Bài giảng Công nghệ kim loại - Phần I: Công nghệ đúc - Chương 6: Khuyết tật vật đúc
CHÖÔNG VI
KHUYEÁT TAÄT VAÄT ÑUÙC
Khuyeát taät vaät ñuùc ñöôïc chia laøm 7 nhoùm
Nhoùm VII: Sai thaønh phaàn hoaù hoïc vaø cô tính
NhoùmI: Sai hình daùng kích thöôùc vaø troïng löôïng
1 - Thieáu huït : Hình daïng vaät ñuùc khoâng ñaày ñuû coù
nhieàu nguyeân nhaân:
Kim loaïi loûng thoaùt ra do laép, löôïng kim loaïi roùt
khoâng ñuû.
Ñoä chaûy loaûng thaáp nhieät ñoä roùt thaáp, raùp
khoâng kín, keïp chaët hay ñeø khuoân thieáu löïc.
Heä thoáng thoaùt khí khoâng ñaït yeâu caàu taïo aùp
löïc trong khuoân taâng leân ñeán möùc kim loaïi loûng
khoâng ñieàn ñaày ñöïôc.
Kích thöôùc heä thoáng roùt nhoû.
Thaønh vaät ñuùc loûng.
2 - Leäch:
Laø söï xeâ dòch töông ñoái giöõa caùc phaàn cuûa vaät
ñuùc. Coù theå ñaët maãu sai, ñònh vò maãu khoâng toát,
raùp khuoân thieáu chính xaùc vaø keïp khuoân loûng.
3 - Ba via :
Laø phaàn kim loïai thöøa ra. Noù thöôøng hình
thaønh ôû maët phaân khuoân, goái loõi.
4 - Loài:
Laø phaàn nhoâ leân treân vaät ñuùc do ñaàm
chaët khuoân keùm, khoâng ñieàu. AÙp suaát tinh
cuûa kim loaïi loûng eùp neùn leân phaàn daàm
chaët yeáu.
5 - Veânh:
Laø söï thay ñoåi hình daïng, kích thöôùc vaät
ñuùc do keát caáu vaät ñuùc khoâng hôïp lyù, khoâng
ñaûm baûo cöùng vöõng, do maãu bò cong veânh,
do coâng ngheä roùt, laøm nguoäi khoâng hôïp lyù
hoaëc do öùng suaát beân trong vaät ñuùc khi keát
tinh.
6 - Söùt :
Thao taùc cô hoïc khi phaù khuoân, caùc heä thoáng roùt,
ñaäu ngoùt, laøm saïch hoaëc nhöng va chaïm trong vaän
chuyeån laøm söùt meû vaät ñuùc daãn ñeán sau khaùc hình
daïng, thieáu huït kích thöôùc vaät ñuùc .
Sai kích thöôùc troïng löôïng : Söï sai leäch kích thöôùc vaø
troïng löôïng laø do kích thöôùc maãu, hoäp loõi kích thöôùc
maãu, hoäp loõi thieát keá sai, laép raùp vaø kieåm tra khuoân
khoâng caån thaän.
Nhoùm II : Khuyeát taät maët ngoaøi
1 – Chaùy caùt
Do vaät vaät lieäu khuoân loõi bò chaùy döôùi taùc duïng cuûa
nhieät ñoä roùt baùm dính leân beà maët vaät ñuùc laøm giaûm
traïng thaùi beà maët.
* Nguyeân nhaân chaùy caùt bao goàm :
- Ñoä beàn nhieät cuûa hoãn hôïp keùm, nhieàu taïp chaát.
- Nhieät ñoä roùt quaù cao.
- Heä thoáng roùt thieáu hôïp lyù ñeå kim loaïi taäp trung
cuïc boä quaù lôùn laøm chaùy hoãn hôïp ôû ñoù.
- Lôùp sôn khuoân khoâng ñaûm baûo.
2 –Khôùp:
Laø hieän töôïng khoâng lieân tuïc treân beà maët vaät ñaëc
do söï tieáp giaùp caùc doøng chaûy cuûa kim loaïi.
* Nguyeân nhaân coù theå laø:
Roùt thieáu lieân tuïc.
Ñoä chaûy loaõng keùm, nhieät ñoä roùt thaáp.
Heä thoáng roùt khoâng hôïp lyù.
3-Loõm:
Laø nhöõng loã coù hình daïng, kích thöôùc
khaùc nhau laøm giaûm chieàu daøy thaønh vaät
ñuùc.
* Nguyeân nhaân chính laø:
Do khuoân bò vôõ ñeå laïi löôïng hoãn hôïp
chieám choå trong loøng khuoân.
Nhoùm III. Nöùt
Nöùt laø khuyeát taät töông ñoái phoå bieán vaø
nguy hieåm ñoái vôùi vaät ñuùc.
Nguyeân nhaân:
Chuû yeáu do öùng suaát beân trong, do coù gioït
khoâng ñoàâng ñeàu giöõa caùc vuøng khaùc nhau
trong vaät ñuùc caû trong khi keát tinh vaø laøm
nguoäi. Theo nhieät ñoä taïo nöùt, ta coù hai loaïi
chính: Nöùt noùng vaø nöùt nguoäi.
Nöùt noùng :
Sinh ra ôû nhieät ñoä cao do ñoù beân maët veát nöùt bò oxy
hoùa laøm cho beà maët khoâng saïch.
Loaïi nöùt naøy sinh ra khi keát tinh. Nguyeân nhaân do kim
loaïi bò kìm haõm bôûi ñoä luùn cuûa khuoân vaø loõi keùm.
Nhöõng hôïp kim coù ñoä coù chieàu daøi nhoû ít bò möùt noùng.
Nöùt nguoäi:
Nöùt nguoäi xaûy ra ôû nhieät ñoä thaáp neân beà maët veát nöùt
saïch do khoâng bò oxy hoaù.
Moät soá bieän phaùp khaéc phuïc
+ Keát caáu vaät ñuùc :
Thieát keá vaät ñuùc phaûi ñaûm baûo chieàu daøy thaønh ñoàâng
ñeàu hoaëc chæ sai leäch trong phaïm vi cho pheùp. Nhöõng
choå giao nhau phaûi coù goùc löôïn thích hôïp.
+ Veà maët coâng ngheä:
Baûo ñaûm ñoä luùn cuûa khuoân loõi; boá trí heä thoáng roùt
thích hôïp. Xöông loõi khuoân ñaët saùt beà maët loõi laøm giaûm
tính luùn.
Nhoùm IV: Loå hoång trong vaät ñuùc.
- Roã khí : Trong vaät ñuùc toàn taïi nhöõng khoâng gian
daïng caàu nhaün boùng chöùa khí coù aùp suaát vôùi kích thöôùc
khaùc nhau ñoù laø roã khí. Roã khí laøm maát khaû naêng lieân
tuïc cuûa kim loaïi, laøm giaûm ñoä beàn, ñoä deûo cuûa vaät ñuùc.
Neáu khí khoâng thoaùt ra ngoaøi ñöôïc seõ bò doàn neùn vaø
phaân boá phaân taùn trong kim loaïi cho ñeán khi aùp suaát khí
caân baèng vôùi aùp suaát kim loaïi loûng.
Bieän phaùp khaéc phuïc roã khí:
Nguyeân taéc chung laø giaûm löôïng khí sinh ra khi naáu
chaûy vaø roùt kim loaïi loûng vaøo khuoân, ngaên ngöøa khoâng
cho nguoàn taïo khí tieáp xuùc vôùi kim loaïi loûng khi roùt.Vì
vaäy caàn phaûi ñaûm baûo:
Vaät lieäu naáu saïch, khoâ.
Ruùt ngaén thôøi gian naáu chaûy, nhaát laø thôøi
gian quaù nhieät.
Hoãn hôïp khuoân vaø loõi phaûi thoâng khí toát.
Ñaët ñaäu hôi ñuùng vaø hôïp lyù.
Khöû khí tröôùc khi roùt baèng caùch thoåi vaøo
kim loaïi loûng nhöõng chaát khí hoøa tan coù aùp
suaát rieâng nhoû hôn.
Toát naáu chaûy kim loaïi trong chaân khoâng.
- Roã co :
Laø nhöõng phaàn khoâng gian nhoû trong vaät ñuùc
khoâng ñieàn ñaày kim loaïi, khoâng chöùa khí, hình
daïng kích thöôùc khaùc nhau vaø khoâng nhaün boùng
nhö roã khí.Tuyø theo tính chaát cuûa hôïp kim ñuùc vaø
keát caáu vaät ñuùc maø roã co taäp trung hoaëc phaân taùn.
Nguyeân nhaân chuû yeáu laø do keát caáu vaät ñuùc khoâng
hôïp lyù, boá trí heä thoáng roùt, ñaäu ngoùt khoâng ñuùng
neân khoâng ñoùn ñöôïc höôùng ñoâng ñaëc.
Nhoùm VI: Sai toå c öùc
Nhoùm naøy coù toå chöùc kim loaïi, hình daïng, kích
thöôùc vaø soá löôïng haït kim loaïi khoâng ñuùng theo
yeâu caàu. Nhöõng phaàn vaät ñuùc nguoäi nhanh thì haït
nhoû, ñoä cöùng lôùn khoù gia coâng caét goït.
Toác ñoä nguoäi khoâng ñeàu, khoáng cheá nguoäi
khoâng hôïp lyù seõ gaây ra thieân tích veà thaønh phaàn
hoaù hoïc vaø thieân tích toå chöùc trong kim loaïi vaät
ñuùc.
KEÁT THUÙC CHÖÔNG VI
18 trang
19380
Free
Bạn đang xem tài liệu "Bài giảng Công nghệ kim loại - Phần I: Công nghệ đúc - Chương 6: Khuyết tật vật đúc", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- bai_giang_cong_nghe_kim_loai_phan_i_cong_nghe_duc_chuong_6_k.ppt
