Hướng dẫn thực hành LaTex

Trường Đại học Bách Khoa TPHCM

I Hương dẫn cài đặt LaTex

- Bài viết này sẽ hướng dẫn các bạn cách cài đặt chương trình soạn thảo Latex dành

cho hệ điều hành Windows. Để sử dụng được Latex, ta cần cài đặt hai chương

trình, một chương trình để tạo môi trường đánh Tex và một chương trình để soạn

thảo Tex.

- Chương trình tạo môi trường đánh Tex phổ biến nhất là Miktex và Texlive.

Chương trình soạn thảo Tex phổ biến là Texmaker, Texstudio, Texworks,

VietTex, ShareLatex, Overleaf.

Hiện tại chúng ta sử dụng Miktex và Texmaker. Nên mình sẽ hướng dẫn các bạn cài đặt

hai chương trình này. Ta sẽ cài đặt Miktex trước sau đó mới cài đặt Texmaker.

- Bước 1: Cài đặt Miktex.

 Các bạn truy cập vào trang: https://miktex.org/2.9/setup và chọn phiên bản

32bit hoặc 64bit phù hợp với máy của mình.

- Bước 2: Cài đặt TeXMaker theo địa chỉ sau:

http://www.xm1math.net/texmaker/download.html

Chú ý:

- Bản Miktex cài đặt là bản Basic nên nó sẽ thiếu các gói lệnh. Các bạn cũng không

nên lo lắng vì nếu máy bạn kết nối Internet thì Miktex sẽ tự động tải về khi thiếu.

- Nếu vì một số lý do mà Miktex không thể tự cập nhật, ta sẽ phải tự tải gói lệnh về

cài đặt thì các bạn có thể lên trang: https://www.ctan.org/pkg để cài đặt.

II Soạn thảo văn bản đầu tiên

a) Cấu trúc của một tập tin LaTex

1

Trường Đại học Bách Khoa TPHCM

- Mỗi tập tin dữ liệu vào phải được bắt đầu bởi lệnh \documentclass{...}

- Sau đó bạn có thể thêm vào các lệnh khác để định dạng cấu trúc của toàn bộ tài

liệu. Ngoài ra, bạn có thể sử dụng các gói lệnh để thêm vào các tính năng mở rộng

không có sẵn trong LaTeX. Khi việc khai báo định dạng của tài liệu đã hoàn tất,

bạn có thể bắt đầu soạn phần thân của tài liệu với lệnh \begin{document}

- Bây giờ thì bạn bắt đầu soạn thảo phần văn bản kết hợp với các lệnh định dạng

hữu ích của LaTeX. Khi hoàn tất việc soạn thảo, bạn sẽ thêm vào lệnh

\end{document}

- Chú ý: Vùng dữ liệu nằm giữa \documentclass và \begin{document} được gọi là

phần lời tựa, vùng dữ liệu nằm giữa \begin{document} và \end{document} được

gọi phần thân của tài liệu

- Trong đó:

 \documentclass[12pt,a4paper]{article}: Kiểu tài liệu kiểu article, cỡ chữ 12

điểm, khổ giấy A4

2

Trường Đại học Bách Khoa TPHCM

 \usepackage[utf8]{vietnam}: Gói lệnh vietnam với tùy chọn bảng mã utf8,

gọi lệnh này được dùng để soạn thảo tiếng việt

 \usepackage{amsmath, amsfonts, amssymb}: Các gói lệnh này bổ sung vào

LaTeX các lệnh và môi trường mới để soạn các công thức, hệ phương trình

nhiều hàng. Ngoài ra hơn một trăm kí hiệu toán học mới mà chúng không có

trong LaTeX thông thường.

 \usepackage{graphicx}: Là một trong nhiều gói hỗ trợ cho việc chèn vào văn

bản các hình ảnh bên ngoài, đó là các hình ảnh được tạo bởi các chương trình

xử lý ảnh khác mà không phải là bản thân LaTeX.

b) Soạn thảo văn bản

- Các bạn soạn thảo văn bản theo cấu trúc sau:

c) Canh lề văn bản

- Các bạn canh lề văn bản theo cấu trúc sau:

d) Tạo nhan đề

3

Trường Đại học Bách Khoa TPHCM

- Các bạn có thể tạo nhan đề theo cấu trúc sau:

e) Tạo đề mục

- Các bạn tạo đề mục của văn bản theo cấu trúc sau:

f) Tạo danh sách

- Các bạn tạo danh sách của văn bản theo cấu trúc sau:

4

Trường Đại học Bách Khoa TPHCM

g) Tạo bảng

- Các bạn theo hướng dẫn sau để tạo bảng cho văn bản

- Trong đó:

 l: nội dung cột canh trái

 r: nội dung cột canh phải

 c: nội dung cột canh giữa

 |: vẽ khung chiều dọc

 \hline: vẽ khung theo chiều ngang

 &: phân cách giữa các cột

h) Chèn hình

- Đề chèn hình vào văn bản các bạn làm theo định dạng bên dưới.

5

Trường Đại học Bách Khoa TPHCM

i) Chèn công thức toán học

- Để chèn công thức toán học các bạn làm theo định dạng bên dưới

j) Tạo footnote

- Để tạo footnote các bạn làm theo hướng dẫn sau

6

Trường Đại học Bách Khoa TPHCM

k) Gán nhãn (label) và tham chiếu nhãn

l) Tài liệu tham khảo và trích dẫn

- Để tạo trích dẫn cho văn bản, các bạn làm theo hướng dẫn sau

7

Trường Đại học Bách Khoa TPHCM

m) Tạo tài liệu tham khảo bằng tập tệp .bib

- Tạo file .bib chứa các nguồn tài liệu tham khảo

- Ví dụ một tệp reference.bib có nội dụng

- Trong tài liệu chính, gọi file .bib

8

Trường Đại học Bách Khoa TPHCM

Lưu ý: để biên dịch tập tin. tex sang tập tin .pdf trên TexMaker như sau

III Bài tập tự luyện

- Bài tập 1:

1.1Thao tác cơ bản:

1.1.1 Tạo thư mục mã số sinh viên.

1.1.2 Tạo tập tin latex.tex với khai báo tài liệu kiễu article có tùy chọn khổ

giấy a4paper.

1.1.3 Tạo tên tài liệu (title) là Thông tin sinh viên, tác giả (author) là tên

sinh viên, ngày biên soạn (date) là ngày hiện tại.

1.1.4 Tạo định dạng nghiêng và canh giữa nội dụng. “Các thông tin dưới

đây chỉnh mạng tính chất tham khảo phục vụ cho bài tập”.

1.2Thao tác với mục (section) và danh sách (list)

1.2.1 Tạo 3 mục: thông tin cá nhân, Quá trình học tập và Nhà khoa

học yêu thích

1.2.2 Trong mục Thông tin cá nhân, tạo và đánh số các nội dung Họ tên,

Ngày sinh, Nơi sinh và Liên hệ

1.2.3 Trong mục Liên hệ, tạo và đánh dấu các nội dung Điện thoại và

Email

1.2.4 Trong mục Nhà khoa học yêu thích, tạo 2 mục con (subsection): Sơ

lược, Hình ảnh

1.3Thao tác với bảng (table)

1.3.1 Trong mục Quá trình học tập, tạo bảng 2 cột: Từ năm – Đến năm,

Học gì?

1.3.2 Trong bảng, tạo 3 dòng dữ liệu tương ứng 3 cập học

1.4Thao tác với hình (figure)

9

Trường Đại học Bách Khoa TPHCM

1.4.1 Trong mục Sơ lược, soạn nội dung “Einstein (1879 – 1955) là một

nhà khoa học vật lý nổi tiếng. Nghe tên Einstein, người ta nghĩ

đến thức E = mc²”

1.4.2 Trong mục Hình ảnh, đặt hình Albert Einstein với tiêu đề “Nhà

khoa học vật lý hiện đại”

1.5Thao tác với footnote và tham khảo

1.5.1 Tạo footnote cho tên nhà khoa học Einstein với nội dung “tên đầy

đủ là Albert Einstein”

1.5.2 Hiệu chỉnh nội dụng trên thành “Einstein (1879 – 1955) (xem hình

x) là một…” với x là chỉ số tham khảo đã hình đã chèn vào

1.5.3 Sử dụng địa chỉ tải hình làm tham khảo và tạo trích dẫn phía sau đề

hình “Nhà khoa học vật lý hiện đại”

1.6Thao tác với tài liệu bằng tệp .bib

1.6.1 Hướng dẫn lấy thông tin làm tài liệu tham khảo

1.6.1.1Mở scholar.google.com

1.6.1.2Tìm kiếm từ với từ khóa “Machine Learning”

1.6.1.3Chọn năm 2015 (menu bên trái)

1.6.1.4Lấy thông tin của tài liệu đầu tiên: nhấn liên kết Cite bên dưới

sách “Machine Learning” chọn BibTex

10

Trường Đại học Bách Khoa TPHCM

1.6.1.5Sao chép thông tin vào tệp .bib

11