Giáo trình Công nghệ chế tạo máy - Chương 5: Các phương pháp gia công chuẩn bị

Gi¸o tr×nh: C«ng nghÖ chÕ t¹o m¸y  
L−u ®øc b×nh  
Ch−¬ng 5  
C¸c ph−¬ng ph¸p gia c«ng chuÈn bÞ  
5.1- chän ph«i  
Muèn chÕ t¹o mét chi tiÕt m¸y ®¹t yªu cÇu kü thuËt vµ chØ tiªu kinh tÕ, ta ph¶i  
x¸c ®Þnh ®−îc kÝch th−íc cña ph«i vµ chän lo¹i ph«i thÝch hîp. KÝch th−íc cña ph«i  
®−îc tÝnh to¸n theo l−îng d− gia c«ng, cßn chän lo¹i ph«i th× ph¶i c¨n cø vµo c¸c yÕu  
tè sau:  
- VËt liÖu vµ c¬ tÝnh cña vËt liÖu mµ chi tiÕt cÇn cã theo yªu cÇu thiÕt kÕ.  
- KÝch th−íc, h×nh d¸ng vµ kÕt cÊu cña chi tiÕt.  
- sè l−îng chi tiÕt cÇn cã hoÆc d¹ng s¶n xuÊt.  
- C¬ së vËt chÊt kü thuËt cô thÓ cña n¬i s¶n xuÊt.  
Chän ph«i hîp lý kh«ng nh÷ng ®¶m b¶o tèt nh÷ng tÝnh n¨ng kü thuËt cña chi  
tiÕt mµ cßn cã ¶nh h−ëng tèt ®Õn n¨ng suÊt vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm.  
Chän ph«i tèt sÏ lµm cho qu¸ tr×nh c«ng nghÖ ®¬n gi¶n ®i nhiÒu vµ phÝ tæn vÒ  
vËt liÖu còng nh− chi phÝ gia c«ng gi¶m ®i. Chi phÝ kim lo¹i khi gia c«ng ®−îc ®¸nh  
gi¸ b»ng hÖ sè sö dông vËt liÖu K:  
Gct  
K =  
Gph  
trong ®ã, Gct: khèi l−îng chi tiÕt hoµn thiÖn (kg)  
Gph: khèi l−îng ph«i (kg)  
Trong gia c«ng c¬ khÝ, c¸c d¹ng ph«i cã thÓ lµ: Ph«i ®óc, ph«i rÌn, ph«i dËp,  
ph«i c¸n vµ c¸c lo¹i vËt liÖu phi kim lo¹i nh− gç, phÝp, nhùa...  
5.2- c¸c ph−¬ng ph¸p gia c«ng chuÈn bÞ  
Gia c«ng chuÈn bÞ ph«i lµ nh÷ng nguyªn c«ng chuÈn bÞ ph«i cho qu¸ tr×nh  
gia c«ng c¬, bao gåm lµm s¹ch, n¾n th¼ng ph«i, gia c«ng ph¸, gia c«ng lç t©m.  
Ph«i sau khi ®−îc chÕ t¹o xong th−êng cã chÊt l−îng bÒ mÆt xÊu nh− xï x×, rç,  
nøt, chai cøng...; h×nh d¸ng h×nh häc cã nhiÒu sai lÖch nh− mÐo, «van, c«n, cong vªnh...  
NÕu ta ®−a ph«i sau khi chÕ t¹o xong vµo gia c«ng chi tiÕt ngay th× sai sè in dËp cña  
ph«i lªn chi tiÕt gia c«ng sÏ lín, ph¶i gia c«ng nhiÒu lÇn th× míi ®¶m b¶o yªu cÇu cña  
chi tiÕt. Nh− vËy sÏ mÊt thêi gian, chi phÝ gia c«ng lín, gi¸ thµnh s¶n xuÊt sÏ t¨ng.  
§èi víi c¸c lo¹i ph«i thanh cÇn ph¶i n¾n th¼ng tr−íc khi ®−a lªn m¸y gia c«ng;  
ph«i thanh thÐp c¸n l¹i ph¶i c¾t thµnh tõng ®o¹n cho phï hîp víi chiÒu dµi cña chi tiÕt  
vµ dÔ g¸ ®Æt. Ngoµi ra, ë nguyªn c«ng ®Çu tiªn ph¶i dïng chuÈn th«, mµ chuÈn th« th×  
ph¶i t−¬ng ®èi b»ng ph¼ng.  
Do vËy, viÖc gia c«ng chuÈn bÞ ph«i lµ mét viÖc lµm rÊt cÇn thiÕt vµ kh«ng thÓ  
thiÕu. Nã lµ nh÷ng nguyªn c«ng më ®Çu cho qu¸ tr×nh c«ng nghÖ gia c«ng c¬ (s¶n  
xuÊt ®¬n chiÕc, lo¹t nhá). ThËm chÝ, ®èi víi s¶n xuÊt cã s¶n l−îng lín th× gia c«ng  
Khoa C¬ khÝ - Tr−êng §¹i häc B¸ch khoa  
56  
Gi¸o tr×nh: C«ng nghÖ chÕ t¹o m¸y  
L−u ®øc b×nh  
chuÈn bÞ ph«i ®−îc t¸ch h¼n ra khái quy tr×nh c«ng nghÖ gia c«ng c¬, khi ®ã cã mét  
bé phËn riªng ®¶m nhiÖm viÖc chuÈn bÞ ph«i víi ®Çy ®ñ thiÕt bÞ riªng.  
5.2.1- Lµm s¹ch ph«i  
HÇu hÕt c¸c lo¹i ph«i cÇn ph¶i lµm s¹ch, ®Æc biÖt lµ ph«i ®óc hoÆc rÌn dËp bëi  
v× lµm nh− vËy sÏ gióp:  
- Lo¹i trõ líp c¸t bÞ ch¸y b¸m trªn bÒ mÆt ph«i ®óc hoÆc c¸c v¶y kim lo¹i  
bÞ ch¸y trªn bÒ mÆt ph«i rÌn, ph«i ®óc.  
- Lo¹i trõ c¸c r×a, mÐp cña ph«i rÌn, dËp hoÆc c¸c líp kim lo¹i h− háng trªn  
bÒ mÆt tr−íc khigia c«ng.  
- T¹o nªn c¸c bÒ mÆt s¹ch sÏ ®Ó gia c«ng ®−îc dÔ dµng, ®¶m b¶o vÖ sinh.  
Trong s¶n xuÊt nhá th−êng dïng ph−¬ng ph¸p thñ c«ng b»ng nh÷ng dông cô  
®¬n gi¶n nh− chæi s¾t, bµn ch¶i s¾t, giòa, bóa... ®¹t n¨ng suÊt thÊp.  
Trong s¶n xuÊt hµng lo¹t vµ hµng khèi, ng−êi ta lµm s¹ch nhê c¸c thiÕt bÞ  
chuyªn dïng c¬ khÝ ho¸. §èi víi nh÷ng chi tiÕt nhá cã thÓ cho vµo mét thïng quay,  
c¸c chi tiÕt sÏ va ®Ëp vµo nhau lµm cho vÕt c¸t, bÈn, gØ r¬i ra. HoÆc dïng ®¸ mµi, ngän  
löa ®Ó lo¹i trõ c¸c vÕt bÈn, gØ, chç kim lo¹i bÞ h− háng, Ngoµi ra, cßn cã thÓ lµm s¹ch  
vËt rÌn trong hçn hîp c¸t vµ n−íc hoÆc trong dung dÞch axit.  
5.2.2- N¾n th¼ng ph«i  
§èi víi ph«i thanh, ph«i c¸n cÇn ph¶i n¾n th¼ng tr−íc khi ®−a vµo gia c«ng;  
ngoµi ra ®èi víi c¸c ph«i dµi kh«ng nh÷ng ph¶i n¾n tr−íc khi gia c«ng c¬ mµ sau khi  
tiÖn (tr−íc khi mµi) cÇn ph¶i n¾n th¼ng l¹i. Ph«i sau khi n¾n th¼ng sÏ cã l−îng d− ®Òu,  
gi¶m ®−îc sai sè gia c«ng, ®¶m b¶o ph«i ®Èy dÔ, kÑp chÆt tèt.  
c N¾n b»ng bóa tay  
§èi víi c¸c chi tiÕt trô ng¾n, ®−êng kÝnh kh«ng lín th× dïng m¾t ®Ó ng¾m, xem  
xÐt ®é th¼ng råi dïng bóa n¾n trªn ®e. §©y lµ ph−¬ng ph¸p thñ c«ng nhÊt, kh«ng ®ßi  
hái thiÕt bÞ phøc t¹p nh−ng n¨ng suÊt rÊt thÊp, ®é chÝnh x¸c kh«ng cao vµ phô thuéc  
vµo kinh nghiÖm, tay nghÒ cña ng−êi thî.  
d N¾n Ðp  
§èi víi chi tiÕt trô ng¾n, ®−êng kÝnh lín th× dïng ®å g¸ trªn th©n m¸y tiÖn cò  
hoÆc dïng ®å g¸ trªn m¸y Ðp. Ngoµi ra, ng−êi ta cßn dïng n¾n Ðp trªn hai khèi V.  
Trong 2 mòi t©m cã mét  
cè ®Þnh, mét ®iÒu chØnh  
®−îc theo h−íng chiÒu  
trôc. Khi n¾n Ðp, chi tiÕt vµ  
hai mòi t©m ®Òu bÞ xª dÞch  
xuèng, sau khi n¾n xong lß  
xo l¹i ®Èy vÒ vÞ trÝ ban ®Çu.  
H×nh 5.1- N¾n th¼ng trªn hai mòi t©m.  
Khoa C¬ khÝ - Tr−êng §¹i häc B¸ch khoa  
57  
Gi¸o tr×nh: C«ng nghÖ chÕ t¹o m¸y  
L−u ®øc b×nh  
§Ó n©ng cao ®é chÝnh x¸c, dïng ®ång hå so ®Ó chØ thÞ.  
Nguån sinh lùc cã thÓ dïng c¬ cÊu vÝt me-®ai èc, c¬ cÊu dÇu Ðp hay khÝ nÐn.  
e N¾n th¼ng trªn m¸y chuyªn dïng  
§èi víi chi tiÕt trô dµi, ®−êng kÝnh lín (25 ÷ 150mm) th× viÖc n¾n th¼ng sÏ  
®−îc thùc hiÖn trªn m¸y n¾n th¼ng chuyªn dïng.  
Vµnh gç  
®ùng bét mµi  
lµm nh½n  
HÖ b¸nh khÝa  
truyÒn chuyÓn  
®éng tíi thïng  
H×nh 5.2- M¸y n¾n th¼ng chuyªn dïng.  
M¸y n¾n th¼ng chuyªn dïng gåm cã thïng quay, trong thïng cã nh÷ng bé con  
l¨n cã d¹ng hypecb«l«it trßn xoay ®−îc ®Æt nghiªng mét gãc ®Ó sao cho ®−êng sinh lµ  
®−êng th¼ng. Nh÷ng bé con l¨n nµy tõng cÆp mét ®−îc ®Æt chÐo nhau, võa quay theo  
thïng võa quay quanh t©m cña nã ®Ó lµm nhiÖm vô n¾n th¼ng vµ dÉn ph«i ®i.  
Ph«i ®−îc ®Æt vµo gi÷a c¸c bé con l¨n nhê hai xe nhá hai ®Çu. Kho¶ng c¸ch  
gi÷a hai con l¨n cã thÓ ®iÒu chØnh ®−îc ®Ó phï hîp víi c¸c lo¹i ®−êng kÝnh kh¸c  
nhau.  
N¨ng suÊt cña m¸y n¾n th¼ng chuyªn dïng rÊt cao, nh−ng do kÝch th−íc cång  
kÒnh nªn chØ dïng trong s¶n xuÊt hµng lo¹t lín vµ hµng khèi.  
f N¾n th¼ng trªn m¸y c¸n ren  
§èi víi ph«i cã kÝch th−íc ng¾n th× cã thÓ n¾n th¼ng trªn m¸y c¸n ren ph¼ng nÕu  
thay bµn c¸n ren b»ng bµn ph¼ng.  
Ph−¬ng ph¸p nµy cã thÓ n¾n ®−îc  
nh÷ng ®o¹n ng¾n, ®é chÝnh x¸c ®¹t tõ 0,05 ÷  
0,15 µm víi mçi mm ®−êng kÝnh trªn chiÒu  
H×nh 5.3- S¬ ®å n¾n th¼ng  
trªn m¸y c¸n ren.  
dµi 1m.  
Ph−¬ng ph¸p nµy cã n¨ng suÊt rÊt cao.  
5.2.3- Gia c«ng ph¸  
Môc ®Ých cña gia c«ng ph¸ lµ bãc ®i líp vá ngoµi cña c¸c lo¹i ph«i cã bÒ mÆt  
qu¸ xÊu (rç, dÝnh c¸t, biÕn cøng...) vµ cã sai lÖch qu¸ lín, ph¸t hiÖn c¸c khuyÕt tËt.  
M¸y dïng ®Ó gia c«ng ph¸ cÇn cã c«ng suÊt lín, ®é cøng v÷ng cao ®Ó ®¹t n¨ng  
suÊt cao, cßn ®é chÝnh x¸c th× kh«ng cÇn cao l¾m.  
Khi s¶n l−îng nhá, viÖc gia c«ng ph¸ cã thÓ t¸ch riªng ®Ó gia c«ng trªn mét vµi  
m¸y cò trong ph©n x−ëng c¬ khÝ.  
Khoa C¬ khÝ - Tr−êng §¹i häc B¸ch khoa  
58  
Gi¸o tr×nh: C«ng nghÖ chÕ t¹o m¸y  
L−u ®øc b×nh  
Khi s¶n l−îng lín, viÖc gia c«ng ph¸ ®−îc thùc hiÖn trªn c¸c m¸y chuyªn dïng  
®Æt ë ph©n x−ëng gia c«ng chuÈn bÞ ph«i.  
5.2.4- C¾t ®øt ph«i  
C¾t ®øt ph«i th−êng dïng víi c¸c lo¹i ph«i thanh, ph«i c¸n cÇn c¾t ®øt thµnh  
tõng ®o¹n t−¬ng øng theo chiÒu dµi trôc hoÆc c¾t c¸c ®Ëu ngãt, ®Ëu rãt cña c¸c ph«i  
®óc. Khi chän ph−¬ng ph¸p c¾t ®øt ph«i ph¶i xÐt ®Õn mét sè yÕu tè sau ®©y:  
- §é chÝnh x¸c c¾t ®øt nh− ®é chÝnh x¸c chiÒu dµi ph«i, ®é ph¼ng vµ ®é  
th¼ng gãc cña mÆt c¾t víi ®−êng t©m cña ph«i.  
- BÒ réng miÖng c¾t lín hay bÐ cã liªn quan ®Õn chi phÝ vËt liÖu nhiÒu hay  
Ýt, ®Æc biÖt lµ ®èi víi nh÷ng kim lo¹i quý.  
- N¨ng suÊt c¾t.  
Tïy theo lo¹i ph«i, s¶n l−îng vµ ®iÒu kiÖn vÒ c¬ së vËt chÊt kü thuËt cña n¬i  
s¶n xuÊt mµ chän ph−¬ng ph¸p c¾t sao cho ®¶m b¶o n¨ng suÊt cao, ®¹t ®−îc c¸c yªu  
cÇu kü thuËt cña ph«i vµ tiÕt kiÖm nguyªn vËt liÖu, gi¶m chi phÝ chÕ t¹o.  
c C¾t ®øt b»ng c−a tay  
C¾t ®øt ph«i b»ng c−a tay cã n¨ng suÊt thÊp, tèn nhiÒu c«ng søc, miÖng c−a  
khã th¼ng, nh−ng cã thÓ tiÕt kiÖm ®−îc vËt liÖu v× miÖng c−a hÑp, thiÕt bÞ ®¬n gi¶n.  
Cã thÓ c¾t ®−îc c¸c lo¹i ph«i thÐp c¸n, ®Æc èng, thÐp h×nh nhá...  
d C¾t ®øt trªn m¸y c−a cÇn  
M¸y c−a cÇn cã kÕt cÊu ®¬n gi¶n, dÔ sö dông, miÖng c−a t−¬ng ®èi hÑp, so víi  
c−a tay th× n¨ng suÊt h¬n nhiÒu, gi¶m c−êng ®é lao ®éng cña c«ng nh©n. Tuy nhiªn,  
khi so víi c¸c ph−¬ng ph¸p c−a kh¸c th× nã l¹i kh«ng n¨ng suÊt b»ng v× cã hµnh tr×nh  
ch¹y kh«ng cña l−ìi c−a.  
Cã thÓ c¾t ®−îc c¸c lo¹i ph«i thÐp c¸n, ®Æc èng, thÐp h×nh nhá..., th−êng dïng  
trong c¸c xÝ nghiÖp quy m« nhá v× vèn ®Çu t− Ýt, dÔ sö dông, chiÕm diÖn tÝch nhá.  
e C¾t ®øt b»ng c−a ®Üa  
Khi c¾t ®øt b»ng dao c−a ®Üa cã thÓ cã n¨ng suÊt cao, chÊt l−îng mÆt c¾t tèt  
song miÖng c¾t réng.  
Lo¹i c−a ®Üa nµy cã thÓ c¾t ®øt ®−îc ph«i thÐp trßn, ph«i ®Þnh h×nh. §èi víi  
ph«i cã kÝch th−íc nhá cã thÓ g¸ ®Ó c¾t mét lÇn nhiÒu ph«i.  
f C¾t ®øt b»ng b¸nh mµi  
C¾t ®øt b»ng ph−¬ng ph¸p nµy cã thÓ ®¹t ®é chÝnh x¸c cao, chÊt l−îng mÆt c¾t  
cao, sau khi c¾t kh«ng cÇn gia c«ng l¹i. NÕu so víi c−a ®Üa th× n¨ng suÊt kh«ng b»ng  
nh−ng chÊt l−îng mÆt c¾t l¹i tèt h¬n vµ tiÕt kiÖm ®−îc vËt liÖu v× miÖng c¾t nhá.  
Ph−¬ng ph¸p nµy cã thÓ c¾t ®−îc ph«i trßn nhá, ®Þnh h×nh nhá, ®Æc biÖt lµ c¸c  
thÐp cøng, thÐp ®· t«i...  
Khoa C¬ khÝ - Tr−êng §¹i häc B¸ch khoa  
59  
Gi¸o tr×nh: C«ng nghÖ chÕ t¹o m¸y  
L−u ®øc b×nh  
g C¾t ®øt b»ng b¸nh ma s¸t  
Dông cô c¾t lµ mét ®Üa ph¼ng cã chiÒu dµy kho¶ng 1,5 ÷ 3 mm, ®−êng kÝnh  
kho¶ng 300 ÷ 1500 mm. MÆt trßn cña ®Üa cã khÝa, khi quay nã tiÕp xóc víi ph«i, ph¸t  
ra nhiÖt l−îng lín lµm cho kim lo¹i bÞ nãng ch¶y vµ bÞ c¾t ®øt, trong khi ®ã ®Üa ®−îc  
lµm nguéi b»ng c¸ch ng©m trong n−íc hoÆc t−íi dung dÞch lµm nguéi liªn tôc (nh−ng  
kh«ng t−íi vµo vÞ trÝ c¾t), do vËy, cã thÓ c¾t ®−îc ph«i cøng h¬n dông cô c¾t.  
Ph−¬ng ph¸p nµy cã n¨ng suÊt kh¸ cao, kh«ng cÇn l−ìi c−a ®¾t tiÒn nªn gi¸  
thµnh thÊp, tuy nhiªn, ®é chÝnh x¸c thÊp, g©y ån vµ kh«ng an toµn.  
h C¾t ®øt trªn m¸y tiÖn  
ViÖc c¾t ®øt trªn m¸y tiÖn cã thuËn lîi lµ cã thÓ thùc hiÖn chung trªn mét lÇn  
g¸ víi c¸c b−íc c«ng nghÖ kh¸c nh− gia c«ng lç t©m, tiÖn ngoµi...  
C¾t ®øt trªn m¸y tiÖn c¾t ®−îc ph«i trßn, ®−êng kÝnh cã thÓ c¾t lªn ®Õn 3200  
mm (®èi víi m¸y tiÖn r¬v«nve lín).  
i C¾t ®øt trªn m¸y chuyªn dïng  
C¸c lo¹i ph«i thanh, ph«i tÊm cã thÓ ®−îc c¾t ®øt trªn m¸y c¾t chuyªn dïng  
nh− m¸y c¾t tÊm, m¸y c¾t ®ét...  
Ph−¬ng ph¸p nµy cã n¨ng suÊt rÊt cao, nh−ng miÖng c¾t kh«ng chÝnh x¸c.  
j C¾t ®øt b»ng ngän löa O2 - C2H2  
Ph−¬ng ph¸p nµy cã thÓ c¾t ®−îc nhiÒu ph«i cã h×nh d¸ng kh¸c nhau nh− trßn,  
thanh, tÊm, ®Þnh h×nh, t¹o ®−îc chi tiÕt ®Þnh h×nh tõ viÖc c¾t thÐp tÊm...  
Ph−¬ng ph¸p nµy cã n¨ng suÊt rÊt cao, thuËn lîi, tiÖn dông ë mäi n¬i, nh−ng  
nh−îc ®iÓm chÝnh cña nã lµ chÊt l−îng mÆt c¾t thÊp, ®é chÝnh x¸c kh«ng cao, hay bÞ  
cong vªnh...  
k C¾t ®øt b»ng ®iÖn cùc  
Ph−¬ng ph¸p nµy chØ sö dông khi c¾t c¸c ph«i lµm b»ng vËt liÖu cã ®é cøng  
cao vµ c¸c hîp kim cøng.  
l C¾t ®øt b»ng tia Laser  
Ph−¬ng ph¸p nµy lµ mét thµnh tùu míi cña thÕ giíi, nã cã thÓ c¾t c¸c ph«i cã  
chiÒu dµy nhá, ®Æc biÖt lµ vËt liÖu cøng vµ dßn nh− kim c−¬ng, thuû tinh, sø...  
Ph−¬ng ph¸p nµy cã ®é chÝnh x¸c cao, r·nh c¾t nhá, ®Ñp, n¨ng suÊt rÊt cao...  
5.2.5- Gia c«ng lç t©m  
Lç t©m lµ lo¹i chuÈn tinh phô thèng nhÊt, dïng ®Ó ®Þnh vÞ chi tiÕt d¹ng trôc  
trong nhiÒu lÇn g¸ hoÆc nhiÒu nguyªn c«ng kh¸c nhau. Nã kh«ng nh÷ng lµm chuÈn  
trong qu¸ tr×nh gia c«ng mµ cßn dïng c¶ trong qu¸ tr×nh kiÓm tra vµ söa ch÷a sau nµy.  
Lç t©m cã nhiÒu lo¹i, nh−ng th−êng dïng c¸c lo¹i sau ®©y:  
Khoa C¬ khÝ - Tr−êng §¹i häc B¸ch khoa  
60  
Gi¸o tr×nh: C«ng nghÖ chÕ t¹o m¸y  
L−u ®øc b×nh  
d
d
l
l
L
L
c)  
b)  
H×nh 5.3- C¸c lo¹i lç t©m.  
a)  
KiÓu (a) lµ kiÓu ®¬n gi¶n nhÊt, gãc c«n cña mÆt tú th−êng lµ 600, chØ trong  
tr−êng hîp chi tiÕt lín míi dïng lo¹i cã gãc c«n lín h¬n (750 hoÆc 900). Lç cã ®−êng  
kÝnh d ®Ó cho ®Çu mòi t©m tho¸t, cßn phÇn c«n cña mòi t©m tú s¸t vµo lç c«n.  
KiÓu (b) cã thªm phÇn c«n v¸t 1200 ®Ó b¶o vÖ lç t©m khái bÞ søt ë mÐp ngoµi,  
®ång thêi cßn cã thÓ cho phÐp gia c«ng suèt c¶ mÆt ®Çu cña trôc.  
KiÓu (c) cßn cã thªm phÇn ren ë lç t©m ®Ó khi sö dông xong lç t©m, dïng mét  
nót cã ren vÆn vµo ®ã nh»m b¶o vÖ lç t©m kh«ng bÞ h− háng.  
Hai lo¹i (b) vµ (c) ¸p dông trong nh÷ng tr−êng hîp mµ lç t©m ®−îc dïng trong  
thêi gian dµi.  
Lç t©m cã yªu cÇu kü thuËt khi gia c«ng kh¸ cao:  
- Lç t©m ph¶i lµ mÆt tùa v÷ng ch¾c cña chi tiÕt, diÖn tÝch tiÕp xóc ph¶i ®ñ,  
gãc c«n ph¶i chÝnh x¸c, ®é s©u lç t©m ph¶i ®¶m b¶o.  
- Lç t©m ph¶i nh½n bãng (phÇn c«n 600) ®Ó gi¶m ma s¸t, chèng mßn vµ  
gi¶m bít biÕn d¹ng tiÕp xóc, t¨ng c−êng ®é cøng v÷ng.  
- Hai lç t©m ph¶i n»m trªn mét ®−êng t©m ®Ó tr¸nh t×nh tr¹ng mòi t©m tiÕp  
xóc kh«ng ®Òu nªn chãng mßn vµ lµm cho mÆt trô sÏ gia c«ng kh«ng th¼ng gãc víi  
mÆt ®Çu.  
Trong s¶n xuÊt nhá, ng−êi ta cã thÓ gia c«ng lç t©m trªn c¸c m¸y v¹n n¨ng nh−  
m¸y tiÖn, m¸y khoan; b»ng c¸ch dïng mòi khoan nhá khoan tr−íc phÇn trô, sau ®ã  
dïng mòi khoan lín khoÐt thªm phÇn c«n (nÕu kh«ng cã mòi khoan t©m).  
d
600  
1180  
L1  
L
H×nh 5.4- Mòi khoan t©m.  
Khoa C¬ khÝ - Tr−êng §¹i häc B¸ch khoa  
61  
Gi¸o tr×nh: C«ng nghÖ chÕ t¹o m¸y  
L−u ®øc b×nh  
Trong s¶n xuÊt hµng lo¹t vµ hµng khèi, viÖc gia c«ng lç t©m ®−îc thùc hiÖn  
trªn m¸y chuyªn dïng, chi tiÕt ®−îc g¸ ®Æt trªn hai khèi V tù ®Þnh t©m, khi gia c«ng  
tiÕn hµnh theo hai b−íc: thø nhÊt phay hai mÆt ®Çu trôc ®ång thêi b»ng hai dao phay  
mÆt ®Çu; b−íc thø hai tiÕn hµnh gia c«ng cïng lóc hai lç t©m b»ng mòi khoan t©m  
chuyªn dïng.  
H×nh 5.5- Gia c«ng lç t©m trªn m¸y chuyªn dïng.  
Trong qu¸ tr×nh c«ng nghÖ, nÕu chi tiÕt ®· gia c«ng nhiÖt luyÖn th× ch¾c ch¾n  
lç t©m sÏ cã sai sè dï cho lç t©m cã ®−îc gia c«ng b»ng c¸ch nµo ®i n÷a. Lóc ®ã, nÕu  
muèn sö dông tiÕp lç t©m th× ph¶i söa l¹i lç t©m ®Ó ®¶m b¶o ®óng h×nh d¹ng vµ c¸c  
yªu cÇu kh¸c. Muèn söa l¹i lç t©m ph¶i dïng ®¸ mµi h×nh c«n cã gãc c«n b»ng 600  
hoÆc nghiÒn b»ng bét mµi.  
Khoa C¬ khÝ - Tr−êng §¹i häc B¸ch khoa  
62  
pdf 7 trang myanh 18160 Free
Bạn đang xem tài liệu "Giáo trình Công nghệ chế tạo máy - Chương 5: Các phương pháp gia công chuẩn bị", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

  • pdfgiao_trinh_cong_nghe_che_tao_may_chuong_5_cac_phuong_phap_gi.pdf