Bài giảng môn Mạng máy tính - Chương 1: Tổng quan

Chương 01

Tổng quan

MẠNG MÁY TÍNH

Tháng 09/2011

Nội dung

1. Mạng máy tính là gì?

2. Lịch sử MMT

3. Các khái niệm cơ bản

4. Các thành phần trong mạng máy tính

5. Đồ hình mạng

6. Các ứng dụng mạng

2

Khoa Công nghệ thông tin - Đại học Khoa học tự nhiên TP Hồ Chí Minh

Mạng máy tính là gì?

Mạng máy tính (computer network):

. Nhiều máy tính kết nối với nhau bằng phương tiện

truyền dẫn

. Liên lạc và chia sẻ tài nguyên

3

Khoa Công nghệ thông tin - Đại học Khoa học tự nhiên TP Hồ Chí Minh

Internet?

Internet:

. Mạng của mạng

. Có khả năng truy cập toàn

cầu

4

Khoa Công nghệ thông tin - Đại học Khoa học tự nhiên TP Hồ Chí Minh

Lợi ích

Hạ tầng truyền thông (communication

infrastructure): ứng dụng phân tán

. Web

. VoIP

. Games

. …

Dịch vụ truyền thông (communication services)

cho các ứng dụng

. Truyền dữ liệu đáng tin cậy

. Truyền dữ liệu không đáng tin cậy

5

Khoa Công nghệ thông tin - Đại học Khoa học tự nhiên TP Hồ Chí Minh

Cấu trúc Internet

-Nhà cung cấp kết nối cho người dùng cuối

-VD: Viettel, FPT,…

Phân cấp

-Cấp quốc gia, quốc tế

-VD: AT&T, Sprint,…

local

ISP

local

Tier 3

ISP

local

ISP

Tier-2 ISP

Tier 1 ISP

-Nhỏ hơn tier-1 ISP

-Cấp vùng

Tier 1 ISP

Tier-2 ISP

Tier 1 ISP

Tier-2 ISP

local

ISP

Tier-2 ISP

local

ISP

local

ISP

local

ISP

6

Khoa Công nghệ thông tin - Đại học Khoa học tự nhiên TP Hồ Chí Minh

Sơ đồ kết nối các isp ở việt nam

7

Khoa Công nghệ thông tin - Đại học Khoa học tự nhiên TP Hồ Chí Minh

Phân loại mạng - 1

Theo địa hình:

. Mạng cục bộ (LAN – Local Area Network)

– Kích thước nhỏ (toà nhà, phòng máy, công ty, ..)

– Thuộc 1 đơn vị, 1 tổ chức

– Tốc độ cao, ít lỗi

– Rẻ tiền

. Mạng đô thị (MAN - Metropolean Area Network)

– Nhiều mạng LAN kết hợp lại

– Có phạm vi trong 1 quận, huyện, thành phố

– Thuộc 1 đơn vị, 1 tổ chức

– Chậm, nhiều lỗi, chi phí cao hơn LAN

. Mạng diện rộng (WAN - Wide Area Network)

– Nhiều LAN, MAN kết hợp với nhau

– Phạm vi quốc gia, châu lục, quốc tế

– Thuộc nhiều đơn vị, 1 tổ chức

– Chậm, nhiều lỗi, chi phí cao hơn LAN, MAN

8

Khoa Công nghệ thông tin - Đại học Khoa học tự nhiên TP Hồ Chí Minh

Phân loại mạng - 2

Theo phạm vi hoạt động:

. intranet

• Nội bộ trong 1 đơn vị

. extranet

• Intranet

• Cho phép bên ngoài truy cập vào thông qua chứng thực

. internet

• Cho phép bên ngoài truy cập

9

Khoa Công nghệ thông tin - Đại học Khoa học tự nhiên TP Hồ Chí Minh

Phân loại mạng – 4

Theo phương tiện truyền dẫn:

. Có dây

. Không dây

• Infrastructure

• Ad-hoc

10

Khoa Công nghệ thông tin - Đại học Khoa học tự nhiên TP Hồ Chí Minh

Nội dung

1. Mạng máy tính là gì?

2. Lịch sử MMT

3. Các khái niệm cơ bản

4. Các thành phần trong mạng máy tính

5. Đồ hình mạng

6. Các ứng dụng mạng

11

Khoa Công nghệ thông tin - Đại học Khoa học tự nhiên TP Hồ Chí Minh

Lịch sử MMT

Ý tưởng mầm móng đầu tiên là của J.C.R. Licklider

(MIT)

"a network of such [computers], connected to one

another by wide-band communication lines" which

provided "the functions of present-day libraries

together with anticipated advances in information

storage and retrieval and [other] symbiotic

functions.” - J.C.R. Licklider

12

Khoa Công nghệ thông tin - Đại học Khoa học tự nhiên TP Hồ Chí Minh

Lịch sử MMT (tt)

Khởi đầu là mạng ARPANET năm 1969

. Xuất phát từ việc phát minh ra công nghệ chuyển mạch

mạch gói của Leonard Kleinrock (MIT)

. J.C.R. Licklider và Lawrence Robert

. 21/11/1969, mạng ARPANET đầu tiên đã kết nối 2 nơi:

Trường ĐH California, Los Angeles và Viện nghiên cứu

Stanford

13

Khoa Công nghệ thông tin - Đại học Khoa học tự nhiên TP Hồ Chí Minh

Lịch sử MMT (tt)

Từ 1970s đến 1980s:

. ALOHAnet

. Telenet

. CyclaBITNET

. CSNET

. NSFNET

. ….

14

Khoa Công nghệ thông tin - Đại học Khoa học tự nhiên TP Hồ Chí Minh

Lịch sử MMT (tt)

1990s: năm bùng nổ của Internet

. 1990, ARPANET đóng

. 1995, NSFNET đóng

. Rất nhiều ứng dụng ra đời

– Email

– Web

– Instant message, ICQ

– Peer-to-peer file sharing

2000s: P2P, wireless, sensor, grid computing, VoIP,

…

15

Khoa Công nghệ thông tin - Đại học Khoa học tự nhiên TP Hồ Chí Minh

Nội dung

1. Mạng máy tính là gì?

2. Lịch sử MMT

3. Các khái niệm cơ bản

4. Các thành phần trong mạng máy tính

5. Đồ hình mạng

6. Các ứng dụng mạng

16

Khoa Công nghệ thông tin - Đại học Khoa học tự nhiên TP Hồ Chí Minh

Kiểu truyền

A

 Unicast

. Từ 1 node đến 1 node

B

 Broadcast

A

. Từ 1 node đến tất cả các node

trong một vùng mạng

 Multicast

A

B

. Từ 1 node đến 1 nhóm

C

 Anycast

. Từ 1 node đến 1 node bất kỳ trong

một nhóm

17

Khoa Công nghệ thông tin - Đại học Khoa học tự nhiên TP Hồ Chí Minh

Giao thức - 1

Giao thức:

. Hiểu: như là một “thống nhất” giữa các “đối tượng” khi

trao đổi thông tin

. qui định, qui tắc để trao đổi dữ liệu giữa các đối tượng

trên mạng

• Định dạng dữ liệu trao đổi (syntax, semantic)

• Thứ tự thông tin truyền nhận giữa các thực thể trên mạng

• Các hành động cụ thể sau mỗi sự kiện nhận/gởi hay 1 sự kiện

nào đó xảy ra

. VD: HTTP, TCP, IP, PPP, …

Do các tổ chức và hiệp hội xây dựng: IEEE, ANSI,

TIA, EIA, ITU-T

18

Khoa Công nghệ thông tin - Đại học Khoa học tự nhiên TP Hồ Chí Minh

Giao thức - VD

 Giao thức TCP

TCP connection

req.

TCP connection

reply.

<request

file>

<file>

19

Khoa Công nghệ thông tin - Đại học Khoa học tự nhiên TP Hồ Chí Minh

Băng thông

Băng thông (bandwidth):

. Lượng thông tin có thể truyền đi trên 1 kết nối mạng

trong 1 khoảng thời gian

. Lý tưởng

. Đơn vị tính: bit/s (bps), Mbps, Gbps, …

Thông lượng (throughput):

. Băng thông thực tế

. Nhỏ hơn nhiều so với băng thông lý thuyết

. Các yếu tố ảnh hưởng:

– Thiết bị liên mạng

– Topology mạng

– Số lượng user trên mạng

– Máy tính của user, server

– …

20

Khoa Công nghệ thông tin - Đại học Khoa học tự nhiên TP Hồ Chí Minh