Giáo trình Điều khiển logic - Chương 5: Kỹ thuật lập trình điều khiển trình tự

Chương 5: Kỹ thuật lập trình điều khiển trình tự Bộ môn Tự Động Đo Lường – Khoa Điện

CHƯƠNG 5

KỸ THUẬT LẬP TRÌNH ĐIỀU KHIỂN TRÌNH TỰ

5.1. Điều khiển trình tự dùng thanh ghi.

5.1.1. Nguyên lý cơ bản điều khiển trình tự dùng thanh ghi.

5.1.2. Ví dụ về điều khiển tay máy dùng thanh ghi.

(Liên hệ lại chương 3)

5.2 Sequence Control Relay (Relay điều khiển tuần tự):

5.2.1. Lệnh STL và lập trình SCR:

+ Lệnh SCR: Lệnh đánh dấu vị trí bắt đầu của

đoạn điều khiển trình tự. Khi n có giá trị logic

bằng 1 thì cờ được phất cho phép đoạn điều khiển

trình tự bắt đầu làm việc. Đoạn điều khiển trình tự

phải được kết thúc bằng lệnh SCRE.

+ Lệnh SCRT:Lệnh thực hiện việc chuyển bit điều

khiển trình tự sang một trạng thái kế tiếp khác (set

bit kế tiếp). Khi có tín hiệu truyền đến lệnh thì S

bit được tham chiếu sẽ set lên và relay điều khiển

trình tự này bắt đầu hoạt động. Đoạn SCR đang

được thực hiện lập tức trở về off.

+ Lệnh SCRE: Lệnh đánh dấu sự kết thúc của

đoạn chương trình điều khiển trình tự được bắt đầu

bằng lệnh SCR.

Trong STL, LAD, FBD các relay điều khiển

trình tự được sử dụng để quản lý các hoạt động của máy móc hoặc những đoạn chương

trình điều khiển theo từng bước.

Lệnh LSCR chuyển trạng thái logic của SCR vào trong ngăn xếp (stacks) tương ứng

với giá trị của S bit được tham chiếu bởi lệnh. Đoạn chương trình có hoạt động hay

không là phụ thuộc vào kết quả của SCR stack. Đỉnh ngăn xếp được đưa kết quả của S

bit (được tham chiếu trong lệnh)

ra trực tiếp cuộn dây (LAD) hay

hộp (FBD). Hình 1 mô tả sự hoạt

động của S stack và logic stack

và kết quả của việc thực hiện

lệnh LSCR.

+ Các vấn đề cần lưu ý trong khi

sử dụng relay điều khiển trình tự:

- Tất cả các vấn đề logic giữa

lệnh LSCR và SCRE tạo ra bởi

relay điều khiển trình tự tuỳ

Hình 5.1: K

ết quả của việc thực hiện lệnh

Biên soạn: Lâm Tăng Đức - Nguyễn Kim Ánh

thuộc vào kết quả của S stack

127

Chương 5: Kỹ thuật lập trình điều khiển trình tự Bộ môn Tự Động Đo Lường – Khoa Điện

của quá trình thực hiện lệnh. Còn các vấn đề logic giữa lệnh SCRE và lệnh LSCR

(bên ngoài nội dung của chương trình điều khiển trình tự) không phụ thuộc vào kết

quả cuả S stack.

- Lệnh SCRT set S bit cho phép thực hiện đoạn lệnh SCR kế tiếp và cũng reset S bit

được thực hiện trước đó.

+ Các vấn đề hạn chế khi sử dụng lệnh điều khiển trình tự:

- Bạn không thể sử dụng nhiều S bit giống nhau cho nhiều hơn một chương trình. Ví

dụ, nếu bạn sử dụng S0.1 trong chương trình chính, bạn không thể sử dụng nó trong

chương trình con hoặc chương trình xử lý ngắt.

- Không sử dụng lệnh nhảy JMP và lệnh khai báo nhãn LBL trong đoạn SSR. Nghĩa là

không cho phép nhảy vào trong đoạn SCR từ bên ngoài hoặc bên trong hoặc từ bên

trong nhảy ra. Bạn có thể thực hiện cặp lệnh JMP và LBL xung quanh đạon SCR.

- Bạn không thể sử dụng lệnh FOR...NEXT và lệnh END trong đoạn chương trình

SCR.

5.2.2. AND nhánh SCR:

Ví dụ cách sử dụng lệnh SCR (đây cũng là ví dụ về cách sử dụng lệnh AND nhánh):

Trong ví dụ này, bit SM0.1 được sử dụng để set bit S0.1 tương ứng với trạng

thái SCR1 hoạt động trong vòng quét đầu tiên.

Sau thời gian delay 2s, bit T37 sẽ chuyển tiếp đến trạng thái SCR2. Trong quá

trình chuyển tiếp này, nó sẽ làm ngưng trạng thái SCR1 và bắt đầu hoạt động ở trạng

thái SCR2 (S0.2).

Trong vùng nhớ dữ liệu của PLC S7-200 có vùng nhớ S 32 byte dành cho điều

khiển trình tự.

Biên soạn: Lâm Tăng Đức - Nguyễn Kim Ánh

128

Chương 5: Kỹ thuật lập trình điều khiển trình tự Bộ môn Tự Động Đo Lường – Khoa Điện

5.2.3. Điều khiển phân kỳ:

Trong nhiều ứng dụng, dòng trạng thái đơn phân đồng thời thành hai hoặc nhiều dòng.

Khi đó các dòng trong điều khiển phân kỳ cùng đi ra từ một dòng đơn phải hoạt động

đồng thời. Xem mô tả hai dòng phân kỳ ở hình 2.

State L

Transition Condition

State L

Hình 5.2: Dòng điều khiển phân kỳ

Dòng điều khiển phân kỳ có thể được thực hiện bằng cách bổ sung cùng một lúc nhiều

lệnh SCRT vào trong một chương trình SCR. Xem ví dụ sau:

Biên soạn: Lâm Tăng Đức - Nguyễn Kim Ánh

129

Chương 5: Kỹ thuật lập trình điều khiển trình tự Bộ môn Tự Động Đo Lường – Khoa Điện

5.2.4. Điều khiển hội tụ:

Cũng nhiều trường hợp tương tự phát sinh khi hai hoặc nhiều dòng “trạng thái tuần tự”

phải kết hợp lại thành dòng đơn. Sự kết hợp đó gọi là hội tụ. Tất cả các dòng đến phải

hoàn tất trước khi trạng thái tiếp theo được thực hiện. Xem mô tả hai dòng phân kỳ ở

hình 5.3.

State L

State M

Transition Condition

State N

Hình 5.3: Dòng điều khiển phân kỳ

Điều khiển dòng hội tụ có thể bổ sung vào trong chương trình SCR bằng cách truyền từ

trạng thái L đến trạng thái L’ và từ trạng thái M đến trạng thái M’. Khi hai bit trạng

thái được trình diễn là đúng thì trạng thái N tiếp theo được cho phép, xem ví dụ sau:

Biên soạn: Lâm Tăng Đức - Nguyễn Kim Ánh

130

Chương 5: Kỹ thuật lập trình điều khiển trình tự Bộ môn Tự Động Đo Lường – Khoa Điện

Ứng dụng: Dùng để kết thúc một hoặc nhiều thiết bị của quá trình điều khiển khi không

muốn nó tiếp diễn trong chu trình.

5.2.5. Sự lặp lại hoạt động trình tự:

Được ứng dụng trong những bài toán công nghệ hoạt động theo từng bước (step) và

theo một chu trình nhất định không được phép thay đổi. Ví dụ điều khiển máy “gắp-

đặt”; đèn giao thông; điều khiển máy trộn nhiên liệu ...có thể mô tả như sau:

Biên soạn: Lâm Tăng Đức - Nguyễn Kim Ánh

131

Chương 5: Kỹ thuật lập trình điều khiển trình tự Bộ môn Tự Động Đo Lường – Khoa Điện

Hình 5.4: Điều khiển trình tự theo chu trình lặp lại

Ví dụ 1: Điều khiển hoạt động của cánh tay máy một bậc tự do để gắp chi tiết máy từ

băng chuyền A chuyển sang băng chuyền B

Hình 5.5: Sơ đồ công nghệ của máy “gắp- đặt”

Biên soạn: Lâm Tăng Đức - Nguyễn Kim Ánh

132