Bài giảng Công nghệ kim loại - Phần I: Công nghệ đúc - Chương 5: Đúc các hợp kim
1-Tính chaûy loaõng
Kim loaïi naøo coù ñoä chaûy loaõng caøng cao thì
ñuùc caøng deã. Tính chaûy loaõng phuï thuoäc chuû
yeáu vaøo coâng ngheä khuoân, nhieät ñoä quaù nhieät
khi roùt vaø thaønh phaàn hoùa hoïc cuûa kim loaïi.
Ví duï ñuùc trong khuoân caùt tính chaûy loaõng
cuûa kim loaïi cao hôn so vôùi ñuùc trong khuoân
kim loaïi do khuoân caùt coù toác ñoä daãn nhieät
thaáp hôn.
Thaønh phaàn hoùa hoïc cuûa kim loaïi vaø hôïp kim
- Si, P laø nhöõng nguyeân toá laøm taêng tính
chaûy loaõng cuûa gang.
- Mn, S laø nhöõng nguyeân toá laøm giaûm
tính chaûy loaõng cuûa gang.
Phaân loaïi gang :
⧫ Gang xaùm : GX – VD : GX 15-32
Trong gang khoâng coù xeâmentit töï do ,maø
chæ coù Graphit. Gang xaùm coù tính ñuùc toát
deã gia coâng cô khí.
⧫ Gang traéng : Cacbon trong gang naøy coù
daïng lieân keát hoaù hoïc xeâmentit töï do vì
vaäy gang naøy raát cöùng vaø doøn.
⧫ Gang bieán traéng : Beà maët gang traéng beân trong loõi
laø gang xaùm. Vuøng tieáp giaùp giöõa hai toå chöùc coù toå
chöùc cuûa gang hoa raâm.
⧫ Gang caàu : Graphit trong gang ôû daïng hoàng caàu
nhôø ñöa vaøo chaát bieán tính ñaëc bieät vaøo gang loûng
khi ñuùc. - VD : GC 60
⧫ Gang deûo : Graphit ôû daïng boâng neân tính deûo cuûa
gang taêng leân .
Caùc nguyeân toá thuùc ñaåy söï Graphit hoùa : C, Si, P.
Caùc nguyeân toá caûn trôû söï Graphit hoùa : Mn, S, Cr.
Caùc nguyeân toá aûnh höôûng ñeán tính ñuùc cuûa gang
- Thaønh phaàn hoaù hoïc.
- Nhieät ñoä roùt gang.
- Vaät ñuùc thaønh caøng moûng → roùt gang ôû
nhieät ñoä caøng cao.
- Coâng ngheä khuoân.
- Toác ñoä nguoäi.
- Thaønh phaàn vaät lieäu naáu gang.
Vaät lieäu kim loaïi
Thoûi gang (naáu loø cao), hoài lieäu + chi tieát maùy =
gang hö, feroâ hôïp kim ( Fe-Si, Fe-Mn).
Tính toaùn hôïp lyù, kích thöôùc ñöôøng kính trong
cuûa loø.
Laøm saïch Oxy hoùa.
Loø ñuùc : loø ñöùng duøng nhieân lieäu laø than coác.
Loø choõ : duøng nhieân lieäu than ñaù.
Loø daàu : duøng nhieân lieäu daàu FO .
Loø ñieän : loø hoà quang (maáu theùp), loø caûm öùng
Loø khí gaz.
Chaát trôï dung
Ñöa vaøo ñeå taùch caùc taïp chaát vaø xæ ra khoûi kim
loaïi loûng.
CaCO3 ( 4 5%)
Ñoái vôùi loø daàu khoâng caàn duøng ñaù voâi CaCO3 ñeå
khöû taïp chaát.
Loø ñieän hoà quang tröïc tieáp duøng ñeå naáu theùp.
Loø ñieän hoà quang giaùn tieáp duøng ñeå naáu kim loaïi
maøu.
Loø naáu : xem
Vaät lieäu chòu löûa
Vaät lieäu chòu ñöôïc nhieät cao maø
khoâng bò meàm chaûy thay ñoåi theå tích
thaønh phaàn hoãn hôïp. Thöôøng ñeå xaây
caùc töôøng loø hôïp kim loø ñuùc laøm caùc
duïng cuï ñeå chöùa ñöïng kim loaïi loûng
hay loø nung laøm vaät lieäu chòu löûa.
Vaät lieäu chòu löûa : axit
Gaïch Ñinat : SiO2 ; nhieät ñoä chaûy :17300C
Vaät lieäu chòu löûa : bazô
Gaïch Manheâhit (MgO)
Croâm-Manheâhit (Cr2O3, MgO …)
Nhieät ñoä chaûy : 1600 17000C
Gaïch Croâmit
Tính phoái lieäu naáu gang
a.Meû lieäu naáu
Nhieân lieäu :
Daàu FO 15 18% khoái löôïng vaät lieäu kim loaï
Than coác :12 15% (loø ñöùng )
Than ñaù : 20 25% (loø choû)
Chaát trôï dung : Coù taùc duïng ñöa vaøo laøm chaûy loaõng
xæ vaø noåi leân treân beà maët nöôùc gang ñeå vôùt ra deã daøng .
Ñaù voâi CaCO3 , ñoâloâmít, xæ loø Mactanh → loø ñöùng vaø loø
choõ. Loø daàu khoâng caàn duøng chaát trôï dung ñeå taïo xæ
b. Vaät lieäu kim loaïi
Gang thoûi ñuùc.
Gang vuïn (gang maùy).
Hoài lieäu ( pheá phaåm + heä thoáng roùt, ñaäu hôi, ñaäu
ngoùt ).
Theùp vuïn .
Feroâ hôïp kim : FeSi : 30,45,75, Fe-Mn boå sung caùc
nguyeân toá Si, Mn bò chaùy hao trong quaù trình naáu.
vaät lieäu naáu phaûi laøm saïch, coù kích thöôùc phuø hôïp
vôùi ñöôøng kính cuûa loø ( 1/3 Dt).
Caùch tính
Goïi x,y,z laø khoái löôïng cuûa caùc vaät lieäu naáu.
Coù phöông trình
X + Y + Z = 100%
Goïi Si vaät lieäu kim loaïi , Mn vaät lieäu loaïi laø thaønh
phaàn Si, Mn, coù vaät lieäu kim loaïi.
Goïi Sivñ , Mnvñ laø thaønh phaàn Si, Mn coù trong vaät
ñuùc.
Goïi Sich, Mnch … coù trong quaù trình naáu.
Si chaùy hao 15%,.
Mn chaùy hao 20%.
C chaùy hao 15%.
+ loø ñöùng, loø choõ(than) C khoâng tính.
+ loø daàu phaûi tính chaùy hao 15%.
Sivlkl – Sich . Sivlkl = Sivñ.
Sivlkl .(1– Sich ) = Sivñ.
Sivñ
Sivlkl =
1- Sich
Mnvñ
Mnvlkl =
1- Mnch
Heä phöông trình :
x + y +z = 100%
Sivd
1− Sich
Sivd
Sivd
x.
+ y. + z.
= 100% Mnvlkl
1− Sich
1− Sich
VD : GX : 15-32.
Tra baûng bieát thaønh phaàn hoån hôïp C, Si, Mn.
Tải về để xem bản đầy đủ
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Công nghệ kim loại - Phần I: Công nghệ đúc - Chương 5: Đúc các hợp kim", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
bai_giang_cong_nghe_kim_loai_phan_i_cong_nghe_duc_chuong_5_d.ppt

