Bài giảng Phân tích thiết kế hệ thống - Chương 7: Xây dựng cấu trúc hệ thống với lớp phân tích (Analysis class)

Chương 7

Xâ y

dựng cấu

trúc

hệ thống với

lớp phâ n tí ch (Analysis class)

Thiết kế cấu trúc của hệ thống

• Giai đoạn thiết kế hệ thống gồm cá c cô ng việc:

• Tinh chỉnh cá c mô hì nh trong giai đoạn phâ n tí ch

• Xá c định kiến trúc của hệ thống

• Sử dụng sơ đồ tương tá c xá c định tương tá c giữa cá c đối tượng phần

mềm

• Sử dụng cá c mẫu stereotype bổ sung vào sơ đồ lớp: <<boundary>>,

<<control>> và <<entity>>

• Bổ sung cá c phương thức vào sơ đồ lớp thiết kế

Bài giảng Phân tích thiết kế hệ thống - GV: Từ Thị Xuân Hiền

2

Thiết kế cấu trúc của hệ thống

• Tinh chỉnh cá c mô hì nh trong giai đoạn phâ n tí ch

• Sử dụng package để tổ chức lại cá c mô hì nh trong giai đoạn phâ n tí ch:

use case model, domain model.

• Có thể dựa trên cá c tiêu chí :

• Theo nhó m actor

• Theo chức năng, …

• Ví dụ: hệ thống ATM, nhó m use case theo Actor

Bài giảng Phân tích thiết kế hệ thống - GV: Từ Thị Xuân Hiền

3

Thiết kế cấu trúc của hệ thống

• Ví dụ: cấu trúc lại sơ đồ use case của hệ thống ATM

Bài giảng Phân tích thiết kế hệ thống - GV: Từ Thị Xuân Hiền

4

Thiết kế cấu trúc của hệ thống

• Xá c định kiến trúc của hệ thống

• Tùy theo loại dự á n, chọn một kiến trúc phù hợp

• Trong UML, cơ chế tổ chức cá c lớp thành cá c nhó m là package. Một

kiến trúc được mô tả bằng một sơ đồ tĩnh bao gồm cá c gó i và mối

quan hệ phụ thuộc

Bài giảng Phân tích thiết kế hệ thống - GV: Từ Thị Xuân Hiền

5

Thiết kế cấu trúc của hệ thống

• Ví dụ: kiến trúc 3 tầng

Bài giảng Phân tích thiết kế hệ thống - GV: Từ Thị Xuân Hiền

6

Thiết kế cấu trúc của hệ thống

• Sử dụng sơ đồ tương tá c:

• Xá c định tương tá c giữa cá c đối tượng phần mềm.

• Chọn đối tượng phần mềm nào tương tá c nhau để thực hiện chức

năng của hệ thống.

Bài giảng Phân tích thiết kế hệ thống - GV: Từ Thị Xuân Hiền

7

Thiết kế cấu trúc của hệ thống

• Sử dụng cá c stereotype vào sơ đồ lớp để hiện thực use case

• Cá c stereotype classes:

• <<boundary>>

• <<control>>

• <<entity>

Bài giảng Phân tích thiết kế hệ thống - GV: Từ Thị Xuân Hiền

8

Lớp phâ n tí ch

• Lớp phâ n tí ch đại diện cho một mô hì nh khá i niệm ban đầu

bao gồm cá c đối tượng trong hệ thống với trá ch nhiệm và hành

vi, lớp phâ n tí ch được phá t triển thành cá c lớp phần mềm và

hệ thống con trong mô hì nh thiết kế.

• Trong thiết kế cá c lớp phâ n tí ch cần được phâ n loại và bổ

sung cá c lớp khá c để có thể hiện thực được cá c lớp thực thể.

• Tiêu chí phâ n loại: dựa vào khả năng thay đổi của cá c thành

phần trong hệ thống.

Bài giảng Phân tích thiết kế hệ thống - GV: Từ Thị Xuân Hiền

9

Lớp phâ n tí ch

• Có ba khí a cạnh của hệ thống có khả năng thay đổi

• Giao diện giữa hệ thống và cá c actor của hệ thống,

• Cá c thô ng tin hệ thống sử dụng,

• Điều khiển logic của hệ thống.

• Nguyên tá c thực hiện:

• Đóng gó i giao diện người dùng thành cá c lớp riêng biệt

• Tá ch chức năng điều khiển khỏi giao diện người dùng

Bài giảng Phân tích thiết kế hệ thống - GV: Từ Thị Xuân Hiền

10

Lớp phâ n tí ch

• Để cô lập cá c phần của hệ thống mà có thể sẽ thay đổi, lớp

phâ n tí ch được chia thành 3 loại khá c nhau được xá c định

theo tập trá ch nhiệm

• Lớp giao diện - Boundary classes,

• Lớp thực thể - Entity classes

• Lớp điều khiển - Control classes

Bài giảng Phân tích thiết kế hệ thống - GV: Từ Thị Xuân Hiền

11

Lớp phâ n tí ch - stereotype

<<boundary>>

<<control>>

System

boundary

Use-case

behavior

coordination

System

information

<<entity>>

Lớp thực thể - Entity class

• Lớp thực thể: được sử dụng để mô hì nh hó a thô ng tin được

lưu trữ và cập nhật trong hệ thống.

• Lớp thực thể có cá c thuộc tí nh, cá c mối quan hệ và được lưu trữ lâ u

dài trong hệ thống

• Cá c lớp thực thể thể hiện cấu trúc dữ liệu trong hệ thống, giúp người

dùng hiểu những gì hệ thống cung cấp cho người dùng.

• Lớp thực thể vẫ tồn tại sau khi use case kết thúc.

• Ký hiệu trong UML:

Bài giảng Phân tích thiết kế hệ thống - GV: Từ Thị Xuân Hiền

13

Lớp thực thể - Entity class

• Tì m lớp thực thể

• Dựa vào đặc tả use case

• Danh mục cá c thuật ngữ

• Tập cá c danh từ trong yêu cầu của bài toá n

Bài giảng Phân tích thiết kế hệ thống - GV: Từ Thị Xuân Hiền

14

Lớp giao diện – Boundary class

• Lớp giao diện là một lớp dùng để mô hì nh tương tá c giữa mô i

trường xung quanh của hệ thống và hoạt động bên trong của

nó .

• Khi thay đổi giao diện hoặc giao thức truyền thô ng thì chỉ ảnh hưởng

đến lớp giao diện mà khô ng ảnh hưởng đến những thành phần trong

hệ thống.

• Có í t nhất là một giao diện (boundary object) ứng với một cặp actor và

một use case.

• Ký hiệu trong UML

Bài giảng Phân tích thiết kế hệ thống - GV: Từ Thị Xuân Hiền

15

Loại lớp giao diện

• Lớp giao diện người dùng - User interface classes:

• Lớp trung gian giao tiếp giữa người dùng và hệ thống

• Tập trung vào những thông tin gì cần cung cấp cho người dùng

• Cá ch tì m lớp giao diện người dùng:

• Ứng với một cặp actor và use case thì xá c định một đối tượng của lớp

giao diện.

• Đối tượng này có trá ch nhiệm điều phối việc tương tá c với cá c actor

Bài giảng Phân tích thiết kế hệ thống - GV: Từ Thị Xuân Hiền

16

Loại lớp giao diện

• Lớp giao diện hệ thống - System interface classes

• Lớp trung gian giữa hệ thống với hệ thống khác.

• Tập trung vào việc xác định giao thức

• Lớp giao diện thiết bị - Device interface classes

• Lớp cung cấp giao diện để kiểm tra các sự kiện bên ngoài.

• Lớp giao diện nắm bắt những trách nhiệm của thiết bị hoặc cảm biến.

• Tập trung vào việc xác định giao thức

Bài giảng Phân tích thiết kế hệ thống - GV: Từ Thị Xuân Hiền

17

Lớp điều khiển - Control Class

• Lớp điều khiển là một lớp được sử dụng để mô hì nh hó a việc

điều khiển cá c hành vi của cá c use case.

• Hoạt động của lớp điều khiển là loại điều phối,

• Thô ng thường, một đối tượng của lớp điều khiển liên quan đến việc

hiện thực một use case,

• Tuy nhiên, một số trường hợp, một đối tượng của lớp điều khiển có thể

liên quan đến việc hiện thực nhiều use case, và ngược lại.

• Khi hệ thống thực hiện use case thì một đối tượng của lớp điều khiển

được tạo ra và bị hủy khi hoạt động của use case hoàn tất.

Bài giảng Phân tích thiết kế hệ thống - GV: Từ Thị Xuân Hiền

18

Lớp điều khiển - Control Class

• Ký hiệu trong UML

• Đặc tí nh của lớp điều khiển

• Liên kết giữa cá c lớp thực thể và cá c lớp giao diện, đảm bảo lớp

thực thể khô ng bị truy cập trực tiếp từ lớp giao diện.

• Tăng khả năng mềm dẻo trong thiết kế. Những thay đổi trên lớp giao

diện khô ng ảnh hưởng đến lớp thực thể và ngược lại.

Bài giảng Phân tích thiết kế hệ thống - GV: Từ Thị Xuân Hiền

19

Ví dụ

• Hệ thống quản lý đào tạo

Điều khiển tạo Khóa học

Giao diện tạo Khóa học

Thực thể Khóa học

Bài giảng Phân tích thiết kế hệ thống - GV: Từ Thị Xuân Hiền

20