Bài giảng Vật liệu xây dựng - Chương 2: Vật liệu đất nung

Vꢂt liꢃu ꢍꢎt nung

Vꢀt Liꢁu Xây Dꢂng

(Construction Materials)

Bôꢁmôn Vꢂt liꢃu Silicat

Khoa Công NghêꢁVꢂt Liꢃu

ꢄꢅi ꢆꢇc ꢈꢉch Khoa Tp. HôꢁꢋꢆꢌꢁMinh

VLXD-Vꢀt liꢁu ꢃꢄt nung vaꢆvꢇa

2-2

ꢐꢑch sꢒꢁꢔꢉc mꢕc thꢖi gian

Nꢏi dung

ꢀ

~8000 trưꢝc CN:ꢆꢞꢙch ꢃꢄt ꢃꢚu tiên

ꢀ

ꢈꢉꢊi ꢋꢌꢊt ꢍꢎch sư

(Jericho)

ꢐꢑn phꢒm VL ꢃꢄt nung

Nguyên liꢁu

~7000-6000 trưꢝc CN

ceramic

:ꢆꢟꢀt liꢁu

Công nghêꢆꢔꢑn xuꢄt VL ꢃꢄt nung

ꢕꢖnh chꢄt VL ꢃꢄt nung

ꢗꢊc ꢍꢘꢙi VL vꢇa xây.

Vai tro, yêu cꢚu, ꢛꢖnh bꢜn

~5000-4500 trưꢝc CN:ꢆꢞꢙch ꢃꢄt

nung ꢃꢚu tiên

~ 3000 trưꢝc CN

xây dꢂng

:ꢆꢞꢙch sꢠꢆꢡꢢng

ꢀ

Tꢝi 2000 trưꢝc CN

gꢄp 30 lꢚn gꢙch ꢃꢄt.

Tꢝi 612-539 trưꢝc CN

ꢞꢙch nung ꢃꢣt gꢄp 5ꢆꢍꢚn

:ꢆꢞꢙch nung ꢃꢣt

:

ꢆꢤꢆBabylone

VLXD-Vꢀt liꢁu ꢃꢄt nung vaꢆvꢇa

2-3

2-4

1

ꢘꢆꢙꢁꢆꢉt Taormina (300 trꢒꢗc CN)-Sicile

Ziggourat de Dour (Iran) ~1260-1235 trꢒꢗc CN

VLXD-Vꢀt liꢁu ꢃꢄt nung vaꢆvꢇa

2-5

2-6

Cꢚu Digswell (1848-1850)

cao 30,5m –ꢁꢛꢙi 1390m –ꢁꢜꢝꢁꢞꢟm –ꢁꢠꢡꢁtriꢃu viên gꢅch

ꢘꢆꢙꢁthꢖꢁSainte-Cécile Albi (1260-1480)

VLXD-Vꢀt liꢁu ꢃꢄt nung vaꢆvꢇa

2-7

2-8

2

ꢢꢣꢙng ꢤꢆꢙnh Thꢥng Long

ꢦꢧn phꢨm ꢍꢎt nung xây dꢩng

VLXD-Vꢀt liꢁu ꢃꢄt nung vaꢆvꢇa

2-9

2-10

ꢦꢧn phꢨm ꢍꢎt nung xây dꢩng

Ngói ri cꢪ

ꢀ

ꢥꢙch ꢃinh, gꢙch lꢦ, gꢙch hoa-rô

ꢧꢞꢨi bꢩng, nꢞꢨi cuꢪn, ꢫꢞꢨi ꢬp mꢊi

ꢥꢙch ꢭp, ꢍꢊt cꢨꢆmen hoꢮc không

ꢯng nưꢝc, ꢰꢊng xꢭi

Gꢭm, sꢱꢆꢰꢲꢆnghꢁ, dân dꢢng

Cꢭt liꢁu sꢳt nꢤꢆphꢴng (expand)

Ngói ri

VLXD-Vꢀt liꢁu ꢃꢄt nung vaꢆvꢇa

2-11

2-12

3

ꢦꢧn phꢨm ꢍꢎt nung xây dꢩng

VLXD-Vꢀt liꢁu ꢃꢄt nung vaꢆvꢇa

2-13

2-14

Nguyên liꢃu ꢍꢎt ꢫꢬt

STT HÀM

Lꣅ꣆NG %

TCVN

ꢀ

ꢵꢄt sꢳt gꢴm cꢊc lꢝp sꢳt

ꢰꢶꢆbꢜꢆmꢮt tꢖch ꢃiꢁn âm,ꢆ

nên cꢨꢆꢷꢉꢑꢆnꢸng ꢉꢬt :

ꢀ

Yêu cꢚu kꢲ thuꢀt cꢻa

ꢃꢄt sét dùng cho sꢑn

xuꢄt gꢭm xây dꢂng

theo TCVN 4353-86

như sau:

G꣇CH NGÓI

1

2

3

4

5

6

7

SIO₂

Al₂O₃

58- 72 58-68

10-20

4-10

꣈6

15-21

5-9

•

mꢪt lꢝp sꢳt kꢉꢊc

Fe₂O₃

ꢹꢊc ion tꢺꢊi dꢄu

CaO, MgO

Na₂O, K₂O

SO^2-, Cl^-

MKN

꣈6

ꢹꢊc phân tꢻꢆnưꢝc lưꢼng cꢂc

ꣁꢖnh kꣂt

ꣃ

ꣁ꣄o ꣃ Huyꢜn phu

1-5

ꢀ

ꢐꢳt Tꢺꢬc Thôn,ꢆꢽꢾnh Phꢬ,

ꢿꢊt Tꢺꢶng, Bꣀnh Thuꢀn...

0-3

3-15

4 lꢘꢙi kꢉꢘꢊng sꢳt:

kaolinite, illite,

ꢀ

Cꢼ hꢙt < 0,005mm: 22 – 32%

ꢵꢪ d꣄o ꣉ 20.

Lꢝp ꢔꢳt

Nưꢝc liên

kꣂt

montmorillonite, chlorite

Nưꢝc tưꢆdo

VLXD-Vꢀt liꢁu ꢃꢄt nung vaꢆvꢇa

2-15

2-16

4

Nguyên liꢃu ꢍꢎt ꢫꢬt

ꢀ

ꢵꢄt sét làm gꢙch ngói thuꢪc loꢙi ꢃꢄt sét d꣊ chꢑy

ꢀ

ꢵꢄt sét dùng làm gꢙch, ngói xây dꢂng yêu cꢚu

có màu ꢃ꣍ sau khi nung ꢃ꣎ tránh:

ꢀ

Các tꢙp chꢄt có l꣋i: các oxít kiꢜm, kiꢜm th꣌, Fe,

TiO₂, MnO. Có tác dꢢng làm giꢑm nhiꢁt ꢃꢪ nóng

chꢑy nên tiꣂt kiꢁm ꢃư꣋c nhiên liꢁu, cꢑi thiꢁn tính

chꢄt sꢑn phꢒm.

•

Phꢑi b꣌ sung ꢃꢄt sét màu hoꢮc bꢪt màu

Làm tꢸng giá thành

Làm phꢱc tꢙp, khó khꢸn cho công nghꢁ sꢑn xuꢄt.

ꢀ

Thành phꢚn hóa cꢻa ꢃꢄt sét làm gꢙch ngói như:

ꢀ

Oxít Fe còn làm cho sꢑn phꢒm có màu ꢃ꣍ tươi

sau khi nung.

ꢀꢁꢂ_ꢃꢄꢅ_ꢃꢂ_ꢆꢇꢈ_ꢃꢂ_ꢆꢉꢊꢂ ꢋꢌꢂ ꢍꢊ_ꢃꢂ ꢎ_ꢃꢂ ꢋꢎꢍ

60.20 14,68

4,41

0,39 0,90

0,30 1,70 6,30

Tꢙp chꢄt có hꢙi gꢴm:

Sét Khánh

Bình

•

Tꢙp chꢄt hꢇu cơ: c꣍, rác, xác ꢃꢪng vꢀt, thꢂc vꢀt…

Tꢙp chꢄt ꢃá vôi: CaCO₃, MgCO₃…

S꣍i, sꢙn

56,94 20,35

58,58 18,12

7,01

8,29

3,79

4,65

-

8,08

6,75

Sét ruꢪng

Sét phù sa

VLXD-Vꢀt liꢁu ꢃꢄt nung vaꢆvꢇa

2-17

2-18

Phuꢁgia

Phꢭ gia gꢚy samꢕt

ꢀ

ꢵ꣎ cho các tính chꢄt sꢄy nung cꢻa ꢃꢄt sét tꢭt hơn

như:

ꢀ

ꢵ꣎ sꢑn phꢒm có kích thưꢝc chính xác, nꣂu ch꣐

dùng ꢃꢄt sét s꣑ khó thꢂc hiꢁn.

•

Không nꢱt hoꢮc biꣂn dꢙng

ꢀ

Do ꢃó trong phꢭi liꢁu có dùng thêm 10–25% samꢭt

có tác dꢢng:

Rút ngꢣn th꣏i gian sꢄy, nung

Tꢸng ꢃꢪ xꢭp sꢑn phꢒm (nꣂu cꢚn )

•

Giꢑm ꢃꢪ co khi sꢄy, khi nung.

ꢀ

Thư꣏ng cho vào ꢃꢄt sét làm gꢙch ngói xây dꢂng

các loꢙi phꢢ gia gꢴm: phꢢ gia gꢚy và phꢢ gia cháy.

Tꢙo hiꢁu ꢱng bꢜ mꢮt mong muꢭn như tꢙo nhám chꢭng trơn

trư꣋t cho gꢙch lát nꢜn.

•

Tꢙo khꢑ nꢸng trang trí: do samꢭt có cơꢆhꢙt khác nhau tꢙo

lꢄm chꢄm trên bꢜ mꢮt.

Phꢢ gia gꢚy có tác dꢢng:

•

Làm giꢑm: ꢃꢪ d꣄o, ꢃꢪ co, ꢃꢪ nhꢙy cꢻa ꢃꢄt sét

ꢀ

Samꢭt dùng là các mꢑnh vꢼ cꢻa phꣂ phꢒm ꢃã

nung vì có cùng bꢑn chꢄt vꢝi vꢀt liꢁu nên không

gây phꢑn ꢱng phꢢ khi nung.

Tꢙo ꢃiꢜu kiꢁn cho sꢑn phꢒm không nꢱt hoꢮc cong.

ꢀ

Phꢢ gia gꢚy thông dꢢng: cát, samꢭt

VLXD-Vꢀt liꢁu ꢃꢄt nung vaꢆvꢇa

2-19

2-20

5

Phuꢁgia ꢔꢆꢉy

Phuꢁgia than

ꢀ

Lư꣋ng than trꢪn có cꢼ hꢙt < 1,5 mm có t꣐ lꢁ t꣔ 20-80%

ꢀ

Phꢢ gia cháy

thư꣏ng dùng là:

mùn cưa, than.

ꢀ

Phꢢ gia cháy: có tác

dꢢng như phꢢ gia gꢚy,

ngoài ra:

lư꣋ng nhiên liꢁu than cꢚn ꢃꢭt cháy theo tính toán.

ꢀ

T꣐ lꢁ khꢭi lư꣋ng ꢃꢄt sét : than khoꢑng 5-10%

Than dùng ꢃ꣎ trꢪn ngoài tác dꢢng là chꢄt cháy cung cꢄp

nhiꢁt cho vꢀt liꢁu nung, nó còn có tác dꢢng như mꢪt phꢢ gia

gꢚy.

•

Tꢸng ꢃꢪ xꢭp

Tꢙo ꢃiꢜu kiꢁn cháy trong

lòng sꢑn phꢒm

ꢀ

Chꢄt lư꣋ng sꢑn phꢒm ꢃư꣋c nâng cao nh꣏ sꢂ phân bꢭ hꢙt

than khi cháy tꢙo môi trư꣏ng nhiꢁt ꢃꢪ trong lò ꢃꢴng ꢃꢜu

hơn, truyꢜn nhiꢁt tꢭt trong t꣔ng viên gꢙch.

•

Giꢑm khꢭi lư꣋ng sꢑn phꢒm

Loꢙi b꣍ 80-100% x꣐ lò

Giꢑm thao tác tra than vào

lò làm giꢑm không khí lꢙnh

l꣓t vào lò nên tiꣂt kiꢁm nhiên

liꢁu

X꣐ còn lꢙi sau khi cháy kꣂt h꣋p vꢝi ꢃꢄt sét tꢙo thành khꢭi kꣂt

chꢣc vꢝi nhau.

VLXD-Vꢀt liꢁu ꢃꢄt nung vaꢆvꢇa

2-21

2-22

Khai ꢛꢉꢊcꢆꢤꢆꢰ꣍

Sꢄy

Phꢭi liꢁu, ꢃꢴng nhꢄt

Phuꢆmen

ꢫꢞꢨi

Sơ

ꢍôꢁ

ꢫꢧn

xuꢎt

ꢮꢅch

ꢍꢎt

Sơ

ꢍôꢁ

ꢫꢧn

xuꢎt

ꢮꢅch

ꢍꢎt

Nghiꢜn vaꢆꢃiꢜu ꢹꢉ꣐nh ꢒm

ꢕꢙo ꢉꣀnh ꢃ꣖n ꢳp

Nghiꢜn tinh

Nung

ꢧꢞꢨi

mꢪc

uꢭn

ꢥꢙch

mꢪc

ꢧꢞꢨi

mꢪc

bꢩng

꣕ꢆnguyên liꢁu

ꢵꢨng ꢞꢨi,

nhꢀp kho,

phân phꢭi

nung

Sꢄy

2-23

VLXD-Vꢀt liꢁu ꢃꢄt nung vaꢆvꢇa

2-24

6

Công nghêꢁꢫꢧn xuꢎt

ꢰꢉy cꢎp liꢃu

ꢀ

Gia công nguyên liꢁu theo phương pháp d꣄o

Tꢙo hình sꢑn phꢒm theo phương pháp d꣄o

Sơ ꢃꢴ công nghꢁ như sau :

ꢀ

Phꢭ gia (samꢕt, than)

Kho ꢍꢎt sét ngoài trꢖi

Nghiꢯn bánh ꢍá

Máy xúc gàu lꢂt

Phân loꢅi

Máy cꢎp liꢃu thùng

VLXD-Vꢀt liꢁu ꢃꢄt nung vaꢆvꢇa

2-25

2-26

Công nghêꢁꢫꢧn xuꢎt

ꢰꢉy ꢍꢂp ꢤꢲꢭc thô

Kho chꢱa

Bꢥng tꢧi

Bꢥng tꢧi cao su

Máy tách ꢍá

Bꢥng tꢧi cao su

Máy ꢍꢂp trꢭc thô

Máy cꢎp liꢃu

VLXD-Vꢀt liꢁu ꢃꢄt nung vaꢆvꢇa

2-27

2-28

7

Công nghêꢁꢫꢧn xuꢎt

Nꢒꢗc làm ꢨm

Máy nhào trꢏn 2 trꢭc

Bꢥng tꢧi cao su

Máy cán

thô

Máy ꢍꢂp trꢭc mꢑn

Bꢥng tꢧi cao su

Máy ꢍùn ép Lento

Máy cán

mꢑn

Máy nhào trꢏn hai

trꢭc

VLXD-Vꢀt liꢁu ꢃꢄt nung vaꢆvꢇa

2-29

2-30

Công nghêꢁꢫꢧn xuꢎt

GꢵCH

NGÓI

Máy ꢍùn ép lento

Nung ngói

Nung gꢅch

Máy cꢳt phôi ngói

Máy cꢳt gꢅch

Xꢴp gꢅch

Tháo gꢅch khꢸi goòng

Dꢶ ngói khòi xe goòng

Máy ép ngói

Phân loꢅi, kiꢷm tra

Nhꢂp kho

Tách gꢅch và ꢍóng gói

Nhꢂp kho

Phơi ngói tꢩ nhiên

Sꢎy ngói

Phơi gꢅch tꢩ nhiên

Sꢎy gꢅch trong lò sꢎy

ꢏꢐꢑꢇꢈꢒꢑꢏꢆ

ꢌꢓꢔ ꢕꢖꢗ ꢘꢙꢚꢌ

VLXD-Vꢀt liꢁu ꢃꢄt nung vaꢆvꢇa

ꢆꢏ

VLXD-Vꢀt liꢁu ꢃꢄt nung vaꢆvꢇa

2-31

2-32

8

Gia công phꢕi liꢃu

ꢀ

Sau ꢃó ꢃư꣋c nghiꢜn sơ bꢪ qua máy nghiꢜn trꢢc

thô, khe hꢤ giꢇa hai trꢢc khoꢑng 3mm, bꢜ mꢮt trꢢc

có rꢸng ꢃ꣎ ꢃꢀp các cꢢc ꢃꢄt sét cꢱng. Tꢭc ꢃꢪ quay

hai trꢢc khác nhau.

ꢀ

ꢵꢄt sét t꣔ bãi ꢃư꣋c xe tꢑi ꢃưa vào nhà chꢱa ꢃꢄt

vꢝi lư꣋ng ꢃꢻ sꢑn xuꢄt ít nhꢄt mꢪt tuꢚn. Vào mùa

nꢣng cꢚn phun nưꢝc thư꣏ng xuyên trên bꢜ mꢮt.

ꢀ

Sau ꢃó ꢃư꣋c xe xúc gàu lꢀt cung cꢄp ꢃꢄt sét, và

phꢢ gia sau khi nghiꢜn mꢎn vào máy tiꣂp liꢁu.

Sau khi nghiꢜn, ꢃꢄt sét ꢃư꣋c chuy꣎n ꢃꣂn máy trꢪn

bánh xe cùng vꢝi phꢢ gia nhꢩm mꢢc ꢃích làm ꢃꢴng

ꢃꢜu phꢭi liꢁu. Có th꣎ thêm nưꢝc vào giai ꢃoꢙn này

ꢃ꣎ ꢃiꢜu ch꣐nh ꢃꢪ ꢒm.

Khꢭi lư꣋ng cꢻa ꢃꢄt sét phꢢ thuꢪc vào tꢭc ꢃꢪ bꢸng

tꢑi, chiꢜu cao khe tháo liꢁu.

T꣔ máy tiꣂp liꢁu ra, ꢃꢄt sét ꢃư꣋c bꢸng tꢑi chuy꣎n

máy ꢃꢀp trꢢc tách ꢃá ꢃ꣎ loꢙi các tꢙp chꢄt rꢣn cꢱng

như ꢃá, s꣍i có l꣗n trong ꢃꢄt sét.

Phꢭi liꢁu ꢃư꣋c nghiꢜn mꢎn qua máy nghiꢜn trꢢc

mꢎn, khe hꢤ giꢇa hai trꢢc khoꢑng 0,8-1 mm, tꢭc ꢃꢪ

quay hai trꢢc khác nhau nhꢩm mꢢc ꢃích tꢸng ꢃꢪ

ꢃꢴng nhꢄt

VLXD-Vꢀt liꢁu ꢃꢄt nung vaꢆvꢇa

2-33

2-34

ꢹꢅo ꢆꢺnh

ꢹꢅo ꢆꢺnh ꢻꢮꢼi

ꢀ

T꣔ máy nghiꢜn mꢎn ra, phꢭi liꢁu có ꢃꢪ ꢒm khoꢑng

18-21% ꢃư꣋c cho vào máy ꢃùn ép lento có hꢁ

thꢭng hút chân không, nhꢩm mꢢc ꢃích:

ꢀ

Loꢙi b꣍ b꣓t khí có l꣗n trong phꢭi liꢁu

Tꢸng mꢱc ꢃꢪ ꢃꢴng ꢃꢜu vꢜ ꢃꢪ d꣄o, ꢃꢪ ꢒm cho phꢭi

liꢁu

ꢀ

Tùy theo sꢑn phꢒm gꢙch hay ngói mà ꢃꢚu tꢙo hình

có hình dꢙng khác nhau:

Vꢝi ngói, ꢃꢚu tꢙo hình tꢙo phôi ngói (ga-ꢍꢳt) có

dꢙng tꢄm chꢇ nhꢀt, sau ꢃó phôi ꢃư꣋c chuy꣎n ꢃꣂn

máy ép ngói. Tùy theo hình dꢙng cꢻa khuôn ngói,

ngói có các hình dꢙng khác nhau.

VLXD-Vꢀt liꢁu ꢃꢄt nung vaꢆvꢇa

2-35

2-36

9

ꢹꢅo ꢆꢺnh ꢻꢮꢼi

Máy dꢂp ngói

VLXD-Vꢀt liꢁu ꢃꢄt nung vaꢆvꢇa

2-37

2-38

ꢹꢅo ꢆꢺnh ꢮꢅch

ꢀ

Vꢝi gꢙch, ra kh꣍i ꢃꢚu tꢙo hình là mꢪt ꢭng ꢃꢄt dài,

ꢃư꣋c cꢣt thành các viên gꢙch có kích thưꢝc xác

ꢃꢎnh.

VLXD-Vꢀt liꢁu ꢃꢄt nung vaꢆvꢇa

2-39

2-40

10

Phơi, sꢎy

ꢀ

Bán thành phꢒm sau khi tꢙo hình có ꢃꢪ ꢒm cao, d꣊

gây biꣂn dꢙng. ꢵ꣎ tꢸng ꢃꢪ bꢜn mꢪc, cꢚn ꢃư꣋c xꣂp

trên các kꢁ phơi hoꢮc sân phơi trong nhà hoꢮc

ngoài tr꣏i.

ꢀ

Mꢪc sau khi phơi có ꢃꢪ ꢒm khoꢑng 8-14%.

Phơi trong nhà

Phơi ngoài trời

VLXD-Vꢀt liꢁu ꢃꢄt nung vaꢆvꢇa

2-41

2-42

Phơi, sꢎy

ꢀ

Bán thành phꢒm sau khi phơi, ꢃư꣋c xꣂp lên các xe

goòng chuy꣎n vào lò sꢄy. Th꣏i gian sꢄy t꣔ 6-18 gi꣏

tùy theo t꣔ng loꢙi sꢑn phꢒm.

ꢀ

Vꢝi hꢁ thꢭng lò tunnel sꢎy nung liên hꢽp, kích

thưꢝc xe goòng cho sꢄy và nung phꢑi là mꢪt.

Lư꣋ng nhiꢁt dùng ꢃ꣎ sꢄy gꢙch lꢄy t꣔ phꢚn nhiꢁt

th꣔a cꢻa lò nung tunnel cung cꢄp.

ꢀ

ꢵꢪ ꢒm sau khi sꢄy khoꢑng 3-4%.

Sau khi ra kh꣍i lò sꢄy, xe goòng ꢃư꣋c chuy꣎n ꢃꣂn

lò nung tunnel ꢃ꣎ thꢂc hiꢁn quá trình nung.

VLXD-Vꢀt liꢁu ꢃꢄt nung vaꢆvꢇa

2-43

2-44

11

Nung

Nung lò tunnel

ꢀ

Trong công nghꢁ sꢑn xuꢄt gꢙch xây dꢂng

có th꣎ sꢠ dꢢng:

ꢀ

ꣅu ꢃi꣎m:

•

Xꣂp dꢼ sꢑn phꢒm bên ngoài lò nên quá trình có th꣎

cơ giꢝi hóa, hoàn toàn tꢂ ꢃꢪng.

•

Lò gián ꢃoꢙn: lò ꢃꢱng, lò bꢚu, lò cóc, lò nꢩm

Lò liên tꢢc: lò tunnel, lò vòng

•

Phân bꢭ nhiꢁt ꢃꢪ theo tiꣂt diꢁn tương ꢃꢭi ꢃꢴng ꢃꢜu.

Nꢸng suꢄt và chꢄt lư꣋ng sꢑn phꢒm cao

ꢀ

ꢵꢮc ꢃi꣎m lò vòng:

•

ꣅu ꢃi꣎m: cꢄu tꢙo không phꢱc tꢙp, tꢭn ít sꢣt thép.

Như꣋c ꢃi꣎m: ꢃiꢜu kiꢁn lao ꢃꢪng nꢮng nh꣓c

ꢵiꢜu kiꢁn vꢁ sinh không tꢭt do bꢢi, nóng

Khó cơ giꢝi hóa xꣂp dꢼ sꢑn phꢒm

ꢀ

Như꣋c ꢃi꣎m:

•

Kꣂt cꢄu lò phꢱc tꢙp.

Hiꢁn tꢙi lò tunnel thông dꢢng nhꢄt. Các cơ sꢤ thꢻ

công ꢃꢎa phương thư꣏ng dùng lò ꢃꢱng liên tꢢc.

Phân bꢭ nhiꢁt ꢃꢪ không ꢃꢜu theo tiꣂt diꢁn lò.

VLXD-Vꢀt liꢁu ꢃꢄt nung vaꢆvꢇa

2-45

2-46

Lò tunnel sꢎy-nung liên hꢽp

25 triꢃu viên/nꢥm

ꢀ

Vân dꢢng nguyên lý “tuꢚn hoàn khí nóng

trong lò nung tunnel” nhꢩm mꢢc ꢃích tꢙo ra

chꣂ ꢃꢪ chuy꣎n ꢃꢪng ꣌n ꢃꢎnh cꢻa dòng

nhiꢁt trong lò.

Vùng

nung

Vùng làm

nguꢏi

Vùng sꢎy-ꢍꢕt

nóng

ꢀ

Hút khí nóng t꣔ vùng làm nguꢪi lò nung

tunnel hòa trꢪn vꢝi khí thꢑi ra ꢤ vùng sꢄy

ꢃꢭt nóng cꢻa lò nung tunnel tꢙo thành hꢦn

h꣋p khí nóng – khói lò làm tác nhân sꢄy

cho lò sꢄy tunnel.

Buꢾng

hòa

trꢏn

Kích thưꢝc hꢇu ích: D*R*C=36,6 * 2,5 * 2,75 m

Sꢭ xe goòng: 14

VLXD-Vꢀt liꢁu ꢃꢄt nung vaꢆvꢇa

2-47

2-48

12

ꢄꢒꢖng cong nung

ꢄꢒꢖng cong nung theo xe goòng

ꢍꢛꢁꢜꢝ ꢞꢟ

^oꢉ

ꢠꢈ ꢌoꢡꢚꢌ ꢉꢛꢁꢣꢤ ꢘꢥꢁ

ꢢꢓ ꢅꢡ ꢔ

60

1

3

0

102

175

236

399

573

719

11

16

21

29

35

40

ꢍꢛꢁꢜꢝ ꢞꢟ ꢠꢈ ꢌoꢡꢚꢌ ꢉꢛꢁꢣꢤ ꢘꢥꢁ

^oꢉ

ꢢꢓ ꢅꢡ ꢔ

5

830

880

954

940

885

250

80

18

21

23

26

28

31

33

36

45

51

57

63

70

77

84

94

8

10

13

15

VLXD-Vꢀt liꢁu ꢃꢄt nung vaꢆvꢇa

2-49

2-50

Kꢴt khꢕi khi nung

ꢄꢒꢖng cong nung theo chiꢯu dài lò

VLXD-Vꢀt liꢁu ꢃꢄt nung vaꢆvꢇa

2-51

2-52

13

Kꢴt khꢕi khi nung

Công nghêꢁnung ꢮꢅch

ꢀ

Vꢝi cơ sꢤ thꢻ công, gꢙch

mꢪc sau khi phơi sꢄy

ꢃư꣋c xꣂp trꢂc tiꣂp vào lò

nung.

ꢀ

<200⁰C: mꢄt nưꢝc vꢀt ly

200-450⁰C: phân ꢉꢻy chꢄt hꢇu cơ

400-550⁰C: mꢄt nưꢝc ꢉꢨa ꢉ꣓c ꢷꢉꢘꢊng ꢔꢳt

800-950⁰C:

ꢀ

ꢵ꣎ nhiꢁt ꢃꢪ lò ꢃꢴng ꢃꢜu,

gꢙch ꢃư꣋c xꣂp kèm vꢝi

than. Theo chiꢜu cao lò

tꢸng dꢚn, mꢀt ꢃꢪ than

xꣂp giꢑm dꢚn.

ꢛꢙo ꢛꢉꢶnh phꢚn spinel, hematite, corindon

phân ꢉꢻy calcite

970-1300⁰C: hiꢁn tư꣋ng ꢹꢉꢑy bên ꢫꢞꢘꢶi, ꢹꢊc

ꢷꢉꢘꢊng mullite

ꢀ

Viꢁc nung kèm than d꣊

làm bꢒn bꢜ mꢮt gꢙch,

gây nhiꢜu phꣂ phꢒm.

ꢀ

>750⁰C: bꢣt ꢃꢚuꢆꢋꢌꢊꢆꢛꢺꣀnh ꢛꢙo ꢷꢉꢘꢊng mꢝi

꣙ꢶm nguꢪi: co nhiꢁt

VLXD-Vꢀt liꢁu ꢃꢄt nung vaꢆvꢇa

2-53

2-54

ꢀ

Vꢝi cơ sꢤ hiꢁn ꢃꢙi, thư꣏ng dùng lò tunnel.

Nhiꢁt ꢃꢪ nung gꢙch t꣔ 900 – 980^oC

ꢀ

VLXD-Vꢀt liꢁu ꢃꢄt nung vaꢆvꢇa

2-55

2-56

14

Tra nhiên liꢃu than

ꢀ

Than cꢚn phꢑi cháy hꣂt trong vùng nung.

ꢀ

Phương pháp: dùng móc

ꢃ꣎ mꢤ nóc tra than, dùng

giá múc than 0,2-0,3kg/lꢚn

ꢃ꣌ qua lꢦ tra than vào

trong lò.

ꢀ

Nꣂu cho quá nhiꢜu, than không cháy hꣂt, khi ꢃꣂn

vùng làm nguꢪi gꢮp không khí làm nguꢪi than tiꣂp

tꢢc cháy làm gꢙch quá lꢠa.

ꢀ

Tꢭc ꢃꢪ xe goòng càng lꢝn, lư꣋ng than tra càng ít.

Theo chiꢜu rꢪng lò, lư꣋ng than ꢤ sát tư꣏ng lò tra

nhiꢜu hơn lư꣋ng than ꢤ tâm.

ꢀ

Nguyên tꢣc: Ch꣐ tra than

vào hàng lꢦ mà sꢑn phꢒm

nung có phát quang ánh

sáng, khoꢑng nhiꢁt ꢃꢪ

ꢀ

Thao tác tra than phꢑi nhanh, tránh không khí lꢙnh

l꣓t vào.

650^oC ꢃꣂn cuꢭi vùng nung.

Dùng than cám có cơꢆhꢙt ꣈ 1,5 mm, ꢃꢪ ꢒm ꣈ 7%

VLXD-Vꢀt liꢁu ꢃꢄt nung vaꢆvꢇa

2-57

2-58

Lò ꢍꢱng liên tꢭc

ꢀ

Lò gꢙch liên tꢢc ki꣎u ꢃꢱng hiꢁu suꢄt cao giꢑi quyꣂt

ꢃư꣋c 2 vꢄn ꢃꢜ cơ bꢑn là hꢙn chꣂ ô nhi꣊m môi

trư꣏ng, và ꢃꢙt hiꢁu suꢄt cao vꢝi giá thành thꢄp.

ꢀ

Khꢑ nꢸng giꢑm thi꣎u sꢂ ô nhi꣊m: lò có cꢄu tꢙo ki꣎u

ꢃꢱng, vꢝi quy trình nung gꢙch gꢴm 4 giai ꢃoꢙn:

sꢄy, gia nhiꢁt, nung và làm nguꢪi, di꣊n ra t꣔ trên

xuꢭng. Gꢙch ꢃư꣋c cꢄp liên tꢢc vào lò t꣔ phía trên,

ngư꣋c chiꢜu vꢝi dòng khí mang nhiꢁt ꢃi t꣔ dưꢝi lên

ꢃ꣎ gia nhiꢁt cho viên gꢙch. Nh꣏ ꢃꢮc ꢃi꣎m ꢃó, nhiꢁt

ꢃư꣋c tꢀn dꢢng mꢪt cách tꢭi ꢃa giꢇa các giai ꢃoꢙn.

VLXD-Vꢀt liꢁu ꢃꢄt nung vaꢆvꢇa

2-59

2-60

15

Lò ꢍꢱng liên tꢭc

ꢀ

Khi lꢄy gꢙch ra, cơ cꢄu

lꢄy gꢙch ra (hꢁ trꢢc vít

nâng hꢙ) s꣑ nâng cꢑ

chꢴng gꢙch nhích lên ꢃꢻ

ꢃ꣎ rút thanh ꢃꢼ ra.

Cꢿa ra gꢅch

Xꣂp gꢙch nꢩm

ꢀ

Sau ꢃó t꣔ t꣔ hꢙ chꢴng

gꢙch xuꢭng cho ꢃꣂn khi

xuꢄt hiꢁn hàng rãnh tiꣂp

theo trên dꢚm chꢇ I thì

luꢴn thanh ꢃꢼ vào ꢃ꣎ ꢃꢼ

chꢴng gꢙch tiꣂp theo.

Xꣂp gꢙch ꢃꢱng

VLXD-Vꢀt liꢁu ꢃꢄt nung vaꢆvꢇa

2-61

2-62

Lò ꢍꢱng liên tꢭc

ꢀ

Trưꢝc khi xꣂp m꣄ gꢙch mꢝi, mꢤ van chꢣn 2 ꢭng

khói, ꢃ꣎ khí thꢑi ꢃư꣋c hút ra ngoài.

ꢀ

Bên dưꢝi vùng nung là vùng làm nguꢪi. Gꢙch

sau khi nung ꢃư꣋c di chuy꣎n dꢚn xuꢭng ꢃáy lò

và ꢃư꣋c làm nguꢪi t꣔ t꣔.

Sau khi xꣂp gꢙch xong, ꢃóng van chꢣn hai ꢭng khói

lꢙi ꢃ꣎ khói nóng sꢄy gꢙch mꢪc mꢝi xꣂp vào lò.

ꢀ

Không khí lꢙnh cꢄp vào t꣔ ꢃáy lò, khi ꢃi qua lꢝp

Chꣂ ꢃꢪ cháy trong buꢴng nung ꢃư꣋c ꢃiꢜu ch꣐nh ꢃ꣎

trung tâm cháy (vùng nung) ꢤ giꢇa lò và duy trì

nhiꢁt ꢃꢪ ꢤ vùng này vào khoꢑng 900-950^oC.

gꢙch mꢝi nung s꣑ làm cho gꢙch nguꢪi dꢚn, ꢃꢴng

th꣏i không khí ꢃư꣋c làm nóng trưꢝc khi cꢄp vào

vùng nung.

ꢀ

Khí thoát ra t꣔ vùng nung s꣑ vào vùng ꢃꢭt nóng, và

vùng sꢄy trưꢝc khi thꢑi ra bên ngoài. Nhiꢁt ꢃꢪ khí

thꢑi thoát ra thꢄp, ch꣐ trong khoꢑng 70-130^oC nên

không ꢑnh hưꢤng ꢃꣂn môi trư꣏ng bên ngoài.

ꢀ

Nꢸng suꢄt lò 320 viên/m꣄,

VLXD-Vꢀt liꢁu ꢃꢄt nung vaꢆvꢇa

2-63

2-64

16

ꢹꢆꢙnh phꢨm

VLXD-Vꢀt liꢁu ꢃꢄt nung vaꢆvꢇa

2-65

2-66

Khuyꢴt tꢂt

ꢀ

Dꢄu vꣂt tiꣂp xúc do

tiꣂp xúc khi gꢙch quá

ꢒm ꢃ꣊ biꣂn dꢙng, như

dꢄu vân tay

ꢀ

Bꢜ mꢮt không ph꣚ng

do khi cꢣt không ꢃꢜu.

ꢀ

M꣄ góc: khi tꢙo hình

không nén chꢮt các

góc, hoꢮc do va chꢙm

khi sꢄy hay nung.

ꢀ

Sai kích thưꢝc: lꢝn

hoꢮc nh꣍ hơn kích

thưꢝc chuꢒn, do ꢃꢪ co

không ꢃúng, nguyên

liꢁu có l꣗n nhiꢜu cát.

Mꣀ

cꢅnh

Bꢯ mꣁt không phꣂng

Sai kích

thꢒꢗc

Uꢕn cong

Mꣀ

góc

lún

ꢀ

M꣄ cꢙnh do khi tháo

khuôn, hoꢮc thiꣂu ꢃꢄt

ꢤ ꢃáy, góc cꢙnh do

chèn không chꢮt.

ꢀ

Cong: do gꢙch bꢎ dính

vào khuôn khi tháo

khuôn

ꢀ

Cong do co không

ꢃꢜu khi sꢄy hoꢮc

nung.

ꢀ

Lún: do ꢃꢄt sét quá ꢒm,

gꢙch bꢎ lún do tác ꢃꢪng

tr꣓ng lư꣋ng gꢙch

VLXD-Vꢀt liꢁu ꢃꢄt nung vaꢆvꢇa

2-67

2-68

17

Khuyꢴt tꢂt

ꢀ

Màu không ꢃꢴng nhꢄt

sau khi nung. Vꢎ trí gꢙch

tiꣂp xúc vꢝi nhau có

màu nhꢙt hơn so vꢝi vꢎ

trí không tiꣂp xúc.

ꢀ

Chiꢜu dài gꢙch có g꣋n

sóng khi tꢙo hình bꢩng

phương pháp ꢃùn.

ꢀ

Nꢱt cꢙnh: do sꢄy quá

nhanh, ꢤ cꢙnh khô

nhanh gây nꢱt.

ꢀ Bꢜ mꢮt bꢎ phꢴng

do nung nhanh, khí

không thoát ra kꢎp

ꢀ

Nꢱt bꢜ mꢮt: do khi sꢄy

có chênh lꢁch ꢃꢪ ꢒm

giꢇa bꢜ mꢮt vꢝi tâm,

gây co rút không ꢃꢜu.

ꢀ N꣌ khi nung: do

ꢀ

Bꢎ phân lꢝp khi tꢙo hình

bꢩng phương pháp ép.

nung nhanh

ꢀ

Bꢜ mꢮt có s꣓c, vân do

dao cꢣt không ph꣚ng.

VLXD-Vꢀt liꢁu ꢃꢄt nung vaꢆvꢇa

2-69

2-70

ꢹꢌnh chꢎt vaꢁyêu cꢚu

ꢄôꢁrꣃng

ꢀ

ꢵꢪꢆrꢦng giao ꢃꢪng rꢄt lꢝn t꣔ꢆ1-

2% ꢟꢶꢆꢹꢨꢆth꣎ꢆlên tꢝi hơn 50%.

ꢀ ꢗꢊc tꢖnh chꢄt cꢻa vꢀt liꢁu ꢃꢄt nung cꢉꢻꢆyꣂu

꣛ꢉꢢꢆthuꢪc vꢶo nguyên liꢁu vꢶꢆcông nghꢁꢆnung

ꢔꢑn phꢒm

ꢵꢭi vꢝi gꢙch ꢃꢄt nung ꢃꢪꢆrꢦng

20-55%

Nh꣏ꢆcông nghꢁꢆꢛꢙo hꣀnh ꢃ꣖n

ꢳp nên cꢉꢻꢆyꣂu lꢶꢆrꢴng do nꢱt,

ꢖt cꢊc lꢦꢆrꢦng lꢝn.

ꢀ ꢵꢮc biꢁt lưu ꣜ꢆꢍꢶꢆꢃꢪꢆrꢦng,ꢆꢃꢮc trưng cho ꢔꢑn

phꢒm kꣂt khꢭi.

ꢀ

ꢗꢊc lꢦꢆrꢴng nh꣍ꢆꢹꢨꢆth꣎ꢆꢃư꣋c

lꢄp ꢃꢚy pha tꢉꢻy tinh khi kꣂt

khꢭi-ꢍꢶm nguꢪi.

ꢈꢖch thưꢝc lꢦꢆrꢦng dao ꢃꢪng

quanh 0,1-1 µm.

VLXD-Vꢀt liꢁu ꢃꢄt nung vaꢆvꢇa

2-71

2-72

18

ꢄôꢁꢆ꣄t nꢒꢗc

ꢢ꣄t nꢒꢗc mao ꣅ꣆ꢧn vaꢁ꣇꣈o ꢆꢟa

ꢀ

Không ꢊp dꢢng cho cꢊc lꢦꢆrꢦng quꢊꢆꢫꢉ꣍

ꢀ

Vꢀt liꢁu ꢃꢄt nung nꢉꣀn

chung ꢖt hꢬt nưꢝc, do không

ꢹꢨꢆꢹꢊc lꢦꢆrꢦng nh꣍.

ꢵꢪꢆꢉꢬt nưꢝc không tꢸng

cho ꢃꣂn ꢃꢪꢆꢒm không kꢉꢖꢆ

90%.

Bꢃ tiꣂp ꣝ꢬc nưꢝc

꣞ꢬt nưꢝc mao d꣗n

Bꢃ ꢉꢬt nưꢝc mao d꣗n

Yêu cꢚu cơ bꢑn cꢚn phꢑi

ꢃꢑm bꢑo:ꢆꢵꢪ hút nưꢝc ꣈

6%, ngói cóꢆꢃꢪ hút nưꢝc

cao không tꢭt, vìꢆꢹư꣏ng ꢃꢪ

s꣑ giꢑm.

ꢿ꣟o ꢉ꣠a ꢉꢬt nưꢝc mꢪt ꢿ꣟o ꢉ꣠a ꢉꢬt nưꢝc mꢪt

꣞ꢬt nưꢝc ꣡꣟o ꢉ꣠a

phꢚn

VLXD-Vꢀt liꢁu ꢃꢄt nung vaꢆvꢇa

2-73

2-74

Cꢒꢖng ꢍô

ꢹꢌnh chꢎt ꣉ꢆꢉc

ꢀ

Nꣂu ꣝ꢳt ꢃꢬng cư꣏ng ꢃôꢆphuꢆthuꢪc ꢟꢶo: phương ꢳp

ꢃ꣖n vaꢆꢃôꢆrꢦng

ꢀ

Các tính chꢄt khác như: khꢭi lư꣋ng th꣎ tích,hꢁ sꢭ dãn

nꢤ nhiꢁt, khꢑꢆꢫꢸꢫꢞꢆꢹách nhiꢁt, cách âm, kích thưꢝc,

hình dꢙng… là nhꢇng tính chꢄt cꢚn thiꣂt.

E = E_o(1-c.P)

với hê sô c≈ 2, P là đô rỗng (P_gạch= 40 %)

E_//~1000 N/mm2 ; E_⊥~8000 N/mm2

Chuꢆyꣂu ꢍꢶm viꢁc ꢹꢉꢎu ꢫꢳn theo phương ⊥

ꢀ

Hꢁꢆsꢭꢆꢡ꣟n nꢤꢆnhiꢁt thꢄp 5-8.10^-6K^-1, cꢚn lưu ꣜ꢆvꢝi d꣟n

nꢤꢆnhiꢁt cꢻa vꢇa xây tꢉꢖch h꣋p.

Hꢁꢆsꢭꢆd꣗n nhiꢁt gꢙch ꢃꢄt nung theo ꢃꢪꢆrꢦng λ=λ₀(1-P);

vꢝi P ꣢ 40% λ=0,8 W/(m.K)

ꢀ

Cư꣏ng ꢃꢪ bꢜn nén cꢻa gꢙch ꣉ 70 kG/cm², bꢜn uꢭn

cꢻa ngói ꣉ 70kG/cm².

ꢀ

Lưu ꣜ꢆꢷꢉꢊc:ꢆꢷꢉꢑꢆnꢸng ꢹꢉꢎu nưꢝc, khô nhanh

Không d꣖ng gꢙch v꣔a nung xong do hiꢁn tư꣋ng co d꣟n

cꢚn lưu kho trưꢝc khi sꢠꢆꢡꢢng.

ꢀ

Vꢝi gꢙch, hꢁ sꢭ hóa mꢜm là mꢪt ch꣐ tiêu quan

tr꣓ng sau khi gꢙch hút no nưꢝc (ngâm nưꢝc 7

ngày) phꢑi ꢃꢙt 80% cư꣏ng ꢃꢪ lúc khô.

ꢀ

Vꢜ kinh tꣂ phꢑi r꣄ tiꢜn

VLXD-Vꢀt liꢁu ꢃꢄt nung vaꢆvꢇa

2-75

2-76

19

Vi trꢌꢁv꣊a xây, tô

Chꢱc nꢥng ꢔꢆꢌnh

ꢀ

Nꣂu xem mꢪt bꢱc vꢊch xây như mꢪt hꢁꢆvꢀt liꢁu

ꢹꢉꢎu lꢂc tꢉꣀꢆꢃꢨꢆꢍꢶꢆhꢁꢆcomposite gꢙch,ꢆꢃꢊꢆliên kꣂt

nhau nh꣏ꢆꢟꢶo vꢇa ꢃ꣎ꢆꢛꢙo tꢉꢶnh khꢭi ꢃꢴng nhꢄt.

ꢀ

ꢗꢉꢎu lꢂc, vd tư꣏ng chꢎu lꢂc

ꢀ

Bao che

•

Hꢁꢆcomposite gꢙch-vꢇa

•

Chꢭng lꢙi bꢄt thư꣏ng th꣏i tiꣂt

ꢗꢊch nhiꢁt, ꢋꢌꢊn tꢖnh nhiꢁt

ꢗꢊch âm, ꢉꢬt âm

Không liên tꢢc

ꣁꢖnh kꣂt giꢇa cꢊc gioꢸng ꣡꣍ꢆqua vꢶꢆꢷꢉꢑꢆnꢸng ꢹꢉꢎu kꢳo coi

như bꢩng không.

Chꢭng chꢊy, ꢉ꣍a hꢘꢙn

ꢀ

ꢕꢖnh thꢒm mꢲꢆtrong xây

dꢂng công trꣀnh

VLXD-Vꢀt liꢁu ꢃꢄt nung vaꢆvꢇa

2-77

2-78

ꢹꢆꢙnh phꢚn v꣊a

Yêu cꢚu v꣊a cꢚn kêꢁꢍꢴn

ꢀ

Vꢇa xây dꢂng là mꢪt loꢙi vꢀt liꢁu ꢃá nhân tꢙo, thành phꢚn

bao gꢴm chꢄt kꣂt dính, nưꢝc, cꢭt liꢁu nh꣍ và phꢢ gia.

ꢀ

An toꢶn cꢉꢎu lꢂc tꢊc dꢢng trꢂc tiꣂp:

•

ꢕꢺ꣓ng lư꣋ng bꢑn thân

ꢀ

Các thành phꢚn này ꢃư꣋c nhào trꢪn theo t꣐ lꢁ thích h꣋p, khi

mꢝi nhào trꢪn hꢦn h꣋p có tính d꣄o g꣓i là hꢦn h꣋p vꢇa, sau

khi ꢃóng rꢣn có khꢑ nꢸng chꢎu lꢂc g꣓i là vꢇa. Phꢢ gia có tác

dꢢng cꢑi thiꢁn tính chꢄt cꢻa hꢦn h꣋p vꢇa và vꢇa.

꣞ꢘꢙt tꢑi sꢠꢆꢡꢢng

ꢥ꣣ꢨ, tuyꣂt, ꢫꢞꢘꢙi lꢂc...

ꢀ

Theo quꢊꢆꢛꢺꣀnh sꢠꢆꢡꢢng, lꢂc tꢊc dꢢng giꢊn

tiꣂp (biꣂn dꢙng cưꢼng bꢱc):

ꢀ

ꢵꢮc ꢃi꣎m cꢻa vꢇa là ch꣐ có cꢭt liꢁu nh꣍, khi xây và trát phꢑi

tꢙo thành lꢝp m꣍ng, diꢁn tích tiꣂp xúc vꢝi nꢜn xây, vꢝi mꢮt

trát và vꢝi không khí là khá lꢝn, nưꢝc d꣊ bꢎ mꢄt ꢃi, do ꢃó

lư꣋ng nưꢝc nhào trꢪn cꢚn lꢝn. Do không có cꢭt liꢁu lꢝn

nên cư꣏ng ꢃꢪ chꢎu lꢂc cꢻa vꢇa thư꣏ng nh꣍.

•

Co, t꣔ꢆbiꣂn

꣙ꢬn.

VLXD-Vꢀt liꢁu ꢃꢄt nung vaꢆvꢇa

2-79

2-80

20

Bài giảng Vật liệu xây dựng - Chương 2: Vật liệu đất nung - Nguyễn Khánh Sơn