Bài giảng Vật liệu xây dựng - Chương VII: Chất kết dính hữu cơ

CHÖÔNG 7

CHAÁT KEÁT DÍNH HÖÕU CÔ

§ 9-1. ÑAÏI CÖÔNG

 Chaát keát dính höõu cô laø nhöõng hôïp chaát cao phaân töû cacbua

hydroâ vôùi caùc nguyeân toá phi kim loaïi khaùc, toàn taïi ôû daïng raén,

daïng quaùnh hay daïng loûng. Tính chaát cô lyù cuûa noù thay ñoåi phuï

thuoäc vaøo nhieät ñoä.

 Chaát keát dính höõu cô thöôøng gaëp laø bitum vaø guñôøroâng.

 Bitum coù 2 loaïi:

o Bitum thieân nhieân, vaø bitum nhaân taïo.

o Bitum nhaân taïo laø saûn phaåm trong coâng nghieäp daàu moû.

 Guñôøroâng laø saûn phaåm thu ñöôïc trong coâng nghieäp luyeän than ñaù

vaø caùc nhieân lieäu cöùng khaùc nhö goã, than buøn. Khi chöng luyeän

caùc nhieân lieäu cöùng baèng phöông phaùp laøm laïnh ngöôøi ta thu

ñöôïc caùc chaát ngöng tuï. Ñem chaát ngöng tuï ñoù chöng luyeän laàn

nöõa thu ñöôïc caùc chaát daàu nheï, caën baõ coøn laïi laø guñôøroâng.

§ 9-2. BITUM DAÀU MOÛ

I - THAØNH PHAÀN VAØ CAÁU TRUÙC

 Caùc nguyeân toá cacbon, hydroâ, oxy, nitô, löu huyønh keát hôïp vôùi

nhau taïo thaønh nhieàu hôïp chaát raát phöùc taïp. Ñeå cho tieän vieäc

nghieân cöùu, ngöôøi ta ñaõ phaân thaønh caáu taïo cuûa bitum ra moät soá

nhoùm coù thaønh phaàn hoùa hoïc vaø tính chaát vaät lyù gioáng nhau.

 Thaønh phaàn hoùa hoïc, tính chaát vaø tyû leä giöõa caùc nhoùm naøy seõ

quyeát ñònh tính chaát cuûa bitum.

1. Nhoùm chaát daàu.

2. Nhoùm chaát nhöïa.

3. Nhoùm aùtphan.

4. Nhoùm axit atfan vaø caùc anhyñric cuûa chuùng.

5. Chaát parafin.

II - TÍNH CHAÁT CUÛA BITUM DAÀU MOÛ

1. Tính quaùnh.

 Tính quaùnh laø tính chaát cuûa caùc haït bitum choáng laïi söï dòch

chuyeån töông ñoái giöõa chuùng döôùi taùc duïng cuûa ngoaïi löïc.

 Tính quaùnh phuï thuoäc vaøo nhieät ñoä cuûa moâi tröôøng, haøm löôïng

caùc nhoùm caáu taïo.

2. Tính deûo.

 Deûo laø moät tính chaát quan troïng cuûa bitum. Noù phuï thuoäc vaøo

nhieät ñoä, haøm löôïng caùc nhoùm (caùc thaønh phaàn hoùa hoïc) vaø

thôøi gian taùc duïng cuûa taûi troïng. Khi nhoùm chaát nhöïa, nhieät ñoä,

thôøi gian taùc duïng taûi troïng taêng thì tính deûo taêng. Khi taêng

haøm löôïng parafin, nhieät ñoä giaûm thì tính deûo giaûm.

3. Tính oån ñònh nhieät.

 Ñieåm nhieät ñoä laøm cho bitum chuyeån töø traïng thaùi quaùnh sang

traïng thaùi loûng goïi laø nhieät ñoä "hoùa meàm" kyù hieäu laø tm. Ñieåm

nhieät ñoä laøm cho bitum töø traïng thaùi quaùnh sang traïng thaùi cöùng

goïi laø nhieät ñoä "hoùa cöùng", kyù hieäu tc.

 Hieäu soá tm - tc caøng lôùn, bieåu thò tính oån ñònh nhieät ñoä cuûa

bitum caøng cao.

4. Tính oån ñònh cuûa bitum trong moâi tröôøng khoâng khí.

 Trong moâi tröôøng khoâng khí, bitum luoân luoân chòu taùc duïng cuûa

caùc yeáu toá nhieät ñoä, aùnh saùng, gioù, möa … Caùc yeáu toá naøy luoân

thay ñoåi, laøm cho chaát löôïng cuûa bitum giaûm daàn, ñoù laø hieän

töôïng bitum bò "baõo hoøa".

5. Nhieät ñoä boác chaùy.

 Trong quaù trình noùng chaûy bitum, ngöôøi ta taêng nhieät ñoä ñeán

moät luùc naøo ñoù thì chaát daàu boác hôi, laøm cho noàng ñoä daàu ôû

trong moâi tröôøng taêng. Hoãn hôïp khoâng khí vaø daàu khi gaëp nhieät

ñoä cao thì deã boác chaùy. Trong quaù trình söû duïng bitum theo

phöông phaùp gia nhieät, caàn phaûi chuù yù ñaëc tính naøy ñeå ñeà

phoøng hoûa hoaïn.

6. Söï dính keát cuûa bitum vôùi beà maët vaät lieäu khoaùng.

 Khi troän bitum vôùi vaät lieäu khoaùng (caùt, soûi, ñaù daêm …), chuùng

seõ taùc duïng vaät lieäu hoùa hoïc laãn nhau ñeå taïo neân löïc dính keát.

Löïc dính keát hoùa hoïc lôùn hôn nhieàu so vôùi löïc dính keát vaät lyù.

Toång caùc löïc dính keát quyeát ñònh cöôøng ñoä vaø caùc tính naêng

khaùc cuûa hoãn hôïp.

ÑAËC TRÖNG CUÛA MAØNG BITUM TREÂN BEÀ MAËT

VAÄT LIEÄU KHOAÙNG

Chæ tieâu lieân

keát

Phaàn ñaù khoâng chöùa haït

nhoû hôn 0,071 mm

Phaàn ñaù khoâng chöùa haït

nhoû hôn 0,071 mm

Maøng bitum ñöôïc giöõ hoaøn Maøng bitum ñöôïc giöõ hoaøn

toaøn toaøn, nöôùc khoâng bò ñuïc

Toát

Maøng bitum bò thay ñoåi, moät Maøng bitum bò thay ñoåi

soá haït hay töøng choã treân beà ñaùng keå nhöõng haït lôùn bò

maët haït bò boùc traàn (gaàn boùc traàn (gaàn 50%) nöôùc bò

50%)

ñuïc do boä phaän caùc haït nhoû

bò röûa saïch.

Trung bình

Maøng bitum bò thay ñoåi hoaøn Maøng bitum bò thay ñoåi

toaøn hay haàu nhö hoaøn toaøn, phaàn lôùn hay hoaøn toaøn,

caùc haït ñaõ bò boùc traàn heát, nhìn thaáy bitum taïo töøng

bitum taïo thaønh töøng gioït gioït nhoû hay noåi leân maët

nhoû hay noåi leân maët nöôùc.

nöôùc, nöôùc bò ñuïc hoaøn

toaøn.

Xaáu

7. Haøm löôïng nöôùc chöùa trong bitum.

 Nöôùc ôû trong bitum seõ laøm giaûm chaát löôïng cuûa noù trong quaù

trình söû duïng. Khi ñun noùng, nöôùc seõ chuyeån hoùa thaønh khí

laøm taêng laøm taêng ñaùng keå theå tích cuûa bitum, laøm taêng theå

tích loã roãng trong bitum. Do ñoù tröôùc khi söû duïng caàn phaûi

khöû heát nöôùc ôû trong bitum baèng caùch cho boác hôi daàn ôû nhieät

ñoä 105 ñeán 110C. Sau khi ñaõ khöû heát nöôùc, ngöôøi ta môùi tieáp

tuïc taêng nhieät ñoä nung leân cao hôn.

8. Tính ngaên nöôùc cuûa bitum.

 Bitum laø loaïi vaät lieäu ngaên nöôùc toát vì coù goùc öôùt lôùn hôn

90o, khoâng bò hoøa tan vaø oån ñònh trong moâi tröôøng nöôùc.

Bitum coù caáu taïo ñaëc, khoâng coù caùc loã roãng vaø khe roãng mao

quaûn neân nöôùc khoù thaám qua. Ngöôøi ta duøng bitum ñeå cheá

taïo caùc loaïi vaät lieäu ngaên nöôùc nhö taám lôïp, taám choáng aåm,

vaät lieäu choáng thaám

 Tuy nhieân, khi söû duïng bitum trong caùc coâng trình thuûy coâng

thì vaãn xaûy ra hieän töôïng thaám khueách taùn.

§ 9-3. GUÑÔØROÂNG THAN ÑAÙ

I - THAØNH PHAÀN CAÁU TRUÙC

 Guñôøroâng than ñaù laø moät hôïp chaát phöùc taïp cuûa caùc cacbua

hyñôøroâ thôm vaø nhöõng hôïp chaát cuûa chuùng vôùi oxy, nitô, löu

huyønh … Cuõng nhö bitum daàu löûa, ngöôøi ta chia thaønh phaàn caáu

taïo cuûa Guñôøroâng than ñaù thaønh caùc nhoùm nhö sau:

1. Nhoùm than raén töï do.

 Goàm nhöõng haït nhoû ôû theå raén hay laø cacbon töï do, khoâng bò

hoøa tan trong baát cöù dung moâi höõu cô naøo, oån ñònh nhieät ñoä

töông ñoái toát. Nhoùm naøy laøm taêng tính quaùnh vaø tính oån ñònh

nhieät cuûa Guñôøroâng, nhöng neáu haøm löôïng quaù lôùn seõ laøm cho

Guñôøroâng coù tính gioøn, vì theá nhoùm naøy chæ neân chieám moät tyû

leä nhaát ñònh.

2. Nhoùm chaát nhöïa.

 Nhoùm naøy goàm hai loaïi nhöïa raén vaø nhöïa meàm.

3. Nhoùm chaát daàu.

 Laø nhöõng cacbua hyñôøroâ ôû theå loûng, chuû yeáu laø cacbua hyñôøroâ

thôm. Nhoùm naøy laøm cho guñôøroâng coù tính linh ñoäng.

II - TÍNH CHAÁT CUÛA GUÑÔØROÂNG THAN ÑAÙ

1. Tính quaùnh (tính nhôùt). Tính quaùnh cuûa guñôøroâng phuï thuoäc

vaøo haøm löôïng caùc nhoùm pha raén vaø pha loûng. Khi nhoùm than

raén töï do vaø nhöïa raén taêng, nhoùm chaát daàu giaûm thì tính quaùnh

taêng leân.

2. Tính deûo. Guñôøroâng than ñaù coù chöùa nhieàu cacbon töï do, nhoùm

nhöïa deûo ít neân tính deûo cuûa noù keùm bitum raát nhieàu.

3. Tính oån ñònh nhieät. OÅn ñònh nhieät keùm hôn bitum vì haøm löôïng

chaát nhöïa deã chaûy, khoaûng bieán ñoåi nhieät ñoä töø meàm hoùa sang

cöùng hoøa (tm - tc) nhoû hôn so vôùi bitum.

4. Tính oån ñònh ôû trong moâi tröôøng khoâng khí. Trong moâi

tröôøng khoâng khí, guñôøroâng than ñaù oån ñònh keùm hôn bitum

daàu moû

5. Khaû naêng lieân keát vôùi beà maët vaät lieäu khoaùng. Tính chaát naøy

cuûa guñôøroâng roõ hôn cuûa bitum daàu moû, vì trong guñôøroâng coù

chöùa haøm löôïng chaát coù tính phaân cöïc nhieàu hôn.

§ 9-4. BAÛO QUAÛN GUÑÔØROÂNG THAN ÑAÙ

 Trong quaù trình löu tröõ baûo quaûn chaát keát dính höõu cô caàn chuù yù

khoâng ñeå laãn vôùi nöôùc, caùc haït khoaùng vaät, taïp chaát khaùc.

 Neáu coù laãn caùc haït khoaùng vaät thì khi naáu chaûy, caùc haït naøy seõ

laéng xuoáng ñaùy noài, laøm caùc lôùp phía treân giaø löûa, gaây neân hieän

töôïng coác hoùa vaät lieäu.

 Neáu coù laãn nöôùc thì khi naáu ñeán nhieät ñoä lôùn hôn 1000C, nöôùc

bay hôi taïo ra caùc boït khí laøm taêng theå tích, bitum traøo ra ngoaøi,

coù theå gaây ra hoûa hoaïn. Hôn nöõa söï coù maët cuûa nöôùc laøm toán

nhieân lieäu ñoát chaùy vaø keùo daøi thôøi gian naáu chaûy, daãn ñeán

chaát löôïng cuûa bitum bò giaûm.

 Vieäc baûo quaûn toát nhaát laø chöùa trong thuøng kín baèng kim loaïi

hay beâ toâng, caùc thuøng naøy coù boä phaän ñun noùng ñeå naáu chaûy

bitum khi caàn laáy ra vaø ñöôïc ñeå ôû nôi thoaùng maùt.

§ 9-5. NHUÕ BITUM VAØ GUÑÔØROÂNG

I - KHAÙI QUAÙT

 Nhuõ laø moät heä thoáng keo phöùc taïp coù töø hai chaát loûng trôû leân

khoâng hoøa tan vaøo nhau. Chaát loûng naøy phaân taùn trong chaát

loûng kia thaønh töøng haït raát nhoû khoâng ñeàu nhau (kích thöôùc

suït töø 0,001  0,1mm) goïi laø pha phaân taùn, chaát loûng kia laø

moâi tröôøng phaân taùn.

 Trong xaây döïng, nhuõ cuûa bitum vaø guñôøroâng ñöôïc cheá taïo

baèng caùch troän nöôùc vôùi bitum hay guñôøroâng sau ñoù duøng maùy

khuaáy ñeàu ñaùnh tôi caùc haït bitum hay guñôøroâng. Caùc haït seõ

phaân taùn lô löûng trong nöôùc.

 Neáu ngöøng taùc ñoäng cô hoïc cuûa maùy moät thôøi gian, caùc haït

bitum laïi lieân keát vôùi nhau vaø sa laéng. Nguyeân nhaân xaûy ra

hieän töôïng naøy laø do suaát caêng maët ngoaøi ôû maët phaân chia

giöõa hai pha khoâng baèng nhau (suaát caêng maët ngoaøi cuûa nöôùc

lôùn gaáp nhieàu laàn suaát caêng maët ngoaøi cuûa bitum vaø

guñôøroâng).

 Ñeå cho nhuõ ñöôïc oån ñònh, caàn cho theâm vaøo chaát nhuõ hoùa - ñoù

laø nhöõng chaát hoaït ñoäng beà maët.

II. PHAÂN LOAÏI NHUÕ

 Coù nhieàu caùch phaân loaïi caên cöù vaøo ñaëc tröng cuûa pha phaân taùn vaø

moâi tröôøng phaân taùn, nhuõ ñöôïc chia ra laøm hai loaïi:

o Pha phaân taùn laø bitum (hay guñôøroâng), moâi tröôøng phaân taùn laø

nöôùc, goïi laø nhuõ töông daàu - nöôùc hay nhuõ töông thuaän.

o Pha phaân taùn laø nhöõng gioït nöôùc, bitum (hay guñôøroâng) laø moâi

tröôøng phaân taùn, goïi laø nhuõ töông nöôùc - daàu hay laø nhuõ töông

nghòch.

 Caên cöù vaøo chaát nhuõ hoùa, nhuõ töông ñöôïc phaân ra laøm 4 loaïi:

o Nhuõ töông anion hoaït tính, goïi laø nhuõ töông kieàm, coù trò soá pH = 9

13.

o Nhuõ töông cation hoaït tính goïi laø nhuõ töông axit coù trò soá pH = 2 

6.

o Nhuõ töông khoâng sinh ra ion, chaát nhuõ hoùa khoâng sinh ra ion; coù trò

soá pH = 7.

o Nhuõ töông laø boät nhaõo, khi chaát nhuõ hoùa ôû daïng boät voâ cô nhö boät

ñaát seùt, ñiatomit, treâpn, boät voâi toâi …

 Caên cöù vaøo noàng ñoä pha phaân taùn, nhuõ ñöôïc chia ra 2 loaïi:

o Nhuõ ñaäm ñaëc: tyû leä pha phaân taùn nhoû hôn 74%.

o Nhuõ ñaäm ñaëc cao: tyû leä pha phaân taùn lôùn hôn 74%.

III - VAÄT LIEÄU ÑEÅ CHEÁ TAÏO NHUÕ TÖÔNG

1. Chaát keát dính.

 Caùc loaïi chaát keát dính höõu cô khaùc nhau ñeàu coù theå duøng ñeå

cheá taïo nhuõ töông. Trong xaây döïng duøng chaát keát dính thuoäc

bitum hay guñôøroâng ñeå cheá taïo nhuõ.

2. Chaát nhuõ hoùa.

 Chaát nhuõ hoùa coù taùc duïng laøm cho nhuõ töông oån ñònh laâu daøi;

bao goàm caùc chaát hoaït ñoäng beà maët.

3. Nöôùc.

 Tính chaát cuûa nöôùc ñeå cheá taïo nhuõ töông phuï thuoäc vaøo tính

chaát cuûa nhuõ hoùa, khi duøng chaát nhuõ hoùa laø anion hoaït tính thì

phaûi duøng nöôùc meàm, nöôùc meàm coù ñoä cöùng khoâng lôùn hôn 3

mili ñöông löôïng gam trong moät lít, neáu lôùn hôn seõ taïo thaønh

caùc muoái canxi cuûa caùc axít beùo vaø nhöïa khoâng hoøa tan trong

nöôùc, laøm giaûm tính ñoàng nhaát cuûa nhuõ.

IV - THAØNH PHAÀN VAØ PHÖÔNG PHAÙP CHEÁ

TAÏO NHUÕ TÖÔNG BITUM LOAÏI THUAÄN

 Phöông phaùp cheá taïo:

o Sau khi ñaõ choïn ñöôïc chaát keát dính, caàn phaûi khöû heát

nöôùc, sau ñoù ñun bitum (hay guñôøroâng) ñeán nhieät ñoä hoùa

loûng.

o Hoøa tan chaát nhuõ hoùa trong nöôùc, sau ñoù ñun noùng dung

dòch ñeán 700  900C.

o Laàn löôït cho dung dòch chaát nhuõ hoùa vaø bitum vaøo maùy

sau ñoù, cho maùy chaïy khueách taùn vôùi toác ñoä lôùn, laøm cho

bitum taïo thaønh nhöõng tia maûnh, haït phaân taùn vaøo trong

dung dòch chaát nhuõ hoùa vaø bitum vaøo maùy sau ñoù, cho

maùy chaïy khueách taùn vôùi toác ñoä lôùn, laøm cho bitum taïo

thaønh nhöõng tia maûnh, haït phaân taùn vaøo trong dung dòch

nhuõ hoùa vaø taïo thaønh nhuõ töông.

VI - BAÛO QUAÛN VAØ VAÄN CHUYEÅN NHUÕ TÖÔNG

 Nhuõ töông cheá taïo xong ñöôïc chöùa vaøo caùc beå chöùa baèng

beâtoâng hay kim loaïi saïch coù naép ñaäy kín, trong caùc beå ñoù

caàn phaûi duy trì nhieät ñoä khoaûng 4-400C. Nhieät ñoä thaáp hôn

30C laøm cho caùc pha cuûa nhuõ bò phaân chia, caùc haït bitum seõ

keát laïi vôùi nhau taïo thaønh moät lôùp voû ôû beà maët laøm cho nhuõ

töông maát tính ñoàng nhaát.

 Trong quaù trình baûo quaûn, phaûi thöôøng xuyeân khuaáy troän ñeå

traùnh hieän töôïng laéng hay keát tuï ôû beà maët giaûm tính ñoàng

nhaát cuûa nhuõ.

 Thôøi gian baûo quaûn daøi hay ngaén laø tuøy thaønh phaàn cuûa nhuõ

töông, nhöng khoâng neân quaù 3 thaùng; toát nhaát laø sau khi cheá

taïo xong ñem söû duïng ngay.

 Khi vaän chuyeån nhuõ töông ñeán nôi söû duïng coù theå duøng

thuøng goã, theùp ñeå chöùa vaø taøu hoûa, oâtoâ ñeå vaän chuyeån. Vaän

chuyeån döôùi 200km thì duøng oâtoâ laø kinh teá vaø tieän lôïi nhaát.

§9-6. VAÄT LIEÄU CAÙCH NÖÔÙC CHEÁ TAÏO

BAÈNG BITUM VAØ GUÑÔØROÂNG

I - KHAÙI QUAÙT

 Bitum vaø guñôøroâng laø nhöõng chaát keát dính höõu cô coù tính

ngaên nöôùc (goùc öôùt  > 900C). Ñeå tieát kieäm bitum (hay

guñôøroâng), taêng tính oån ñònh vaø thuaän lôïi cho quaù trình thi

coâng ngöôøi ta thöôøng troän bitum vôùi moät soá vaät lieäu khaùc.

Tuøy theo vaät lieäu troän maø thu ñöôïc caùc loaïi vaät lieäu ngaên

nöôùc khaùc nhau. Vaät lieäu ngaên nöôùc ñöôïc söû duïng phoå

bieán nhaát trong coâng trình thuûy lôïi laø vöõa vaø beâtoâng

aùtphan, moät soá taám lôïp coù coát baèng sôïi khoaùng amiaêng …

II - MOÄT SOÁ DAÏNG BITUM (HAY

GUÑÔØROÂNG) ÑÖÔÏC SÖÛ DUÏNG ÑEÅ CHEÁ

TAÏO VAÄT LIEÄU CAÙCH NÖÔÙC

1. Dung dòch bitum.

 Dung dòch bitum laø chaát hoãn hôïp bitum hoøa tan trong caùc dung

moâi höõu cô nhö daàu hoûa, daàu mazuùt …

2. Nhuõ töông bitum.

 Theå keo nhuyeãn goàm bitum, nöôùc vaø chaát nhuõ hoùa. Nhôø maùy

khueách taùn bitum ñöôïc ñaùnh tôi thaønh töøng haït nhoû phaân taùn lô

löûng trong nöôùc.

3. Matit bitum.

 Laø moät hoãn hôïp goàm coù boät khoaùng vaät (boät ñaù voâi, ñoâloâmit …)

vaø chaát keát dính höõu cô. Caên cöù vaøo chaát keát dính coù theå chia

ra 3 daïng: matit bitum, matit guñôøroâng vaàmtit hoãn hôïp.

 Caên cöù phöông phaùp söû duïng chia ra 2 loaïi: matit noùng vaø

matit nguoäi.

III - CAÙC VAÄT LIEÄU NGAÊN NÖÔÙC ÑÖÔÏC

CHEÁ TAÏO TÖØ BITUM HAY GUÑÔØROÂNG

1. Beâ toâng aùtphan.

 Beâ toâng aùtphan laø moät hoãn hôïp goàm coù chaát keát dính höõu cô, caùc

coát lieäu, vaø lôùn nhoû (caùt vaø giaêm hay soûi) phoái hôïp vôùi nhau theo

moät tyû leä nhaát ñònh, khi ñoâng cöùng thì raén chaéc coù cöôøng ñoä, oån

ñònh toát.

2. Vaät lieäu duøng ñeå cheá taïo beâ toâng aùtphan.

a) Ñaù giaêm hay soûi. Chaát löôïng cuûa giaêm ñaù, soûi coù aûnh höôûng lôùn

ñeán chaát löôïng cuûa beâ toâng aùtphan, vì vaäy caùc coát lieäu naøy phaûi

ñaït nhöõng yeâu caàu nhaát ñònh. Khoâng cho pheùp duøng ñaù giaêm cheá

taïo töø ñaù voâi seùt, sa thaïch seùt vaø phieán thaïch seùt.

b) Coát lieäu nhoû (caùt). Coù theå duøng caùt thieân nhieân hay nhaân taïo.

c) Boät khoaùng vaät. Caùc loaïi boät khoaùng vaät thöôøng duøng boät ñaù voâi,

ñoâloâmit, voâi, xæ loø cao daïng kieàm … Boät ñaù voâi, ñoâloâmít ñöôïc söû

duïng phoå bieán nhaát.

d) Bitum. Tuøy theo yeâu caàu cöôøng ñoä, phöông phaùp thi coâng, ñieàu

kieän khí haäu ôû vuøng xaây döïng maø choïn maùc bitum thích hôïp.

Bitum daãu môõ thöôøng ñöôïc söû duïng phoå bieán hôn caû.

3. Caùc tính chaát kyõ thuaät cuûa beâtoâng, aùtphan.

a) Cöôøng ñoä neùn (Rn). Cöôøng ñoä neùn laø ñaëc tröng cô hoïc quan

troïng ñöôïc xaùc ñònh qua nhöõng maãu thí nghieäm hình truï coù

ñöôøng kính baèng chieàu cao. Caùc loaïi maãu thöôøng coù kích thöôùc

laø: 71,5; 50,5mm, döôõng hoä ñoâng cöùng roài ñem neùn ôû caùc nhieät

ñoä qui ñònh 500C vaø 200C.

b) Cöôøng ñoä keùo (Rk). Cöôøng ñoä keùo coù theå xaùc ñònh theo phöông

phaùp ñôn giaûn baèng caùch neùn nghieâng maãu thí nghieäm

c) Tính bieán daïng. Beâtoâng aùtphan laø moät loaïi vaät lieäu coù bieán

daïng lôùn khi nhieät ñoä thay ñoåi.

d) Tính oån ñònh nhieät ñoä. Nhieät ñoä thay ñoåi laøm cho tính chaát cuûa

beâ toâng aùtphan thay ñoåi. Khi nhieät ñoä taêng beâtoâng seõ meàm ra,

nhieät ñoä haï beâtoâng seõ khoâ quaùnh laïi. Söï thay ñoåi ñoù laøm cho

cöôøng ñoä vaø caùc tính chaát khaùc cuûa beâ toâng thay ñoåi.

e) Tính oån ñònh trong moâi tröôøng nöôùc. Neáu beâtoâng aùtphan keùm

oån ñònh trong nöôùc thì khi baõo hoøa cöôøng ñoä cuûa noù bò giaûm

nhieàu, vì luùc ñoù khaû naêng lieân keát cuûa bitum vôùi beà maët vaät

lieäu khoâng bò giaûm.

4. Phaïm vi söû duïng cuûa beâtoâng aùtphan.

Beâtoâng aùtphan laø vaät lieäu ngaên nöôùc toát neân ñöôïc söû duïng

roäng raõi trong xaây döïng:

 Raûi maët ñöôøng giao thoâng, ñöôøng baêng.

 Laøm töôøng taâm, töôøng nghieâng ngaên nöôùc trong caùc ñaäp

ngaên nöôùc baèng vaät lieäu rôøi.

 Laøm lôùp loùt phoøng thaám cho neàn moùng caùc coâng trình

thuûy coâng.