Bài giảng Nhập môn Công nghệ thông tin và truyền thông

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI

HANOI UNIVERSITY OF SCIENCE AND TECHNOLOGY

Nội dung lý thuyết

. Phần 1 – Nhập môn và các kỹ năng

. Bài 1 – Giới thiệu chung ngành CNTT&TT

. Bài 2 – Giới thiệu các chương trình đào tạo

. Bài 3 – Kỹ năng làm việc nhóm

. Bài 4 – Kỹ năng nghiên cứu

BÀI 6

KỸ NĂNG THUYẾT TRÌNH

. Bài 5 – Kỹ năng viết báo cáo

. Bài 6 – Kỹ năng thuyết trình

Lê Thanh Hương

Viện Công nghệ thông tin và Truyền thông

2016

. Bài 7 – Đạo đức máy tính

. Bài 8 – Cơ hội nghề nghiệp

. Phần 2 – Môi trường học tập tại Viện CNTT&TT

2016

Nhập môn CNTT&TT

2

Các vấn đề khi thuyết trình

Một số câu hỏi

• Thuyết trình là gì?

. Nhược điểm của người thuyết trình

• Trình bày một cách hệ thống và sáng rõ một

vấn đề trước đông người

. Buồn tẻ

. Sợ sệt

• Thời gian trình bày “ngắn”

. Thất vọng

• Ai cần ai?

Tại sao???

Người nói cần người nghe

Hay

Người nghe cần người nói

2016

Nhập môn CNTT&TT

2016

Nhập môn CNTT&TT

3

4

1

Các vấn đề khi thuyết trình

• Thói quen thông thường:

• Người nghe suy nghĩ gì???

– Bạn cảm thấy khó  người nghe cũng vậy

– Bạn không hiểu  thường bỏ qua

• Làm thế nào lôi cuốn họ???

• Nhưng, nên nhớ rằng!

Hãy tuân theo nguyên lý AIDA

Với bất kỳ chủ đề nào

Với bất kỳ người nghe nào

Với bất kỳ khoảng thời gian nào

Đều có cách giải thích thuyết phục!!!

5

6

2016

Nhập môn CNTT&TT

2016

Nhập môn CNTT&TT

Bước chuẩn bị

Nguyên tắc chung

Nguyên lý AIDA

. Trước khi trình bày, trả lời các câu hỏi:

. Ai là đối tượng chính của buổi thuyết trình?

. Nếu như ai đó chỉ nhớ được một vấn đề duy

Attention:

Interest:

Desire:

Mục đích : Đánh thức sự chú ý

Bằng cách: Sử dụng các hình vẽ, ví dụ đặc biệt

nhất trong bản báo cáo, chúng ta muốn đó là

vấn đề nào?

Mục đích: Đánh thức sự thích thú

Bằng cách: Mô tả một trường hợp quen thuộc

. Có bao nhiêu thời gian?

Mục đích: Tạo ra mong muốn ở người nghe

. Có bao nhiêu người nghe?

Bằng cách: Đề xuất một vài biện pháp cải tiến

. Người trình bày trước có cùng chủ đề?

. Trình bày thử trước đồng nghiệp

Action:

Mục đích: Thỏa mãn mong muốn

Bằng cách: Giải quyết các biện pháp cải tiến

7

2016

Nhập môn CNTT&TT

2016

Nhập môn CNTT&TT

8

2

Bảng hay Slide?

Chuẩn bị slides

• Bảng:

. Tài liệu giấy dành cho người nghe

. File trình diễn bằng máy chiếu

+ Đồng thời vừa nói vừa viết

- Khó làm việc hơn với slide

• Slide:

- Thời gian chuẩn bị lâu hơn

+Trình bày với nhiều công cụ hơn

+Tốc độ nhanh hơn

+Thích hợp với các buổi Seminar hơn

9

2016

Nhập môn CNTT&TT

2016

Nhập môn CNTT&TT

10

Tài liệu giấy

Soạn thảo file trình chiếu

. Việc soạn thảo file trình chiếu rất

. Sử dụng khi bài báo cáo hơi rắc rối, nhiều

khác với viết báo cáo

kết quả, công thức

. Người nghe có thể đọc lại những điểm bị bỏ

. là công cụ hỗ trợ cho việc thuyết

qua hoặc không theo kịp

trình

. Cho phép hiện chi tiết những vấn đề mà

. như một sơ đồ cho nội dung thuyết

công cụ trình chiếu không làm được

trình.

. Thường 4 slide trên một tờ giấy

2016

Nhập môn CNTT&TT

2016

Nhập môn CNTT&TT

11

12

3

Soạn thảo file trình chiếu

Thế nào là một slide xấu?

• Quá nhiều mầu sắc, font chữ, kiểu dáng -

> người nghe mất tập trung

. Về thiết kế

. Chọn màu nền tối, chữ sáng hoặc

ngược lại để đảm bảo sự tương phản

tối đa.

• Nhất là, trong trường hợp này chẳng hạn,

câu có cấu trúc quá dài và sử dụng thêm

quá nhiều bổ ngữ, định ngữ, vị ngữ và có

không ít hơn một chủ ngữ!!!

. Tránh dùng hiệu ứng bóng mờ.

• Sử dụng đến tận hàng cuối cùng của slide

• Chữ quá nhỏ

13

2016

Nhập môn CNTT&TT

2016

Nhập môn CNTT&TT

14

Soạn thảo file trình chiếu

. Chữ

.

Đủ lớn, nhỏ nhất là 18pt

Sử dụng hình vẽ minh họa

. font ưa thích: Arial, Helvetica, Verdana…

• Một hình vẽ >>> 1000 từ

. tránh: font chữ lạ, quá nhiều font, tất cả chữ

hoa

• Tránh hình vẽ rườm rà, ba chiều, các cỡ

chữ đặc biệt

. tiêu đề > 36 point; đầu mục lớn > 32 point;

các mục còn lại 24 point

• Mỗi phần tử nhỏ nhất: phải có ý nghĩa

. Cỡ chữ chuẩn hóa:

16pt

18pt 20pt 24pt 28pt 32pt 36pt 48pt

16

2016

Nhập môn CNTT&TT

2016

Nhập môn CNTT&TT

15

4

Soạn thảo file trình chiếu

. Về nội dung

. Về văn bản

. Nên có slide giới thiệu qua toàn bộ nội

dung của báo cáo

. Một chủ đề được trình bày trên một

slide

. Bố cục các phần không quá dài hay quá

ngắn

. Tiêu đề mỗi slide cần được nổi bật

. Nội dung vắn tắt nhưng rõ ràng

. Nên sử dụng các ví dụ minh họa

. Mỗi slide không nên trình bày nhiều chữ

( chỉ khoảng 5 – 7 dòng )

2016

Nhập môn CNTT&TT

2016

Nhập môn CNTT&TT

17

18

Bố cục bài thuyết trình tốt

• Bước 3 - Nội dung: sử dụng sáng tạo các phương

• Bước 1 - Mở đầu: Giới thiệu tổng quan

• Chưa tập trung vào trình tự

pháp để trình bày theo:

– logic

– theo thứ tự thời gian

• Nói rõ, bạn sẽ trình bày về vấn đề gì

– từ tổng thể tới cụ thể

– từ điều đã biết đến cái chưa biết

– từ những điều đã được chấp nhận tới những mâu thuẫn

• Bước 2 - Mục đích

• Nêu rõ mục đích của bài thuyết trình

• Bước 4 – Kết luận: Nêu được điểm nhấn của bài

trình bày.

• Vấn đề vừa Trình bày là gì

• Đã giải quyết được đến đâu

2016

Nhập môn CNTT&TT

2016

Nhập môn CNTT&TT

19

20

5

Thuyết trình

. Cần kỹ năng thuyết trình hiệu quả

. Chuẩn bị kỹ về tinh thần và nội dung

Lời mở đầu

. Có thể dẫn nhập bằng tầm quan trọng, đặc

điểm hay thuộc tính nổi bật của vấn đề

. Cần những lời dẫn nhập, những câu chốt

. Lời dẫn nhập có thể bắt đầu từ một lời giới

tổng kết

thiệu, một câu hỏi,…

. VD: giới thiệu về Công ty Google:

. Nên trình bày báo cáo với tốc độ trung

bình 1 slide/1 phút

. Chúng ta biết đến Google như là một công cụ tìm

kiếm trên internet phổ biến nhất hiện nay,…

. Bạn hay làm gì khi muốn tìm kiếm thong tin trên

internet?

2016

Nhập môn CNTT&TT

2016

Nhập môn CNTT&TT

21

22

Thuyết trình

Nội dung chính

. Giới thiệu qua toàn bộ nội dung mình sẽ nói

Phần kết thúc:

. Tóm lại những vấn đề quan trọng nhất,

những vấn đề mình quên chưa nói trong

khi thuyết trình và câu kết thúc bài thuyết

trình.

. Cần dẫn nhập và chuyển tiếp khi chuyển vấn đề.

. VD: sau khi trình bày Google là công cụ tìm kiếm miễn phí

trên internet, tiếp theo, là sản phẩm đem lại doanh thu lớn

nhất cho Google. Chuyển tiếp:

. Bây giờ thì chúng ta đều biết công cụ tìm kiếm Google là

miễn phí, nghĩa là không thu bất kỳ một khoản phí nào khi

người dung sử dụng nó để tìm kiếm thông tin. Vây tại sao

nó lại đem lại nguồn doanh thu rất lớn cho hãng? Để trả

lời cho câu hỏi này chúng ta sẽ tiếp tục tìm hiểu về một

dịch vụ khác của Google. Đó là Adword…”

. Cần giải thích các hình ảnh, bảng biểu (nếu có)

2016

Nhập môn CNTT&TT

2016

Nhập môn CNTT&TT

23

24

6

Một số điểm cần lưu ý khi thuyết trình

. Nói: Nói chứ không phải là đọc bài

. Đứng: Đứng và di chuyển

. Nói đủ lớn để mọi người nghe rõ, phát âm

chuẩn xác, không nói quá nhanh hay quá

chậm.

. Thay đổi âm lượng, nhịp điệu, âm điệu của

giọng nói. Tránh nói đều đều một cách buồn

tẻ.

. Đứng thuyết trình trừ phi bị bắt buộc phải

ngồi nói..

. Thỉnh thoảng di chuyển và có điệu bộ chứ

không nên đứng yên một chỗ

. Đừng đút tay vào túi, đừng hấp tấp…

. Cần đặt câu hỏi cho người nghe; cần trao đổi

nhiều

. Ghi nhớ câu đầu tiên + câu cuối cùng của bài

trình bày

2016

Nhập môn CNTT&TT

25

2016

Nhập môn CNTT&TT

26

Một số điểm cần lưu ý khi thuyết trình

. Điểm chính: Trọng tâm

. Giới hạn thời gian

. Tập trung vào điểm chính, tránh sa đà vào

chi tiết.

. Tổng kết những điểm chính trước khi nói và

sau khi kết thúc bài thuyết trình.

. Giành đủ thời gian cho các câu hỏi và nhận xét

. Cần phân rõ thời gian cho từng nội dung

. Kiểm soát thời gian để hoàn tất bài thuyết trình

. Có quá nhiều vấn đề trong thời gian ngắn:

• Đưa ra trọng tâm

. Công cụ:

. Sử dụng công cụ hỗ trợ nhuần nhuyễn, chính

• Phải thử nhiều lần

xác

• Khẩn cấp: Có thể bỏ qua vài slide

• Tăng tốc độ: Không bao giờ !

. Tránh nói với màn hinh mà nói với cử tọa

2016

Nhập môn CNTT&TT

27

2016

Nhập môn CNTT&TT

28

7

Một số điểm cần lưu ý khi thuyết trình

Kết luận

. Diện mạo

. Trình bày >>> hiểu vấn đề đó

. phù hợp hoàn cảnh

. Muốn chuyên nghiệp  phải trình bày tốt

. Chiến lược trình bày

. Để nâng cao kỹ năng trình bày:

. Chỉ khi thực sự muốn điều đó

. Và phải luyện tập nhiều

. Bám sát theo đúng nội dung và thời gian

thuyết trình, tránh lạc đề

. Giữ đúng tiến độ

. Truyền tải thông tin đơn giản và trực tiếp

. Chuyển dần từ đơn giản đến phức tạp

2016

Nhập môn CNTT&TT

29

2016

Nhập môn CNTT&TT

30

Hết bài 6

CÁM ƠN SỰ THEO DÕI!

2016

Nhập môn CNTT&TT

31

8

Bài giảng Nhập môn Công nghệ thông tin và truyền thông - Bài 6: Kỹ năng thuyết trình