Giáo trình Kiểm tra chất lượng sản phẩm ngành may (Phần 1) - Trần Thanh Hương
TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC SÖ PHAÏM KYÕ THUAÄT
KHOA KYÕ THUAÄT NÖÕ COÂNG
----------------------
TRAÀN THANH HÖÔNG
GIAÙO TRÌNH MOÂN HOÏC
KIEÅM TRA CHAÁT LÖÔÏNG SAÛN PHAÅM
NGAØNH MAY
TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC SÖ PHAÏM KYÕ THUAÄT TP. HOÀ CHÍ MINH
( LÖU HAØNH NOÄI BOÄ)
- 2007-
Truong DH SPKT TP. HCM
TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC SÖ PHAÏM KYÕ THUAÄT
KHOA KYÕ THUAÄT NÖÕ COÂNG
----------------------
TRAÀN THANH HÖÔNG
GIAÙO TRÌNH MOÂN HOÏC
KIEÅM TRA CHAÁT LÖÔÏNG SAÛN PHAÅM
NGAØNH MAY
TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC SÖ PHAÏM KYÕ THUAÄT TP. HOÀ CHÍ MINH
( LÖU HAØNH NOÄI BOÄ)
- 2007-
Truong DH SPKT TP. HCM
MUÏC LUÏC
Trang
Lôøi noùi ñaàu .....................................................................................................................3
Phaàn 1: Kieán thöùc chung veà coâng taùc kieåm tra chaát löôïng saûn phaåm....................4
BAØI 1: Khaùi nieäm veà chaát löôïng saûn phaåm – Heä thoáng kieåm tra
chaát löôïng saûn phaåm .....................................................................................4
I.
Khaùi nieäm veà chaát löôïng saûn phaåm ............................................................4
Söï hình thaønh chaát löôïng saûn phaåm vaø caùc yeáu toá aûnh höôûng ..................5
Quaûn lyù chaát löôïng saûn phaåm coâng nghieäp.................................................7
ÖÙng duïng toaùn hoïc trong coâng taùc kieåm tra chaát löôïng saûn phaåm
II.
III.
IV.
coâng nghieäp ..................................................................................................9
Heä thoáng toå chöùc quaûn lyù chaát löôïng saûn phaåm..........................................14
V.
BAØI 2: Caùc bieän phaùp naâng cao chaát löôïng saûn phaåm vaø moät soá thuaät
ngöõ – ñònh nghóa thöôøng duøng trong kieåm tra chaát löôïng saûn phaåm ...........16
I.
II.
III.
Taàm quan troïng cuûa vieäc toå chöùc quaûn lyù chaát löôïng saûn phaåm ...............16
Caùc bieän phaùp naâng cao chaát löôïng sanû phaåm ...........................................16
Moät soá thuaät ngöõ, ñònh nghóa thöôøng duøng trong kieåm tra chaát löôïng
saûn phaåm ......................................................................................................18
Phaàn 2: Kieåm tra chaát löôïng saûn phaåm ngaønh May.................................................21
BAØI 1: Chöùc nanê g – nhieäm vuï – quyeàn haïn – cô caáu nhaân söï cuûa boä phaän
KCS trong doanh nghieäp may .......................................................................21
I.
II.
III.
IV.
V.
VI.
Vai troø cuûa boä phaän KCS..............................................................................21
Chöùc naêng cuûa boä phaän KCS .......................................................................22
Nhieäm vuï cuûa boä phaän KCS.........................................................................22
Quyeàn haïn cuûa boä phaän KCS.......................................................................22
Cô caáu nhaân söï cuûa boä phaän KCS................................................................23
Caùc ñieàu kieän ñeå trôû thaønh nhaân vieân KCS ................................................24
BAØI 2: Moät soá vaán ñeà caàn bieát trong coâng taùc KCS taïi caùc doanh nghieäp May........25
I.
Caùc nguyeân taéc kieåm tra chaát löôïng saûn phaåm ..........................................25
Noäi dung kieåm tra ........................................................................................25
Phöông phaùp kieåm tra ..................................................................................26
Duïng cuï kieåm tra .........................................................................................26
Caùc ñieàu kieän ñeå kieåm tra chaát löôïng saûn phaåm coù hieäu quaû....................27
II.
III.
IV.
V.
BAØI 3: Qui trình kieåm tra chaát löôïng saûn phaåm trong doanh nghieäp May..................28
1
Truong DH SPKT TP. HCM
I.
Kieåm tra chaát löôïng saûn phaåm ôû khaâu Chuaån bò saûn xuaát .........................28
Kieåm tra chaát löôïng saûn phaåm ôû caùc coâng ñoïan saûn xuaát .........................29
Qui trình kieåm tra chaát löôïng aùo sô mi .......................................................41
Qui trình kieåm tra chaát löôïng aùo jacket .......................................................42
Qui trình kieåm tra chaát löôïng quaàn taây........................................................43
II.
III.
IV.
V.
Baøi 4: Tieâu chuaån chaát löôïng saûn phaåm may..........................................................45
I.
II.
III.
Tieâu chuaån chaát löôïng nguyeân lieäu ......................................................45
Tieâu chuaån chaát löôïng phuï lieäu .............................................................46
Tieâu chuaån chaát löôïng saûn phaåm may...................................................47
IV. Caùc phuï luïc veà Thoâng soá kích thöôùc thaønh phaåm .....................................52
Baøi 5: Nhöõng qui ñònh veà khuyeát ñieåm trong kieåm tra chaát löôïng saûn phaåm
may maëc .................................................................................................58
I.
II.
III.
IV.
V.
VI.
Khuyeát ñieåm lôùn ..........................................................................................58
Khuyeát ñieåm nhoû ..........................................................................................58
Khuyeát ñieåm veà thoâng soá ............................................................................58
Khuyeát ñieåm veà maät ñoä muõi chæ ..................................................................59
Khuyeát ñieåm veà caét chæ khoâng saïch.............................................................60
Khuyeát ñieåm veà noái chæ ...............................................................................61
VII. Khuyeát ñieåm veà may thöøamuõi, thieáu muõi, boû muõi, roái chæ.........................61
VIII. Khuyeát ñieåm nhaên, nhauø , uûi chaùy ...............................................................62
IX.
X.
XI.
Khuyeát ñieåm vaûi loãi sôïi................................................................................62
Khuyeát ñieåm veà nhöõng veát dô .....................................................................62
Khuyeát ñieåm veà chæ, buïi dính treân saûn phaåm .............................................66
XII. Khuyeát ñieåm veà khaùc maøu ...........................................................................66
XIII. Khuyeát ñieåm veà ñöôøng may nhaên, vaën ......................................................66
XIV. Khuyeát ñieåm veà may bò xeáp ly.....................................................................67
XV. Nhöõng khuyeát ñieåm khaùc ............................................................................68
XVI. Khuyeát ñieåm may suïp mí .............................................................................68
XVII. Qui ñònh vuøng cho saûn phaåm .......................................................................69
XVIII. Baûng xaùc ñònh kích thöôùc maãu caàn kieåm tra...............................................79
Chöông 6: Sô löôïc veà heä thoáng quaûn lyù chaát löông ISO........................................70
I.
II.
III.
ISO laø gì?.......................................................................................................70
Noäi dung cuûa töøng thaønh phaàn ....................................................................70
Trieát lyù cuûa ISO ............................................................................................71
Phaàn 3: Giôùi thieäu qui trình kieåm tra thoâng soá vaø kieåm tra chi tieát
(moät soá saûn phaåm cuûa taäp ñoaøn Nike)...................................................73
Taøi lieäu tham khaûo....................................................................................................96
2
Truong DH SPKT TP. HCM
LÔØI NOÙI ÑAÀU
Kieåm tra chaát löôïng saûn phaåm laø moät coâng taùc coù taàm quan troïng heát söùc to lôùn ñoái vôùi
moïi nhaø quaûn lyù doanh nghieäp may. Tuy nhieân, vì nhieàu lyù do khaùc nhau, khoâng phaûi doanh
nghieäp naøo cuõng coù ñuû ñieàu kieän vaø thôøi gian ñeå ñaøo taïo moät ñoäi nguõ nhaân vieân laøm conâ g taùc
kieåm tra chaát löôïng saûn phaåm ñaït chuaån.
Beân caïnh ñoù, vieäc ñaøo taïo moät löïc löôïng caùn boä kyõ thuaät ngaønh may töø laâu ñaõ trôû
thaønh nhieäm vuï chính yeáu cuûa khoa Coâng ngheä may vaø Thôøi trang – Tröôøng Ñaïi hoïc Sö phaïm
Kyõ thuaät Tp. Hoà Chí Minh. Maëc duø vaäy, cho ñeán nay, nhöõng taøi lieäu chuyeân ngaønh may vaãn
coøn quaù ít oûi, khoù ñaùp öùng ñöôïc nhu caàu hoïc taäp cuûa sinh vieân.
Nhaän thöùc ñöôïc nhöõng ñieàu naøy, chuùng toâi maïnh daïn bieân soaïn taäp giaùo trình moân hoïc
Kieåm tra chaát löôïng saûn phaåm ngaønh May, nhaèm trang bò cho Sinh vieân nhöõng kieán thöùc cô
baûn, toång quaùt vaø khoa hoïc veà coâng taùc kieåm tra chaát löôïng saûn phaåm ngaønh may, ñaëc bieät laø
kieåm tra chaát löôïng cuûa saûn phaåm thaønh phaåm. Taäp taøi lieäu ñaõ coá gaéng trình baøy vaán ñeà kieåm
tra chaát löôïng saûn phaåm nhö moät boä phaän cuûa coâng taùc quaûn trò doanh nghieäp. Vì leõ ñoù, taøi
lieäu naøy khoâng chæ giuùp sinh vieân coù theâm kieán thöùc veà kieåm tra chaát löôïng saûn phaåm maø coøn
laø taøi lieäu tham khaûo, giuùp cho caùn boä quaûn lyù trong doanh nghieäp may yù thöùc ñaày ñuû hôn veà
coâng taùc kieåm tra chaát löôïng saûn phaåm.
Ñeå hoaøn taát noäi dung cuûa giaùo trình naøy, ngöôøi bieân soaïn ñaõ traûi qua nhieàu naêm kinh
nghieäm trong giaûn daïy, quan saùt thöïc teá, tham khaûo taøi lieäu, trao ñoåi thoâng tin vôùi caùc doanh
nghieäp trong ñòa baøn Thaønh phoá Hoà Chí Minh,…. Tuy nhieân, do khaû naêng vaø ñieàu kieän coù haïn,
taäp taøi lieäu chaéc chaén khoâng traùnh khoûi nhöõng thieáu soùt. Raát mong nhaän ñöôïc söï goùp yù cuûa
Quí Thaày Coâ vaø Baïn ñoïc.
Ngaøy 30 thaùng 6 naêm 2007
Ngöôøi bieân soaïn
ThS. Traàn Thanh Höông
3
Truong DH SPKT TP. HCM
CHÖÔNG 1 : KIEÁN THÖÙC CHUNG
VEÀ COÂNG TAÙC KIEÅM TRA CHAÁT LÖÔÏNG SAÛN PHAÅM
BAØI 1 : KHAÙI NIEÄM VEÀ CHAÁT LÖÔÏNG SAÛN PHAÅM
HEÄ THOÁNG KIEÅM TRA CHAÁT LÖÔÏNG SAÛN PHAÅM
-
I.
Chaát löônï g saûn phaåm:
1. Tính chaát cuûa saûn phaåm:
Tính chaát laø ñaëc tính khaùch quan cuûa saûn phaåm, laø phöơng dieän bieåu hieän cuûa saûn phaåm
khi toàn taïi vaø söû duïng, laø nguoàn goác ñeå phaân bieät saûn phaåm naøy vôùi saûn phaåm khaùc.
Ôû moät saûn phaåm coù raát nhieàu tính chaát, nhöng chaát löôïng saûn phaåm khoâng bao truøm moïi
tính chaát cuûa saûn phaåm, maø chæ goàm nhöõng tính chaát laøm cho saûn phaåm thoûa maõn nhu caàu nhaát
ñònh phuø hôïp vôùi coâng duïng xaùc ñònh.
Nhö vaäy, vieäc xaùc ñònh taäp hôïp caùc chæ tieâu lieân quan ñeán khaû naêng laøm thoûa maõn theo
coâng duïng cuûa saûn phaåm laø coâng vieäc quan troïng ñaàu tieân khi tieáp caän vôùi chaát löôïng saûn
phaåm.
2. Chæ tieâu chaát löôïng :
Chæ tieâu chaát löôïng laø ñaëc tröng ñònh löôïng cuûa những tính chaát xaùc ñònh caáu thaønh chaát
löôïng saûn phaåm. Ñaëc tröng naøy ñöôïc xem xeùt phuø hôïp vôùi ñieàu kieän saûn xuaát vaø söû duïng cuûa
saûn phaåm.
Chæ tieâu chaát löôïng saûn phaåm do Nhaø nöôùc hoaëc Boä, Toång cuïc hoaëc do hôïp ñoàng kinh teá
giöõa cô sôû cheá taïo vôùi toå chöùc tieâu thuï qui ñònh trong phaïm vi cheá ñoä Nhaø nöôùc ñaõ ban haønh.
Chæ tieâu chaát löôïng saûn phaåm gaén lieàn vôùi töøng loaïi saûn phaåm cuï thể, ñöôïc theå hieän baèng
nhöõng tieâu chuaån kyõ thuaät vaø döïa vaøo tính chaát cô, lyù, hoùa, sinh cuûa saûn phaåm ñeå xaùc ñònh.
Caàn chuù yù raèng, neáu tính chaát laø phaïm truø khaùch quan cuûa saûn phaåm thì chæ tieâu chaát
löôïng laø ñònh löôïng phuï thuoäc vaøo ñieàu kieän vaø phöông phaùp xaùc ñònh chuùng. Khi noùi tôùi moät
chæ tieâu chaát löôïng thöôøng bao goàm teân goïi chæ tieâu, noäi dung chæ tieâu (keøm theo phöông phaùp
thöû ) vaø giaù trò cuûa chæ tieâu.
Thöïc teá, moät soá chæ tieâu thöôøng lieân heä, phoái hôïp vôùi nhau hình thaønh neân nhoùm chæ tieâu
bieåu hieän vaø phaûn aùnh töøng maët chaát löôïng saûn phaåm. Tuøy thuoäc vaøo tính chaát vaø coâng duïng
cuï theå cuûa töøng loaïi saûn phaåm maø tieâu chuaån chaát löôïng saûn phamå ôû nhöõng xí nghieäp thuoäc
caùc ngaønh coâng nghieäp khaùc nhau seõ khoâng gioáng nhau.
Ñoái vôùi nhöõng saûn phaåm laø vaät phaåm tieâu duøng nhö : quaàn aùo, giaøy, deùp, thöïc phaåm, vaên
phoøng phaåm, myõ phaåm … phuï thuoäc vaøo coâng duïng cuûa saûn phaåm maø tieâu chuaån chaát löôïng
ñöôïc xaùc ñònh bôûi : ñoä thaåm myõ, ñoä khaåu vò, tính dinh döôõng, thôøi gian söû duïng, tính thôøi trang
.v.v. Phaàn lôùn nhöõng chæ tieâu naøy ñöôïc giaùm ñònh baèng caùc giaùc quan cuûa giaùm ñònh vieân.
Trình ñoä chaát löôïng cuûa nhöõng saûn phaåm laø vaät phaåm tieâu duøng ñöôïc theå hieän ôû phaåm caáp cuûa
noù.
4
Truong DH SPKT TP. HCM
Ñoái vôùi nhöõng saûn phaåm laø ñoái töôïng lao ñoäng, tieâu chuaån chaát löôïng ñöôïc ñaùnh giaù chuû
yeáu baèng tính coâng ngheä cuûa saûn phaåm, tính hieäu quaû trong quaù trình cheá bieán hoaëc cheá bieán
laïi. Ñaïi boä phaän nhöõng chæ tieâu naøy döïa vaøo tính chaát cô lyù, thaønh phaàn hoùa hoïc, caáu truùc vaät
chaát cuûa saûn phaåm ñeå xaùc ñònh. Trình ñoä chaát löôïng cuûa moät soá saûn phaåm laø ñoái töôïng lao
ñoäng ñöôïc theå hieän baèng nhöõng thöù haïng khaùc nhau.
Ñoái vôùi saûn phaåm laø coâng cuï lao ñoäng, vieäc xaùc ñònh tieâu chuaån chaát löôïng raát phöùc taïp.
Song song vôùi nhöõng tieâu chuaån ñaëc tröng voán coù cuûa töøng loaïi coâng cuï lao ñoäng nhö toác ñoä
voøng quay, naêng suaát, taûi troïng, coâng suatá .v.v…Taát caû moïi saûn phaåm laø coâng cuï lao ñoäng ñeàu
phaûi coù nhöõng yeâu caàu chung veà chaát löôïng : ñoä tin caäy vaø ñoä beàn vöõng cuûa saûn phaåm.
Ñoä tin caäy vaø ñoä beàn vöõng cuûa saûn phaåm coù yù nghóa kinh teá raát to lôùn. Vôùi neàn coâng
nghieäp cô khí lôùn, ñoä tin caäy vaø ñoä beàn vöõng cuûa saûn phaåm ñöôïc coi laø moät trong nhöõng chæ
tieâu chaát löôïng quan troïng nhaát. Thaät vaäy, saûn phaåm khoâng ñaûm baûo ñoä tin caäy vaø ñoä beàn
vöõng thì taát caû moïi chæ tieâu chaát löôïng khaùc seõ khoâng coøn noäi dung vaø yù nghóa nöõa.
3. Khaùi nieäm veà chaát löôïng saûn phaåm:
Chaát löôïng saûn phaåm, hieåu moät caùch khaùi quaùt nhaát, laø toaøn boä nhöõng tính naêng cuûa saûn
phaåm taïo neân söï höõu duïng cuûa noù ñöôïc ñaëc tröng baèng nhöõng thoâng soá kyõ thuaät; nhöõng chæ
tieâu kinh teá coù theå ño löôøng vaø tính toaùn ñöôïc, nhaèm thoûa maõn nhöõng nhu caàu nhaát ñònh phuø
hôïp vôùi coâng duïng cuûa saûn phaåm.
Chaát löôïng saûn phaåm ñöôïc hình thaønh trong quùa trình saûn xuaát vaø ñöôïc khaúng ñònh, ñanù h
giaù ñaày ñuû trong quaù trình söû duïng. Vì vaäy, khi nghieân cöùu chaát löôïng saûn phaåm caàn phaân bieät
tính naêng saûn xuaát, tính naêng söû duïng cuûa saûn phaåm vaø moái quan heä bieän chöùng giöõa chuùng
vôùi nhau. Tính naêng saûn xuaát cuûa saûn phaåm laø bao goàm toaøn boä nhöõng tính nanê g cuûa saûn phaåm
hình thaønh trong quaù trình thieát keá vaø ñöôïc ñaûm baûo trong quaù trình saûn xuaát. Noù ñöôïc goïi laø
chaát löôïng tieàm taøng cuûa saûn phaåm . Tính naêng söû duïng chæ theå hieän ôû nhöõng tính naêng cuûa saûn
phaåm coù lieân quan ñeán ngöôøi söû duïng nhaát ñònh, töùc laø nhöõng tính naêng nhaèm thoûa maõn nhöõng
nhu caàu xaõ hoäi cuï theå vaø ñöôïc goïi laø chaát löôïng thöïc teá cuûa saûn phaåm.
Gaàn ñaây, chaát löôïng saûn phaåm ñöôïc bao truøm hôn, chaát löôïng saûn phaåm laø möùc ñoä chaát
löôïng loâ haøng ñaùp öùng vôùi thò tröôøng ( khaùch haøng tieâu thuï vaø ngöôøi söû duïng). Chaát löôïng saûn
phaåm ñöôïc hieåu khaùi quaùt hôn vaø nhieàu khía caïnh hôn. Ñoù laø :
-
-
-
Möùc ñoä thoûa maõn nhu caàu ñeán ñaâu
Giaù caû laø bao nhieâu.
Tieán ñoä giao haøng nhö theá naøo.
II.
Söï hình thaønh chaát löôïng saûn phaåm vaø caùc yeáu toá aûnh höôûng :
1. Söï hình thaønh : vieäc thaønh laäp chaát löôïng saûn phamå phuï thuoäc vaøo 2 yeáu toá chuû
yeáu:
+ Chaát löôïng cuûa thieát keá hay maãu saûn phaåm saûn xuaát thöû ( giai ñoaïn thieát keá )
+ Chaát löôïng cuûa vieäc cheá taïo, saûn xuaát ra saûn phaåm ( giai ñoaïn saûn xuaát )
Nhö vaäy, ñeå saûn phaåm cuûa xí nghieäp coù chaát löôïng, ñaït trình ñoä mong muoán, tröôùc heát
phaûi “hình thaønh” neân saûn phaåm ñònh saûn xuaát vaø “thöïc hieän” trong quaù trình saûn xuaát ñeå taïo
ra saûn phaåm ñoù.
5
Truong DH SPKT TP. HCM
2. Caùc yeáu toá aûnh höôûng ñeán chaát löôïng saûn phaåm:
-
Chaát löôïng nguyeân, vaät lieäu phuï trôï xaùc ñònh tröïc tieáp ñeán chaát löôïng saûn phaåm (vaûi,
phuï lieäu )
-
Chaát löôïng cuûa trang thieát bò trong daây chuyeàn saûn xuaát vaø thieát bò phuï trôï khaùc .v.v.
baûo ñaûm söï oån ñònh caùc chæ tieâu vaøo trình ñoä kyõ thuaät tieân tieán ban ñaàu, vaøo söï duy
trì vaø tieáp tuïc hoaøn thòeân, vaøo cheá ñoä baûo trì.v.v.
Chaát löôïng phöông phaùp coâng ngheä, cuï theå laø chaát löôïng taøi lieäu aán ñònh veà kyõ thuaät
ñeå saûn xuaát saûn phaåm ñoù, caùc chæ daãn veà qui trình coâng ngheä, cheá ñoä ñieàu khieån
quaûn lyù.v.v.
Chaát löôïng coâng taùc cuûa nhöõng ngöôøi thöïc hieän coâng vieäc. Ñoù laø chaát löôïng lao ñoäng
vaø kyû luaät coâng ngheä cuûa töøng ngöôøi ôû nhieäm vuï ñöôïc phaân coâng, ñoàng thôøi ñieàu
kieän ñaûm baûo cho chaát löôïng laøm vieäc nhö sapé xeáp coâng vieäc phuø hôïp vôùi ñaøo taïo,
vaø söï ñaøo taïo tieáp tuïc ñeå ñaùp öùng coâng vieäc ñoøi hoûi.
-
-
-
Phöông phaùp vaø caùch tieán haønh kieåm tra ño löôøng caùc chæ tieâu chaát löôïng.
Caùc yeáu toá naøy goïi laø caùc nhaân toá nguyeân nhaân cuûa chaát löôïng saûn phaåm trong quùa trình
coâng ngheä. Ñoù chính laø nhaân toá ñeå taùc ñoäng nhaèm caûi thieän chaát löôïng saûn phaåm.
Döôùi ñaây laø caùc sô ñoà minh hoïa noäi dung ñeà caäp ôû treân :
Chaát
löôïng
nguyeân
vaät lieäu
Chaát löôïng
taøi lieäu ñeå
saûn xuaát
Chaát löôïng
trang thieát
bò
Chaát löôïng
lao ñoäng vaø
kyû luaät
saûn phaåm
coâng ngheä
Chaát löôïng
Chaát löôïng
thieát keá
cheá taïo
hay maãu
saûn phaåm
(saûn xuaát )
Chaát löôïng saûn phaåm
6
Truong DH SPKT TP. HCM
III.
Quaûn lyù chaát löôïng saûn phaåm coâng nghieäp:
Quaûn lyù toát chaát löôïng saûn phaåm laø yeáu toá quyeát ñònh ñaûm baûo cho saûn phaåm xuaát
xöôûng coù chaát löôïng cao goùp phaàn söû duïng tieát kieäm nhaát caùc nguoàn nhaân, vaät, taøi löïc cuûa ñaát
nöôùc, ñaùp öùng kòp thôøi nhu caàu cuûa xaõ hoäi vaø do ñoù mang laïi hieäu quaû kinh teá toái öu trong lónh
vöïc saûn xuaát cuõng nhö ôû lónh vöïc tieâu duøng.
Ñeå quaûn lyù toát chaát löôïng saûn phaåm coâng nghieäp, khaâu maáu choát ñaàu tieân thuoäc veà
coâng taùc toå chöùc kieåm tra chaát löôïng saûn phaåm.
1. Toå chöùc kieåm tra chaát löôïng saûn phaåm:
Kieåm tra chaát löôïng saûn phaåm ( vieát taét laø KCS) laø moät trong nhöõng noäi dung chuû yeáu
cuûa coâng taùc quaûn lyù chaát löôïng saûn phaåm.Noù ñöôïc tieán haønh thöôøng xuyeân trong suoát quaù
trình taïo neân saûn phaåm keå töø khi baét ñaàu thieát keá, cheá taïo ôû ngöôøi saûn xuaát cho ñeán khi ñöa
vaøo söû duïng ôû ngöôøi tieâu duøng. Vì vaäy, kieåm tra chaát löôïng saûn phaåm, neáu xeùt moät caùch khaùi
quaùt veà phöông dieän traùch nhieäm thì ñoù khoâng chæ laø traùch nhieäm rieâng cuûa boä phaän kieåm tra
chaát löôïng maø coøn laøtraùch nhieäm chung cuûa taát caû moïi ngöôøi trong daây chuyeàn saûn xuaát keå caû
traùch nhieäm ñoùng goùp cuûa ngöôøi söû duïng .
2.
Muïc ñích cuûa coâng taùc kieåm tra chaát löôïng saûn phaåm: nhaèm goùp phaàn ñaûm
baûo, naâng cao chaát löôïng saûn phaåm, loaïi tröø nhöõng nguyeân nhaân gaây neân pheá phaåm xaûy ra
trong quaù trình saûn xuaát saûn phaåm.
3.
- Kieåm tra chaát löôïng caùc loaïi nguyeân vaät lieäu, baùn thaønh phaåm mua ngoaøi tröôùc khi
nhaäp xöôûng.
Caùc noäi dung chuû yeáu cuûa vieäc kieåm tra chaát löôïng saûn phaåm:
- Kieåm tra chaát löôïng baùn thaønh phaåm, saûn phaåm dôû dang treân caùc böôùc coâng vieäc, caùc
coâng ñoaïn saûn xuaát vaø chaát löôïng saûn phaåm tröùôc khi xuaát xöôûng.
- Kieåm tra tình hình chaáp haønh qui trình qui phaïm kyû luaät, nhöõng ñieàu kieän chuaån bò saûn
xuaát, nhöõng thoâng soá kyõ thuaät, nhöõng thieát bò maùy moùc vaø nhöõng duïng cuï ño löôøng coù lieân
quan ñeán chaát löôïng saûn phaåm trong quaù trình saûn xuaát.
- Kieåm tra ñieàu kieän ñoùng goùi, bao bì, baûo quaûn, chuyeân chôû tröôùc khi xuaát xöôûng.
Vôùi noäi dung noùi treân, chöùng toû coâng taùc kieåm tra chaát löôïng saûn phaåm töï noù ñaõ phaûn
aûnh ñaày ñuû caùc tính chaát phaùp lyù, khoa hoïc. Thaät vaäy, khi chöa coù nhöõng tieâu chuaån veà chaát
löôïng ñöôïc xaây döïng treân cô sôû khoa hoïc – kyõ thuaät vaø ñaõ ñöôïc luaät phaùp hoùa, thì coâng taùc
kieåm tra chaát löôïng saûn phaåm seõ khoâng coù noäi dung ñeå hoaït ñoäng. Maët khaùc, caàn thaáy ranè g
nhöõng coâng cuï, phöông tieän vaø nhöõng phöông phaùp kieåm tra ñaõ noùi leân baûn thaân hoaït ñoäng
kieåm tra chaát löôïng saûn phaåm cuõng ñaõ laø moät khoa hoïc.
4. Nhieäm vuï chuû yeáu cuûa boä phaän kieåm tra chaát löôïng saûn phaåm:
-
-
Toå chöùc maïng löôùi kieåm tra chaát löôïng saûn phaåm treân phaïm vi toaøn xí nghieäp.
Tích cöïc ñaáu tranh giaûm tæ leä pheá phaåm, naâng cao tæ leä chính phaåm treân toaøn boä daây
chuyeàn saûn xuaát.
-
Theo doõi söï bieán ñoäng chaát löôïng saûn phaåm, phaùt hieän nhöõng nguyeân nhaân gaây neân
bieán ñoäng vaø ñeà xuaát nhöõng bieän phaùp toå chöùc – kyõ thuaät nhaèm khoâng ngöøng nanâ g
cao chaát löôïng saûn phaåm.
7
Truong DH SPKT TP. HCM
-
Toå chöùc boài döôõng nghieäp vuï cho nhaân vieân kieåm tra kyõ thuaät ñoàng thôøi öùng duïng
roäng raõi nhöõng phöông phaùp tieân tieán trong coâng taùc kieåm tra chaát löôïng saûn phaåm.
5. Quyeàn haïn cuûa boä phaän KCS:
-
Khoâng cho xuaát xöôûng nhuõng saûn phaåm khoâng ñaït chaát löôïng. Neáu tröôøng hôïp khoâng
ñöôïc söï nhaát trí cuûa giaùm ñoác thì ñöôïc quyeàn baùo leân cô quan caáp treân cuûa xí nghieäp
ñeå giaûi quyeát.
-
Thanh tra vaø giaùm saùt thöôøng xuyeân caùc yeáu toá taùc ñoäng ñeán chaát löôïng saûn phaåm
nhö nguyeân vaät lieäu, naêng löôïng, thieát bò, duïng cuï ño löôøng … trong quaù trình saûn
xuaát, ñoàng thôøi coù quyeàn ñình chæ vieäc tieáp tuïc saûn xuaát nhöõng vaät lieäu baùn thanø h
phaåm khoâng ñaït chæ tieâu chaát löôïng vaø tieâu chuaån kyõ thuaät .
-
Coù yù kieán keát luaän khi xí nghieäp xöû lyù nhöõng ñôn khieáu naïi cuûa khaùch haøng veà chaát
löôïng saûn phaåm.
6. Caùc phöông phaùp kieåm tra chaát löôïng saûn phaåm thöôøng duøng :
a. Theo giai ñoaïn cuûa quaù trình saûn xuaát : caùc hình thöùc kieåm tra chaát löôïng saûn
phaåm ñöôïc chia thaønh 2 loaïi : kieåm tra theo coâng ñoaïn vaø kieåm tra theo böôùc coâng vieäc.
- Kieåm tra theo coâng ñoaïn laø hình thöùc kieåm tra caùc baùn thaønh phaåm sau khi keát thuùc
moät coâng ñoaïn saûn xuaát.
- Kieåm tra theo böôùc coâng vieäc laø hình thöùc kieåm tra taïi cheá phaåm treân treân töøng nôi laøm
vieäc. Ñoái vôùi nhöõng saûn phaåm ñoøi hoûi chaát löôïng cao nhö saûn phaåm cuûa caùc ngaønh cô khívôùi
yeâu caàu trình ñoä chính xaùc cao trong gia coâng thì ngöôøi ta thöôøng söû duïng hình thöùc kieåm tra
theo böôùc coâng vieäc.
b.
Theo ñòa ñieåm kieåm tra: caùc hình thöùc kieåm tra chaát löôïng ñöôïc chia thaønh 2
loaïi : kieåm tra coá ñònh vaø kieåm tra löu ñoäng
- ÔÛ hình thöùc kieåm tra coá ñònh, moïi ñoái töôïng kieåm tra ñöôïc vaän chuyeån ñeán traïm kieåm
tra ñeå xaùc ñònh chaát löôïng. Hình thöùc naøy chæ thích hôïp vôùi nhöõng saûn phaåm nhoû, nheï, deã
vaän chuyeån.
- Hình thöùc kieåm tra löu ñoäng ñöôïc tieán haønh ngay treân töøng nôi laøm vieäc. Kieåm tra löu
ñoäng thöôøng söû duïng ñoái vôùi nhöõng saûn phaåm coù troïng löôïng lôùn, coàng keành khoù vaän
chuyeån.
c.
Theo thôøi gian kieåm tra: caùc hình thöùc kieåm tra ñöôïc phaân laøm 2 loaïi : kieåm tra
ñoät xuaát vaø kieåm tra thöôøng xuyeân.
- Kieåm tra ñoät xuaát laø hình thöùc kieåm tra ñöôïc tieán haønh khoâng theo moät lòch trình ñònh
tröôùc. Hình thöùc naøy coù theå thöïc hieän ngay treân nôi laøm vieäc, trong moãi coâng ñoaïn saûn xuaát
hoaëc taïi kho thaønh phaåm nhaèm ñaùnh giaù tính oån ñònh cuûa chaát löôïng saûn phaåm trong moät quaù
trình.
- Kieåm tra thöôøng xuyeân laø hình thöùc kieåm tra lieân tuïc trong suoát quaù trình saûn xuaát vaø
cheá bieán saûn phaåm. Baèng hình thöùc naøy, seõ cho pheùp phaùt hieän nhöõng nguyeân nhaân gaây neân
pheá phaåm vaø kòp thôøi ñeà xuaát bieän phaùp khaéc phuïc .
Cuøng vôùi nhöõng hình thöùc kieåm tra noùi treân, trong saûn xuaát coâng nghieäp, ngöôøi ta thöôøng
söû duïng nhöõng phöông phaùp kieåm tra chaát löôïng saûn phaåm:
8
Truong DH SPKT TP. HCM
+ Phöông phaùp tröïc quan : theo phöông phaùp naøy, chaát löôïng saûn phaåm ñöôïc kieåm tra vaø ñanù h
giaù baèng caùch söû duïng nhöõng giaùc quan cuûa con ngöôøi nhö khöùu giaùc, vò giaùc, thò giaùc vaø thính
giaùc.
+ Phöông phaùp duïng cuï : kieåm tra chaát löôïng saûn phaåm baèng phöông phaùp naøy nhaèm xaùc ñònh
tính chaát beân ngoaøi cuûa saûn phaåm. Duïng cuï ñöôïc söû duïng ñeå kieåm tra bao goàm nhieàu loaïi
khaùc nhau nhö duïng cuï ño löôøng troïng löôïng, nhieät ñoä, kích thöôùc qui caùch.v.v…
+ Phöông phaùp phaân tích : theo phöông phaùp naøy ngöôøi ta söû duïng nhöõng duïng cuï thieát bò
chuyeân moân nhaèm phaân tích tính chaát beân trong cuûa saûn phaåm nhö kieåm tra ñoä cöùng cuûa theùp,
thaønh phaàn hoùa hoïc cuûa sanû phaåm, keát caáu tinh theå cuûa gang , theùp, ñoä ñaäm ñaëc cuûa axít, ñoä
ñaïm cuûa nöôùc chaám, noàng ñoä cuûa röôïu .v.v…
+ Phöông phaùp töï ñoäng: laø phöông phaùp kieåm tra tieân tieán ñöôïc söû duïng roäng raõi trong nhöõng
ngaønh saûn xuaát maø yeâu caàu nhieät ñoä cao, aùp suaát lôùn nhö saûn phaåm luyeän kim, hoaëc saûn phaåm
ñöôïc thöïc hieän trong moät chu trình kín nhö saûn phaåm hoùa chaát, thöïc phaåm.v.v.
IV.
Öùng duïng toaùn hoïc trong coâng taùc kieåm tra chaát löôïng saûn phaåm coâng nghieäp.
1. Nguyeân taéc cô baûn:
Thôøi gian gaàn ñaây, trong coâng nghieäp nöôùc ta, vieäc söû duïng ngaøy caøng nhieàu nhöõng maùy
moùc thieát bò hieän ñaïi, nhöõng daây chuyeàn saûn xuaát vôùi trình ñoä töï ñoäng hoùa cao neân ñaõ naûy
sinh moät ñoøi hoûi môùi, ñoøi hoûi söû duïng toaùn hoïc trong coâng taùc quaûn lyù kinh teá, ñaëc bieät trong
lónh vöïc kieåm tra chaát löôïng saûn phaåm.
Kieåm tra nghieäm thu laø moät trong nhöõng hoaït ñoäng cuûa kieåm tra chaát löôïng saûn phaåm.
Loaïi kieåm tra naøy ñöôïc aùp duïng trong quaù trình giao nhaän. Ñoái vôùi noäi boä xí nghieäp, kieåm tra
nghieäm thu aùp duïng sau khi ñaõ hoaøn thaønh moät nguyeân coâng, chuùng khoâng nhaèm giaùm saùt quaù
trình saûn xuaát ñeå ñieàu chænh laïi quaù trình, ñieàu naøy duøng cho kyõ thuaät” kieåm soaùt quaù trình saûn
xuaát”. Kieåm tra nghieäm thu coù theå aùp duïng cho nguyeân lieäu, baùn thaønh phaåm vaø thaønh phaåm.
Khi kieåm tra nghieäm thu, phaûi ñi ñeán moät trong 2 quyeát ñònh: chaáp nhaän hay baùc boû loâ.
Tuøy theo tình hình cuï theå, nhöõng loâ bò baùc boû ñöôïc xöû lyù theo nhöõng caùch khaùc nhau: xem xeùt
toaøn boä loâ ñeå söûa chöõa, loaïi boû saûn phaåm khuyeát taät hoaëc haï capá chaát löôïng, giaûm giaù…
Tuyø theo ñaëc ñieåm cuûa loaïi khuyeát taät, ñieàu kieän cuï theå cuûa vieäc kieåm tra maø hình thöùc
kieåm tra seõ khaùc nhau: vôùi nhöõng khuyeát taät coù theå gaây söï coá nghieâm troïng, aûnh höôûng tôùi
tính maïng con ngöôøi hay chöùc naêng söû duïng cuûa saûn phaåm quan troïng khaùc thì phaûi kieåm tra
100% ( kieåm tra toanø boä loâ). Phöông phaùp kieåm tra naøy khaù toán keùm vaø khoâng phaûi luoân luoân
thöïc hieän ñöôïc. Ñoâi khi, vì nhöõng nguyeân nhaân khaùc nhö khoâng ñuû thôøi gian, nhaân löïc, kinh
phí…, kieåm tra 100% trôû thaønh hình thöùc. Phöông phaùp naøy cuõng khoâng theå thöïc hieän ñöôïc neáu
kyõ thuaät kieåm tra ñoøi hoûi phaù huûy saûn phaåm hay aûnh höôûng roõ reät tôùi chöùc naêng söû duïng cuûa
saûn phaåm.
Phöông phaùp kieåm tra 100% coøn bò pheâ phaùn gay gaét ôû choã noù chuyeån traùch nhieäm ñoái
vôùi chaát löôïng saûn phaåm töø ngöôøi saûn xuaát sang ngöôøi kieåm tra vaø bieán ngöôøi kieåm tra thanø h
ngöôøi phaân loaïi saûn phaåm, do ñoù khoâng ñaït ñöôïc yeâu caàu quan troïng laø buoäc ngöôøi saûn xuaát
phaûi luoân luoân quan taâm ñeán chaát löôïng quaù trình saûn xuaát.
9
Truong DH SPKT TP. HCM
Cuõng caàn chuù yù raèng, kieåm tra 100% khoâng coù nghóalaø khoâng coù loït löôùi. Muoán baûo ñaûm
yeâu caàu naøy, caàn coù söï quan taâm ñaëc bieät: kieåm tra vieân phaûi ñöôïc huaán luyeän kyõ, coù thieát bò
chính xaùc vaø thôøi gian thích hôïp. Ñoái vôùi saûn phaåm quan troïng, coù khi phaûi kieåm tra 200%,
300% ( kieåm tra nhieàu laàn). Trong nhöõng tröôøng hôïp naøy, caàn coá gaéng ñaët traùch nhieäm veà chaát
löôïng leân ngöôøi saûn xuaát, ví duï coù theå coi kieåm tra 100% nhö laø moät tröôøng hôïp ñaëc bieät cuûa
kieåm tra maãu, trong ñoù côõ maãu baèng côõ loâ.
Khaùc vôùi kieåm tra 100%, phöông phaùp kieåm tra maãu chæ yeâu caàu kieåm tra moät maãu saûn
phaåm laáy töø loâ ñöôïc kieåm tra, treân cô sôû ñoù seõ ñi ñeán quyeát ñònh nhaän hay baùc boû loâ. So vôùi
kieåm tra 100%, kieåm tra maãu coù nhöôïc ñieåm laø nhöõng loâ qua kieåm tra vaãn coøn chöùa moät tæ leä
naøo ñoù saûn phaåm khuyeát taät vaø khoâng traùnh khoûi coù nhöõng quyeát ñònh sai, nhöng xaùc suaát
quyeát ñònh sai naøy coù theå tính toanù chính xaùc. Bôûi vaäy, coù theå choïn moät phöông aùn kieåm tra
coù möùc ñoä sai laàm chaáp nhaän ñöôïc,
Phöông phaùp kieåm tra maãu coù öu ñieåm cô baûn laø: ñaët roõ traùch nhieäm veà chaát löôïng saûn
phaåm ñoái vôùi ngöôøi saûn xuaát. Ngöôøi kieåm tra ñöôïc traû veà ñuùng vôùi cöông vò cuûa mình, buoäc
ngöôøi saûn xuaát phaûi luoân luoân quan taâm ñeán quaù trình saûn xuaát, neáu khoâng, seõ phaûi chòu caùc
haäu quaû: soá loâ bò baùc boû nhieàu, taêng chi phí xöû lyù ñoái vôùi nhöõng loâ nayø , uy tín giaûm… Keát quaû
laø phöông phaùp kieåm tra maãu seõ daàn daàn laøm coâng taùc kieåm tra ñöôïc nheï ñi, chi phí thaáp hôn,
chaát löôïng saûn phaåm ngaøy caøng ñöôïc naâng cao.
Phöông phaùp kieåm tra maãu buoäc phaûi aùp duïng khi kieåm tra phaù huûy, khi chi phí kieåm tra
quaù cao hay thôøi gian kieåm tra bò haïn cheá.
2. Löïa choïn phöông phaùp:
Phöông phaùp söû duïng toaùn hoïc trong coâng taùc kieåm tra chaát löôïng saûn phaåm ôû caùc xí
nghieäp coâng nghieäp hieän nay ñang ñöôïc phoå bieán laø phöông phaùp kieåm tra maãu. Phöông phaùp
naøy ñöôïc xaây döïng döïa treân cô sôû lyù thuyeát xaùc suaát vaø thoáng keâ toaùn. Noù ngaøy caøng trôû neân
hôïp lyù vaø coù hieäu quaû kinh teá cao trong neàn saûn xuaát töï ñoäng hoùa vôùi nhöõng loaïi hình saûn xuaát
khoái lôùn vaø haøng loaït lôùn.
Noäi dung chuû yeáu cuûa phöông phaùp kieåm tra maãu nhö sau: töø moät taäp hôïp toång quaùt N
saûn phaåm (N ñöôïc goïi laø kích thöôùc cuûa taäp hôïp toång quaùt ) ta laáy ra n saûn phaåm (töùc laø moät
maãu coù kích thöôùc baèng n), sau ñoù tieán haønh kieåm tra n saûn phaåm ñoù, roài caên cöù vaoø keát quaû
kieåm tra thu ñöôïc, suy roäng ra keát quaû cuûa toaøn boä taäp hôïp toång quaùt.
Ñoä chính xaùc cuûa phöông phaùp kieåm tra maãu tuøy thuoäc vaøo 2 yeáu toá : phöông phaùp xaây
döïng maãu vaø k ích thöôùc n cuûa maãu. Nhö ñaõ noùi ôû phaàn noäi dung, theo phöông phaùp kieåm tra
maãu, ngöôøi ta chæ caên cöù vaøo keát quaû cuûa moät maãu coù kích thöôùc baèng saûn phaåm ñeå suy ra keát
quaû cuûa moät taäp hôïp toång quaùt goàm N saûn phaåm, neân keát quaû bao giôø cuõng coù sai leäch nhaát
ñònh so vôùi keát quaû ñieàu tra toaøn dieän. Vì vaäy, khi söû duïng phöông phaùp kieåm tra mauã caàn ñaëc
bieät chuù yù ñeán phöông phaùp xaây döïng mauã vaø phöông phaùp xaùc ñònh k ích thöùôc n cuûa maãu.
Neáu phöông phaùp xaây döïng maãu ñaûm baûo cho maãu coù tính chaát ñaïi dieän phaûn aûnh ñuùng
ñaén caáu taïo cuûa taäp hôïp toång quaùt thì sai leäch choïn maãu seõ nhoû. Maët khaùc, neáu xaây döïng kích
thöùôc maãu n caøng lôùn, töùc laø soá ñôn vò saûn phaåm trong maãu caøng nhieàu thì keát quaû thu ñöôïc
cuûa maãu caøng gaàn vôùi keát quaû cuûa taäp hôïp toång quaùt.
Phöông phaùp kieåm tra maãu ñöôïc tieán haønh theo trình töï caùc böôùc sau ñaây:
10
Truong DH SPKT TP. HCM
Böôùc 1 : Xaùc laäp giôùi haïn bieán ñoäng cho pheùp.
Ñeå thieát laäp giôùi haïn bieán ñoäng cho pheùp, ngöôøi ta coù theå söû duïng nhöõng tham soá xaùc
ñònh ñoä phaân taùn nhö :
- Ñoä leäch tuyeät ñoái trung bình (E):
(x – x ) + (x - x ) + … + (x – x )
(x – x )
1
2
n
1
E =
=
n
n
- Hoacë phöông sai 2
n
2
(
x )
n
x
2
1
i 1
- Vaø ñoä leäch tieâu chuaån ( )
n ( x
2
x )
1
2
i
1
n
Trong ñoù :
n : soá löôïng saûn phaåm trong nhoùm
x : giaù trò trung bình cuûa thoâng soá ño löôøng
x , x , … x : giaù trò thöïc teá cuûa thoâng soá ño löôøng cho töøng saûn phaåm cuï theå
1
2
n
Quan saùt coù heä thoáng ñoä leäch tieâu chuaån ( phöông sai hoaëc ñoä leäch tuyeät ñoái trung bình)
ñöôïc söû duïng ñeå döï baùo pheá phaåm.
Qua thöïc nghieäm, khi saûn xuaát moät loaït khaù lôùn saûn phaåm ( hoaëc chi tieát ), thì giaù trò
baèng soá ñaëc tröng chaát löôïng saûn phaåm ñöôïc phaân boá theo ñöôøng cong phaân phoái chuaån. Vì
vaäy, trong kieåm tra chaát löôïng saûn phaåm (loaïi saûn phaåm coù theå ño löôøng ñöôïc ), ngöôøi ta
thöôøng söû duïng ñöôøng cong phaân phoái naøy hay coøn goïi laø ñöôøng cong phaân phoái chuaån ( goïi laø
phaân boá Gauss), coù ñöôøng bieåu dieãn nhö sau:
Ñöôøng cong coù phöông trình:
2
x
( x x )
1
2
f ( x )
2
e
2
11
Truong DH SPKT TP. HCM
Trong ñoù:
x: bieán ngaãu nhieân
x : trung bình cong cuûa bieán ngaãu nhieân
: ñoä leäch tieâu chuaån
Qua tính toaùn ngöôøi ta coøn xaùc nhaän ñöôïc raèng soá saûn phaåm ( chi tieát ) naèm trong giôùi
haïn chieám tæ leä 69%, trong haïn 2 laø 95% vaø trong giôùi haïn 3 laø 99,73%
Töø ñoù cho thaáy, neáu quan saùt ñoä leäch tieâu chuaån bieán ñoäng trong giôùi haïn 2 thì caàn
baét ñaàu thoâng baùo veà khaû naêng vi phaïm qui trình coâng ngheä vaø neáu söï bieán ñoäng vöôït quaù
3 thì phaûi laäp töùc ñình chæ ngay saûn xuaát, tieán haønh phaùt hieän nguyeân nhaân ñeå khoâi phuïc laïi
ñoä chính xaùc cuûa qui trình coâng ngheä.
Trong thöïc teá, ngöôøi ta thöôøng laáy x= 3 laøm giôùi haïn cuûa ñöôøng cong phaân boå ñeå so
saùnh ñuùng sai cuûa saûn phaåm (chi tieát) gia coâng. Giôùi haïn kieåm tra ñöôïc xaùc ñònh caên cöù vaøo
thoâng soá 3 luoân luoân phaûi nhoû hôn dung sai kyõ thuaät cho pheùp.
Böôùc 2 : xaùc ñònh kích thöôùc maãu, soá laàn tieán haønh pheùp thöû vaø chu kyø tieán haønh pheùp thöû.
Xaùc ñònh kích thöôùc maãu töùc laø xaùc ñònh soá löôïng saûn phaåm caàn kieåm tra trong toång soá
saûn phaåm saûn xuaát ra cuûa ca coâng taùc. Noù ñöôïc tính toaùn theo coâng thöùc sau :
N 3 2
Trong ñoù:
N: kích thöôùc maãu
: dung sai cho pheùp (töø 0,05 ñeán 0,2)
Ví duï: ñoä leäch tieâu chuaån = 0,2 , dung sai cho pheùp =0,1. Vaäy, kích thöôùc maãu N seõ laø :
2
3 X 0 , 2
9 X 0 , 01
N
36 ( sp )
0 , 01
0 ,1
Giaû söû kích thöôùc cuûa moãi pheùp thöû ( soá löôïng saûn phaåm ñöôïc tieán haønh kieåm tra trong moãi
laàn kieåm tra ) laø 5 saûn phaåm thì soá laàn tieán haønh pheùp thöû vôùi ví duï noùi treân laø 7 laàn vaø chu kyø
tieán haønh pheùp thöû ( khoaûng thôøi gian töø laàn tieán hanø h pheùp thöû tröôùc ñeán laàn tieán haønh pheùp
thöû keá tieáp) seõ laø 1 giôø, töùc laø sau 1 giôø ngöôøi ta tieán haønh pheùp thöû 1 laàn.
Böôùc 3: Xaây döïng bieåu ñoà kieåm tra chaát löôïng saûn phaåm
Bieuå ñoà kieåm tra chatá löôïng saûn phaåm ñöôïc keû treân giaáy keû oâ vuoâng. Ñeå laäp ñöôïc bieåu
ñoà naøy, tröôùc tienâ phaûi xaùc ñònh nhöõng giaù trò ñònh chuaån, chaúng haïn coù theå choïn x hoaëc x
Noùi chung, x vaø x ñöôïc xaùc ñònh döïa vaøo kích thöôùc cuûa moät soá löôïng töông ñoái lôùn
caùc saûn phaåm do maùy ñaõ saûn xuaát ra.
Tieáp theo, phaûi xaùc ñònh hai ñöôøng giôùi haïn duøng ñeå kieåm tra theo qui taéc 3 (Gauss )
nhö sau:
12
Truong DH SPKT TP. HCM
- Ñöôøng kieåm tra treân :
3
x
x
x
xt
n
-
Ñöôøng kieåm tra döôùi :
3
x
x d
n
Cuoái cuøng, phaûixaùc ñònh 2 ñöôøng baùo hieäu treân ( xB) vaø döôùi ( xb ) theo qui taéc 2 nhö
sau:
-
Ñöôøng baùo hieäu treân :
2
x
x
x
xB
n
- Ñöôøng baùo hieäu döôùi:
2
x
xb
n
Caên cöù vaoø qui taéc naøy, 95% caùc trung bình maãu x khoâng ñöôïc vöôït qua caùc giaù trò
m
2
ñònh chuaån x moät löôïng lôùn hôn
x . Neáu soá löôïng maãu laáy ra kieåm tra chöa lôùn laém
maø ñaõ xuaát hieän moät maãu coù trung bình x vöôït qua 2 ñöôøng baùo hieäu (nhöng vaãn naèm trong
n
m
giôùi haïn cuûa 2 ñöôøng kieåm tra) thì ñoù laø daáu hieäu baùo tröôùc qui trình saûn xuaát coù khaû nanê g
khoâng oån ñònh, caàn theo doõi.
13
Truong DH SPKT TP. HCM
Ñeán ñaây, bieåu ñoà kieåm tra chaát löôïng saûn phaåm coù danï g nhö sau:
3
x
xt x
ñöôøng kieåm
tra
treân
n
2
ñöôøng
baùo
hieäu treân
x
x
xB
n
ñöôøng chuaàn
2
ñöôøng Baùo
ñöôøng kieåm
hieäu döôùi
x
x
xb
n
tra
döôùi
3
x
x
x d
n
Bieuå ñoà kieåm tra chaát löôïng saûn phaåm nhö treân ñöôïc goïi laø bieåu ñoà kieåm tra giaù trò trung
bình, vì qui taéc kieåm tra laø xem giaù trò trung bình cuûa kích thöôùc caùc saûn phaåm trong maãu coù
vöôït quaù giôùi haïn qui ñònh hay khoâng. Vì vaäy, ngoaøi vieäc kieåm tra giaù trò trung bình, thöôøng
ngöôøi ta coøn kieåm tra loaïi tham soá xaùc ñònh ñoä phaân taùn (ñoä leäch tieäu chuaån hoaëc dao ñoä).
Nguyeân taéc lyù luaän vaø phöông phaùp laäp bieåu ñoà kieåm tra trong tröôøng hôïp naøy cuõng gioáng nhö
tröôøng hôïp treân.
Sau khi laäp ñöôïc bieåu ñoà kieåm tra, ngöôøi ta tieán haønh kieåm tra. Neáu kieåm tra giaù trò
trung bình, thì öùng vôùi moãi mauã laáy ra kieåm tra phaûi tính giaù trò trung bình cuûa maãu ñoù vaø ghi
giaù trò naøy leân bieåu ñoà kieåm tra. Ñeå tieän theo doõi, treân truïc hoaønh cuûa bieåu ñoà kieåm tra seõ ghi
soá hieäu cuûa maãu coù giaù trò trung bình töông öùng. Neáu giaù trò naøy naèm trong phaïm vi giôùi haïn
bôûi 2 ñöôøng baùo hieäu, thì quaù trình saûn xuaát ñöôïc oån ñònh. Neáu noù naèm ngoaøi 2 ñöôøng baùo
hieäu nhöng vaãn ôû trong 2 ñöôøng kieåm tra thì chöùng toû quaù trình saûn xuaát coù xu höôùng khoâng
oån ñònh, caàn phaûi theo doõi. Neáu giaù trò trung bình maãu vöôït khoûi 2 ñöôøng kieåm tra thì quaù trình
saûn xuaát khoâng coøn oån ñònh, caàn phaûi ngöøng maùy tìm nguyeân nhaân vaø tieán haønh ñieàu chænh.
V.
Heä thoáng toå chöùc quaûn lyù chaát löôïng saûn phaåm:
Chaát löôïng saûn phaåm laø yeáu toá voâ cuøng quan troïng trong vieäc cuûng coá uy tín vaø söï soáng
coøn cuûa moïi doanh nghieäp. Vì theá, moãi Doanh nghieäp ñeàu coù moät heä thoáng quaûn lyù vaø kieåm
tra chaët cheõ döôùi söï laõnh ñaïo tröïc tieáp cuûa giaùm ñoác doanh nghieäp.
14
Truong DH SPKT TP. HCM
Heä thoáng quaûn lyù chaát löôïng saûn phaåm phaûi tuaân theo qui ñònh cuûa nhaø nöôùc vaø caùc vaên
baûn hieän haønh cuûa ngaønh.
Tuyø theo yeâu caàu cuûa töøng saûn phaåm, phoøng quaûn lyù chaát löôïng saûn phaåm (phoøng KCS)
ôû töøng phaân xöôûng seõ coù nhöõng phöông phaùp kieåm tra chaát löôïng tröïc tieáp hay giaùn tieáp. Vieäc
kieåm tra vaø quaûn lyù chaát löôïng saûn phaåm naøy coù theå ñöôïc thöïc hieän baèng phöông phaùp kieåm
tra thoáng keâ treân tæ leä 100% ( KCS chuyeàn, nhaân vieân thu hoùa ) hoaëc chæ kieåm tra theo phöông
phaùp laáy maãu ngaãu nhieân theo tæ leä cho tröôùc ( KCS phoøng )
Boä phaän KCS vaø thu hoùa söû duïng nhöõng kyù hieäu rieâng ñeå phaân bieät nhöõng saûn phaåm ñaõ
kieåm tra ñaït yeâu caàu.
Nhaân vieân KCS vaø thu hoaù phaûi coù trình ñoä hieåu bieát vaø coù tay ngheà cao (thöôøng baäc thôï
cuûa caùc nhaân vieân naøy laø 4/7 hoaëc 3/6)
Coâng taùc quaûn lyù chaát löôïng saûn phaåm taïi caùc doanh nghieäp thöôøng ñöôïc qui ñònh theo
caùc nguyeân taéc, caùc vaên baûn thöônû g phaït chaát löôïng cuûa ngaønh. Tuøy theo tình hình cuï theå ôû
moãi coâng ty, xí nghieäp, laïi coù nhöõng qui ñònh rieâng phuø hôïp ñaëc thuø cuûa doanh nghieäp ñoù.
15
Truong DH SPKT TP. HCM
BAØI 2 : CAÙC BIEÄN PHAÙP NANÂ G CAO CHAÁT LÖÔÏNG SAÛN PHAMÅ
VAØ MOÄT SOÁ THUAÄT NGÖÕ- ÑÒNH NGHÓA THÖÔØNG DUØNG
TRONG KIEÅM TRA CHAÁT LÖÔÏNG SAÛN PHAÅM
I.
Taàm quan troïng cuûa vieäc Toå chöùc quaûn lyù chaát löôïng saûn phaåm:
- Vieäc khoâng ngöøng caûi tieán vaø naâng cao chaát löôïng coâng nghieäp laø xu höôùng taát yeáu
cuûa söï phaùt trieån cuûa neàn kinh teá XHCN, laø ñieàu kieän caàn thieát ñeå naâng cao hieäu quaû saûn
xuaát, taêng naêng suaát lao ñoäng, thuùc ñaåy tieán boä khoa hoïc kyõ thuaät vaø coù aûnh höôûng tröïc tieáp
ñeán vieäc caûi thieän ñôøi soáng nhaân daân.
- Naâng cao chaát löôïng sanû phaåm thuoäc nganø h saûn xuaát tö lieäu saûn xuaát noùi chung seõ goùp
phaàn tieát kieäm lao ñoäng xaõ hoäi, naâng cao naêng suaát lao ñoäng, thuùc ñaåy phaùt trieån khoa hoïc kyõ
thuaät cuûa nhieàu nganø h kinh teá quoác daân, taïo ñieàu kieän haïn cheá ngoaïi teä ñeå nhaäp khaåu tö lieäu
saûn xuaát
- Naâng cao chaát löôïng saûn phaåm thuoäc ngaønh saûn xuaát vaät phaåm tieâu duøng coù yù nghóa
thieát thöïc goùp phaàn caûi thieän vaø phuïc vuï toát ñôøi soáng cuûa nhaân daân lao ñoäng.
- Naâng cao chaát löôïng saûn phaåm xuaát khaåu seõ taïo ra ñieàu kieän môû roäng quan heä thöông
maïi vaø hôïp taùc quoác teá, phaùt huy uy tín chính trò cuûa nöôùc ta vôùi theá giôùi beân ngoaøi.
Vôùi yù nghóa noùi treân, coâng taùc toå chöùc quaûn lyù veà chaát löôïng saûn phaåm, khoâng ngöøng caûi
tieán vaø naâng cao chaát löôïng saûn phaåm phaûi ñöôïc coi laø moät trong nhöõng nhieäm vuï cô baûn cuûa
coâng taùc quaûn lyù vaø kinh doanh. Ñoái vôùi ngöôøi lao ñoäng, nanâ g cao chaát löôïng saûn phaåm khoâng
chæ ñôn thuaàn laø nghóa vuï, traùch nhieäm ñoái vôùi xaõ hoäi, maø coøn laø tieâu chuaån ñaïo ñöùc ñeå ñanù h
giaù yù thöùc, phaåm chaát chính trò, trình ñoä giaùc ngoä vaø tinh thaàn laøm chuû taäp theå trong saûn xuaát.
II.
Caùc bieän phaùp naâng cao chaát löôïng saûn phaåm:
Chaát löôïng saûn phaåm trong quaù trình hình thaønh töø khaâu thieát keá, cheá taïo ñeán söû duïng
chòu aûnh höôûng cuûa nhieàu nhaân toá taùc ñoäng. Nhöõng nhaân toá naøy coù theå phaân laøm 3 loaïi: nhaân
toá veà vaät chaát, nhaân toá veà con ngöôøi vaø nhaân toá veà toå chöùc quaûn lyù.
Nhaân toá veà vaät chaát aûnh höôûng ñeán chaát löôïng saûn phaàm thoâng qua chaát löôïng nguyeân
vaät lieäu, nhieân lieäu, naêng löôïng ñöôïc söû duïng, trình ñoä trang bò kyõ thuaät cho saûn xuaát .v.v…
Ñoái vôùi nhaân toá veà con ngöôøi nhö trình ñoä ngheà nghieäp, thaùi ñoä lao ñoäng, tinh thaàn traùch
nhieäm, yù thöùc kyû luaät cuûa coâng nhaân coù taùc duïng quyeát ñònh ñeán söï hình thaønh chaát löôïng saûn
phaåm trong quaù trình saûn xuaát cunõ g nhö trong quaù trình söû duïng. Chaát löôïng saûn phaåm coøn
chòu aûnh höôûng do nhaân toá veà toå chöùc quaûn lyù nhö trình ñoä vaø phöông phaùp toå chöùc lao ñoäng,
toå chöùc saûn xuaát vaø öùng duïng kyõ thuaät, thöïc hieän cheá ñoä quaûn lyù vaø söû duïng heä thoáng ñoøn
baåy.v.v… Vì vaäy, moïi phöông höôùng caûi tieán vaø naâng cao chaát löôïng saûn phaåm coâng nghieäp
ñoøi hoûi phaûi bieát lôïi duïng ñaày ñuû nhöõng nhaân toá treân nhaèm xaây döïng moät heä thoáng bieän phaùp
ñoàng boä coù taùc duïng kích thích quaù trình hình thanø h chaát löôïng saûn phaåm.
Caên cöù vaøo tính chaát cuûa nhöõng bieän phaùp caûi tieán vaø naâng cao chaát löôïng saûn phaåm
coâng nghieäp, ngöôøi ta phaân loaïi chuùng ra laøm 3 nhoùm chuû yeáu sau ñaây:
16
Truong DH SPKT TP. HCM
1. Nhoùm bieän phaùp kyõ thuaät:
Naâng cao chaát löôïng saûn phaåm coâng nghieäp baèng nhöõng bieän phaùp kyõ thuaät ñöôïc tieán
haønh trong quaù trình hoaøn thieän vaø hieän ñaïi hoùa cô sôû kyõ thuaät – saûn xuaát cuûa xí nghieäp, ñoåi
môùi coâng ngheä saûn xuaát, taêng cöôøng coâng taùc kieåm tra kyõ thuaät, tieáp tuïc phaùt trieån vaø caûi tieán
coâng taùc tieâu chuaån hoùa vaø qui caùch hoùa saûn phaåm.
Hoaøn thieän vaø hieän ñaïi hoùa cô sôû kyõ thuaät- saûn xuaát, ñaëc bieät ñoái vôùi nhöõng xí nghieäp
saûn xuaát saûn phaåm coù trình ñoä kyõ thuaät phöùc taïp ñoøi hoûi phaûi tieán haønh ñoàng loaït nhöõng bieän
phaùp chuaån bò tröùôc khi ñöa vaøo saûn xuaát haøng loaït nhö khaûo saùt khoa hoïc, toå chöùc thieát keá vaø
keát caáu saûn phaåm tieán haønh saûn xuaát thöû, soaïn thaûo taøi lieäu kyõ thuaät, xayâ döïng qui cheá xuaát
xöôûng, xaùc ñònh yeâu caàu chaát löôïng ñoái vôùi nguyeân vaät lieäu tröôùc khi ñöa vaøo cheá bieán.v.v…
Naâng cao chaát löôïng saûn phaåm tuøy thuoäc khoâng nhoû vaøo khaâu caûi tieán coâng ngheä saûn
xuaát. Bieän phaùp caûi tieán vaø ñoåi môùi coâng ngheä saûn xuaát ôû nhöõng ngaønh coâng nghieäp khaùch
nhau hoaøn toaøn khoâng gioáng nhau. Ñaëc bieät vôùi nhöõng xí nghieäp cô khí, bieän phaùp caûi tieán vaø
ñoåi môùi coâng ngheä saûn xuaát caàn taäp trung chuù yù ôû nhöõng khaâu taïo phoâi( ñuùc, reøn, daäp….), ñoàng
thôøi quan taâm ñaày ñuû ñeán ñoä chính xaùc ôû khaâu gia coâng cô khí vaø laép raùp thaønh phaåm.
Taêng cöôøng kieåm tra kyõ thuaät laø ñieàu kieän khoâng theå thieáu ñöôïc trong quaù trình nanâ g
cao chaát löôïng saûn phaåm. Nhöõng bieän phaùp taêng cöôøng kieåm tra kyõ thuaät ñoái vôùi chaát löôïng
saûn phaåm tröôùc tieân caàn phaûi höôùng vaøo vieäc xaùc ñònh ñuùng ñaén maïng löôùi kieåm tra kyõ thuaät
trong toaøn boä heä thoáng dayâ chuyeàn saûn xuaát, boå sung nhöõng giaùm ñònh vieân chaát löôïng coù
trình ñoä vöõng, trang bò theâm nhöõng phöông tieän thieát bò kieåm tra chính xaùc, söû duïng roäng raõi
nhöõng phöông phaùp kieåm tra chaát löôïng tieân tieán .v.v…
Tieâu chuaån hoùa saûn xuaát vaø qui caùch hoùa saûn phaåm laø nhöõng phöông tieän quan troïng ñeå
naâng cao chaát löôïng saûn phaåm. Ngaøy nay, vôùi söï phaùt trieån cuûa tieán boä khoa hoï kyõ thuaät, ñaëc
bieät trong ngaønh cô khí, xu höôùng phaùt trieån manï h hình thöùc chuyeân moân hoùa heïp taát yeáu seõ
daãn ñeán söï taêng cöôøng vaø môû roäng tæ troïng cuûa nhöõng chi tieát ñaõ ñöôïc tieâu chuaån hoùa vaø qui
caùch hoùa. Trong ñieàu kieän ñoù, chaát löôïng saûn phaåm seõ tuøy thuoäc vaøo chaát löôïng cuûa coâng taùc
tieâu chuanå hoùa vaø qui caùch hoùa.
2. Nhoùm bieän phaùp kinh teá :
Naâng cao chaát löôïng saûn phaåm baèng nhöõng bieän phaùp naøy veà thöïc chaát laø taêng cöôøng söû
duïng nhöõng ñoøn baåy kinh teá nhaèm keát hôïp giöõa kích thích lôïi ích vaät chaát vaø traùch nhieäm vaät
chaát ñoái vôùi ngöôøi saûn xuaát trong lónh vöïc saûn xuaát saûn phaåm coù chaát löôïng cao.
Moät trong nhöõng bieän phaùp quan troïng nhaát nhaèm naâng cao chaát löôïng saûn phaåm laø vieäc
söû duïng ñoøn baåy tieàn löông vaø tieàn thöôûng. Moät thôøi gian khaù daøi, tieàn löông vaø tieàn thöôûng
trong saûn xuaát coâng nghieäp nöôùc ta coøn phuï thuoäc khaù nhieàu vaøo soá löôïng hôn laø chaát löôïng
saûn phaåm laøm ra. Trong moät soá ngaønh, tæ leä pheá phaåm coøn khaù cao, tæ troïng chính phaåm coù xu
höôùng ngaøy caøng giaûm, traùch nhieäm vaät chaát ñoái vôùi ngöôøi saûn xuaát chöa töông xöùng vôùi söï
thieät haïi do giaûm chaát löôïng saûn phaåm maø hoï gaây neân. Vì vaäy, coâng taùc tieàn löông vaø tieàn
thöôûng ôû saûn xuaát coâng nghieäp nhaát thieát phaûi gaén lieàn vôùi vieäc saûn xuaát saûn phaåm coù chaát
löôïng cao baèng nhöõng bieän phaùp kích thích lôïi ích vaät chaát ñoái vôùi ngöôøi saûn xuaát trong lónh
vöïc naâng cao chaát löôïng saûn phaåm, ñoàng thôøi phaûi raøng buoäc traùch nhieäm cuûa hoï veà maët vaät
chaát ñoái vôùi saûn phaåm keùm chaát löôïng.
17
Truong DH SPKT TP. HCM
Nhaèm kích thích saûn xuaát saûn phaåm coù chaát löôïng cao thì vieäc xaây döïng heä thoáng giaù caû
hôïp lyù giöõ vò trí raát tích cöïc. Ñeå ñaûm baûo quyeàn lôïi cho ngöôøi saûn xuaát vaø naâng cao söï quan
taâm ôû ngöôøi tieâu duøng trong vieäc söû duïng saûn phaåm coù chaát löôïng cao, ñoàng thôøi haïn cheá saûn
xuaát vaø söû duïng saûn phaåm coù chaát löôïng thaáp, caàn thieát phaûi taêng cöôøng söï taùc ñoäng cuûa heä
thoáng giaù caû baèng nhöõng bieän phaùp trôï giaù vaø phaït giaù.
Ngoaøi vieäc söû duïng cheá ñoä phaân phoái lôïi nhuaän, cheá ñoä tín duïng ngaân haøng nhaèm khai
thaùc nhöõng bieän phaùp höôùng vaøo ñoåi môùi nhanh choùng chaát löôïng saûn phaåm xuaát xöôûng vaø
saûn xuaát saûn phaåm coù chaát löôïng cao trong thöïc teá ñaõ mang laïi nhöõng hieäu quaû to lôùn.
3. Nhoùm bieän phaùp toå chöùc :
Naâng cao chaát löôïng saûn phaåm coøn tuøy thuoäc khoâng nhoû vaøo vieäc söû duïng hôïp lyù nhöõng
bieän phaùp toå chöùc. Xaây döïng heä thoáng nhöõng bieän phaùp toå chöùc höôùng vaøo caûi tieán vaø nanâ g
cao chaát löôïng saûn phaåm phaûi ñöôïc tieán haønh keå töø khaâu ñöa nguyeân vaät lieäu vaøo saûn xuaát
cho ñeán khaâu hình thaønh saûn phaåm xuaát xöôûng. Vì vaäy, keát hôïp ñuùng ñaén nhöõng bieän phaùp kyõ
thuaät vaø kinh teá laø cô sôû cuûa söï hình thaønh heä thoáng nhöõng bieän phaùp toå chöùc.
Ñeå xaây döïng nhöõng bieän phaùp toå chöùc hôïp lyù treân cô sôû keát hôïp ñuùng ñaén nhöõng bieän
phaùp kyõ thuaät vaø kinh teá, nhaát thieát phaûi caên cöù vaøo ñaëc ñieåm cuûa töøng loaïi hình saûn xuaát vaø
cô sôû vaät chaát kyõ thuaät cuûa xí nghieäp.
Trong phaïm vi xí nghieäp, nhöõng bieän phaùp toå chöùc nhaèm naâng cao chaát löôïng saûn phaåm
coâng nghieäp thöôøng ñöôïc tieán haønh moät caùch ñoàng boä theo nhöõng höôùng chính sau ñaây:
a. Toå chöùc naâng cao chaát löôïng nguyeân vaät lieäu tröôùc khi ñöa vaøo cheá bieán.
b. Toå chöùc naâng cao vaø boài döôõng ñoäi nguõ coâng nhaân tinh thoâng ngheà nghieäp, söû duïng
thaønh thaïo thieát bò, maùy moùc; ñaûm baûo chaáp haønh nghieâm chænh qui trình coâng ngheä,
qui taéc kyõ thuaät vaø nhöõng kyû luaät saûn xuaát ñaõ ban haønh.
c. Cuûng coá taêng cöôøng toå chöùc kieåm tra kyõ thuaät, xaây döïng maïng löôùi kieåm tra kyõ thuaät
moät caùch khoa hoïc treân toaøn boä daây chuyeàn saûn xuaát; boå sung caùn boä kieåm tra kyõ
thuaät coù trình ñoä nghieäp vuï vaø trang bò theâm nhöõng thieát bò kieåm tra chính xaùc.
d. Toå chöùc coâng taùc baûo quaûn vaø tieâu thuï saûn phaåm keå töø khi saûn phaåm nhaäp kho cho
ñeán khi saûn phaåm ñöôïc vaän chuyeån ñeán nôi tieâu duøng.
e. Toå chöùc xaây döïng vaø thöïc hieän nghieâm chænh qui cheá xuaát xöôûng cho töøng loaïi saûn
phaåm cuï theå cuûa xí nghieäp.
Toùm laïi, vôùi moät cô cheá toå chöùc quaûn lyù chaát löôïng saûn phaåm hôïp lyù, baèng söï taùc ñoäng
ñoàng thôøi vaø ñoàng boä, nhöõng nhoùm bieän phaùp noùi treân seõ laø nhaân toá quyeát ñònh taïo neân baàu
khoâng khí thuaän lôïi trong quaù trình saûn xuaát saûn phaåm coù chaát löôïng cao
III.
Moät soá thuaät ngöõ, ñònh nghóa thöôøng duøng trong kieåm tra chaát löôïng saûn
phaåm:
1. Ñôn vò saûn phaåm: moãi saûn phaåm ñeám ñöôïc töøng chieác, hoaëc moät löôïng caùc saûn phaåm
ñeám ñöôïc hoaëc khoâng ñeám ñöôïc qui ñònh theo moät qui taéc nhaát ñònh.
Chuù thích: caùc saûn phaåm coù theå laø thaønh phaåm hoaëc baùn thaønh phaåm trong quaù trình
saûn xuaát, khai thaùc, söûa chöõa, söû duïng, vaän taûi, baûo quaûn. Saûn phaåm ñeám ñöôïc töøng chieác laø
18
Tải về để xem bản đầy đủ
22 trang
25202
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Giáo trình Kiểm tra chất lượng sản phẩm ngành may (Phần 1) - Trần Thanh Hương", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- giao_trinh_kiem_tra_chat_luong_san_pham_nganh_may_phan_1_tra.pdf
