Bài giảng Chuyên đề Ngân hàng thương mại

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

KHOA NGÂN HÀNG

279 Nguyễn Tri Phương, phường 05, Quận 10, TP. Hồ Chí Minh.

Telephone: +84.8.8551776, +84.8.8530561 – Fascimile: +84.8.8551777

Email: [email protected] - Website:

http://www.fob.ueh.edu.vn/

Baøi giaûng chuyeân ñeà

NGAÂN HAØNG THÖÔNG MAÏI

Người trình baøy: PGS. TS. Trần Hoaøng Ngaân

[email protected]om, [email protected].vn,

MOÂN HOÏC

NGHIEÄP VUÏ NGAÂN HAØNG

THÖÔNG MAÏI

Moân hoïc NVNH giuùp hoïc vieân tìm hieåu chuyeân saâu caùc

nghieäp vuï cuûa ngaân haøng: huy ñoäng voán, dòch vuï cuûa

ngaân haøng, tín duïng, baûo laõnh, thanh toaùn... vaø caùc

nghieäp vuï ngaân haøng treân thò tröôøng taøi chính. Töø ñoù giuùp

hoïc vieân gaén hoaït ñoäng cuûa doanh nghieäp vôùi nhöõng dòch

vuï cuûa ngaân haøng moät caùch thuaän lôïi vaø nhanh choùng.

Noäi dung moân hoïc bao goàm 4 chöông:

.Chöông moät: Toång quan veà ngaân haøng thöông maïi

.Chöông hai: Nghieäp vuï huy ñoäng voán vaø caùc dòch vuï taøi

chính cuûa ngaân haøng thöông maïi.

.Chöông ba: Hoaït ñoäng tín duïng cuûa NHTM

.Chöông boán: Nghieäp vuï ngaân haøng thöông maïi treân thò

tröôøng hoái ñoaùi vaø thò tröôøng chöùng khoaùn.

Taøi lieäu tham khaûo

. Luaät Ngaân haøng Nhaø Nöôùc vaø Luaät söûa ñoåi, boå

sung moät soá ñieàu cuûa Luaät NHNN (coù giaù trò hieäu

löïc töø ngaøy 01/08/2003)

. Luaät caùc Toå chöùc tín duïng vaø Luaät söûa ñoåi, boå

sung moät soá ñieàu cuûa Luaät caùc TCTD (coù giaù trò

hieäu löïc töø ngaøy 01/10/2004)

. Tieàn teä ngaân haøng

. Thanh toaùn quoác teá (PGS-TS Traàn Hoaøng Ngaân)

. Website: www.sbv.gov.vn vaø Website caùc NHTM

VCB,ACB,EAB,VBARD,VIDB,VICB.SCB,...

CHÖÔNG 1

TOÅNG QUAN VEÀ NGAÂN HAØNG

THÖÔNG MAÏI

I. KHAÙI NIEÄM VEÀ NGAÂN HAØNG THÖÔNG

MAÏI (NHTM)

. NHTM laø toå chöùc taøi chính tieàn gôûi vaø cho vay tieàn.

. NHTM laø nôi tröïc tieáp giao dòch vôùi coâng chuùng ñeå nhaän

kyù thaùc, cho vay vaø cung öùng nhöõng dòch vuï taøi chính.

. Theo tinh thaàn Luaät caùc Toå chöùc tín duïng (coâng boá ngaøy

26/12/1997) vaø Luaät söûa ñoåi, boå sung moät soá ñieàu cuûa

Luaät caùc Toå chöùc tín duïng (coù hieäu löïc thi haønh ngaøy

01/10/2004): Ngaân haøng laø loaïi hình toå chöùc tín duïng

thöïc hieän hoaït ñoäng kinh doanh tieàn teä vaø dòch vuï ngaân

haøng vôùi noäi dung thöôøng xuyeân laø nhaän tieàn gôûi, söû

duïng soá tieàn naøy ñeå caáp tín duïng, cung öùng dòch vuï

thanh toaùn, vaø caùc hoaït ñoäng kinh doanh khaùc coù lieân

quan.

. Taïi Myõ, baát kyø moät toå chöùc naøo cung caáp taøi khoaûn tieàn

gôûi cho pheùp khaùch haøng ruùt tieàn theo yeâu caàu vaø cho

vay ñoái vôùi caùc toå chöùc kinh doanh hay cho vay thöông

maïi seõ ñöôïc xem laø moät ngaân haøng.

Nhö vaäy, chuùng ta coù theå ñöa ra khaùi nieäm chung nhaát

veà NHTM: Ngaân haøng laø moät doanh nghieäp ñaëc bieät kinh

doanh veà tieàn teä vôùi hoaït ñoäng thöôøng xuyeân laø huy ñoäng

voán, cho vay, chieát khaáu, baûo laõnh, cung caáp caùc dòch vuï

taøi chính vaø caùc hoaït ñoäng khaùc coù lieân quan. NHTM laø

toå chöùc taøi chính trung gian cung caáp danh muïc caùc dòch

vuï taøi chính ña daïng nhaát. (Financial department stores-

a full service Financial institution) vôùi toång taøi saûn cuûa 1

ngaân haøng leân ñeán 1000 tyû USD (Citigroup - 1264 tyû

USD vôùi treân 4000 chi nhaùnh taïi 100 quoác gia, quaûn lyù

200 trieäu taøi khoaûn khaùch haøng, moãi ngaøy thu lôïi nhuaän

49 trieäu USD, Credit Agricole Groupe, HSBC, Bank of

America Corp, ..VCB khoaûng treân 6 tyû USD).

II. CAÙC CHÖÙC NAÊNG CUÛA NGAÂN HAØNG

THÖÔNG MAÏI:

1. Chöùc naêng trung gian taøi chính:

(Banks as Financial intermediaries)

2. Chöùc naêng trung gian thanh toaùn :

3. Chöùc naêng taïo ra tieàn buùt teä theo caáp soá nhaân

:

U₁

S_n

% Döï tröõ bb

Sn : toång soá tieàn buùt teä ñöôïc taïo ra

n: soá NH tham gia quaù trình taïo tieàn

U₁: Tieàn göûi ban ñaàu

Treân thöïc teá:

U₁

%Döï tröõbb  L

S_n

Keå töø ngaøy 01/07/2004 tyû leä döï tröõ baét buoäc

cho caùc NHTM ñoâ thò laø 5% treân tieàn göûi

khoâng kì haïn hoaëc coù kì haïn döôùi 12 thaùng

(ñöôïc tính laõi suaát 1,2%/naêm theo quyeát ñònh

923 ngaøy 20/07/2004 cuûa NHNN Vieät Nam).

4. Chöùc naêng cung caáp dòch vuï taøi chính

III. HEÄ THOÁNG NGAÂN HAØNG THÖÔNG MAÏI

VIEÄT NAM:

a. Ngaân haøng Thöông Maïi Nhaø nöôùc

(NHTM Quoác Doanh)

b. Ngaân haøng Thöông Maïi Coå Phaàn (NHTMCP)

c. Ngaân haøng lieân doanh

d. Chi nhaùnh ngaân haøng nöôùc ngoaøi (NHNNg)

e. Ngaân haøng 100% voán nöôùc ngoaøi (chöa coù)

NHTM QD

VCB- Vietcombank-Bank for Foreign Trade of

Vietnam

VBARD-Agribank- Bank for Agriculture and Rural

development

ICBV- Incombank- Industrial and commercial

Bank of Vietnam

BIDV- Bank for Investment and development of

Vietnam

NH PHAÙT TRIEÅN NHAØ ÑOÀNG BAÈNG SOÂNG CÖÛU

LONG

IV. CÔ CAÁU TOÅ CHÖÙC BOÄ MAÙY NHTM:

Hoäi ñoàng quaûn trò (HÑQT)

HÑQT laø boä maùy quyeàn löïc cao nhaát cuûa NHTM.

Moïi hoaït ñoäng cuûa NH ñeàu ñaët döôùi quyeàn quaûn

trò cuûa HÑQT

. Ñoái vôùi NHTM Nhaø nöôùc: toaøn boä thaønh vieân cuûa

HÑQT do Chính phuû quyeát ñònh boå nhieäm hoaëc

chính phuû uûy nhieäm cho Thoáng ñoác NHNN quyeát

ñònh boå nhieäm, mieãn nhieäm sau khi coù thoaû thuaän

vôùi Ban Toå chöùc – Caùn boä Chính phuû. Nhieäm kyø

cuûa HÑQT laø 5 naêm, thaønh vieân HÑQT töø 5-7

ngöôøi.

. Ñoái vôùi NHTM Coå phaàn : HÑQT do ñaïi dieän coå

ñoâng baàu ra, thaønh vieân 3-11 ngöôøi, nhieäm kyø 2-5

naêm.

Ban Ñieàu haønh:

Ñieàu haønh hoaït ñoäng cuûa NH ñaët döôùi quyeàn

cuûa Toång giaùm ñoác hoaëc giaùm ñoác.

. Ñoái vôùi NHTMQD: Toång giaùm ñoác vaø caùc phoù

TGÑ do Chính phuû hoaëc Thoáng ñoác boå nhieäm

. Ñoái vôùi NHTM khaùc: Toång giaùm ñoác, caùc phoù

TGÑ do HÑQT boå nhieäm vaø ñöôïc Thoáng ñoác

chuaån y.(xem sô ñoà toå chöùc trang 56)

CHÖÔNG 2

NGHIEÄP VUÏ HUY ÑOÄNG VOÁN VAØ DÒCH

VUÏ NGAÂN HAØNG

I. NGHIEÄP VUÏ HUY ÑOÄNG VOÁN:

Nguoàn voán cuûa NHTM

. Voán chuû sôû höõu – Voán coå phaàn

. Voán ñi vay

. Voán huy ñoäng

. Voán tieáp nhaän

. Voán khaùc

1. Caùc hình thöùc huy ñoäng voán:

Tieàn göûi thanh toaùn (tieàn göûi khoâng kyø haïn) –

demand deposits- Checking account

Tieàn göûi tieát kieäm (savings deposit,pass-book

savings) taïi Myõ, Chaâu Aâu khaùch haøng coù theå söû

duïng theû ATM nhöng neáu soá dö <1000USD thì

phaûi traû phí 15-30USD

TK vaõng lai- Current account, khoâng höôûng laõi,

söû duïng cheque, theû, ANZ neáu <1000 USD thì

phaûi traû phí 15USD, HSBC <2000 USD phí laø

30USD/thaùng)

. Chöùng chæ tieàn göûi coù kyø haïn - CDs –

Certificates of deposit

. TK TG kyø haïn- Fixed deposit account

° Tieàn göûi vaøo taøi khoaûn NOW (Negotiable Order of

withdrawal-TK leänh ruùt tieàn coù theå thöông löôïng,

ñöôïc phaùt haønh cheque vaø höôûng laõi, duøng cho caù

nhaân)

° Tieàn gôûi heïn ruùt 7 ngaøy – Call deposits hoaëc sau 7

ngaøy - Deposits at notice)

° Tieàn göûi vaøo taøi khoaûn ATS (Automatic Transfer

Services), hoaëc laø coù dòch vuï Sweeping chuyeån

tieàn töï ñoäng giöõa 2 taøi khoaûn: savings account and

current account

° Taøi khoaûn tieàn göûi tieát kieäm thoâng baùo (statement

savings deposits)

° Tieàn göûi vaøo taøi khoaûn MMDA (Money Market

Deposit Account- traû laõi theo LS treân TTTT, cheque

3 laàn/thaùng)

Haøng hoaù treân thò tröôøng taøi chính

Treân thò tröôøng voán



Traùi phieáu

Coå phieáu

Chöùng khoaùn caàm coá baát ñoäng saûn

Treân thò tröôøng tieàn teä



Tín phieáu kho baïc

Chöùng chæ tieàn göûi

Thöông phieáu

Thuaän nhaän cuûa ngaân haøng

Coâng cuï taøi chính phaùi sinh



Hôïp ñoàng kyø haïn

Hôïp ñoàng giao sau

Hôïp ñoàng hoaùn ñoåi

Hôïp ñoàng quyeàn choïn

° Tieàn göûi cuûa ngaân haøng khaùc gôûi vaøo

ngaân haøng mình (Deposits due to banks)

TK vostro vaø cuûa ngaân haøng mình gôûi ôû

NH baïn (deposits due from banks) TK

nostro.

° TK tieàn höu trí caù nhaân- IRA Individual

Retirement Account) gôûi vaøo ñaây ñöôïc

mieãn thueá (US 1981)

2. Nguyeân taéc quaûn lyù tieàn göûi cuûa khaùch

haøng:

Ñaûm baûo thanh toaùn nhanh choùng

Thöïc hieän theo leänh cuûa khaùch haøng

Ñaûm baûo bí maät

Thoâng baùo kòp thôøi cho khaùch haøng.

Bài giảng Chuyên đề Ngân hàng thương mại - Trần Hoàng Ngân