Bài giảng Chế độ cắt gia công cơ khí

ChÕ ®é c¾t gia c«ng c¬ khÝ

chÕ ®é c¾t gia c«ng c¬ khÝ

kh¸i niÖm chung

Chän chÕ ®é c¾t lµ x¸c ®Þnh chiÒu s©u c¾t, sè lÇn ch¹y dao, l-îng ch¹y dao,

tèc ®é c¾t vµ c«ng suÊt cÇn thiÕt trong ®iÒu kiÖn gia c«ng nhÊt ®Þnh.

ChÕ ®é c¾t hîp lý lµ chÕ ®é c¾t tèn Ýt thêi gian nhÊt ®Ó chÕ t¹o s¶n phÈm do

®ã gi¸ thµnh cña nã rÎ nhÊt. NÕu chän ®óng kÕt cÊu dao, th«ng sè h×nh häc phÇn c¾t,

vËt liÖu, ph-¬ng ph¸p mµi s¾c vµ mµi bãng còng nh- x¸c ®Þnh ®óng ®¾n c¸ch g¸ ®Æt,

kÑp chÆt dao vµ ph«i, ®iÒu chØnh m¸y tèt, trang bÞ c«ng nghÖ cã kÕt cÊu hîp lý…sÏ

t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó chän chÕ ®é hîp lý vµ cã lîi.

ChÕ ®é c¾t chÞu sù t¸c ®éng cña mét lo¹t c¸c nh©n tè nh- thµnh phÇn ho¸ häc

cña vËt liÖu, ph-¬ng ph¸p s¶n xuÊt vµ gia c«ng nhiÖt, cÊu tróc tÕ vi, ®é lín cña h¹t

vµ m¹ng l-íi tinh thÓ. C¸c nh©n tè trªn nhiÒu khi ¶nh h-ëng mét c¸ch t-¬ng hç

nhau ®Õn chÕ ®é c¾t vµ kh«ng thÓ ®¸nh gi¸ ®éc lËp, riªng lÎ nhau. ChÕ ®é c¾t cßn

phô thuéc vµo ph-¬ng ph¸p gia c«ng, lo¹i vËt liÖu dao, th«ng sè h×nh häc dông cô

c¾t, ®iÒu kiÖn g¸, kÑp chÆt chi tiÕt v× vËy chÕ ®é c¾t rÊt phøc t¹p, th-êng ®-îc chän

theo kinh nghiÖm vµ sö dông c¸c c«ng thøc thùc nghiÖm ®Ó tÝnh to¸n chÕ ®é c¾t.

Trong nghµnh chÕ t¹o m¸y cã rÊt nhiÒu lo¹i vËt liÖu kh¸c nhau ®-îc sö dông,

trong cïng mét lo¹i l¹i cã thµnh phÇn, cÊu tróc, ®é cøng…kh«ng gièng nhau, v× vËy

®Ó ®-a ra mét c«ng thøc cô thÓ ®Ó tÝnh chÕ ®é c¾t cho tõng lo¹i vËt liÖu, ®iÒu kiÖn

gia c«ng cô thÓ lµ kh«ng thÓ thùc hiÖn ®-îc. V× vËy, chÕ ®é c¾t ®-îc tÝnh cho mét sè

vËt liÖu chuÈn øng víi 1 sè ®iÒu kiÖn nhÊt ®Þnh nµo ®ã, cßn c¸c vËt liÖu kh¸c ®-îc

tÝnh nhê c¸c hÖ sè gia c«ng thùc nghiÖm.

Khi sö dông chÕ ®é c¾t trªn b¶n vÏ chÕ t¹o cÇn ph¶i v¹ch râ nh÷ng yªu cÇu vÒ

®é chÝnh x¸c kÝch th-íc, h×nh d¸ng, ®é bãng bÒ mÆt sau khi gia c«ng, ®Æc tr-ng vËt

liÖu s¶n phÈm nh- nh·n hiÖu thÐp, tr¹ng th¸i c¬ tÝnh vµ tr¹ng th¸i líp bÒ mÆt ph«i.

C¸c yÕu tè c¾t

1. ChiÒu s©u c¾t t(mm): lµ kho¶ng c¸ch gi÷a c¸c bÒ mÆt ®ang vµ ®· gia

c«ng ®o theo chÒu vu«ng gãc víi mÆt ®· gia c«ng.

2. L-îng ch¹y dao s (mm ):lµ kho¶ng c¸ch dÞch chuyÓn cña dao trªn vßng

quay cña ph«i(hµnh tr×nh lµm viÖc) hoÆc lµ kho¶ng dÞch chuyÓn cña ph«i sau mét

vßng cña dao (hµnh tr×nh lµm viÖc).

Th-êng cã l-îng ch¹y dao däc, ngang, n»m ngang,th¼ng ®øng nghiªng hoÆc

hoÆc lµ l-îng ch¹y dao trßn.

3. ChiÒu réng cña ph«i b (mm): lµ kho¶ng c¸ch gi÷a c¸c bÒ mÆt ®ang vµ ®·

gia c«ng ®o theo mÆt c¾t.

4. ChiÒu dµy ph«i a (mm): lµ kho¶ng c¸ch gi÷a hai vÞ trÝ liªn tiÕp cña mÆt

c¾t sau mét vßng quay cña ph«i hay sau mét lÇn ch¹y dao, ®o theo ph-¬ng vu«ng

gãc víi chiÒu réng ph«i.

5. DiÖn tÝch ph«i f (mm²): lµ chiÒu s©u c¾t t víi l-îng ch¹y dao S hoÆc chiÒu

réng ph«i b víi chiÒu dµy a (f = ts = ba ).

6. Tèc ®é c¾t V (m/ph): lµ ®o¹n ®-êng dÞch chuyÓn cña l-ìi c¾t ®èi víi mÆt

®ang gia c«ng trong mét ®¬n vÞ thêi gian. Tèc 1 ®¬n vi thêi gian. Tèc ®é c¾t khi mµi

®¸nh bãng vµ c¸c nguyªn c«ng t-¬ng tù tÝnh ra m/s.

1

ChÕ ®é c¾t gia c«ng c¬ khÝ

Ch-¬ng I: TiÖn vµ bµo

I. Tr×nh tù tra chÕ ®é c¾t khi tiÖn

(C¸c ph-¬ng ph¸p gia c«ng kh¸c còng ®-îc tra theo tr×nh tù t-¬ng tù)

1. ChiÒu s©u c¾t t, mm:

§Ó gi¶m bít thêi gian gia c«ng, thêi gian phô nªn chän sè lÇn ch¹y dao

lµ Ýt nhÊt. Gia c«ng th«: t lÊy b»ng l-îng d-.

Gia c«ng tinh: víi bÒ mÆt cã ®é nh½n bãng thÊp h¬n cÊp 5 th× t = 0,5 – 2

mm, víi cÊp 6, 7 th× t = 0,1 – 0,4 mm

Chó ý: Khi c¾t ®øt vµ xÊn r·nh, tiÖn ®Þnh h×nh, t = chiÒu réng cña l-ìi c¾t.

2. Tra l-îng ch¹y dao S, mm/vg:

Khi dïng l-îng ch¹y dao nªn chó ý nh÷ng yÕu tè sau ®©y: Yªu cÇu ®é bãng

bÒ mÆt, ®é chèng rung ®éng cña hÖ thèng m¸y-dao-chi tiÕt: ®é bÒn v÷ng cña dao,

m¸y gia c«ng ®¶m b¶o c«ng suÊt. Gi¸ trÞ l-îng ch¹y dao tra ë c¸c b¶ng (112) vµ

b¶ng 14.

3. TÝnh vËn tèc c¾t V, m/ph:

- TÝnh vËn tèc c¾t:

Khi gia c«ng b»ng dao thÐp giã, tèc ®é c¾t tÝnh theo c«ng thøc trong b¶ng (23,

24). Tr-êng hîp tiÖn réng lç, tèc ®é c¾t tÝnh theo c«ng thøc ph¶i nh©n víi hÖ sè 0,9.

NÕu gia c«ng c¸c thÐp kh¸c nhau, gia c«ng nh«m vµ hîp kim nh«m, g¸ trÞ tèc ®é

c¾t tÝnh ®-îc ph¶i nh©n víi hÖ sè kh¶ n¨ng gia c«ng ë b¶ng 25.

Tr-êng hîp c¬ tÝnh vËt liÖu gia c«ng trong b¶ng 24, tèc ®é c¾t tÝnh theo b¶ng (23

– 25) ph¶i nh©n víi hÖ sè Km_vtheo b¶ng 26. NÕu kÓ c¸c yÕu tè ¶nh h-ëng tèc ®é

c¾t ph¶i nh©n víi hÖ sè trong b¶ng 27.

C«ng thøc tÝnh ®é c¾t khi gia c«ng b»ng dao hîp kim cøng cho ë b¶ng 28. NÕu

c¬ tÝnh vËt liÖu gia c«ng kh¸c trong b¶ng 28, gi¸ trÞ tèc ®é c¾t ph¶i nh©n víi hÖ sè

km_vcho trong b¶ng 29.

Ngoµi ra, øng víi tõng lo¹i vËt liÖu gia c«ng, tèc ®é c¾t ph¶i nh©n víi hÖ sè kh¶

n¨ng gia c«ng trong b¶ng 25.

B¶ng 30 cho hÖ sè kÓ ®Õn ®iÒu kiÖn gia c«ng kh¸c nhau ¶nh h-ëng ®Õn tèc ®é

c¾t.

Khi gia c«ng b»ng dao sø nh·n hiÖu щM – 332 ph¶i chó ý:

a. Gia c«ng thÐp: Còng gièng dao hîp kim cøng T15K6 vµ ph¶i nh©n víi hÖ sè

lµ 1,7.

b. Gia c«ng gang: Gièng nh- dao hîp kim cøng BK6 vµ ph¶i nh©n víi hÖ sè 2.

Tèc ®é c¾t gia c«ng chÊt dÎo kÕt cÊu lÊy nh- sau: Dao b»ng thÐp dông cô V = 75

100 m/ph.

1000.V

- Tõ vËn tèc c¾t tÝnh to¸n t×m ra sè vßng quay trôc chÝnh: n =

vg/ph

d

- §èi chiÕu víi thuyÕt minh m¸y chän tèc ®é quay theo m¸y n_m n.

n_m..d

- TÝnh vËn tèc c¾t thùc theo c«ng thøc: V_tt





m / ph



1000

4. TÝnh lùc c¾t:

C«ng thøc tÝnh lùc c¾t cho ë b¶ng (16 – 17) øng víi dao cã ₁> 0⁰, b¶ng (20

– 21) dïng cho dao cã l-ìi c¾t phô vµ ₁= 0. Khi gia c«ng vËt liÖu kh¸c víi b¶ng

17, khi dao mßn vµ th«ng sè h×nh häc thay ®æi, lùc c¾t tÝnh theo b¶ng (16-17) ph¶i

2

ChÕ ®é c¾t gia c«ng c¬ khÝ

nh©n víi hÖ sè trong b¶ng (18 –19). Khi gia c«ng vËt liÖu kh¸c trong b¶ng 21, lùc

c¾t tÝnh theo b¶ng (20 – 21) ph¶i nh©n víi hÖ sè trong b¶ng 22.

L-îng ch¹y dao chän theo b¶ng, khi gia c«ng th«, cÇn ph¶i kiÓm tra ®é bÒn

m¶nh hîp kim (víi dao HKC), kiÓm nghiÖm ®é chÝnh x¸c gia c«ng vµ ®é bÒn c¸c c¬

cÊu trong m¸y.

* NÕu kiÓm tra l-îng ch¹y dao ®· chän theo ®é bÒn m¶nh hîp kim, th× ph¶i tÝnh

lùc c¾t chÝnh P_zøng víi l-îng ch¹y dao ®· chän, sau ®ã so s¸nh víi lùc c¾t cho phÐp

ë ®iÒu kiÖn gia c«ng nhÊt ®Þnh cho trong b¶ng 14. NÕu lùc c¾t thùc tÕ kh«ng lín h¬n

gi¸ trÞ cho phÐp th× l-îng ch¹y dao chän ®óng, ng-îc l¹i, cÇn gi¶m l-îng ch¹y dao.

* KiÓm nghiÖm ®é chÝnh x¸c gia c«ng vµ ®é bÒn c¸c c¬ cÊu trong m¸y.

- KiÓm tra l-îng ch¹y dao theo ®é bÒn th©n dao chñ yÕu lµ ®é bÒn uèn:

§é bÒn th©n dao h×nh ch÷ nhËt x¸c ®Þnh theo c«ng thøc :

B.H ²



 u



Pz =

KG

6l

§èi víi th©n dao tiÕt diÖt vu«ng (H = B):

B³





 u

Pz =

6l

Th©n dao trßn:

.d ³



 u



32l

- KiÓm tra l-îng ch¹y dao theo ®é chÝnh x¸c gia c«ng cã thÓ xuÊt ph¸t tõ ®iÒu

kiÖn: ®é vâng chi tiÕt gia c«ng kh«ng ®-îc v-ît qu¸ 0,25 dung sai chÝnh x¸c gia

c«ng ®ang tiÕn hµnh. Lùc c¾t h-íng kÝnh Py kÓ ®Õn ®é chÝnh x¸c gia c«ng, x¸c ®Þnh

theo c¸c c«ng thøc (khi tiÖn ngoµi c¸c trôc nh½n):

70EJ

I ³

TiÖn chèng hai t©m: Py = f

KG

140EJ

Mét ®Çu chèng t©m ®Çu kia cÆp vµo m©m cÆp: Py = f

KG

I ³

3EJ

I ³

Khi chØ kÑp trong m©m cÆp: Py = f

KG

-KiÓm tra ®é bÒn c¸c c¬ cÊu m¸y theo l-îng ch¹y dao ph¶i x¸c ®Þnh lùc chiÒu

trôc Px. So s¸nh Px víi lùc cho phÐp vÒ ®é bÒn c¬ cÊu ch¹y dao P_m:

P_x P_m

- XuÊt ph¸t tõ lùc Pz vµ ®-êng kÝnh chi tiÕt gia c«ng ta x¸c ®Þnh ®-îc m« men

P D

Z.

xu¾n kÐp theo:

2Mk =

; KGm.

1000

ë ®©y : Pz – lùc c¾t th¼ng ®øng (KG); D-®-êng kÝnh chi tiÕt gia c«ng (mm).

LÊy M«- men xo¾n kÐp võa tÝnh so s¸nh ví M« men cho phÐp cña c¬ cÊu trong

chuyÓn ®éng chÝnh.

Gi¸ trÞ lùc vµ M«-men xo¾n kÐp tÝnh víi l-îng ch¹y dao ®· chän mµ v-ît qu¸ trÞ

sè cho phÐp th× ph¶i gi¶m l-îng ch¹y dao .

L-îng ch¹y dao cho phÐp trong tr-êng hîp gia c«ng b»ng dao sø lo¹i цм-332

cho trong b¶ng 15.

P .V

z

5. C«ng suÊt c¾t: Theo c«ng thøc: N 



kw



60.102

NÕu cã nhiÒu dông cô ®ång thêi tham gia c¾t gät th× c«ng suÊt tÝnh b»ng tæng

céng c«ng suÊt riªng cña tõng dông cô.

6. TÝnh thêi gian gia c«ng T_m(Xem cô thÓ ë ch-¬ng 10):

3

ChÕ ®é c¾t gia c«ng c¬ khÝ

L

T_m=

(phót)



S_phn.s

L: lµ chiÒu dµi c¾t, mm.

7. LËp b¶ng chÕ ®é c¾t (VÝ dô b¶ng chÕ ®é c¾t cho qu¸ tr×nh tiÖn, c¸c ph-¬ng

ph¸p gia c«ng kh¸c còng t-¬ng tù)

Tinh

B.Tinh

Th«

1K62

M¸y

T15K6

Dao

B-íc

t (mm)

S (mm/vg) n (vg/ph) T_m(ph)

1. L-îng ch¹y dao tiÖn th« mÆt ngoµi vµ tiÖn c¾t ®øt b»ng dao thÐp giã

vµ dao hîp kim cøng

ChiÒu s©u c¾t t (mm)

12

§-êng kÝnh ph«i

5

8

30

(mm)

L-îng ch¹y dao S mm/vßng

-

 18

 18  30

 30  50

 50  80

 80  120

 120  180

 180  260

 260  360

 360

-

 0,25

0,2 – 0,5

0,4 – 0,8

0,6 – 1,2

1,0 – 1,6

1,4 – 2,0

1,8 – 2,6

2,0 – 3,2

-

0,3 – 0,6

0,5 – 1,0

0,7 – 1,3

1,1 – 1,8

1,5 – 2,0

1,8 – 2,8

2,5 – 3,0

0,5 –

1,0

0,8 –

1,5

1,1 –

2,0

1,5 –

2,5

1,0 – 1,5

1,3 – 2,0

1,5 – 2,5

2,0 – 3,0

Chó thÝch:

LÊy l-îng ch¹y dao lín h¬n khi gia c«ng thÐp mÒm , khi gia c«ng chèng trªn

L

mòi t©m nÕu

< 6 hoÆc kÑp trong m©m cÆp nÕu

< 2; cßn gi¸ trÞ nhá dïng

D

khi gia c«ng thÐp cøng, gang vµ khi gia c«ng ph«i cã ®-êng kÝnh nhá, nh-ng lín

h¬n chiÒu dÇi ch¹y dao.

2. L-îng ch¹y dao khi tiÖn ngoµi thÐp t«i b»ng dao hîp kim cøng

Giíi h¹n bÒn

L-îng ch¹y dao S

§é cøng HRC



_bp(KG/mm)

(mm/vßng)

160

180

200

49

54

58

0,1 – 0,3

0,07 – 0,2

0,05 – 0,15

4

ChÕ ®é c¾t gia c«ng c¬ khÝ

5

ChÕ ®é c¾t gia c«ng c¬ khÝ

3. L-îng ch¹y dao khi tiÖn th« lç trªn m¸y tiÖn

VËt liÖu gia c«ng

ThÐp, vËt ®óc b»ng thÐp

Gang

5

ChiÒu s©u c¾t t (mm)

15

2

3

5

10

2

3

10

15

L-îng ch¹y dao s (mm/vßng)

10

16

20

30

40

50

80

0,08

0,08-0,2

-

0,1

-

0,08-0,12

0,25-0,4

0,5-0,3

0,08

-

0,12

0,15-0,25 0,08-0,12

0,3-0,5

0,9-1,2

100 0,15-0,4 0,1-0,25

0,15-0,25

0,5-0,7

0,6-1,0

1,1-1,3

0,9-1,1

0,7-0,9

1,3-1,5

1,1-1,3

150

200

400

600

300

600

0,5-1,0 0,2- 0,5 0,12-0,3

-

0,25-0,6 0,15-0,4

-

50x50

100x100

-

0,8-1,0 0,7-0,9

0,6-0,8 0,5-0,7

0,4-0,6 0,3-0,5

1,0-1,2 0,9-1,1

0,8-1,0 0,7-0,9

0,5-0,7

0,3-0,5

-

0,7-0,7

0,5-0,7

0,9 – 1,1 0,7 – 0,9

0,7 – 0,9 0,5 – 0,7

0,5 – 0,7

1,1 – 1,2 0,8 –1,0

0,9 – 1,0 0,6-0,8

-

Chó thÝch: Khi ta gia c«ng ph«i kh«ng cã vá cøng cã thÓ t¨ng trÞ sè l-îng ch¹y dao trong b¶ng lªn 10-15.

5

ChÕ ®é c¾t gia c«ng c¬ khÝ

4. L-îng ch¹y dao khi tiÖn th« lç trªn m¸y doa nÕu dïng trôc doa cã hai lç ®ì

®-êng kÝnh trôc doa (mm)

VËt

liÖu

gia

100

200

300

Kho¶ng nh« ra cña trôc (mm/vßng)

c«ng

1500

2000

3000

2000

3000

4000

3000

4000

6000

3000

5000

6000

L-îng ch¹y dao s mm/vßng

5

1,0-1,4 0,9-1,3 0,7–1,1 1,1– 1,5 1,0-1,4 0,8–1,2 1,2–

1,6

1,1–1,5 0,8 – 1,2 1,3– 1,7 1,0-1,4 0,9– 1,3

0,9–1,3 0,6 – 1,0 1,1– 1,5 0,8-1,2 0,7– 1,1

0,6–1,0 0,5 – 0,8 0,8– 1,2 0,6-0,9 0,6– 0,9

ThÐp

vµ vËt

®óc

b»ng

thÐp

10

15

20

0,8-1,2 0,7-1,1 0,5–

0,9

0,9– 1,3 0,8-1,2 0,6–

1,0

1,0–

1,4

-

0,6– 1,0 0,6-1,0

-

0,5– 0,8 -

0,7–

1,1

0,5–0,8

-

0,7– 1,1 0,5-0,8 0,5– 0,7

-

0,6–

0,8

6

ChÕ ®é c¾t gia c«ng c¬ khÝ

5

1,4-1,8 1,3–

1,7

1,1–

1,5

1,5–

2,0

1,4-1,8 1,2–

1,6

1,6–

2,0

1,5–1,9 1,2 – 1,6 1,6–

2,0

1,4-1,8 1,3–

1,6

10

15

20

1,2-1,6

1,3–1,7 1,0 – 1,4

1,4–

1,0–1,4 0,9 – 1,2 1,8

1,2-1,6

1,1–

0,9–

1,3

1,3–1,7

1,0–

1,4–

1,8

1,1–

Gang

0,9-1,3 1,5

0,9-1,3 1,4

1,0–

1,4

-

0,8-1,2

-

0,8-1,1 0,8–

1,2

1,2–

1,5

0,8–1,2 0,7 – 1,0 1,1–

1,5

0,9-1,4 0,8–

1,2

0,8–1,2

0,7–

1,0

1,0–

1,4

0,9–

1,3

0,6–

1,0

Chó thÝch : 1. Khi cã t¶i träng va ®Ëp ph¶i nh©n l-îng ch¹y dao trong b¶ng víi hÖ sè 0,75.

2. NÕu gia c«ng b»ng dao hai mÆt, b»ng dao b×a vµ c¸c bé dao còng ph¶i t¨ng gi¸ trÞ trong b¶ng lªn 1,4 – 1,7 lÇn.

Tèc ®é c¾t x¸c ®Þnh øng víi l-îng dao trªn mét l-ìi c¾t.

7

ChÕ ®é c¾t gia c«ng c¬ khÝ

5. L-îng ch¹y dao nªn dïng ®Ó tiÖn thÐp

vµ gang b»ng dao tiÖn cã l-ìi c¾t phô.

C«ng suÊt m¸y (KW)

KÝch th-íc

ph«i (mm)

5

 8

ChiÒu s©u c¾t t (mm)

2,1-5

L-îng ch¹y dao (mm/vg)

 10

12

§-êng ChiÒu

2,1-5,0

2,1-5

 2

 5

kÝnh

dµi

300

>300

400

500

>500

600

>600

750

-

1,8-2,5 1,1-2,0 2,2-3,0 1,3-2,2

-

 40

1,2-2,0 0,7-1,4 1,2-2,0 0,8-1,4

-

1,8-3,0 1,1-2,0 2,5-3,2 1,6-2,5 2,5-3,2 1,6-2,5

> 40

 60

1,8-2,5 1,1-2,0 1,8-2,5 1,2-2,2 1,8-2,5 1,2-2,2

-

1,8-3,0 1,1-2,0 2,5-3,2 1,6-2,5 2,5-3,5 1,8-2,5 2,0-5,0

> 60

 75

1,2-2,0 1,1-2,0 2,0-2,0 1,3-2,2 2,2-3,0 1,5-2,3 1,8-4,5

1,8-3,0 1,1-2,0 2,5-3,0 1,6-1,5 3,0-4,0 2,0-3,5 2,5-5,0

> 75

<300

400

600

>600

750

1,8-2,5 1,1-2,0 2,2-3,0 1,3-2,2

-

 40

1,5-2,0 1.2-1.8 1,5-2,0 1,2-1,8

-

1,8-3,0 1,1-2,0 2,5-3,6 1,6-2,5 2,5-4,0 2,0-3,5

1,8-3,0 1,1-2,0 2,0-3,0 1,5-2,5 2,2-4,0 1,5-2,5

> 40

 60

500

1,8-3,0 1,1-2,0 2,5-3,5 1,6-2,5 2,5-4,0 2,0-3,5 2,5-5,0

> 60

 75

>750

1,8-3,0 1,1-2,0 1,3-2,2 1,0-2,2 2,3-3,5 1,8-3,0 1,8-4,5

1,8-3,0 1,1-2,0 2,5-3,6 1,6-2,5 3,0-4,0 2,0-3,5 3,0-5,0

600

> 75

 300

>300

-

1,2-2,0 0,9-1,8 1,8-2,5 1,2-2,0

-

CÆp

-

2,3-3,0 1,5-2,5 2,0-3,0 2,0-3,5 2,5-4,0

Trªn

trôc

g¸

c«ng

x«n

 50

-

1,1-,13

1,3-1,8

-

> 150

150

1,5-2,2

Chó thÝch:

1. L-îng ch¹y dao trªn dïng khi  = 45⁰. NÕu  = 90⁰th× l-îng ch¹y dao lÊy trong

vßng 1,0-1,5mm/vßng.

2. Gi¸ trÞ lín nªn dïng khi chiÒu s©u c¾t nhá. khi gia c«ng thÐp kÐm bÒn, gia c«ng gang

còng nh- ®é cøng v÷ng cña hÖ thèng m¸y-dao – chi tiÕt tèt.

7

ChÕ ®é c¾t gia c«ng c¬ khÝ

6. L-îng ch¹y dao tiÖn ngoµi vµ bµo thÐp cã

_b= 90  70 KG/mm²b»ng dao thÐp giã vµ dao hîp kim cøng

C¾t ®é bãng

Tèc ®é c¨t m/p

B¸n kÝnh mòi dao

(mm)

Theo гOCT 2789

30-70

L-îng ch¹y dao s (mm/vg)

 70

Ký hiÖu

0,5

1,0

2,0

0,5

1,0

2,0

0,5

1,0

2,0

0,30- 0,52

0,45-0,55

0,57-0,65

0,67-0,69

0,23-0,39

0,30-0,46

0,44-0,54

0,11-0,22

0,16-0,30

0,21-0,38

0,44-0,63

0,57-0,69

0,17-0,26

0,22-0,37

0,30-0,52

0,11-0,14

0,14-0,19

0,16-0,25

4

5

6

Chó thÝch: NÕu thÐp cã giíi h¹n bÒn c¸c gi¸ trÞ ë trªn th× l-îng ch¹y dao ph¶i nh©n

víi hÖ sè k phô thuéc trÞ sè _bnh- sau:

_b(KG/mm²)

 50

50 – 70 70-90 90-110

K

0,7

0,75

1

1,25

7. L-îng ch¹y dao tiÖn ngoµi hîp kim ®ång ®óc b»ng dao thÐp giã

vµ hîp kim cøng.

§é bãng theo

гocT 2789-59

Ký hiÖu

B¸n kÝnh mòi dao r (mm)

L-îng ch¹y dao S mm/vg

0,5

1,1

2,0

0,5

1,1

2,0

0,5

1,1

2,0

0,4-0,20

0,5-0,42

0,5

4

5

6

0,27-0,17

0,42-0,22

0,50-0,37

0,17-0,09

0,22-0,12

0,37-0,17

8

ChÕ ®é c¾t gia c«ng c¬ khÝ

8. L-îng ch¹y dao c¾t ®øt vµ tiÖn r·nh trªn m¸y tiÖn.

VËt liÖu gia c«ng: thÐp vµ vËt ®óc b»ng thÐp

ChiÒu réng

dao (mm)

_b< 50

KG/mm²

_b= 5080

KG/mm²

_p> 80

KG/mm²

HB > 180

HB  180

L-îng ch¹y dao s; mm

0,07 –

0,09

0,04 –

0,06

0,09 –

0,07 –

0,10

0,05 –

0,07

0,12

0,12 –

0,15

2

3

0,09 –

0,11

0,06 –

0,07

0,10 –

0,12

0,7 – 0,09

0,9 – 0,11

3-4

0,11 –

0,13

0,07 –

0,09

0,15 –

0,18

0,12 –

0,15

0,13 –

0,16

0,11 –

0,13

0,09 –

0,11

0,15 –

0,18

0,18-0,22

0,22 –

0,25

4-5

5-7

7-8

0,16 –

0,18

0,13 –

0,15

0,11 –

0,13

0,18 –

0,20

0,25 –

0,30

0,18 –

0,22

0,15 –

0,18

0,13 –

0,15

0,20 –

0,25

0,22 –

0,25

0,18 –

0,20

0,15 –

0,17

0,30 –

0,35

0,25 –

0,28

8-10

10-12

12-15

0,25 –

0,30

0,20 –

0,25

0,17 –

0,20

0,35 –

0,40

0,28 –

0,32

0,30 –

0,35

0,25 –

0,28

0,20 –

0,22

0,40 –

0,45

0,32 –

0,38

0,55 –

0,70

0,55 –

0,70

0,3 – 0,35

0,35 –

0,45

20

30

0,35 – 0,4

0,4 – 0,5

0,25 – 0,3

0,3 – 0,4

0,70 –

0,90

0,70 –

0,90

9

ChÕ ®é c¾t gia c«ng c¬ khÝ

Chó thÝch:

1. Gi¸ trÞ l-îng ch¹y dao lín h¬n dïng khi ®-êng kÝnh lín vµ vËt liÖu mÒm.

2. Khi dao tiÖn tiÕn vµo gÇn t©m c¸ch gÇn 0,5 b¸n kÝnh cña ph«i th× chän l-îng

ch¹y dao nhá h¬n trÞ sè cho trong b¶ng 20-30 %.

10

ChÕ ®é c¾t gia c«ng c¬ khÝ

9. L-îng ch¹y dao khi tiÖn ®Þnh h×nh trªn m¸y tù ®éng

§-êng kÝnh gia c«ng (mm)

ChiÒu

réng

dao

10

15

20

25

30

40

50

60 -100

(mm)

L-îng ch¹y dao S (mm/vßng)

0,04 - 0,09

8

10

15

20

25

30

35

40

50

60

70

90

100

0,02-0,04

0,02-0,06

0,03-0,08

0,035-0,08

2,04 - 0,08

0,015-0,035 0,02-0,052 0,03-0,07

0,01-0,027

0,01-0,024

0,008-0,02

0,02-0,04 0,02-0,055

0,05-0,035 0,02-0,05

0,05-0,03 0,02-0,045

0,01-0,027 0,02-0,04

0,01-0,025 0,015-0,035

0,01-0,023 0,015-0,03

0,04 - 0,08

0,035 - 0,07

0,03 - 0,065

0,03 - 0,06

0,03 - 0,055

0,025 - 0,05

0,03-0,06

0,025-0,05

0,025-0,055

0,02-0,045

0,02-0,04

0,015-0,035

0,015-0,03

-

0,035-0,07

0,03-0,065

0,025-0,055

0,025-0,05

0,02-0,045

0,02-0,04

0,02-0,037

0,015-0,03

0,01-0,03

0,008-0,02

-

0,01-0,03

0,01-0,025

-

0,02-0,04

0,015-0,04

0,015-0,035

0,025-0,05

0,02-0,05

0,02-0,04

0,025-0,05

-

0,01-0,025

Chó thÝch:

1. TrÞ sè l-îng ch¹y dao nhá h¬n dïng khi gia c«ng pr«phil phøc t¹p vµ vËt liÖu cøng, cßn trÞ sè lín dïng pr«phil ®¬n gi¶n, vËt

liÖu mÒm.

2. L-îng ch¹y dao trong b¶ng t-¬ng øng víi dao cã gãc tr-íc  = 05⁰; nÕu  = 10 15⁰ph¶i t¨ng lªn 30%;  = 20⁰t¨ng 50% so

víi trÞ sè cho trong b¶ng.

10

ChÕ ®é c¾t gia c«ng c¬ khÝ

10. L-îng ch¹y dao khi gia c«ng rªn m¸y tù ®éng mét trôc nhiÒu dao

A- TiÖn ngoµi

ChiÒu s©u c¾t t (mm)

TÝnh

chÊt

gia

§-êng

kÝnh

gia c«ng

(mm)

Sè

1

2

3

4

5

6

7

8

Dung sai

(mm)

dao



L-îng ch¹y dao S mm/vßng

c«ng

2

4

6

0,25-0,37 0,23-0,35

0,25-0,37 0,22-0,33

0,2-0,3

0,18-0,27

0,16-0,24

0,15-0,22

0,12-0,18

0,10-0,15

-

 25

0,2-0,3

0,18-0,27 0,15-0,22 0,12-0,18

2

5

0,42-0,63

0,35-0,52

0,34-0,50 0,3-0,45

0,37-0,55

0,27-0,4

0,2-0,3

0,25-0,36

0,2-0,3

0,18-0,27

0,1-0,2

0,34-0,50 0,25-0,37

0,32-0,48

Th«

0,30-0,45 0,25-0,37

0,17-0,25 0,15-0,22 0,15-0,22

9

> 25

-

2

5

9

0,8-1,2

0,7-1,0

0,55-0,82

0,4-0,6

0,35-0,52

0,3-0,45

0,2-0,03

0,3-0,45 0,25-0,37

0,27-0,40 0,25-0,37

0,17-0,25 0,15-0,22 0,15-0,22

0,2-0,3

>25

-

0,5-0,75 0,47-0,70 0,45-0,67

0,4-0,6

0,37-0,55 0,35-0,52 0,3-0,45

B¸n

tinh

-

0,2-0,3

B-XÐn mÆt ®Çu, tiÖn r·nh, tiÖn ®Þnh h×nh

ChiÒu s©u c¾t t hoÆc chiªud réng gia c«ng B  (mm)

0,2-0,3

-

TÝnh chÊt

gia c«ng

2

5

8

10

15

25

Lo¹i dao

l-îng ch¹y dao

0,2

Th«

Tinh

0,5

0,4

0,35

0,3

-

Dao xÐn mÆt

0,12

Dao tiÖn

vµnh

vµ r·nh

Th«

Tinh

-

0,5

0,4

0,35

0,3

-

0,2

Th«

Tinh

0,5

0,4

0,35

0,3

Dao ®Þnh h×nh

0,25

,02

0,15

0,12

Chó thÝch: NÕu gia c«ng thÐp, gang cã gi¸ trÞ HB kh¸c nhau ph¶i nh©n l-îng ch¹y dao trong b¶ng víi hÖ sè trong b¶ng 12.

11

ChÕ ®é c¾t gia c«ng c¬ khÝ

11. B¶ng hÖ sè ®· tÝnh l-îng ch¹y dao

gia c«ng th« vËt liÖu kh¸c nhau:

VËt liÖu gia c«ng

VËt liÖu

dao

ThÐp, HB

Gang, HB

125 156 187 215 248 278 120 160 180 220 280

HÖ sè ®iÒu chØnh

ThÐp giã 1,2

T15K6 0,8 0,75 0,7 0,65 0,6 0,45

T14K8 0,9 0,85 0,8 0,72 0,66 0,55

T5K10 1,0

BK8,BK6 1,2

1,1 1,05 1,0

0,9

0,8 1,4 1,3

1,2

-

1,2

1,1 1,0

-

1,0

0,9

0,8 0,72 0,65

0,9

1,1 1,05 1,0

0,8 1,4 1,3

1,1 1,0

13. L-îng ch¹y dao khi tiÖn ngoµi, tiÖn mÆt ®Çu

trªn m¸y tù ®éng nhiÒu trôc

VËt liÖu gia c«ng

ThÐp

Gang dÎo

Dung

sai

(mm)

1

2

3

5

6

8

1

2

3

5

L-îng ch¹y dao S mm/vßng

M©m

cÆp

hoÆc

®å g¸

Kh«ng

0,8 0,75 0,65 0,6

-

0,85 0,8 0,75 0,55

0,52 0,48 0,48 0,33

1

0,2-0,3 0,5 0,45 0,35 0,35

0,2-0,35 0,8 0,7 0,55 0,35 0,30 0,20

0,1-0,2 0,42 0,37 0,36 0,27 0,24 0,18

0,2-0,35 0,5 0,47 0,45 0,35 0,27 0,25

0,1-0,2 0,42 0,37 0,35 0,25 0,2 0,2

-

1-2

Th«

Chèng

3-5

t©m

0,2-0,35 0,2 0,37 0,35

6-9

0,25 0,17 0,15

0,1-0,2 0,35 0,42 0,30

Mét ®Çu

chèng

t©m

®Çu kia

cÆp

B¸n 1 0,3-0,5 0,6

-

0,65

0,45

0,38

-

tinh

0,2-0,3 0,4

0,1-0,15 0,35

Chó ý: L-îng ch¹y dao trong b¶ng cho ®èi víi gang dÎo, cho nªn khi gia c«ng

gang x¸m ph¶i t¨ng trÞ sè ®ã lªn 10  15%

12

ChÕ ®é c¾t gia c«ng c¬ khÝ

14. TrÞ sè lùc cÆp p_zcho phÐp theo ®é bÒn m¶nh hîp kim cøng.

ChiÒu dµy

m¶nh hîp

kim cøng

(mm) 

1

2

3

4

6

8

12

15

TrÞ sè p_zcho phÐp (KG)

 4

 6

 8

90

185

385

660

995

270

580

990

360

770

1320

2000

540

720

1080

2300

5960

1350

2880

2940

7450

190

330

500

1150

1970

2080

1540

2630

4000

1500

 10

Chó thÝch:

1. TrÞ sè p_ztrong b¶ng cho øng víi BK8, BK6; nÕu dïng TK nh-

T5K10, T15K6 ph¶i gi¶m xuèng 10%.

2. Khi cã t¶i träng va ®Ëp ph¶i gi¶m trÞ sè P_ztrong b¶ng.

15. TrÞ sè l-îng ch¹y dao cho phÐp theo ®é bÒn m¶nh sø

VËt liÖu gia c«ng

ThÐp

Gãc nghiªng

Gang

chÝnh ⁰

_bp 80 KG/mm²

_bp>80 KG/mm²

L-äng ch¹y dao (mm/vßng)

30

45

60

90

0,4-0,6

0,3-0,4

0,25-0,35

0,2-0,3

0,3-0,4

0,25-0,25

0,2-0,25

0,15-0,2

0,6-0,8

0,4-0,6

0,35-0,5

0,3-0,4

16. C«ng thøc tÝnh lùc c¾t khi ₁> 0⁰

Lùc c¾t

C«ng thøc

Lùc tiÕp tuyÕn

(th¼ng ®øng) p_z

p_z C_pz.t ^x^pz.S ^y^pz.V ⁿ^pz.k_M



KG



C_pz, C_py, C_pz: c¸c hÖ sè.

S- l-îng ch¹y dao, mm/vßng

k- hÖ sè phô thuéc vËt liÖu

gia c«ng; x_p, y_p, n_p,-Sè mò.

v- tèc ®é c¾t, m/phót

pz

py

y_py

n_py

p_y C_py.t ^x.S .V .k_M



KG



Lùc h-íng kÝnh p_y

py

Lùc ch¹y dao

(h-íng trôc) p_x

p_x C_px.t ^x^xz.S ^y^xz.V ⁿ^xz.k_M



KG



px

13

ChÕ ®é c¾t gia c«ng c¬ khÝ

18. HÖ sè vµ sè mò trong c«ng thøc tÝnh lùc c¾t trong b¶ng 16

HÖ sè vµ sè mò

VËt liÖu

gia c«ng

D¹ng

gia c«ng

VËt liÖu

phÇn c¾t

Lùc tiÕp tuyÕn

Lùc h-íng kÝnh

Lùc ch¹y dao

X_p

C_pz

Y_pz

X_pz

n_pz

C_pyX_pyn_pyY_pyC_px

Y_pxn_px

x

ThÐp vµ

vËt ®óc

b»ng thÐp

Hîp kim cøng

ThÐp giã

Hîp kim cøng

ThÐp giã

Hîp kim cøng

ThÐp giã

300

208

408

247

92

0,75

0,8

1,0

0,75

1

0,72

1

-0,15 243 0,9 -0,3 0,6 339

1

0,5 -0,4

TiÖn ngoµi

tiÖn réng

TiÖn r·nh

TiÖn ®øt

TiÖn ngoµi

TiÖn réng

TiÖn r·nh

TiÖn ®øt

0

141 0,9

172 0,73

0

0-

0

0,75 66,8 1,2 0,65

0

-

0,67

-

1

-

_bp=75 KG/mm₂

-

54

0,9

0,75 46

0,75 51,4 1,2 0,65

0,4

0

118

0

Gang x¸m

ThÐp giã

158

1,0

1

0

129

-

19. HÖ sè ®iÒu chØnh khi tÝnh lùc c¾t phô thuéc vËt liÖu gia c«ng

HÖ sè trong c«ng thøc

VËt liÖu gia c«ng

_b 60 KG/mm²

Lùc tiÕp tuyÕn P_z

Lùc h-íng kÝnh P_y

Lùc ch¹y dao P_x

Hîp kim cøng

thÐp giã

Hîp kim cøng ThÐp giã

Hîp kim cøng

ThÐp giã

^0,35







^b

k_mpz



^0,35

^b





^1,35







²















^1,5

^b

75





^0,75





75



75



75



75





^b

ThÐp

k_mpz



k_mpy



k_mpy



k_mpx



k_mpy



75















^b

_b 60 KG/mm²

75



0,4

0,55

1,3

0,8

1,1

HB









































Gang x¸m

k_mpy



k_mpy



k_mpy



k_mpy



k_mpx

















190









14

Bài giảng Chế độ cắt gia công cơ khí - Chương 1: Tiện và bào