Bài giảng Công nghệ kim loại - Phần I: Công nghệ đúc - Chương 5: Đúc các hợp kim

V-1. Tính Ñuùc Cuûa Hôïp Kim  
Tính ñuùc cuûa hôïp kim laø khaû  
naêng ñuùc deã hay khoù cuûa hôïp kim ñoù.  
Noù ñöôïc ñaùnh giaù baèng caùc chæ tieâu  
cô baûn sau ñaây:  
 
1-Tính chaûy loaõng  
Kim loaïi naøo coù ñoä chaûy loaõng caøng cao thì  
ñuùc caøng deã. Tính chaûy loaõng phuï thuoäc chuû  
yeáu vaøo coâng ngheä khuoân, nhieät ñoä quaù nhieät  
khi roùt vaø thaønh phaàn hoùa hoïc cuûa kim loaïi.  
Ví duï ñuùc trong khuoân caùt tính chaûy loaõng  
cuûa kim loaïi cao hôn so vôùi ñuùc trong khuoân  
kim loaïi do khuoân caùt coù toác ñoä daãn nhieät  
thaáp hôn.  
 
Thaønh phaàn hoùa hoïc cuûa kim loaïi vaø hôïp kim  
- Si, P laø nhöõng nguyeân toá laøm taêng tính  
chaûy loaõng cuûa gang.  
- Mn, S laø nhöõng nguyeân toá laøm giaûm  
tính chaûy loaõng cuûa gang.  
2 -Tính co cuûa kim loaïi  
Tính co caøng taêng tính ñuùc caøng  
keùm. Vì ñuùc vaät ñuùc ra deã bò caùc  
khuyeát taät, loõm co, roã co.  
Thaønh phaàn hoãn hôïp cuûa caùc  
nguyeân toá trong kim loaïi.  
Nhieät ñoä roùt kim loaïi.  
 
3 - Tính hoaø tan khí  
Kim loaïi khi ñuùc thöôøng hoaø tan khí O2, H2 ,  
hôi H2O gaây roã vaät ñuùc, laøm giaûm cô tính  
4 - Tính thieân tích :( khoâng ñoàng nhaát veà  
thaønh phaàn hoãn hôïp, thöôøng ôû kim loaïi  
maøu).Gang coù tính chaûy loaõng hôn theùp raát  
nhieàu do ñoù gang deã hôn theùp.  
 
V-2 . Ñuùc gang  
Thaønh phaàn hoãn hôïp cuûa gang : Fe, C …  
C = 2,14 4,0%  
Si = 0,4 3,5%  
Mn = 0,2 1,5%  
P = 0.04 1,5%  
S = 0,02 0,2%  
 
Phaân loaïi gang :  
⧫ Gang xaùm : GX – VD : GX 15-32  
Trong gang khoâng coù xeâmentit töï do ,maø  
chæ coù Graphit. Gang xaùm coù tính ñuùc toát  
deã gia coâng cô khí.  
⧫ Gang traéng : Cacbon trong gang naøy coù  
daïng lieân keát hoaù hoïc xeâmentit töï do vì  
vaäy gang naøy raát cöùng vaø doøn.  
⧫ Gang bieán traéng : Beà maët gang traéng beân trong loõi  
laø gang xaùm. Vuøng tieáp giaùp giöõa hai toå chöùc coù toå  
chöùc cuûa gang hoa raâm.  
⧫ Gang caàu : Graphit trong gang ôû daïng hoàng caàu  
nhôø ñöa vaøo chaát bieán tính ñaëc bieät vaøo gang loûng  
khi ñuùc. - VD : GC 60  
⧫ Gang deûo : Graphit ôû daïng boâng neân tính deûo cuûa  
gang taêng leân .  
Caùc nguyeân toá thuùc ñaåy söï Graphit hoùa : C, Si, P.  
Caùc nguyeân toá caûn trôû söï Graphit hoùa : Mn, S, Cr.  
Caùc nguyeân toá aûnh höôûng ñeán tính ñuùc cuûa gang  
- Thaønh phaàn hoaù hoïc.  
- Nhieät ñoä roùt gang.  
- Vaät ñuùc thaønh caøng moûng → roùt gang ôû  
nhieät ñoä caøng cao.  
- Coâng ngheä khuoân.  
- Toác ñoä nguoäi.  
- Thaønh phaàn vaät lieäu naáu gang.  
Vaät lieäu kim loaïi  
Thoûi gang (naáu loø cao), hoài lieäu + chi tieát maùy =  
gang hö, feroâ hôïp kim ( Fe-Si, Fe-Mn).  
Tính toaùn hôïp lyù, kích thöôùc ñöôøng kính trong  
cuûa loø.  
Laøm saïch Oxy hoùa.  
Loø ñuùc : loø ñöùng duøng nhieân lieäu laø than coác.  
Loø choõ : duøng nhieân lieäu than ñaù.  
Loø daàu : duøng nhieân lieäu daàu FO .  
Loø ñieän : loø hoà quang (maáu theùp), loø caûm öùng  
Loø khí gaz.  
Chaát trôï dung  
Ñöa vaøo ñeå taùch caùc taïp chaát vaø xæ ra khoûi kim  
loaïi loûng.  
CaCO3 ( 4 5%)  
Ñoái vôùi loø daàu khoâng caàn duøng ñaù voâi CaCO3 ñeå  
khöû taïp chaát.  
Loø ñieän hoà quang tröïc tieáp duøng ñeå naáu theùp.  
Loø ñieän hoà quang giaùn tieáp duøng ñeå naáu kim loaïi  
maøu.  
Loø naáu : xem  
Vaät lieäu chòu löûa  
Vaät lieäu chòu ñöôïc nhieät cao maø  
khoâng bò meàm chaûy thay ñoåi theå tích  
thaønh phaàn hoãn hôïp. Thöôøng ñeå xaây  
caùc töôøng loø hôïp kim loø ñuùc laøm caùc  
duïng cuï ñeå chöùa ñöïng kim loaïi loûng  
hay loø nung laøm vaät lieäu chòu löûa.  
Vaät lieäu chòu löûa : axit  
Gaïch Ñinat : SiO2 ; nhieät ñoä chaûy :17300C  
Vaät lieäu chòu löûa : bazô  
Gaïch Manheâhit (MgO)  
Croâm-Manheâhit (Cr2O3, MgO …)  
Nhieät ñoä chaûy : 1600 17000C  
Gaïch Croâmit  
Tính phoái lieäu naáu gang  
a.Meû lieäu naáu  
Nhieân lieäu :  
Daàu FO 15 18% khoái löôïng vaät lieäu kim loaï  
Than coác :12 15% (loø ñöùng )  
Than ñaù : 20 25% (loø choû)  
Chaát trôï dung : Coù taùc duïng ñöa vaøo laøm chaûy loaõng  
xæ vaø noåi leân treân beà maët nöôùc gang ñeå vôùt ra deã daøng .  
Ñaù voâi CaCO3 , ñoâloâmít, xæ loø Mactanh → loø ñöùng vaø loø  
choõ. Loø daàu khoâng caàn duøng chaát trôï dung ñeå taïo xæ  
b. Vaät lieäu kim loaïi  
Gang thoûi ñuùc.  
Gang vuïn (gang maùy).  
Hoài lieäu ( pheá phaåm + heä thoáng roùt, ñaäu hôi, ñaäu  
ngoùt ).  
Theùp vuïn .  
Feroâ hôïp kim : FeSi : 30,45,75, Fe-Mn boå sung caùc  
nguyeân toá Si, Mn bò chaùy hao trong quaù trình naáu.  
vaät lieäu naáu phaûi laøm saïch, coù kích thöôùc phuø hôïp  
vôùi ñöôøng kính cuûa loø ( 1/3 Dt).  
Caùch tính  
Goïi x,y,z laø khoái löôïng cuûa caùc vaät lieäu naáu.  
Coù phöông trình  
X + Y + Z = 100%  
Goïi Si vaät lieäu kim loaïi , Mn vaät lieäu loaïi laø thaønh  
phaàn Si, Mn, coù vaät lieäu kim loaïi.  
Goïi Sivñ , Mnvñ laø thaønh phaàn Si, Mn coù trong vaät  
ñuùc.  
Goïi Sich, Mnch … coù trong quaù trình naáu.  
Si chaùy hao 15%,.  
Mn chaùy hao 20%.  
C chaùy hao 15%.  
+ loø ñöùng, loø choõ(than) C khoâng tính.  
+ loø daàu phaûi tính chaùy hao 15%.  
Sivlkl – Sich . Sivlkl = Sivñ.  
Sivlkl .(1– Sich ) = Sivñ.  
Sivñ  
Sivlkl =  
1- Sich  
Mnvñ  
Mnvlkl =  
1- Mnch  
Heä phöông trình :  
x + y +z = 100%  
Sivd  
1− Sich  
Sivd  
Sivd  
x.  
+ y. + z.  
= 100% Mnvlkl  
1− Sich  
1− Sich  
VD : GX : 15-32.  
Tra baûng bieát thaønh phaàn hoån hôïp C, Si, Mn.  
Tải về để xem bản đầy đủ
ppt 37 trang myanh 25880 Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Công nghệ kim loại - Phần I: Công nghệ đúc - Chương 5: Đúc các hợp kim", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

  • pptbai_giang_cong_nghe_kim_loai_phan_i_cong_nghe_duc_chuong_5_d.ppt