Bài giảng Toán rời rạc 2 - Chương 2: Biểu diễn đồ thị trên máy tính
BIỂU DIỄN ĐỒ THỊ TRÊN
MÁY TÍNH
Toán rời rạc 2
Nội dung
• Biểu diễn đồ thị bằng ma trận kề
• Biểu diễn đồ thị bằng ma trận liên thuộc
• Biểu diễn đồ thị bằng danh sách cạnh
• Biểu diễn đồ thị bằng danh sách kề
2
Biểu diễn đồ thị bằng ma trận kề
Ma trận kề của đồ thị vô hướng
• Xét đồ thị đơn vô hướng G =<V, E>, với tập đỉnh V = {1,
2, . . ., n}, tập cạnh E = {e1, e2,.., em}. Ta gọi ma trận kề
của đồ thị G là ma trận có các phần tử hoặc bằng 0
hoặc bằng 1 theo qui định như sau:
4
Tính chất ma trận kề đối với đồ thị vô
hướng
5
Ma trận kề của đồ thị có hướng
• Định nghĩa hoàn toàn tương tự với đồ thị vô
hướng
– Cần lưu ý tới hướng của cạnh
– Ma trận kề của đồ thị có hướng là không đối xứng
6
Tính chất của ma trận kề của đồ thị có
hướng
7
Ma trận trọng số
8
Ưu & nhược điểm của ma trận kề
• Ưu điểm
– Đơn giản, dễ cài đặt trên máy tính
– Sử dụng một mảng hai chiều để biểu diễn ma trận kề
– Dễ dàng kiểm tra được hai đỉnh u,v có kề với nhau hay không
– Đúng một phép so sánh (a*u+*v+≠0?)
• Nhược điểm
– Lãng phí bộ nhớ: bất kể số cạnh nhiều hay ít ta cần n2 đơn vị bộ
nhớ để biểu diễn
– Không thể biểu diễn được với các đồ thị có số đỉnh lớn
– Để xem xét đỉnh đỉnh u có những đỉnh kề nào cần mất n phép so
sánh kể cả đỉnh u là đỉnh cô lập hoặc đỉnh treo
9
Qui ước khuôn dạng lưu trữ ma
trận kề
• Dòng đầu tiên ghi lại số đỉnh của đồ thị
• N dòng kế tiếp ghi lại ma trận kề của đồ thị.
– Hai phần tử khác nhau của ma trận kề được viết cách
nhau một vài khoảng trống.
10
Biểu diễn đồ thị bằng ma trận
liên thuộc
Ma trận liên thuộc: Đồ thị vô hướng
12
Ma trận liên thuộc: Đồ thị có hướng
13
Biểu diễn đồ thị bằng danh sách
cạnh
Danh sách cạnh (cung)
• Trong trường hợp đồ thị thưa (đồ thị có số cạnh m 6n),
người ta thường biểu diễn đồ thị dưới dạng danh sách
cạnh.
– Ta lưu trữ danh sách tất cả các cạnh (cung) của đồ thị vô hướng
(có hướng). Mỗi cạnh (cung) e(x, y) được tương ứng với hai
biến dau[e], cuoi[e].
– Như vậy, để lưu trữ đồ thị, ta cần 2m đơn vị bộ nhớ.
– Nhược điểm: để nhận biết những cạnh nào kề với cạnh nào
chúng ta cần m phép so sánh trong khi duyệt qua tất cả m cạnh
(cung) của đồ thị.
– Nếu là đồ thị có trọng số, ta cần thêm m đơn vị bộ nhớ để lưu
trữ trọng số của các cạnh.
15
Biểu diễn đồ thị vô hướng bằng danh sách cạnh
• Chỉ cần liệt kê các cạnh (u,v) mà không cần liệt kê cạnh (v,u).
• Nên liệt kê các cạnh theo thứ tự tăng dần của đỉnh đầu mỗi
cạnh.
• Tính chất danh sách cạnh của đồ thị vô hướng:
– Đỉnh đầu nhỏ hơn đỉnh cuối mỗi cạnh.
– Số cạnh có giá trị u thuộc cả vế phải và vế trái của danh sách
cạnh là bậc của đỉnh u.
16
Biểu diễn đồ thị có hướng bằng danh sách cạnh
• Mỗi cạnh là bộ có tính đến thứ tự các đỉnh.
• Đặc biệt chú ý đến hướng của các cạnh
• Tính chất danh sách cạnh của đồ thị vô hướng:
– Đỉnh đầu không nhất thiết phải nhỏ hơn đỉnh cuối mỗi cạnh.
– Số cạnh có giá trị u thuộc cả vế phải các cạnh là deg+(u).
– Số cạnh có giá trị u thuộc cả vế trái các cạnh là deg-(u).
17
Biểu diễn đồ thị trọng số bằng danh sách
cạnh
• Bổ sung thêm một cột là trọng số của mỗi cạnh
18
Ưu & nhược điểm của danh sách
cạnh
• Ưu điểm của danh sách cạnh:
– Trong trường hợp đồ thị thưa (m6n), biểu diễn bằng
danh sách cạnh tiết kiệm được không gian nhớ;
– Thuận lợi cho một số thuật toán chỉ quan tâm đến các
cạnh của đồ thị.
• Nhược điểm của danh sách cạnh:
– Khi cần duyệt các đỉnh kề với đỉnh u bắt buộc phải
duyệt tất cả các cạnh của đồ thị.
• Điều này làm cho thuật toán có chi phí tính toán cao.
19
Khuôn dạng lưu trữ danh sách cạnh
• Dòng đầu tiên ghi lại số N, M tương ứng với số đỉnh và
số cạnh của đồ thị.
– Hai số được viết cánh nhau một vài khoảng trống;
• M dòng kế tiếp, mỗi dòng gi lại một cạnh của đồ thị
– Đỉnh đầu và đỉnh cuối mỗi cạnh được viết cách nhau một vài
khoảng trống.
20
Tải về để xem bản đầy đủ
35 trang
22400
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Toán rời rạc 2 - Chương 2: Biểu diễn đồ thị trên máy tính", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- bai_giang_toan_roi_rac_2_chuong_2_bieu_dien_do_thi_tren_may.pdf
