Bài giảng Trắc địa đại cương - Lê Hoàng Sơn

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA TP.HCM  
BỘ MÔN ĐỊA TIN HỌC  
LÊ HOÀNG SƠN  
GIỚI THIỆU MÔN HỌC  
Môn học cung cấp cho sinh viên các vấn đề:  
Kiến thức chung  
Dụng cụ và các phép đo cơ bản  
Thành lập bản đồ địa hình và mặt cắt  
Trắc địa ứng dụng  
2
CHƯƠNG 1  
QUẢ ĐẤT VÀ PHƯƠNG PHÁP BIỂU DIỄN  
3
1.1 HÌNH DẠNG, KÍCH THƯỚC QUẢ ĐẤT  
1.1.1 HÌNH DẠNG  
Bề mặt trái đất thực có hình dạng lồi lõm, gồ  
ghề, không có phương trình toán học đặc trưng  
71% bề mặt là mặt nước biển  
29% bề mặt còn lại là mặt đất  
Chọn mặt nước biển trung bình yên tĩnh biểu  
thị cho hình dạng quả đất gọi là mặt geoid.  
4
Geoid là mặt nước biển trung bình , yên tĩnh,  
xuyên qua các hải đảo và lục địa tạo thành mặt  
cong khép kín (mặt thủy chuẩn quả đất)  
Geoid  
5
Đặc điểm của mặt Geoid  
Là mặt đẳng thế.  
Mặt geoid không có phương trình toán học  
cụ thể.  
Phương pháp tuyến trùng phương dây dọi.  
Công dụng của mặt Geoid  
Xác định độ cao tuyệt đối của các điểm  
trên bề mặt mặt đất.  
Độ cao tuyệt đối của 1 điểm là khoảng  
cách từ điểm đó đến mặt Geoid theo phương dây  
dọi (H).  
6
Việt Nam lấy mặt nước biển trung bình tại  
trạm nghiệm triều ở Đồ Sơn, Hòn Dấu, Hải Phòng  
làm mặt thủy chuẩn gốc (0m).  
Các mặt thủy chuẩn không đi qua mặt nước  
biển trung bình yên tĩnh gọi là mặt thủy chuẩn  
quy ước. Độ cao xác định so với các mặt này gọi  
là độ cao giả định (H’).  
Do mặt geoid không có phương trình bề mặt  
nên không thể xác định chính xác vị trí các đối  
tượng mặt đất thông qua mặt geoid.  
7
1.1.2 KÍCH THƯỚC  
Nhìn tổng quát thì mặt geoid có hình dạng  
gần giống với mặt ellipsoid.  
b
Geoid  
a
O
Elippsoid  
a −b  
=  
Độ dẹt ellipsoid  
a
8
PT của ellipsoid  
Ellipsoid quả đất có các đặc tính sau:  
* Khối lượng ellip bằng khối lượng quả đất.  
* Mặt phẳng xích đạo của ellipsoid trùng với  
mặt phẳng xích đạo của quả đất.  
* Trọng tâm ellip trùng với trọng tâm quả đất.  
* Tổng bình phương độ lệch giữa ellipsoid và  
qủa đất là cực tiểu  
9
1.1.2 KÍCH THƯỚC  
Kích thước các ellipsoid đã và đang sử dụng  
tại Việt Nam:  
Tác giả Quốc Năm Bán kính lớn Bán kính nhỏ Độ dẹt  
gia  
a (m)  
b (m)  
α
Krasovski Liên Xô 1940 6.378.245 6.356.863 1/298,3  
(cũ)  
WGS 84 Hoa Kỳ 1984 6.378.137 6.356.752,3 1/298,257  
Trong trường hợp gần đúng có thể xem quả đất  
là mặt cầu có bán kính trung bình R 6371km  
10  
1.2 CÁC HỆ TỌA ĐỘ DÙNG TRONG TRẮC ĐỊA  
1.2.1 Hệ tọa độ địa lý (, ):  
Kinh tuyến: giao tuyến của mặt phẳng chứa  
trục quay của quả đất với quả đất.  
Kinh tuyến gốc: kinh tuyến qua đài thiên văn  
Greenwich (Anh quốc).  
Vĩ tuyến: giao tuyến của mặt phẳng vuông  
góc trục quay quả đất với quả đất.  
Vĩ tuyến gốc (đường xích đạo): giao tuyến mp  
vuông góc trục quay tại tâm quả đất với quả đất.  
11  
Kinh độ - Vĩ độ:  
12  
Kinh độ(): của 1 điểm là góc hợp bởi mp  
chứa kinh tuyến gốc (greenwich) với mp chứa  
kinh tuyến qua điểm đó.  
Giá trị kinh độ: 00 Đ – 1800 Đ  
00 T – 1800 T  
Vĩ độ(): của 1 điểm là góc hợp bởi phương  
dây dọi qua điểm đó với mp chứa xích đạo.  
Giá trị vĩ độ: 00 B – 900 B  
00 N – 900 N  
13  
1.2.2 Hệ tọa độ vuông góc phẳng  
GAUSS-KRUGER:  
Phép chiếu GAUSS:  
Chia trái đất thành 60 múi (60). Đánh số thứ  
tự từ 1- 60  
Múi 1: 00 – 60 đông  
Múi 2: 60 đông – 120 đông  
-----------------------------------  
Múi 30: 1740 đông – 1800 đông  
Múi 31: 1800 tây – 1740 tây  
14  
Cho ellip quả đất tiếp xúc bên trong mặt trụ  
nằm ngang.  
Chiếu lần lượt từng múi lên mặt trụ ngang.  
15  
Khai triển mặt trụ ngang theo phương dọc  
để được mặt phẳng chiếu.  
16  
Đặc điểm của phép chiếu  
* Phép chiếu mặt trụ ngang, đồng góc.  
* Trên mỗi múi chiếu, kinh tuyến trục và xích  
đạo là các đường thẳng và vuông góc nhau.  
* Đoạn thẳng nằm trên kinh tuyến trục không  
bị biến dạng về độ dài, càng xa kinh tuyến trục thì  
độ biến dạng độ dài càng lớn.  
* Một đoạn thẳng bất kỳ khi chiếu lên mp  
chiếu có số hiệu chỉnh độ dài do biến dạng của  
ym2  
phép chiếu là:  
S = .S  
2R2  
17  
* Trong mỗi múi chiếu đường kinh tuyến trục  
và đường xích đạo tạo thành một hệ trục tọa độ  
vuông góc phẳng Gauss – Kruger.  
18  
* Từ năm 1975 – 2000, Việt Nam đã sử dụng  
phép chiếu Gauss + ellipsoid quy chiếu Krasovski  
tạo thành hệ tọa độ vuông góc phẳng HN – 72 .  
Thí dụ:  
M (x = 1220km; y = 18.465km)  
Điểm M nằm trong múi chiếu 18,cách đường  
xích đạo về phía Bắc 1220km,cách đường kinh  
tuyến trục về phía Tây 35km.  
19  
1.2.3 Hệ tọa độ vuông góc phẳng UTM  
(Universal Transverse Mercator)  
Phép chiếu UTM:  
Chia trái đất thành 60 múi (60). Đánh số thứ  
tự từ 1- 60  
Múi 1: 1800 tây – 1740 tây  
Múi 2: 1740 tây – 1680 tây  
-----------------------------------  
Múi 31: 00 – 60 đông  
Múi 60: 1740 đông – 1800 tây  
20  
Tải về để xem bản đầy đủ
ppt 168 trang myanh 13400 Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Trắc địa đại cương - Lê Hoàng Sơn", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

  • pptbai_giang_trac_dia_dai_cuong_le_hoang_son.ppt