Bài giảng Phân tích và thiết kế giải thuật - Chương 3: Chiến lược giảm-để-trị (Decrease-and-conquer) - Dương Tuấn Anh
Chương 3
Chiến lược giảm-để-trị
(Decrease-and-conquer)
1
Nội dung
1. Chiến lược giảm-để-trị
2. Sắp thứ tự bằng phương pháp chèn
3. Các giải thuật duyệt đồ thị
4. Sắp xếp tôpô
5. Giải thuật sinh các hoán vị từ một tập
2
1. Chiến lược thiết kế giải thuật giảm-để-trị
(Decrease-and-conquer)
Kỹ thuật thiết kế giải thuật giảm-để-trị lợi dụng
mối liên hệ giữa lời giải cho một thể hiện của
một bài toán và lời giải cho một thể hiện nhỏ
hơn của cùng một bài toán.
Có ba biến thể của chiến lược này.
Giảm bởi một hằng số (decrease by a constant)
Giảm bởi một hệ số (decrease by a factor)
Giảm kích thước của biến (variable size decrease)
Sắp thứ tự bằng phương pháp chèn (insertion
sort) là một thí dụ điển hình của chiến lược
giảm-để-trị.
3
Chiến lược thiết kế giải thuật giảm-để-trị (tt.)
Giải thuật tìm ước số chung lớn nhất của 2 số theo công
thức gcd(m,n) = gcd(n, m mod n) cũng là thí dụ của chiến
lược giảm-để-trị theo lối giảm kích thước của biến.
Algorithm Euclid(m,n)
/* m,n : two nonnegative
integers m and n */
while n<>0 do
r := m mod n;
m:= n;
Thí dụ: m = 60 và n = 24
2) m = 60 và n = 24
3) m = 24 và n = 12
4) m = 12 và n = 0
n:= r
Vậy 12 là ước số chung lớn nhất
endwhile
return m;
4
Chiến lược thiết kế giải thuật giảm-để-trị (tt.)
Tại mỗi bước của giải thuật duyệt đồ thị theo
chiều sâu trước (DFS) hay duyệt theo bề rộng
trước (BFS), giải thuật đánh dấu đỉnh đã được
viếng và tiến sang xét các đỉnh kế cận của đỉnh
đó.
Hai giải thuật duyệt đồ thị này đã áp dụng kỹ
thuật giảm-bớt-một (decrease-by-one), một
trong 3 dạng chính của chiến lược Giảm-để-trị.
5
2. Sắp thứ tự bằng phương pháp chèn
Ý tưởng :
•
Xét một ứng dụng của kỹ thuật “giảm để trị” vào việc sắp
thứ tự một mảng a[0..n-1]. Theo tinh thần của kỹ thuật, ta
giả sử rằng bài toán nhỏ hơn: sắp thứ tự một mảng a[0..n-2]
đã được thực hiện. Vấn đề là phải chèn phần tử a[n-1] vào
mảng con đã có thứ tự a[0..n-2].
•
Có hai cách để thực hiện điều này.
- Một là ta duyệt mảng con đã có thứ tự từ trái sang phải cho
đến khi tìm thấy phần tử đầu tiên lớn hơn hay bằng với phần
tử a[n-1] và chèn phần tử a[n-1] vào bên trái phần tử này.
- Hai là ta duyệt mảng con đã có thứ tự từ phải sang trái cho
đến khi tìm thấy phần tử đầu tiên nhỏ hơn hay bằng với phần
tử a[n-1] và chèn phần tử a[n-1] vào bên phải phần tử này.
6
2. Sắp thứ tự bằng phương pháp chèn (tt.)
Cách thứ hai thường được chọn:
a[0] ≤ … ≤ a[j] < a[j+1] ≤ … ≤ a[i-1] | a[i] … a[n-1]
390 → 205
→ 182
→ 45
45
205
182
45
390
182
45
205
390
45
182
205
390
235
182
→ 205
235
235
235
235
390
7
Giải thuật sắp thứ tự bằng phương pháp chèn
procedure insertion;
var i; j; v:integer;
begin
for i:=2 to N do
begin
v:=a[i]; j:= i;
while a[j-1]> v do
begin
a[j] := a[j-1]; // pull down
j:= j-1 end;
a[j]:=v;
end;
end;
8
Những lưư ý về giải thuật insertion sort
•
Chúng ta dùng một trị khóa “cầm canh” (sentinel) tại
a[0], làm cho nó nhỏ hơn phần tử nhỏ nhất trong mảng.
2. Vòng lặp ngoài của giải thuật được thực thi N-1 lần.
Trường hợp xấu nhất xảy ra khi mảng đã có thứ tự đảo
ngược. Khi đó, vòng lặp trong được thực thi với tổng số
lần sau đây:
(N-1) + (N-2) + ... + 1 =N(N-1)/2
=O(N2)
Số bước chuyển = N(N-1)/2 Số so sánh = N(N-1)/2
3. Trung bình có khoảng chừng (i-1)/2 so sánh được thực
thi trong vòng lặp trong. Do đó, trong trường hợp trung
bình, tổng số lần so sánh là:
(N-1)/2 + (N-2)/2 + ... + 1/2 =N(N-1)/4
=O(N2)
9
Độ phức tạp của sắp thứ tự bằng phương pháp
chèn
Tính chất 1.2: Sắp thứ tự bằng phương pháp chèn
thực thi khoảng N2/2 so sánh và N2/4 hoán vị trong
trường hợp xấu nhất.
Tính chất 1.3: Sắp thứ tự bằng phương pháp chèn
thực thi khoảng N2/4 so sánh và N2/8 hoán vị trong
trường hợp trung bình.
Tính chất 1.4: Sắp thứ tự bằng phương pháp chèn có
độ phức tạp tuyến tính đối với một mảng đã gần có
thứ tự.
10
3. Các giải thuật duyệt đồ thị
Có nhiều bài toán được định nghĩa theo đối tượng và các kết nối
giữa các đối tượng ấy.
Một đồ thị là một đối tượng toán học mà mô tả những bài toán
như vậy.
Các ứng dụng trong các lãnh vực:
Giao thông
Viễn thông
Điện lực
Mạng máy tính
Cơ sở dữ liệu
Trình biên dịch
Các hệ điều hành
Lý thuyết đồ thị
11
Một thí dụ
A
H
I
B
C
G
D
E
J
L
K
F
M
Hình 3.1a Một đồ thị thí dụ
12
Cách biểu diễn đồ thị
Ta phải ánh xạ các tên đỉnh thành những số nguyên trong
tầm trị giữa 1 và V.
Giả sử có tồn tại hai hàm:
- hàm index: chuyển đổi từ tên đỉnh thành số nguyên
- hàm name: chuyển đổi số nguyên thành tên đỉnh.
Có hai cách biểu diễn đồ thị:
- dùng ma trận kế cận
- dùng tập danh sách kế cận
13
Cách biểu diễn ma trận kế cận
A B C D E F G H I J K L M
A 1 1 1 0 0 1 1 0 0 0 0 0 0
B 1 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
C 1 0 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
D 0 0 0 1 1 1 0 0 0 0 0 0 0
E 0 0 0 1 1 1 1 0 0 0 0 0 0
F 1 0 0 1 1 1 0 0 0 0 0 0 0
G 1 0 0 0 1 0 1 0 0 0 0 0 0
H 0 0 0 0 0 0 0 1 1 0 0 0 0
I 0 0 0 0 0 0 0 1 1 0 0 0 0
J 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 1 1 1
K 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 1 0 0
L 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 0 1 1
M 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 0 1 1
Một ma trận V
hàng V cột chứa
các giá trị Boolean
mà a[x, y] là true if
nếu tồn tại một
cạnh từ đỉnh x đến
đỉnh y và false nếu
ngược lại.
Hình 3.1b: Ma trận kế
cận của đồ thị ở hình
3.1a
14
Giải thuật
program adjmatrix (input, output);
const maxV = 50;
var j, x, y, V, E: integer;
a: array[1..maxV, 1..maxV] of boolean;
begin
Lưu ý: Mỗi cạnh tương
ứng với 2 bit trong ma
trận: mỗi cạnh nối giữa
x và y được biểu diễn
bằng giá trị true tại cả
a[x, y] và a[y, x].
readln (V, E);
for x: = 1 to V do /*initialize the matrix */
for y: = 1 to V do a[x, y]: = false;
for x: = 1 to V do a[x, x]: = true;
for j: = 1 to E do
Để tiện lợi giả định rằng
có tồn tại một cạnh nối
mỗi đỉnh về chính nó.
begin
readln (v1, v2);
x := index(v1); y := index(v2);
a[x, y] := true; a[y, x] := true
end;
end.
15
Cách biểu diễn bằng tập danh sách kế cận
Trong cách biểu diễn này, mọi đỉnh mà nối tới một
đỉnh được kết thành một danh sách kế cận
(adjacency-list ) cho đỉnh đó.
program adjlist (input, output);
const maxV = 100;
type link = ↑node
node = record v: integer; next: link end;
var j, x, y, V, E: integer;
t, x: link;
adj: array[1..maxV] of link;
16
begin
readln(V, E);
Lưu ý: Mỗi cạnh trong đồ
thị tương ứng với hai nút
trong tập danh sách kế cận.
new(z); z↑.next: = z;
for j: = 1 to V do adj[j]: = z;
for j: 1 to E do
Số nút trong tập danh sách
kế cận bằng 2|E|.
begin
readln(v1, v2);
x: = index(v1); y: = index(v2);
new(t); t↑.v: = x; t↑.next: = adj[y];
adj[y]: = t; /* insert x to the first element of
y’s adjacency list */
new(t); t↑.v = y; t↑.next: = adj[x];
adj[x]:= t; /* insert y to the first element of
x’s adjacency list */
end;
end.
17
a b c d e f g h i j k l m
f
a
a
f
g
a
e
d
e
i
h
k
j
j
j
c
e
f
a
l
m
l
b
g
d
m
Hình 3.1c: Biểu diễn bằng tập danh
sách kế cận của đồ thị ở hình 3.1
18
So sánh hai cách biểu diễn đồ thị
Nếu biểu diễn đồ thị bằng tập danh sách kế cận, việc
kiểm tra xem có tồn tại một cạnh giữa hai đỉnh u và v sẽ
có độ phức tạp thời gian O(V) vì có thể có O(V) đỉnh tại
danh sách kế cận của đỉnh u.
Nếu biểu diễn đồ thị bằng ma trận kế cận, việc kiểm tra
xem có tồn tại một cạnh giữa hai đỉnh u và v sẽ có độ
phức tạp thời gian O(1) vì chỉ cần xem xét phần tử tại vị
trí (u,v) của ma trận.
Biểu diễn đồ thị bằng ma trận kế cận gây lãng phí chỗ
bộ nhớ khi đồ thị là một đồ thị thưa (không có nhiều
cạnh trong đồ thị, do đó số vị trí mang giá trị 1 là rất ít)
19
Các phương pháp duyệt đồ thị
Duyệt hay tìm kiếm trên đồ thị: viếng mỗi đỉnh/nút
trong đồ thị một cách có hệ thống.
Có hai cách chính để duyệt đồ thị:
- duyệt theo chiều sâu trước (depth-first-search )
- duyệt theo chiều rộng trước (breadth-first-search).
20
Tải về để xem bản đầy đủ
47 trang
22700
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Phân tích và thiết kế giải thuật - Chương 3: Chiến lược giảm-để-trị (Decrease-and-conquer) - Dương Tuấn Anh", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- bai_giang_phan_tich_va_thiet_ke_giai_thuat_chuong_3_chien_lu.pdf
