hiÖn

®¹i ®« thÞ víi phong c¸ch sèng truyÒn thèng vèn cã.

Qu¸ tr×nh “xꢂ héi ho¸” ®ꢂ khiÕn quan hÖ giao tiÕp cña con ng−êi ®¬n gi¶n ®i nhiÒu nh−ng l¹i

phong phó vꢀ ®a d¹ng h¬n nhiÒu. §iÒu ®ã lꢀm biÕn ®æi tËn gèc nguyªn t¾c tæ chøc kh«ng

gian.

ꢁ

Trong tæ chøc kh«ng gian ®¬n vÞ ë, kh«ng gian c«ng céng chiÕm vÞ trÝ rÊt quan träng vꢀ phÇn

12

ꢁ Nhu cÇu vꢀ nhËn thøc cña con ng−êi trong kh«ng gian c«ng céng rÊt phong phó

lꢀ kh¸c nhau.

ꢁ Mèi quan hÖ cña lèi sèng giao tiÕp céng ®ång víi mèi quan hÖ kh«ng gian ë t¹i Hꢀ Néi ®−îc xÐt

qua 3 yÕu tè: Nhu cÇu giao tiÕp, c¸c h×nh th¸i giao tiÕp vꢀ m«i tr−êng giao tiÕp.

a. Nhu cÇu giao tiÕp:

Gi¶i trÝ

Tô tËp giao tiÕp

26%

19%

12%

11%

10%

9%

Quan s¸t mäi ng−êi

Ng¾m nh×n khung c¶nh

Quan s¸t ng−êi kh¸c giíi

Thay ®æi kh«ng khÝ

T×m n¬i biÖt lËp, KG tÜnh

5%

Muèn xuÊt hiÖn tr−íc mäi ng−êi 5%

ꢁ Tr×nh ®é v¨n ho¸ cꢀng cao th× nhu cÇu giao tiÕp cꢀng lín.

ꢁ Sù cÇn thiÕt xuÊt hiÖn c¸c KG giao tiÕp t¹o nªn m«i tr−êng giao tiÕp céng ®ång.

b. Nhu cÇu vui ch¬i gi¶i trÝ vꢀ ho¹t ®éng thÓ thao:

ꢁ TrÎ em nhu cÇu ch¬i lꢀ ho¹t ®éng chñ yÕu, ®ãng vai trß hÕt søc quan träng quyÕt ®Þnh cho viÖc

ꢁ ViÖc bè trÝ cho trÎ em ch¬i lꢀ hÕt søc cÇn thiÕt. Ph¶I cã chç ch¬i kh¾p n¬i: gãc phè , c«ng viªn…

13

Mét sè c«ng tr×nh c«ng céng trong n−íc vꢀ quèc tÕ

14

C¸c tæ hîp chøc n¨ng ®a d¹ng xuÊt ph¸t tõ kiÓu c¸ch liªn kÕt gi÷a c¸c bé phËn

Glass museum ꢁ Erickson

15

C¸c tæ hîp chøc n¨ng ®a d¹ng xuÊt ph¸t tõ kiÓu c¸ch liªn kÕt gi÷a c¸c bé phËn

Library – Tadao Ando

16

Chøc n¨ng sö dông

C ¸ c t æ h î p g i ¶ i p h ¸ p k h « n g g i a n v ꢀ m Æ t b » n g

Kh«ng gian th− viÖn ®−îc

thiÕt kÕ linh ho¹t víi nh÷ng

gi¸ s¸ch vꢀ chç ngåi di ®éng

cã thÓ ®¸p øng c¸c sù kiÖn

cña céng ®ång hay n¬i ®äc

s¸ch riªng t−.

C¸c bøc t−êng cong lꢀm cho

kh«ng gian trë nªn réng h¬n

t¹o thªm nhiÒu ghÕ ngåi,

nhiÒu chç chøa s¸ch.

17

M è i q u a n h Ö g i ÷ a t y p e v ꢀ f o r m e

forme

type

18