Đặc điểm sinh học của nấm Thượng Hoàng (Phellinus Linteus) trong nuôi cấy thuần khiết
Tạp chí KHLN 1/2016 (4231 - 4237)
©: Viện KHLNVN - VAFS
ISSN: 1859 - 0373
Đăng tải tại: www.vafs.gov.vn
ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA NẤM THƯỢNG HOÀNG (Phellinus linteus)
TRONG NUÔI CẤY THUẦN KHIẾT
Phạm Quang Thu
Trung tâm Nghiên cứu Bảo vệ rừng, Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam
TÓM TẮT
Nấm Thượng hoàng (Phellinus linteus) là một loài nấm dược liệu nổi
tiếng ở các nước phương Đông với các hoạt tính sinh học phong phú, đặc
biệt trong phòng chống ung thư. Việc khai thác loài nấm này chủ yếu
được thu hái ngoài tự nhiên và đang có nguy cơ tuyệt chủng. Các nghiên
cứu về đặc điểm sinh học trong nuôi cấy thuần khiết rất cần thiết và có thể
ứng dụng để nuôi trồng thể quả. Nghiên cứu đặc điểm sinh học của nấm
Từ khóa: Đặc điểm sinh
học, nuôi cấy thuần khiết,
Phellinus linteus, sinh
trưởng của hệ sợi
Thượng hoàng (P. Linteus) trong nuôi cấy thuần khiết được tiến hành với
3 công thức môi trường (PDA, GYA và PGA), 6 công thức nhiệt độ
(10oC, 15oC, 20oC, 25oC, 30oC và 35oC), 6 công thức ẩm độ (75%, 80%,
85%, 90%, 95% và 100%), 4 công thức thời gian nuôi cấy. Kết quả cho
thấy hệ sợi nấm P. linteus sinh trưởng tốt nhất khi cấy trên môi trường
PDA (2,92mm/ngày) và PGA (2,71mm/ngày). Sợi nấm sinh trưởng tốt
nhất trong khoảng nhiệt độ từ 20oC đến 30oC và sinh trưởng nhanh nhất ở
nhiệt độ 25oC, đạt 2,34mm/ngày. Nấm Thượng hoàng sinh trưởng tốt khi
được nuôi ở độ ẩm từ 90% trở lên, tốt nhất là 95%, tốc độ trung bình đạt
3,68mm/ngày. Thời gian nuôi trồng, từ khi cấy nấm đến khi thu hoạch
thích hợp là từ 26 ngày, khối lượng sinh khối tươi thu được đạt
19,2g/100ml môi trường.
Studies on the biological characteristics of Phellinus linteus in pure
culture
Phellinus linteus is a well - known Oriental medicinal fungus with a
variety of biological activities, especially anti - tumor activities. This
material is now widely collected in nature and as such has become extinct.
Studies on the biological characteristics in pure culture are needed and the
results can be used for fruiting body cultivation. Studies on the biological
Keywords: Biological
characteristics, mycelial
growth, Phellinus linteus,
pure culture
characteristics of Phellinus linteus in pure culture were conducted with
three kinds of nutrient media: PDA (potato dextrose agar), GYA (glucose
and yeast extract) and PGA (potato glucose agar), six temperature
treatments (10oC, 15oC, 20oC, 25oC, 30oC and 35oC), six relative humidity
(RH) conditions (75%, 80%, 85%, 90%, 95% and 100%) and the time of
havesting of mycelial mass production. The results showed that the fungal
growth increment reached highest values when mycelia were cultivated in
PDA (2.92 mm/day) and PGA (2.71 mm/day). Good growth of mycelia
were recorded when cultures were cultivated in temperatures from 20 to
30oC and the best growth increment was in 25oC, at a rate of 2.34mm/day.
Mycelia grew well at a relative humidity over 90% and achieved an
optimal rate of growth at 95% RH, growing 3.68 mm/day. The time
required for cultivation from mass mycelial production was approximately
26 days, achieving a mass of 19.2gm fresh mycelia per 100ml of media.
4231
Tạp chí KHLN 2016
Phạm Quang Thu, 2016(1)
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
(Miyazaki et al., 1974; Kojima et al., 2006).
Những nghiên cứu về loài nấm này đã chỉ ra
có đặc tính phòng chống tế bào ung thư phổi
và ung thư tuyến tiền liệt và một số loại tế bào
ung thư khác (Chen et al., 2006). Khi tiến
hành thí nghiệm với các tế bào ung thư vú ở
người, các nhà các nhà khoa học nhận thấy
loài nấm này có khả năng hạn chế hiệu quả
enzym AKT, loại enzym kích thích tế bào ung
thư phát triển (Ikekawa et al., 1968).
Từ hàng ngàn năm phát triển của loài người,
chúng ta đã biết sử dụng các dược liệu có sẵn
trong tự nhiên để chữa bệnh và nâng cao sức
khỏe. Các loài cỏ, cây, hoa, lá xung quanh
chúng ta có rất nhiều công dụng y học quý giá
mà chúng ta đang hàng ngày sử dụng cũng như
đang tìm tòi nghiên cứu để tìm ra thêm các
công dụng của chúng. Trong số các dược liệu
mà con người thường sử dụng và được đánh
giá cao là các loài nấm. Chúng đã được dùng
hàng nghìn năm qua trong y học cổ truyền của
nhiều nước trên thế giới như: Linh Chi
(Ganoderma lucidum), Nấm Lim chi đa niên
Ở Việt Nam hiện nay, nguồn nguyên liệu này
chỉ thu hái ngoài tự nhiên và ngày càng trở nên
khan hiếm, thường phải nhập khẩu ở các nước
như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc với giá
cao cũng như khó có thể kiểm soát được chất
lượng. Vì vậy, cần có các nghiên cứu cơ sở để
nuôi trồng loài nấm này trên giá thể nhân tạo,
nghiên cứu điều kiện sinh trưởng tối ưu nhất
cho sự sinh trưởng của hệ sợi như môi trường
dinh dưỡng, nhiệt độ không khí, ẩm độ không
khí trong nuôi cấy thuần khiết và nghiên cứu
nhân sinh khối hệ sợi và xác định thời gian thu
hoạch. Những nghiên cứu này là rất cần thiết,
có ý nghĩa không chỉ về mặt khoa học mà còn
có ý nghĩa thực tiễn lớn trong nghiên cứu cơ
sở nuôi trồng nấm Thượng hoàng ở Việt Nam.
(Ganoderma
applanatum,
Ganoderma
australe, Phellinus igninarius, Fomitopsis
pinicola....), Nấm vân chi (Coriolus
versicolor), Nấm đầu khỉ (Hericium
erinaceus), nấm Đông trùng hạ thảo
(Cordyceps sinensis, Cordyceps militaris và
Isaria ternuipes)... (Han et al., 1995; Itoh et
al., 2004). Trong các loài nấm dược liệu quý
đó, nấm Thượng hoàng hay Hoàng sơn (tên
Việt Nam), Sanghwang (theo cách gọi của
người Hàn Quốc), Song gen (Trung Quốc) và
Mesimakobu (Nhật Bản) có tên khoa học là
Phellinus linteus đang được nghiên cứu trong
điều trị và phòng ngừa ung thư rất hiệu quả và
là dược liệu quý được sử dụng trong các thang
thuốc đông y từ nhiều thế kỷ qua (Ikekawa et
al., 1968; Han et al., 1995). Hợp chất hóa học
quan trọng được tách chiết từ dung môi ethyl
acetate từ thể quả nấm được xác định là axit
protocatechuic, protocatechualdehyde, axit
caffeic, axit ellagic, hispidin, davallialactone,
hypholomine B, interfungins A và inoscavin
(Kim et al., 2004). Một trong số đó
interfungins A là một chất ức chế mạnh
protein glycation (một protein gây suy yếu
mạch máu gây đột quỵ) (Ikekawa et al., 1968;
Han et al., 1995). Nhiều nhà nghiên cứu cũng
đã báo cáo rằng polysaccharide chiết xuất từ
hệ sợi P. linteus đã kích thích miễn dịch chống
lại khối u, ức chế khối u phát triển và di căn
II. VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1. Vật liệu nghiên cứu
Chủng nấm PL108, thuộc loài Phellinus linteus
được phân lập và làm thuần từ thể quả nấm thu
ngoài tự nhiên và được lưu trữ tại phòng thí
nghiệm Trung tâm Nghiên cứu Bảo vệ rừng,
Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam.
2.2. Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu ảnh hưởng của môi
trường dinh dưỡng đến sinh trưởng của hệ sợi:
Thí nghiệm được tiến hành trên 2 loại môi
trường dinh dưỡng cơ bản đang được áp dụng
cho nuôi cấy nhiều loại nấm nhằm tìm ra môi
trường dinh dưỡng tối ưu cho sinh trưởng của
4232
Phạm Quang Thu, 2016(1)
Tạp chí KHLN 2016
nấm P. linteus, thành phần của các môi trường Đổ môi trường dinh dưỡng PDA đã khử trùng
vào đĩa Petri một lớp dầy 2 - 3mm. Chủng nấm
P. linteus 5 ngày tuổi được cấy tại 1 điểm
chính giữa của hộp lồng, nuôi nấm trong các tủ
định ôn có nhiệt độ 25oC, mỗi công thức 10
hộp lồng sau 10 ngày đo đường kính khuẩn lạc
theo 2 chiều vuông góc ở các công thức thí
nghiệm. Thí nghiệm được lặp lại 3 lần. Đánh
giá tốc độ phát triển của hệ sợi ở các công thức
thí nghiệm trên cơ sở đường kính trung bình
của khuẩn lạc chia cho tổng số ngày nuôi cấy
(10 ngày) của các công thức thí nghiệm. Độ
dày của hệ sợi nấm được xác định theo
phương pháp của Schwantes và đồng tác giả
(1971). Trong số các thang nhiệt độ nuôi cấy,
lấy độ dày khuẩn lạc sinh trưởng ở 35oC làm
chuẩn là 1,0.
như sau:
CT1: môi trường PDA (20g Dextrose + 17g
Agar + 200 g khoai tây + 1000ml nước).
CT2: môi trường GYA (40g Glucose + 20g
yeast extract + 0,36g K2HPO4 + 1g KH2PO4 +
0,5g MgSO4. 7H2O + 1ml Mineral salt + 17g
Agar + 1000 ml nước).
CT3: môi trường PGA (20g Glucose + 17g
Agar + 200 g khoai tây + 1000ml nước).
Chuẩn bị môi trường nuôi cấy: đối với môi
trường có khoai tây, khoai tây được đun lấy
nước, liều lượng 200 gam/lít. Tất cả các môi
trường của 2 công thức sau khi pha chế được
đổ 250ml vào bình tam giác dung tích 500ml,
hấp khử trùng ở nhiệt độ 121oC (tương đương
áp suất 1atm) trong thời gian 30 phút. Sau thời
gian hấp tiến hành đưa môi trường vào tủ cấy
để đợi cho nguội rồi đổ môi trường vào các
hộp lồng. Chủng nấm P. linteus được cấy tại 1
điểm chính giữa của hộp lồng, nuôi nấm trong
các tủ định ôn có nhiệt độ 28oC, mỗi công thức
10 hộp lồng sau 10 ngày đo đường kính khuẩn
lạc theo 2 chiều vuông góc ở các công thức thí
nghiệm. Thí nghiệm được lặp lại 3 lần. Đánh
giá tốc độ phát triển của hệ sợi ở các công thức
thí nghiệm trên cơ sở đường kính trung bình
của khuẩn lạc chia cho tổng số ngày nuôi cấy
(10 ngày) của các công thức thí nghiệm. Độ
dày của hệ sợi nấm được xác định theo
phương pháp của Schwantes và đồng tác giả
(1971). Trong số các môi trường nuôi cấy, lấy
hệ sợi nấm sinh trưởng ở môi trường GYA làm
chuẩn với độ dày khuẩn lạc 1,0.
Phương pháp nghiên cứu ảnh hưởng của độ
ẩm không khí đến sinh trưởng của hệ sợi:
Độ ẩm không khí được tạo ra trong các bình
hút ẩm theo phương pháp của Booth (1971).
Tạo độ ẩm không khí khác nhau trong bình hút
ẩm kín bằng dung dịch muối NaCl được pha
với các nồng độ khác nhau. Tại nồng độ muối
natri clorua bão hòa ở 25oC độ ẩm không khí
trong bình kín có giá trị là 75%. Giảm nồng độ
muối ta sẽ có các thang độ ẩm không khí khác
nhau. Tương ứng với nồng độ muối và các
thang độ ẩm tương đối như sau:
Độ ẩm (%)
100
95
90
85
80
75
NaCl (g/lí t)
0
8
16
24
32
40
Dung dịch muối natri clorua pha xong đổ vào
bình hút ẩm loại lớn (100cm3), đậy nắp bình,
để ở phòng thí nghiệm, trong tối có nhiệt độ
không khí khoảng 25oC. Sau 3 ngày trong các
bình hút ẩm với nồng độ muối natri clorua
khác nhau sẽ có độ ẩm không khí khác nhau,
phụ thuộc vào nồng độ của NaCl. Môi trường
PDA sau khi hấp khử trùng được đổ vào hộp
lồng đã được khử trùng một lớp dày 2 - 3 mm.
Chủng nấm P. linteus 5 ngày tuổi được cấy tại
1 điểm chính giữa của hộp lồng, nuôi nấm
trong các tủ định ôn có nhiệt độ 25oC, mỗi
Phương pháp nghiên cứu ảnh hưởng của nhiệt
độ không khí đến sinh trưởng của hệ sợi
Thí nghiệm được thực hiện trên môi trường
dinh dưỡng PDA (môi trường tốt nhất từ thí
nghiệm xác định môi trường dinh dưỡng). Thí
nghiệm được tiến hành nuôi cấy nấm với tủ
định ôn ở các thang nhiệt độ không khí khác
nhau: 10oC, 15oC, 20oC, 25oC, 30oC và 35oC.
4233
Tạp chí KHLN 2016
Phạm Quang Thu, 2016(1)
công thức 10 hộp lồng sau 10 ngày đo đường Tổng số bình thí nghiệm là 40 bình, thu sinh
kính khuẩn lạc theo 2 chiều vuông góc ở các khối hệ sợi nấm sau 14 ngày nuôi cấy tĩnh ở
công thức thí nghiệm. Thí nghiệm được lặp lại 10 bình nuôi cấy và cứ sau 4 ngày tiếp theo
3 lần. Đánh giá tốc độ phát triển của hệ sợi ở (ngày thứ 18, ngày thứ 22 và ngày thứ 26) thu
các công thức thí nghiệm trên cơ sở đường sinh khối hệ sợi ở 10 bình nuôi cấy. Thí
kính trung bình của khuẩn lạc chia cho tổng số nghiệm được lặp lại 3 lần. Đánh giá kết quả thí
ngày nuôi cấy (10 ngày) của các công thức thí nghiệm là trọng lượng tươi, trọng lượng khô
nghiệm. Độ dày của hệ sợi nấm được xác định theo các thời gian nuôi cấy khác nhau.
theo phương pháp của Schwantes và đồng tác
III. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
giả (1971). Trong số các thang độ ẩm nuôi cấy
nấm, lấy độ dày khuẩn lạc nuôi cấy ở độ ẩm
không khí 75% làm chuẩn với độ dày 1,0.
3.1. Sinh trưởng của nấm trên các môi
trường dinh dưỡng
Phương pháp xác định thời gian nhân sinh
khối hệ sợi:
Thí nghiệm được tiến hành trên các loại môi
trường dinh dưỡng cơ bản đang được áp dụng
cho nuôi cấy nhiều loại nấm nhằm tìm ra môi
trường dinh dưỡng tối ưu cho sinh trưởng của
nấm P. linteus. Kết quả đánh giá sinh trưởng
của hệ sợi nấm khi nuôi cấy trên các công thức
môi trường dinh dưỡng khác nhau được thể
hiện ở hình 1.
Môi trường nhân sinh khối hệ sợi được xác
định là môi trường nước khoai tây 200g/lit và
20g dextrose. Môi trường dinh dưỡng được đổ
vào bình tam giác 500ml, mỗi bình 100ml môi
trường dinh dưỡng. Mỗi bình thí nghiệm được
cấy 1 đĩa nấm 5 ngày tuổi có đường kính 1cm.
Hình 1. Sinh trưởng của hệ sợi nấm trên các môi trường dinh dưỡng khác nhau
Với kết quả như trình bày ở biểu đồ trên cho hệ sợi nấm P. linteus có màu trắng khi non rồi
thấy tốc độ sinh trưởng của hệ sợi nấm P. chuyển sang màu trắng ngà và khi già có màu
linteus trên 3 loại môi trường dinh dưỡng có vàng đậm; nhưng trên PDA, hệ sợi nấm có
sự khác nhau rõ rệt, nhanh nhất trên môi màu trắng và bông hơn hẳn với độ dày hệ sợi
trường PDA (2,92 mm/ngày) và chậm nhất gấp 2,5 lần độ dày hệ sợi trên GYA (hình 2).
trên môi trường GYA (1,41mm/ngày). Ngoài Tốc độ sinh trưởng của hệ sợi nấm P. linteus
ra có sự khác nhau rõ rệt về màu sắc của nấm trên môi trường PGA cũng đạt hiệu quả cao,
và độ dày hệ sợi nấm khi được nuôi trên các gần bằng với khi cấy trên PDA, hơn nữa
môi trường khác nhau. Trên môi trường GYA đường glucose rẻ hơn, dễ mua hơn đường
4234
Phạm Quang Thu, 2016(1)
Tạp chí KHLN 2016
dextrose. Do đó, khi triển khai sản xuất đại trà PGA để nuôi trồng nấm Thượng hoàng thay
hoàn toàn có thể thay sử dụng môi trường thế cho môi trường PDA.
Hình 2. Hệ sợi nấm sinh trưởng trên môi trường dinh dưỡng khác nhau
trưởng của hệ sợi cũng như thời gian hình
thành thể quả của nấm. Thí nghiệm với 6
thang nhiệt độ khác nhau, tốc độ sinh trưởng
trung bình của hệ sợi nấm sau 10 ngày nuôi
cấy được trình bày ở hình 3.
3.2. Nghiên cứu ảnh hưởng của nhiệt độ
không khí đến sinh trưởng của hệ sợi nấm
Yếu tố nhiệt độ rất quan trọng đối với quá
trình nuôi cấy nấm trong điều kiện thuần khiết.
Nhiệt độ không khí ảnh hưởng rất lớn đến sự
nảy mầm của bào tử, quyết định tốc độ sinh
Hình 3. Tốc độ sinh trưởng trung bình của hệ sợi nấm ở các thang nhiệt độ
Tốc độ sinh trưởng của hệ sợi nấm khác nhau cũng có sự khác nhau khi nuôi cấy ở các thang
khi nuôi cấy ở các thang nhiệt độ khác nhau. nhiệt độ khác nhau. Ở nhiệt độ thích hợp cho
Hệ sợi nấm sinh trưởng tốt nhất trong khoảng nấm sinh trưởng, nấm có độ dày hệ sợi lớn
nhiệt độ từ 20oC đến 30oC, và sinh trưởng nhất, đạt 2,0mm, gấp 2 lần so với ở 35oC, hệ
nhanh nhất ở nhiệt độ 25oC, đạt mức sợi nấm có màu vàng tươi đúng với màu của
2,34mm/ngày. Khi nhiệt độ không khí cao, ở thể quả thu hái ngoài tự nhiên. Còn ở các điều
35oC, tốc độ sinh trưởng là thấp nhất với tốc kiện nhiệt độ khác sinh trưởng thì hệ sợi nấm
độ 0,41mm/ngày. Bên cạnh sự khác nhau về mỏng hơn và có màu sắc vàng đậm hơn.
tốc độ sinh trưởng, độ dày và màu sắc hệ sợi
4235
Tạp chí KHLN 2016
Phạm Quang Thu, 2016(1)
quả xác định trọng lượng tươi, trọng lượng
khô của hệ sợi ở các khoảng thời gian nuôi cấy
khác nhau được trình bày ở hình 5.
3.3. Nghiên cứu ảnh hưởng của ẩm độ đến
sinh trưởng của hệ sợi
Cùng với nhiệt độ không khí, độ ẩm tương
đối cũng là nhân tố quan trọng quyết định đến
hiệu quả trong việc nuôi cấy nấm. Do đó
nghiên cứu ảnh hưởng của độ ẩm không khí
đến sinh trưởng của hệ sợi nấm có ý nghĩa rất
quan trọng đến hiệu quả kinh tế trong việc
nuôi trồng nấm. Kết quả nghiên cứu ảnh
hưởng của ẩm độ đến sinh trưởng của hệ sợi
được thể hiện ở hình 4.
Hình 5. Sinh khối hệ sợi nấm sau những
khoảng thời gian nuôi khác nhau
Qua biểu đồ cho thấy với thời gian nuôi cấy 26
ngày khối lượng hệ sợi trung bình thu được là
lớn nhất với 19,2g sinh khối tươi/bình và 4,9g
sinh khối khô/bình, vượt 53,6% về sinh khối
tươi và 71,0% về sinh khối khô so với thời
điểm 18 ngày. Tuy nhiên, không sai khác đáng
kể so với sinh khối hệ sợi nấm thu được ở thời
điểm 22 ngày (18,8g sinh khối tươi/bình và
4,7g sinh khối khô/bình), điều này chứng tỏ
khối lượng hệ sợi của nấm Thượng hoàng sẽ
cao nhất nếu thu hoạch vào thời gian 22 - 26
ngày đồng thời không làm giảm chất lượng hệ
sợi. Nếu để lâu thì màu sắc của hệ sợi sẽ thay
đổi từ màu vàng tươi sang màu nâu sậm.
Hình 4. Ảnh hưởng của độ ẩm không khí đến
sinh trưởng của hệ sợi nấm
Qua kết quả nghiên cứu ở biểu đồ trên cho
thấy nấm có thể sinh trưởng phát triển ở biên
độ độ ẩm từ 75% đến 100% nhưng có sự khác
biệt lớn về tốc độ phát triển trong các thang độ
ẩm đã nghiên cứu, ở độ ẩm không khí 95%
sinh trưởng của hệ sợi đạt mức cao nhất
(3,68mm/ngày) còn ở độ ẩm không khí 75%
sinh trưởng ở mức thấp nhất, chỉ đạt
1,21mm/ngày. Với độ ẩm từ 90% trở lên, hệ
sợi nấm sinh trưởng vượt trội với tốc độ sinh
trưởng đều đạt trên 3mm/ngày.
3.4. Xác định thời gian nhân sinh khối hệ sợi
Biết được thời gian nuôi nấm ở dạng hệ sợi,
thời điểm thu hoạch thích hợp sẽ có ý nghĩa rất
lớn trong việc nuôi cấy nấm. Đồng thời sinh
khối và hoạt chất hóa học của nấm chỉ đạt tối
đa trong thời gian nuôi cấy nhất định. Nấm P.
linteus được nuôi trong môi trường PD, thu
hoạch nấm ở trong các khoảng thời gian nuôi
cấy khác nhau: sau 14, 18, 22 và 26 ngày. Kết
Hình 6. Sản phẩm hệ sợi nấm P. linteus
nuôi cấy nhân tạo
4236
Phạm Quang Thu, 2016(1)
Tạp chí KHLN 2016
Nghiên cứu xác định thời gian thu hoạch hệ trưởng của hệ sợi nấm trên PDA đạt
sợi nấm vào thời điểm nào là phù hợp tốt và 2,92 mm/ngày, vượt 106% so với khi cấy trên
cho năng suất cao nhất là điều rất quan trọng. GYA. Tuy nhiên có thể sử dụng môi trường
Sinh trưởng của nấm nói riêng và sinh vật nói PGA thay thế môi trường PDA khi triển khai
chung bao giờ cũng có một thời gian tối ưu. sản xuất đại trà.
Sợi nấm chỉ sinh trưởng đến một chừng mực
nào đó rồi sẽ bị già, sinh trưởng chậm, khả
năng đề kháng kém. Nếu để lâu sẽ lãng phí
Hệ sợi nấm P. linteus sinh trưởng tốt nhất
trong khoảng nhiệt độ từ 20oC đến 30oC, và
sinh trưởng nhanh nhất ở nhiệt độ 25oC, đạt
thời gian mà năng suất hệ sợi không tăng, dẫn
đến hiệu quả kinh tế thấp. Ngoài ra, nếu thu
hoạch quá non hay quá già sẽ không đạt yêu
cầu để làm giống cho các vụ nuôi trồng tiếp
theo vì nấm sẽ có xu hướng sinh trưởng chậm,
sợi nấm bị vàng nâu và dễ bị thoái hoá giống.
Thời điểm thu hoạch hệ sợi làm giống tốt nhất
là lúc hệ sợi nấm còn vàng, bông và khoẻ.
2,34 mm/ngày. Khi nhiệt độ không khí quá
thấp (10oC) hoặc quá cao (35oC), tốc độ sinh
trưởng của hệ sợi nấm chậm hơn đáng kể.
Nấm P. linteus sinh trưởng tốt khi được nuôi ở
độ ẩm từ 90% trở lên, tốt nhất là 95%, tốc độ
trung bình đạt 3,68mm/ngày. Khi độ ẩm không
khí giảm, tốc độ sinh trưởng của nấm chậm lại
và kém nhất ở công thức độ ẩm 75%.
Thời gian nuôi cấy nấm P. linteus phù hợp là
từ 22 - 26 ngày, khối lượng hệ sợi thu được là
lớn nhất tương ứng là 18,8g và 19,2g sinh khối
tươi/bình.
IV. KẾT LUẬN
Hệ sợi nấm P. linteus sinh trưởng tốt nhất khi
cấy trên môi trường PDA và PGA, tốc độ sinh
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Booth, C.P., 1971. Methods of mycrobioloogy, Tom 4, London New York.
2. Chen, W., He, F.Y. and Li, Y.Q., 2006. The apoptosis effect of hispolon from Phellinus linteus (Berkeley &
Curtis) Teng on human epidermoid KB cells. Ethnopharmacol (105), pp. 280 - 285.
3. Han, M.W., Ko, K.S. and Chung, K.S., 1995. Korea Patent Open, pp. 95 - 7860.
4. Ikekawa, T., Nakanishi, M., Uehara, N., Chihara, G. and Fukuoka, F., 1968. Antitumor action of some
Basidiomycetes, especially Phellinus linteus. Gann (59), pp. 155 - 157.
5. Itoh, S., Tanaka, R., Kato, S., Haruna, M., Kishimoto, K., Hirayama, H., Goda, Y., Mizukami, H. and Ogihara,
Y., 2004. Identification of novel substituted fused aromatic compounds, meshimakobnol A and B, from natural
Phellinus linteus fruit body. Tetrahedron Lett (45), pp. 5931 - 5933.
6. Kim, G.Y., Oh, W.K., Shin, B.C., Shin, Y.I., Park, Y.C., Ahn, S.C., Lee, J.D., Bae, Y.S., Kwak, J.Y. and
Park, Y.M., 2004. Proteoglycan isolated from Phellinus linteus inhibits tumor growth through mechanisms
leading to an activation of CD11c+CD8+ DC and type I helper T cell - dominant immune state. FEBS Lett
576: pp. 391 - 400.
7. Kojima, H., Tanigawa, N., Kariya, S., Komemushi, A., Shomura, Y., Sawada, S., Arai, E. and Yokota, Y., 2006.
A case of spontaneous regression of hepatocellular carcinoma with multiple lung metastases. Radiat Med (24),
pp. 139 - 142.
8. Miyazaki, T., Yadomae, T., Sugiura, M., Ito, H. and Fujii, K., 1974. Chemical structure of antitumor
polysaccharide, coriolan, produced by Coriolus versicolor. Chem Pharm Bull (22), pp. 1739 - 1742.
9. Schwantes, O. und Saltter, P.W., 1971. Methode zur Messung der Wachstumsgeschwidigkeit von Pilzmycelien,
Oberhess, Naturwiss, Zeischr 38, pp. 5 - 18.
Người thẩm định: GS.TS. Nguyễn Thế Nhã
4237
7 trang
15/01/2024
12200
Free
Bạn đang xem tài liệu "Đặc điểm sinh học của nấm Thượng Hoàng (Phellinus Linteus) trong nuôi cấy thuần khiết", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- dac_diem_sinh_hoc_cua_nam_thuong_hoang_phellinus_linteus_tro.pdf
