Đồ án Biên soạn tài liệu giảng dạy môn phương pháp nghiên cứu khoa học dùng cho sinh viên chuyên ngành cơ điện tử trường đại học sư phạm kỹ thuật TP HCM

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP.HCM

KHOA CƠ KHÍ CHẾ TẠO MÁY

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

NGÀNH CƠ ĐIỆN TỬ

BIÊN SOẠN TÀI LIỆU GIẢNG DẠY MÔN PHƯƠNG PHÁP

NGHIÊN CỨU KHOA HỌC DÙNG CHO SINH VIÊN

CHUYÊN NGÀNH CƠ ĐIỆN TỬ TRƯỜNG ĐẠI HỌC

SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP.HCM

SVTH: NGUYỄN THÀNH TRÍ

MSSV: 09911045

SVTH: PHẠM DUY TOÀN

MSSV: 09911042

GVHD: THS. NGUYỄN THỊ PHƯƠNG HOA

SKL003030

Tp. Hồ Chí Minh, tháng 07/2014

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP. HỒ CHÍ MINH

KHOA CƠ KHÍ CHẾ TẠO MÁY

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

BIÊN SOẠN TÀI LIỆU GIẢNG DẠY

MÔN PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

DÙNG CHO CHUYÊN NGÀNH CƠ ĐIỆN TỬ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TPHCM

SVTH: NGUYỄN THÀNH TRÍ

MSSV: 09911045

SVTH: PHẠM DUY TOÀN

MSSV: 09911042

GVHD: THS. NGUYỄN THỊ PHƯƠNG HOA

Tp. Hồ Chí Minh, tháng 07 năm 2014

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc l p – Tự do – Hạnh phúc

----***----

Tp. Hồ Chí Minh, ngày 24 tháng 07 năm 2014

NHIỆM VỤ ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

Họ và tên sinh viên: Nguyễn Thành Trí

Phạm Duy Toàn

MSSV: 09911045

09911042

Ngành: SPKT Cơ Điện Tử

Lớp: 099110B

Giảng viên hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thị Phương Hoa

Ng nh n ề tài: 15-02-2014

ĐT: 0903745709

Ngày nộp ề tài: 24-07-2014

1. Tên ề t i:

Biên soạn tài liệu giảng dạy môn Phƣơng pháp nghiên cứu khoa học dùng cho

sinh viên chuyên ngành Cơ Điện Tử trƣờng Đại học Sƣ phạm Kỹ thuật TPHCM

2. Các số liệu, t i liệu ban ầu:

 Chuẩn ầu ra Ng nh cơ iện tử trường Đại học Sư phạm Kỹ thu t th nh phố Hồ

Chí Minh

 Thông tư 19/2012/TT-BGDĐT v Qu ịnh về hoạt ộng nghiên cứu khoa học của

sinh viên trong các xơ sở giáo dục ại học của Bộ Giáo dục v Đ o tạo.

 Châu Kim Lang. Giáo trình Phương pháp nghiên cứu khoa học. Trường Đại học Sư

phạm Kỹ thu t TPHCM, 2002.

 Ts. Ngu ễn Văn Tuấn, Ts. Phan Long v Ts. Võ Thị Ngọc Lan. Giáo trình Phương

pháp nghiên cứu khoa học giáo dục. Trường Đại học Sư phạm Kỹ thu t TPHCM,

2009.

 Ths. Ho ng Thị Thu Hiền, Ths. Ngu ễn Thị Phương Hoa v Ths. Lại Thế Lu ện.

Giáo trình Giáo dục học ại cương. Trường Đại học Sư phạm Kỹ thu t TPHCM,

2010.

3. Nội dung thực hiện ề t i:

 Biên soạn t i liệu giảng dạ môn Phương pháp Nghiên cứu Khoa học dùng cho

sinh viên chu ên ng nh Cơ Điện Tử trường Đại học Sư phạm Kỹ thu t TPHCM

với nội dung ầ ủ, chính xác v có tính hệ thống, theo sát chương trình môn học

i

thông qua việc trình b các khái niệm, cách thức, trình tự, phương pháp của lĩnh

vực Nghiên cứu khoa học trong kỹ thu t.

 Tìm hiểu v tham khảo các t i liệu về lĩnh vực Nghiên cứu khoa học v chu ên

môn

 Xâ dựng Cơ sở lý lu n

 Hình th nh các kỹ năng cần thiết v tạo thói quen nghiên cứu khoa học cho sinh

viên

4. Sản phẩm:

 T i liệu giảng dạ môn Phương pháp Nghiên cứu Khoa học dùng cho sinh viên

chu ên ng nh Cơ Điện Tử trường Đại học Sư phạm Kỹ Thu t TPHCM

TRƯỞNG NGÀNH

GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN

ii

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc l p – Tự do – Hạnh phúc

----***----

PHIꢀU NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƢỚNG DẪN

Họ v tên Sinh viên: Ngu ễn Th nh Trí

Phạm Du Toàn

MSSV: 09911045

MSSV: 09911042

Ngành: SPKT Cơ Điện Tử

Tên ề t i: Biên soạn tài liệu giảng dạy môn Phƣơng pháp nghiên cứu khoa học dùng cho

sinh viên chuyên ngành Cơ Điện Tử trƣờng Đại học Sƣ phạm Kỹ thuật TPHCM

Họ v tên Giáo viên hướng dẫn: ThS. Ngu ễn Thị Phương Hoa

NHẬN XÉT

1. Về nội dung ề t i & khối lượng thực hiện:

.................................................................................................................................................

2. Ưu iểm:

.................................................................................................................................................

3. Khu ết iểm:

.................................................................................................................................................

4. Đề nghị cho bảo vệ ha không?

.................................................................................................................................................

5. Đánh giá loại:

.................................................................................................................................................

6. Điểm:……………….(Bằng chữ:.......................................................................................)

.................................................................................................................................................

Tp. Hồ Chí Minh, ngày

tháng

năm 20…

Giáo viên hướng dẫn

(Ký & ghi rõ họ tên)

iii

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc l p – Tự do – Hạnh phúc

----***----

PHIꢀU NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN PHẢN BIỆN

Họ v tên Sinh viên: Ngu ễn Th nh Trí

Phạm Du To n

Ngành: SPKT Cơ Điện Tử

MSSV: 09911045

MSSV: 09911042

Tên ề t i: Biên soạn tài liệu giảng dạy môn Phƣơng pháp nghiên cứu khoa học dùng cho

sinh viên chuyên ngành Cơ điện tử trƣờng Đại học Sƣ phạm Kỹ thuật TPHCM

Họ v tên Giáo viên phản biện: PGS. TS. Ngu ễn Trường Thịnh

NHẬN XÉT

7. Về nội dung ề t i & khối lượng thực hiện:

.................................................................................................................................................

8. Ưu iểm:

.................................................................................................................................................

9. Khu ết iểm:

.................................................................................................................................................

10. Đề nghị cho bảo vệ ha không?

.................................................................................................................................................

11. Đánh giá loại:

.................................................................................................................................................

12. Điểm:……………….(Bằng chữ:...................................................................................)

.................................................................................................................................................

Tp. Hồ Chí Minh, ngày

tháng

năm 20…

Giáo viên phản biện

(Ký & ghi rõ họ tên)

iv

LỜI CÁM ƠN

Lời ầu tiên nhóm thực hiện xin gửi lời cám ơn chân th nh ến quý thầ cô trường

Đại học Sư phạm Kỹ thu t TPHCM, những người ã trực tiếp giảng dạ , tru ền ạt

những kiến thức bổ ích cho nhóm thực hiện trong suốt những năm học dưới mái trường

Đại học Sư phạm Kỹ thu t TPHCM, ó chính l những nền tảng cơ bản, những h nh

trang vô cùng quý giá, l bước ầu tiên cho nhóm thực hiện bước v o sự nghiệp sau

n trong tương lai.

Nhóm thực hiện cũng xin ược gửi lời cám ơn ặc biệt ến cô Ngu ễn Thị Phương

Hoa - người giáo viên ã cho nhóm thực hiện rất nhiều kiến thức v niềm am mê

Nghiên cứu khoa học. Cảm ơn cô ã t n tình, quan tâm, giúp ỡ nhóm thực hiện trong

suốt thời gian qua, nhờ ó, nhóm thực hiện mới có thể ho n th nh ược ề t i n .

V cuối cùng, nhóm thực hiện xin ược gửi lời cám ơn ến các bạn bè ã giúp ỡ

nhóm thực hiện trong ề t i n .

TPHCM, tháng 7 năm 2014

Sinh viên thực hiện

Ngu ễn Th nh Trí

Phạm Du To n

v

LỜI MỞ ĐẦU

Chúng ta biết rằng nghiên cứu khoa học của sinh viên l hoạt ộng trí tuệ giúp sinh

viên v n dụng phương pháp lu n v phương pháp nghiên cứu khoa học trong học t p

v trong thực tiễn. Hoạt ộng nghiên cứu khoa học mang lại những ý nghĩa thiết thực

ối với sinh viên, bằng nhiều hình thức khác nhau như viết tiểu lu n, báo cáo thực t p,

l m khóa lu n, nghiên cứu khoa học sẽ rèn lu ện cho sinh viên khả năng tư du sáng

tạo, khả năng phê phán, rèn lu ện kỹ năng phân tích, tổng hợp kiến thức, tư du lôgic,

xâ dựng tinh thần hợp tác, giúp ỡ nhau trong hoạt ộng nghiên cứu khoa học. Trên

cơ sở ó, nghiên cứu khoa học sẽ tạo ra những bước i ban ầu ể sinh viên tiếp c n

với những vấn ề m khoa học v cuộc sống ang ặt ra, gắn lý lu n với thực tiễn.

Trên cơ sở kiến thức ã học trong môn học Phương pháp Nghiên cứu Khoa học, nhóm

thực hiện thực hiện ề t i tốt nghiệp “Biên soạn tài liệu giảng dạy môn Phƣơng pháp

nghiên cứu khoa học dùng cho chuyên ngành Cơ Điện Tử trƣờng Đại học

phạm Kỹ thuật TPHCM”.

Sƣ

Đề t i gồm ba chương:

Chương 1: Những vấn ề chung về Nghiên cứu Khoa học

Chương 2: Nghiên cứu Khoa học trong chu ên ng nh Cơ Điện Tử

Chương 3: Thực hiện công trình Nghiên cứu Khoa học Cơ Điện Tử

Bằng sự nỗ lực của bản thân v ặc biệt l sự giúp ỡ t n tình của

ThS. Ngu ễn Thị Phương Hoa, nhóm thực hiện ã ho n th nh ồ án úng thời hạn. Do

thời gian có hạn v trình ộ còn nhiều hạn chế nên không thể tránh khỏi những thiếu

sót. Nhóm thực hiện rất mong nh n ược sự óng góp ý kiến của các thầ cô cũng như

của các bạn sinh viên ể ề t i n ho n thiện hơn.

TPHCM, tháng 7 năm 2014

Sinh viên thực hiện

Ngu ễn Th nh Trí

Phạm Du To n

vi

INTRODUCTION

We know that scientific research is the student's intellectual activities help students

apply the methodology and methods of scientific research in learning and in practice.

Scientific research activities to bring practical meaning for students, in many different

forms such as essay writing, practice reports, thesis work, scientific research will train

students ability creative thinking, critical abilities, skills training analysis, integrated

knowledge, critical thinking, build a spirit of cooperation, helping each other in

scientific research activities. On that basis, scientific research will create the first steps

to reach out to student issues and life sciences are in place, tied with practical

reasoning.

Based on the knowledge learned in courses Science Research Methods, we perform

thesis "Compiling teaching material science research method used for specialized

Mechatronics University Technical Education TPHCM".

Content includes three chapters:

Chapter 1: The general problem of Scientific Research

Chapter 2: Scientific Research in Mechatronics majors

Chapter 3: Implementing the Scientific Study Mechatronics

By the efforts of myself and especially the enthusiastic help of MSc. Nguyen Thi

Phuong Hoa, team projects completed on time. Due to time constraints and our

qualifications are limited to the inevitable shortcomings. Team look forward to the

comments of the teachers as well as students to the subject more complete.

Ho Chi Minh City, July 2014

Students perform

Nguyen Thanh Tri

Pham Duy Toan

vii

MỤC LỤC

Trang phụ bìa

TRANG

Nhiệm vụ ồ án tốt nghiệp

i

iii

Trang phiếu nh n x t của giáo viên hướng dẫn

Trang phiếu nh n x t của giáo viên phản biện

iv

Lời cảm ơn

Tóm tắt

v

vi

Mục lục

viii

Chƣơng 1

DẪN NHẬP

1

3

4

5

6

1.1. ĐẶT VẤN ĐỀ

1.2. GIỚI HẠN ĐỀ TÀI

1.3. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

1.4. KHẢO SÁT TÀI LIỆU LIÊN QUAN

1.5. THỂ THỨC NGHIÊN CỨU

1.5.1. Phương pháp nghiên cứu

1.5.1.1. Phương pháp quan sát

1.5.1.2. phương pháp phỏng vấn iều tra

1.5.1.3. Phương pháp tham khảo t i liệu: sách, báo, internet

1.5.1.4. Phương pháp thực nghiệm: thiết kế v tiến h nh dạ thử một số b i giảng

1.5.2. Phương tiện nghiên cứu

1.6. Kꢀ HOẠCH NGHIÊN CỨU

1.7. XÁC ĐỊNH THUẬT NGỮ

------------

Chƣơng 2

CƠ SỞ L LUẬN V CƠ SỞ TH C TI N

2.1. ĐỀ CƢƠNG CHI TIꢀT

2.1.1. Lý do chọn ề t i

8

2.1.2. Mục tiêu v nhiệm vụ

10

11

2.1.3. Giả thu ết nghiên cứu

2.1.4. Phương pháp nghiên cứu

2.1.4.1. Phương pháp tham khảo t i liệu

2.1.4.2. Phương pháp quan sát

2.1.4.3. Phương pháp phỏng vấn, iều tra

viii

2.1.4.4. Phương pháp thực nghiệm

2.1.5. Dàn ý giáo trình

11

12

13

2.1.6. T i liệu tham khảo

2.1.7. Kế hoạch nghiên cứu

2.2. CƠ SỞ L LUẬN

14

16

17

18

19

21

22

23

2.2.1. Thực trạng nghiên cứu khoa học tại Việt Nam

2.2.2. Các khái niệm liên quan

2.2.2.1. Khoa học v nghiên cứu khoa học

2.2.2.2. Chu ên ng nh Cơ Điện Tử

2.2.2.3. Quá trình dạ học

2.2.2.4. Giáo trình

2.2.3. Chức năng v êu cầu của giáo trình

2.2.3.1. Chức năng của giáo trình

2.2.3.2. Yêu cầu của giáo trình

2.2.4. Hướng ổi mới của giáo trình

2.2.4.1. Nội dung dạ học

2.2.4.2. Cách thức dạ học

2.2.5. Các bước biên soạn giáo trình

2.2.6. Các ngu ên tắc dạ học ược v n dụng

2.2.6.1. Ngu ên tắc ảm bảo tính mục ích, tư tưởng

2.2.6.2. Ngu ên tắc ảm bảo tính khoa học

2.2.6.3. ngu ên tắc ảm bảo tính thống nhất giữa lý lu n v thực tiễn

2.2.6.4. Ngu ên tắc ảm bảo tính vừa sức

2.2.6.5. Ngu ên tắc ảm bảo tính trực quan, phát triển tư du lý lu n

2.2.6.6. Ngu ên tắc ảm bảo sự kết hợp giữa giáo viên v học sinh

2.2.6.7. Ngu ên tắc ảm bảo tính vững chắc của kết quả dạ học v phát triển to n diện năng lực

học t p của học sinh 24

2.2.6.8. Ngu ên tắc ảm bảo tính t p thể của dạ học v cân nhắc ặc iểm cá thể của học sinh

25

2.2.7. Các ngu ên lý giáo dục ược v n dụng

2.2.7.1. Học i ôi với h nh

25

26

29

2.2.7.2. Học t p kết hợp với lao ộng sản xuất

2.2.7.3. Nh trường gắn liền với xã hội

2.2.8. Mục tiêu của môn học

2.3. CƠ SỞ TH C TI N

ix

2.4. T I LIỆU THAM KHẢO

31

------------

Chƣơng 3

NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

Bài 1: TỔNG QUAN VỀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

1.1. KHÁI QUÁT VỀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

1.1.1. Nghiên cứu

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

1.1.2. Nghiên cứu khoa học

1.1.3. Một số ặc trưng của NCKH

1.1.3.1. NCKH l quá trình nh n thức v h nh ộng

1.1.3.2. NCKH phát hiện ra cái mới

1.1.3.3. NCKH phục vụ ời sống xã hội

1.1.4. Th nh phần của nghiên cứu khoa học

1.1.5. Các kiểu NCKH

1.1.5.1. Theo quan iểm ứng dụng của một công trình nghiên cứu

1.1.5.2. Theo quan iểm mục tiêu trong việc thực hiện nghiên cứu

1.1.5.3. Nghiên cứu theo quan iểm loại thông tin tìm kiếm

1.2. NHỮNG YÊU CẦU TRONG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

1.2.1. Phương hướng v phương châm NCKH

1.2.2. Quan iểm triết học Mac – Lenin

1.2.3. Phẩm chất v năng lực của người NCKH

1.2.3.1. Nắm ược lý thu ết khoa học v phương pháp nghiên cứu khoa học

1.2.3.2. Có kinh nghiệm thực tiễn

1.2.3.3. Thái ộ v tác phong người NCKH

1.3. QUÁ TRÌNH NGHIÊN CỨU MỘT ĐỀ T I

1.3.1. Phân chia quá trình nghiên cứu

1.3.2. Qu trình công nghệ

1.3.2.1. Chọn ề t i41

1.3.2.2. Soạn ề cương nghiên cứu

42

44

1.3.2.3. Thu th p v xử lý dữ liệu

1.3.2.4. Viết công trình nghiên cứu

Bài 2: CHỌN ĐỀ T I NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

2.1. ĐỀ T I NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

2.1.1. Bản chất của ề t i nghiên cứu khoa học

2.1.2. Đặc iểm của ề t i nghiên cứu khoa học

2.1.2.1. Tính mới mẻ của ề t i

x

2.1.2.2. Tính thực tiễn của ề t i

45

46

2.1.2.3. Độ phức tạp v ộ khó của ề t i

2.1.2.4. Tính thời sự của ề t i

2.2. CHỌN ĐỀ T I46

2.2.1. Phương pháp phát hiện ề t i NCKH

2.2.2. Điều kiện lựa chọn ề t i nghiên cứu khoa học

2.2.2.1. Điều kiện chủ quan của người nghiên cứu

2.2.2.2. Điều kiện khách quan của việc nghiên cứu

2.3. CHÍNH XÁC HÓA ĐỀ T I NCKH

2.3.1. Điều kiện chính xác hóa ề t i

2.3.2. Các tình huống trong giai oạn chính xác hóa ề t i NCKH

Bài 3: SOẠN ĐỀ CƢƠNG

46

47

48

49

51

52

53

54

55

56

57

59

60

61

62

3.1. CHUẨN BỊ ĐỀ CƢƠNG

3.1.1. Tựa ề t i

3.1.1.1. Cấu trúc tựa ề t i

3.1.1.2. Tránh những cụm từ có ộ bất ịnh cao

3.1.2. Xác ịnh nhiệm vụ nghiên cứu

3.1.3. Khảo sát t i liệu liên hệ

3.1.4. Thiết l p giả thu ết

3.1.4.1. Giả thu ết

3.1.4.2. Đặc iểm của giả thu ết nghiên cứu khoa học

3.1.4.3. Trường hợp nêu giả thu ết

3.2. Kꢀ HOẠCH NGHIÊN CỨU

3.2.1. D n ý nghiên cứu

3.2.2. Đối tượng nghiên cứu

3.2.3. Phương pháp v phương tiện nghiên cứu

3.2.4. Thời gian nghiên cứu

Bài 4 : THU THẬP V XỬ L T I LIỆU

4.1. THU THẬP T I LIỆU

4.1.1. Phương pháp tham khảo t i liệu

4.1.1.1. Định nghĩa tham khảo t i liệu

4.1.1.2. Thu th p v ghi ch p t i liệu

4.1.2. Phương pháp quan sát

4.1.2.1. Phân loại

4.1.2.2. Hạn chế

4.1.2.3. Yêu cầu của phương pháp quan sát

4.1.3. Phương pháp iều tra - phỏng vấn

xi

4.1.3.1. Định nghĩa

62

63

64

65

66

67

4.1.3.2. Các loại câu hỏi trong phương pháp iều tra

4.1.3.3. Các bước soạn thảo câu hỏi

4.1.4. Phương pháp thực nghiệm

4.1.4.1. Định nghĩa

4.1.4.2. Tổ chức thực nghiệm

4.2. XỬ L T I LIỆU

4.2.1. S ng lọc t i liệu

4.2.2. Phân tích t i liệu

4.2.2.1. Phân tích ịnh tính

4.2.2.2. Phân tích ịnh lượng

4.2.3. Kiểm nghiệm t i liệu

4.2.3.1. Xâ dựng các giả thu ết

4.2.3.2. Tìm các sai lầm

4.2.3.3. Xác ịnh các vùng bác bỏ giả thu ết

Bài 5: VIꢀT CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

69

5.1. PHẦN GIỚI THIỆU

5.2. PHẦN NỘI DUNG

69

70

71

72

73

5.3. THƢ MỤC V PHỤ ĐÍNH

5.4. CÁC VẤN ĐỀ KHÁC

5.4.1. Trích dẫn v chú thích

5.4.2. Hình v bảng biểu

5.4.3. Trình b văn bản

Chƣơng 4

NGHIÊN CỨU KHOA HỌC TRONG CHUYÊN NG NH CƠ ĐIỆN TỬ

Bài 6: NGHIÊN CỨU KHOA HỌC THEO HƢỚNG HỆ THỐNG CƠ ĐIỆN TỬ

6.1. GIỚI THIỆU

6.2. THIꢀT Kꢀ HỆ THỐNG CƠ ĐIỆN TỬ

6.2.1. Các nhiệm vụ trong thiết kế Hệ thống Cơ Điện Tử

6.2.1.1. Xác ịnh nhu cầu

6.2.1.2. Ý tưởng thiết kế

6.2.1.3. Phân tích chọn phương án

6.2.1.4. Xác ịnh ngu ên lý hoạt ộng

6.2.1.5. Xâ dựng sơ ồ

6.2.1.6. Xác ịnh các th nh phần

75

76

77

6.2.1.7. Tính toán lựa chọn các th nh phần

xii

6.2.1.8. Mô phỏng hoạt ộng

6.2.1.9. Đánh giá v ho n chỉnh

77

78

81

82

84

6.2.2. Các phương pháp thiết kế Hệ thống Cơ Điện Tử

6.2.3. Các công cụ thiết kế Hệ thống Cơ Điện Tử

6.2.3.1. Công cụ thiết kế Cơ Khí

6.2.3.2. Công cụ thiết kế Điện – Điện tử

6.2.3.3. Công cụ Mô phỏng

6.2.3.4. Công cụ Điều khiển

Bài 7: NGHIÊN CỨU KHOA HỌC THEO HƢỚNG SẢN PHẨM CƠ ĐIỆN TỬ

7.1. GIỚI THIỆU

7.2. THIꢀT Kꢀ SẢN PHẨM CƠ ĐIỆN TỬ

7.2.1. Các nhiệm vụ khi thiết kế Sản phẩm cơ iện tử

7.2.1.1. Xác ịnh nhu cầu

90

91

92

93

94

7.2.1.2. Ý tưởng thiết kế

7.2.1.3. Phân tích chọn phương án

7.2.1.4. Xác ịnh ngu ên lý hoạt ộng

7.2.1.5. Xâ dựng sơ ồ

7.2.1.6. Xác ịnh các th nh phần

7.2.1.7. Tính toán, lựa chọn các th nh phần

7.2.1.8. Mô phỏng hoạt ộng

7.2.1.9. Đánh giá v ho n chỉnh

7.2.2. Các phương pháp thiết kế sản phẩm Cơ Điện Tử

7.2.3. Các công cụ thiết kế sản phẩm Cơ Điện Tử

7.2.3.1. Công cụ thiết kế cơ khí

7.2.3.2. Các công cụ thiết kế iện

7.2.3.3. Các công cụ mô phỏng

7.2.3.4. Công cụ iều khiển

Chƣơng 5: TÓM TẮT – KꢀT LUẬN – ĐỀ NGHỊ

96

T I LIỆU THAM KHẢO

99

PHỤ LỤC

100

xiii

CHƢƠNG 1: DẪN NHẬP

1.1. ĐẶT VẤN ĐỀ

“Cần tập trung nghiên cứu khoa học về giáo dục”, đó là khẳng định của Thứ

trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Bùi Văn Ga tại Hội thảo Khoa học cán bộ trẻ các

trường đại học (ĐH) Sư Phạm toàn quốc lần thứ III, tổ chức tại TP.Đà Nẵng ngày

26-4-2013.

Thực tế hiện nay cho thấy, giảng dạy và nghiên cứu khoa học là hai hoạt động

chính của trường ĐH. Xem nhẹ một trong hai sẽ dẫn đến giảm sút chất lượng đào tạo

và xa rời mục tiêu hoạt động của trường ĐH. Nghiên cứu khoa học giúp cán bộ giảng

viên và sinh viên không ngừng đổi mới tư duy, phát hiện ra những vấn đề mới trong

khoa học cơ bản, trong phương pháp tiếp cận sự việc và trong xử lý, giải quyết những

vấn đề đặt ra của cuộc sống. Ở bậc ĐH, không nên dạy cho sinh viên “học gì biết nấy”

mà dạy cho sinh viên cách suy luận làm sao “học một biết 10”.

Trên cơ sở của nền tảng kiến thức cơ bản, những quy luật tự nhiên ta có thể dễ

dàng và nhanh chóng tìm ra giải pháp cho các vấn đề này nhờ cách tiếp cận thông tin

và những công cụ hỗ trợ. Để làm được điều này nhất thiết phải tập cho sinh viên tư duy

nghiên cứu khoa học, không nhồi nhét những kiến thức “chết” không cần thiết. Thứ

trưởng Bùi Văn Ga nhấn mạnh: “Sư phạm là ngành đào tạo ra những người thầy,

tức là những người mô phạm để khi ra trường các nhà giáo truyền đạt cho thế hệ

tiếp theo kiến thức. Điều này không có nghĩa giáo viên chỉ là một con robot chỉ đọc

và chiếu những gì đã ghi trong sách giáo khoa. Giáo viên trong thời đại ngày nay

nhất thiết không phải là con robot biết nói mà là những kỹ sư tâm hồn có kỹ năng tư

duy sáng tạo, biến những bài giảng tưởng chừng khô khan thành các luận đề hấp

dẫn để thu hút học sinh; là những người biết truyền lửa đam mê khám phá khoa

học cho học sinh, nuôi dưỡng ước mơ trở thành công dân tài năng và trí tuệ”.

Cũng có quan điểm như trên, trước đó Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân đã nhấn

mạnh tại buổi tọa đàm về những đổi mới trong nghiên cứu khoa học ngày 18/8/2009

rằng "Nghiên cứu khoa học không những góp phần nâng cao chất lượng đào tạo mà

còn tạo ra những phát minh mới, sản phẩm mới phục vụ đắc lực cho cuộc sống".

1

Phó thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân khẳng định: “Nghiên cứu khoa học có tầm

quan trọng đặc biệt trong công tác giáo dục, nhất là đối với các trường Đại học vì nó

không những góp phần nâng cao chất lượng đào tạo mà còn tạo ra những

phát minh mới, sản phẩm mới phục vụ đắc lực cho cuộc sống con người.”

Hiện nay, trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật TPHCM đã đưa môn học Phương pháp

Nghiên cứu khoa học vào chương trình khung của các ngành đào tạo bậc Sư phạm Kỹ

thuật, bên cạnh đó, vẫn có các công trình nghiên cứu của sinh viên các ngành khác

ngoài sư phạm, có thể kể đến là công trình nghiên cứu về Robot giao thông, Robot cá,

Máy bán báo tự động, … Không những thế, ĐH Sư phạm Kỹ thuật TPHCM còn triển

khai thực hiện Quy chế Nghiên cứu khoa học mà Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành,

nhằm khuyến khích giảng viên cũng như sinh viên cùng thực hiện các đề tài nghiên

cứu khoa học. Điều này nói lên rằng Nghiên cứu khoa học đang được chú trọng và lan

rộng trong nhà trường cũng như sinh viên tại ĐH Sư phạm Kỹ thuật TPHCM.

Hiện tại, các thành viên trong nhóm nghiên cứu đều đang theo học ngành Sư phạm

Kỹ thuật Cơ Điện Tử tại trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật TPHCM, và đã được học những

kiến thức thuộc môn học Phương pháp Nghiên cứu Khoa học. Nhóm nghiên cứu nhận

thấy môn học này rất hữu ích cho sinh viên ĐH Sư phạm Kỹ thuật nói chung và sinh

viên chuyên ngành Cơ Điện Tử nói riêng, vì nó giúp sinh viên trang bị các kỹ năng giải

quyết vấn đề, tư duy logic, và các kinh nghiệm, kiến thức ngoài sách vở thu thập được

trong quá trình nghiên cứu . Do đó, nhóm nghiên cứu muốn dùng những kiến thức đã

được trang bị của mình về lĩnh vực Nghiên cứu Khoa học, lĩnh vực Sư phạm và chuyên

môn để góp phần tạo nên sự định hướng, hỗ trợ cho các sinh viên chuyên ngành Cơ

Điện Tử sau này trong quá trình học tập.

Vì vậy, nhóm nghiên cứu xin được thực hiện đồ án này, với đề tài: “Biên soạn tài

liệu giảng dạy môn Phƣơng pháp Nghiên cứu Khoa học dùng cho sinh viên

chuyên ngành Cơ Điện Tử trƣờng Đại học Sƣ phạm Kỹ thuật TPHCM”, nhằm đề

cập tới vai trò vô cùng quan trọng của nghiên cứu khoa học đối với sinh viên, mà cụ

thể là sinh viên chuyên ngành Cơ Điện Tử tại trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật

TPHCM, từ đó giúp các sinh viên có những định hướng trong quá trình học tập, để tích

lũy tốt nhất những hiểu biết và kinh nghiệm, đạt kết quả cao trong học tập và nghiên

cứu khoa học, cũng như có hành trang vững chắc cho bản thân để sau này cống hiến

cho xã hội.

2

1.2. GIỚI HẠN ĐỀ TÀI

Đề tài thực hiện đầy đủ các nội dung theo phạm vi chương trình môn học “Phương

pháp Nghiên cứu Khoa học” được giảng dạy tại trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật

TPHCM, trên cơ sở tham khảo giáo trình môn học này tại trường Đại học Sư phạm Kỹ

thuật TPHCM và một số giáo trình tương đương tại các trường Đại học khác.

Tuy nhiên, do hạn chế về thời gian, điều kiện và khả năng của người thực hiện, nên

đề tài chưa thể đưa ra được các kết quả thực nghiệm, cũng như là các đánh giá chuyên

môn và bổ sung. Vì thế, đề tài này chỉ dừng lại ở mức độ biên soạn, chưa thể đưa vào

giảng dạy thực tế.

1.3. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

 Biên soạn tài liệu giảng dạy môn Phương pháp Nghiên cứu Khoa học dùng cho

chuyên ngành Cơ Điện Tử trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TPHCM với nội

dung đầy đủ, chính xác và có tính hệ thống, theo sát chương trình môn học

thông qua việc trình bày các khái niệm, cách thức, trình tự, phương pháp của

lĩnh vực Nghiên cứu Khoa học trong kỹ thuật.

 Tham khảo các tài liệu chuyên môn về lĩnh vực Nghiên cứu Khoa học

và chuyên môn.

 Hình thành các kỹ năng cần thiết và tạo thói quen nghiên cứu khoa học cho sinh

viên.

1.4. KHẢO SÁT TÀI LIỆU LIÊN QUAN

Hiện nay, Nghiên cứu Khoa học đã lan rộng ra tất cả các chuyên ngành, lĩnh vực

trong đời sống. Nhóm nghiên cứu xin đưa ra một vài công trình Nghiên cứu Khoa học

tiêu biểu cho một số lĩnh vực trong xã hội.

Đối với lĩnh vực Kinh Tế: “Vai trò của CEO trong nền kinh tế mới” của tác giả

Nguyễn Quỳnh Giao được đăng trên tạp chí Công nghệ Thông tin và Truyền thông /

Bộ Thông tin và Truyền thông, kỳ 2 (3-2012), tr.18-21 và “Tác động của phong cách

lãnh đạo tới kết quả hoạt động của doanh nghiệp Việt Nam” của tác giả

3

Ao Thu Hoài, đăng trên tạp chí Kinh tế và Dự báo / Bộ Kế hoạch và Đầu tư, số 1, (01-

2012), tr.43-45.

Lĩnh vực Xây Dựng: Có rất nhiều nghiên cứu khoa học được thực hiện, và trong

năm 2011, có 2 nghiên cứu nổi bật nhất, đó là “Nghiên cứu tình hình thực hiện tổng

thầu và lựa chọn nhà thầu trong hoạt động xây dựng” của tác giả Nguyễn Anh

Tuấn. và “Nghiên cứu hoàn thiện đề án cải cách hành chính trong lĩnh vực đầu tƣ

xây dựng” của tác giả Trần Trịnh Tường.

Tháng 4-2013, đã diễn ra cuộc thi Olympia dành cho sinh viên đại học, quy tụ gần

100 công trình nghiên cứu khoa học từ các trường đại học trên cả nước. Trong đó, nổi

bật nhất là công trình Ngôi nhà thông minh chống lũ của đại học Tôn Đức Thắng

TPHCM và công trình Hệ thống bàn cảm ứng thông minh của đại học Khoa học Tự

nhiên TPHCM, đã đạt 2 thứ hạng cao nhất trong cuộc thi.

1.5. THỂ THỨC NGHIÊN CỨU

1.5.1. Phƣơng pháp nghiên cứu

1.5.1.1. Phương pháp quan sát

Trong phương pháp này, nhóm thực hiện tiến hành quan sát các tiết học môn

Phương pháp Nghiên cứu Khoa học tại trường đại học Sư phạm Kỹ thuật TPHCM.

1.5.1.2. Phương pháp phỏng vấn điều tra

Nhóm thực hiện tiến hành các công việc sau:

 Phỏng vấn một số giảng viên về ý tưởng nghiên cứu khoa học dành cho

chuyên ngành Cơ Điện Tử.

 Phỏng vấn các giảng viên về định hướng trong quá trình dạy học.

 Xây dựng các phiếu điều tra, khảo sát thu thập dữ liệu từ sinh viên về

mức độ hiểu bài, khả năng ứng dụng thực tế.

1.5.1.3. Phương pháp tham khảo tài liệu: sách, báo, internet, …

1.5.1.4. Phương pháp thực nghiệm: thiết kế và tiến hành dạy thử một số

bài giảng

4

1.5.2. Phƣơng tiện nghiên cứu

Trong quá trình thực hiện đề tài, nhóm thực hiện đã tham khảo một số nguồn tài

liệu sau:

 Trung Nguyên. Phương pháp luận Nghiên cứu Khoa học. NXB Giao thông Vận

tải, Thành phố Hồ Chí Minh, 2008.

 Thông tư 19/2012/TT-BGDĐT và Quy định về hoạt động nghiên cứu khoa học

của sinh viên trong các xơ sở giáo dục đại học của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

 Châu Kim Lang. Giáo trình Phương pháp nghiên cứu khoa học. Trường Đại học

Sư phạm Kỹ thuật TPHCM, 2002.

 Ts. Nguyễn Văn Tuấn, Ts. Phan Long và Ts. Võ Thị Ngọc Lan. Giáo trình

Phương pháp nghiên cứu khoa học giáo dục. Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật

TPHCM, 2009.

 Ths. Hoàng Thị Thu Hiền, Ths. Nguyễn Thị Phương Hoa và Ths. Lại Thế

Luyện. Giáo trình Giáo dục học đại cương. Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật

TPHCM, 2010.

 GS. TS. Nguyễn Văn Tuấn. Cách viết đề cương nghiên cứu khoa học. Trường

Đại học New South Wales, Sydney, 2011.

 TS Nhật Từ. Cẩm nang viết khảo luận, luận văn và luận án. NXB Tổng hợp

Thành phố Hồ Chí Minh, Thành phố Hồ Chí Minh, 2008.

1.6. KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU

Thời gian thực hiện đề tài nghiên cứu : học kì II năm học 2013 – 2014

Người thực

Stt

1

Thời gian

Hoạt động

Ghi chú

hiện

Chọn đề tài

Chính xác hóa đề tài

Nhóm nghiên

Tuần 3

cứu

5