Bài giảng Tin học trong công nghệ hóa học – thực phẩm - Chương: Giải bài toán cân bằng vật chất – năng lượng - Trịnh Văn Dũng
ÑAÏI HOÏC QUOÁC GIA THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH
TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC BAÙCH KHOA
___o0o___
TIN HỌC TRONG CÔNG NGHỆ
HÓA HỌC – THỰC PHẨM
(Computer for Chem. and Food Engineering)
PGS. TS. TRÒNH VAÊN DUÕNG
BOÄ MOÂN: QUAÙ TRÌNH VAØ THIEÁT BÒ COÂNG NGHEÄ
HOÙA – THÖÏC PHAÅM – SINH HỌC
GIAÛI BAØI TOAÙN
CAÂN BAÈNG VAÄT CHAÁT – NAÊNG LÖÔÏNG
1- Ñaët vaán ñeà
ë á à
2- Thöïc hieän baèng MT (Excel)
ï ä è
3- ÖÙng duïng trong Coâng ngheä Hoùa – Thöïc phaåm – Sinh hoïc
ä ù
Ù
ï
â
ï
å
ï
4- Baøi taäp
ø ä
1- Ñaët vaán ñeà
ë á à
•Caùc quaù trình vaø thieát bò
coâng ngheä Hoaù-TP-SH
• Moâ hình vaät lyù
• Thí nghieäm môùi
•Thay ñoåi yù töôûng
vaø coâng thöùc
•Moâ hình toaùn hoïc
Soá lieäu thöïc nghieäm
Sai
• So saùnh
• Ñuùng
Thông số công nghệ
= f()
•Söû duïng cho tính toaùn, phaân
tích, thieát keá … vaø ñieàu khieån
GIAÛI BAØI TOAÙN
CAÂN BAÈNG VAÄT CHAÁT – NAÊNG LÖÔÏNG
1- Ñaët vaán ñeà
ë á à
Caân baèng vaät chaát – naêng löôïng caàn giaûi quyeát tröôùc tieân khi giaûi
â è ä á à û ù â
ê
ï
á
û
baøi toaùn coâng ngheä: Hoùa – Thöïc phaåm – Sinh học
ø ù â ä ù
ï
å
Thiết lập cân bằng vật chất và năng lượng:
- Những quá trình
- Thiết bị công nghệ
Trong các thiết bị này: Tác nhân sản phẩm
được kết nối: trao đổi nhiệt
phân riêng
truyền khối
bơm tuần hoàn …
tạo thành một hệ thống
GIAÛI BAØI TOAÙN
CAÂN BAÈNG VAÄT CHAÁT – NAÊNG LÖÔÏNG
1- Ñaët vaán ñeà
ë á à
Để tính toán thiết bị phản ứng:
• Lựa chọn dạng và kết cấu thiết bị;
• Thiết lập cân bằng vật chất;
• Chọn phương pháp cấp và tách nhiệt rồi thiết lập cân bằng nhiệt;
• Xác định thể tích vùng phản ứng và của thiết bị;
GIAÛI BAØI TOAÙN
CAÂN BAÈNG VAÄT CHAÁT – NAÊNG LÖÔÏNG
1- Ñaët vaán ñeà
ë á à
Cô sôû ñeå thieát laäp caân baèng vaät chaát: ñònh luaät baûo toaøn vaät chaát.
nmy j
Pha y
nS yi
n
n
R j
Vi
Pha x
nS xi
nmx j
n n n n
V i
Si
R j
Ci
GIAÛI BAØI TOAÙN
CAÂN BAÈNG VAÄT CHAÁT – NAÊNG LÖÔÏNG
nmy j
Pha y
nS yi
1- Ñaët vaán ñeà
ë á à
n
n
R j
Vi
Pha x
nS xi
nmx j
Caân baèng vaät chaát – naêng löôïng coù theå ñöôïc thieát laäp:
Cho töøng nguyeân toá hoùa hoïc, moãi nhoùm chöùc, goác töï do
Cho moãi caáu töû hay taát caû caùc caáu töû;
Cho töøng pha hoaëc cho taát caû caùc pha;
Cho moät ñoaïn cuûa thieát bò hay caû thieát bò;
Cho moät hoaëc moät cuïm thieát bò;
Cho moät phaân xöôûng, moät nhaø maùy, moät ngaønh …
Cô sôû ñeå thieát laäp caân baèng vaät chaát laø ñònh luaät baûo toaøn vaät chaát.
Ñaây thöôøng laø moät heä phöông trình tuyeán tính
ø ø ä ä
â
á
GIAÛI BAØI TOAÙN
CAÂN BAÈNG VAÄT CHAÁT – NAÊNG LÖÔÏNG
1- Ñaët vaán ñeà
ë á à
Baøi toaùn 1: Phaân tích moät hoãn hôïp phaûn öùng cho thaáy goàm 7 caáu
töû: ZnCl2, BaS, Na2SO4, ZnS, BaCl2, NaCl, BaSO4.
Haõy thaønh laäp phöông trình tyû löôïng cuûa caùc phaûn öùng trong thieát
bò?
Baøi toaùn 2: Khảo sát phản ứng giữa C và O trong điều kiện thiếu
oxy:
a) Xác định số phản ứng độc lập?
b) Chọn cấu tử đặc trưng?
GIAÛI BAØI TOAÙN
CAÂN BAÈNG VAÄT CHAÁT – NAÊNG LÖÔÏNG
1- Ñaët vaán ñeà
ë á à
Baøi toaùn 1: Phaân tích moät hoãn hôïp phaûn öùng cho thaáy goàm 7 caáu
töû: ZnCl2, BaS, Na2SO4, ZnS, BaCl2, NaCl, BaSO4.
Haõy thaønh laäp phöông trình tyû löôïng cuûa caùc phaûn öùng trong thieát
bò?
GIAÛI BAØI TOAÙN
CAÂN BAÈNG VAÄT CHAÁT – NAÊNG LÖÔÏNG
Phöông trình tyû löôïng:
1- Ñaët vaán ñeà
ë á à
a1A1 + a2A2 + … + aiAi ⇌ b1B1 + b2B2 + … + bjBj
a1A1 + a2A2 + … + aiAi + b1B1 + b2B2 + … + bjBj = 0
v1ZnCl2 + v2BaS + v3Na2SO4 + v4 ZnS + v5BaCl2 + v6NaCl + v7BaSO4 = 0
Trong ñoù: vi (i = 1, 7) heä soá cuûa
phöông trình tyû löôïng caàn tìm.
ZnCl2, BaS, Na2SO4, ZnS,
BaCl2, NaCl, BaSO4
GIAÛI BAØI TOAÙN
CAÂN BAÈNG VAÄT CHAÁT – NAÊNG LÖÔÏNG
Phöông trình tyû löôïng:
1- Ñaët vaán ñeà
ë á à
v1ZnCl2 + v2BaS + v3Na2SO4 + v4 ZnS + v5BaCl2 + v6NaCl + v7BaSO4 = 0
Thieát laäp phöông trình caân baèng vaät chaát
Chaát
BaS
x2
0
ZnS
x4
1
NaCl
ZnCl2
Na2SO4
BaCl2
BaSO4
Caân baèng theo
Keõm (Zn)
Clo (Cl)
x1
1
2
0
0
0
0
x3
0
0
0
0
1
2
x5
0
2
1
0
0
0
x6
0
1
0
0
0
1
x7
0
0
1
0
1
0
0
1
1
0
0
0
1
0
Bari (Ba)
Sunfit (S)
Sunfat (SO4)
Natri (Na)
0
0
GIAÛI BAØI TOAÙN
CAÂN BAÈNG VAÄT CHAÁT – NAÊNG LÖÔÏNG
1- Ñaët vaán ñeà
ë á à
Baøi toaùn 2: Khảo sát quá trình lên men theo sơ đồ:
C3H4O3 + NADH + H+ ⇌ C3H6O3 + NAD+
Pyruvic
Acid Lactic
C3H4O3 + CoA-SH + NAD+ ⇌ CH3CO-S-CoA + CO2 + NADH + H+
Pyruvic Acid Acetyl-CoA
Cơ chất + Dinh dưỡng Nito + O2 Sản phẩm + CO2 + H2O
Sản phẩm có thể: sản phẩm trao đổi chất
sinh khối
GIAÛI BAØI TOAÙN
CAÂN BAÈNG VAÄT CHAÁT – NAÊNG LÖÔÏNG
1- Ñaët vaán ñeà
ë á à
Baøi toaùn 2: Khảo sát quá trình lên men theo sơ đồ bên?
Cơ chất + Dinh dưỡng Nito + O2 Sản phẩm + CO2 + H2O
GIAÛI BAØI TOAÙN
CAÂN BAÈNG VAÄT CHAÁT – NAÊNG LÖÔÏNG
1- Ñaët vaán ñeà
ë á à
Baøi toaùn 2: Khảo sát phản ứng giữa C và O trong điều kiện thiếu
oxy:
a) Xác định số phản ứng độc lập?
b) Chọn cấu tử đặc trưng?
Caùc phaûn öùng coù theå xaûy ra:
C + O2 CO2
2C + O2 2CO
C + CO2 2CO
2CO + O2 2CO2
(1)
(2)
(3)
(4)
GIAÛI BAØI TOAÙN
CAÂN BAÈNG VAÄT CHAÁT – NAÊNG LÖÔÏNG
C + O2 CO2
(1)
(2)
(3)
(4)
1- Ñaët vaán ñeà
ë á à
2C + O2 2CO
C + CO2 2CO
2CO + O2 2CO2
Chaát
Ma traän heä soá tyû löôïng:
CO2 CO C O2
Phaûn öùng
1
2
3
4
1
0
0
2
2
0
2
-2
0
GIAÛI BAØI TOAÙN
CAÂN BAÈNG VAÄT CHAÁT – NAÊNG LÖÔÏNG
1- Ñaët vaán ñeà
C + O2 CO2
2C + O2 2CO
C + CO2 2CO
2CO + O2 2CO2
(1)
(2)
(3)
(4)
ë á à
Haïng cuûa ma traän:
0
0
1
0
0
0
2
2
2
1
0
0
2
1
0
0
2
2
-2
2
-2
Caùc phaûn öùng ñoäc laäp:
C + O2 CO2
(1)
(2)
2C + O2 2CO
GIAÛI BAØI TOAÙN
CAÂN BAÈNG VAÄT CHAÁT – NAÊNG LÖÔÏNG
1- Ñaët vaán ñeà
ë á à
Baøi toaùn 3: Khaûo saùt phaûn öùng Fisher – Trofsa?
Tìm soá phaûn öùng ñoäc laäp?
Caùc phaûn öùng:
•
•
•
•
•
•
•
•
CO + 3H2 CH4 + H2O
2CO + 2H2 CH4 + CO2
3CH4 + CO C4H10 + H2O
C4H10 + 2CO + 4H2 C6H14 + 2H2O
2C6H14 + 2CO + 3H2 C14H30 + 2H2O
2C14H30 + 8CO + 15H2 C36H74 + 8H2O
2C4H10 + 2CO + 4H2 2C3,5H7OH + 3CH4
3CH4 + 3CO + 4H2 C6H14 + 3H2O
(1)
(2)
(3)
(4)
(5)
(6)
(7)
(8)
•
•
•
•
•
•
•
•
CO + 3H2 CH4 + H2O
2CO + 2H2 CH4 + CO2
3CH4 + CO C4H10 + H2O
C4H10 + 2CO + 4H2 C6H14 + 2H2O
2C6H14 + 2CO + 3H2 C14H30 + 2H2O
2C14H30 + 8CO + 15H2 C36H74 + 8H2O
2C4H10 + 2CO + 4H2 2C3,5H7OH + 3CH4
3CH4 + 3CO + 4H2 C6H14 + 3H2O
(1)
(2)
(3)
(4)
(5)
(6)
(7)
(8)
1 0 0 0 0 0 0 1
1 0 0 0 0 0 1 0
1 0 0 0 0 0 1
1 0 0 0 0 2
1 0 0 0 2
1 0 0 8
0 0 0 2 0 0
0 1 0 0 0 0 3
0
0 0
0 0 0
3
•
•
•
•
•
•
•
CO + 3H2 CH4 + H2O
2CO + 2H2 CH4 + CO2
3CH4 + CO C4H10 + H2O
C4H10 + 2CO + 4H2 C6H14 + 2H2O
2C6H14 + 2CO + 3H2 C14H30 + 2H2O
2C14H30 + 8CO + 15H2 C36H74 + 8H2O
2C4H10 + 2CO + 4H2 2C3,5H7OH + 3CH4
3CH4 + 3CO + 4H2 C6H14 + 3H2O
(1)
(2)
(3)
(4)
(5)
(6)
(7)
(8)
•
Haïng ma traän:
1 0 0 0 0 0 0 1 -1 -3
0 1 0 0 0 0 0 4 -4 -9
0 0 1 0 0 0 0 6 -6 -13
0 0 0 1 0 0 0 14 -14 -29
0 0 0 0 1 0 0 36 -36 -73
0 0 0 0 0 1 0 2,5 -35 -65
0 0 0 0 0 0 1 -1 -1 1
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
•
•
•
•
•
•
•
CO + 3H2 CH4 + H2O
2CO + 2H2 CH4 + CO2
3CH4 + CO C4H10 + H2O
C4H10 + 2CO + 4H2 C6H14 + 2H2O
2C6H14 + 2CO + 3H2 C14H30 + 2H2O
2C14H30 + 8CO + 15H2 C36H74 + 8H2O
2C4H10 + 2CO + 4H2 2C3,5H7OH + 3CH4
3CH4 + 3CO + 4H2 C6H14 + 3H2O
(1)
(2)
(3)
(4)
(5)
(6)
(7)
(8)
•
Haïng ma traän:
1 0 0 0 0 0 0 1 1 3
1 0 0 0 0 0 1 0 2 2
3 1 0 0 0 0 0 1 1 0
0 1 1 0 0 0 0 2 2 4
0 0 2 1 0 0 0 2 2 3
0 0 0 2 1 0 0 8 8 15
3 2 0 0 0 2 0 0 2 4
3 0 1 0 0 0 0 3 3 4
A
rank(A) 7
Tải về để xem bản đầy đủ
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Tin học trong công nghệ hóa học – thực phẩm - Chương: Giải bài toán cân bằng vật chất – năng lượng - Trịnh Văn Dũng", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
bai_giang_tin_hoc_trong_cong_nghe_hoa_hoc_thuc_pham_chuong_g.pdf

